Birasministeriija lea almmuhan Rivttes vuohki -nammasaš rávvagiid, mat stivrejit ovdamearkka dihte eiseválddiid ráđđádallat badjeolbmuiguin ehtálaččat gierdevaš vugiin. Rávvagat leat dahkkon ovttasbarggus Sámi bálgosat -servviin Lappi universitehta MÁHTUT-fidnu bokte.
Rávvagiid lassin almmuhuvvo badjeolbmuide ja eiseválddiide oaivvilduvvon čoahkkáigeassu, man ulbmilin lea veahkehit ráhkkanit ráđđádallamiidda.
– Ráđđádallangeatnegasvuohta ja ovttasbarggu buoret ollašuvvan leat eaktun sápmelačččaid oassálastimii ja sin rivttiid dorvvasteapmái, cealká rávvagiid čohkkemis mielde leamaš birasráđđeolmmoš Lotta Manninen.
Rávvagiid leat čohkken Lappi universitehta dutkit vuoigatvuohtadiehtaga doavttir, eamiálbmotrivttiid doseanta Leena Hansen ja servodatdiehtagiid doavttir Saara Alakorva sihke Sámi bálgosiid -searvvi ságadoalli Tiina Sanila.
– Erenomáš buorre dáid rávvagiin mu mielas lea dat, ahte das gullo sápmelaš boazodoalliid jietna, dadjá Hansen.
Rávvagiid čohkkema várás dolle bargobájiid, gos gulle sámibálgosiid boazodoalliid oaiviliid ovttasbarggu ja ráđđádallamiid váilevašvuođas ja ovddidandárbbuin.
Sámi bálgosat -searvvis leat duđavaččat, ahte dál leat maiddái boazodoalloealáhussii boahtán ehtálaš rávvagat eiseválddiide, das mo bargat ovttas sámi bálgosiin ja boazodoalliiguin. Ovdal dákkár rávvagat leat boahtán sámediggelága oktavuođas.
– Jos mii ieža bálgosiin, boazodoalliiguin, gáibidit, ahte mii fertet čuovvut daid ehtálaš rávvagiid, de gal mun jáhkán, ahte das boahtá leat stuorra mearkkašupmi áibbas dego sámediggelága 9 paragráfa njuolggadusain dahje dan rávvagiin, čuoččuha Sanila.
Sámediggelága ráđđádallanparagráfas Sanila oaččuige jurdaga ovddidit ráđđádallanvejolašvuođa, mii gávdno boazodoallolágas ja dasa rávvagiid.
Hálidit addit buoret dieđu eiseválddiide ja maiddái boazodoalliide
Hansen sávvá, ahte eiseválddiid ja earáidge diehtu ja ipmárdus lassána rávvagiid bokte sámekultuvrii ja sámi boazodollui.
– Eiseválddiin ii vealttekeahttá leat doarvái buorre dovdámuš sámekultuvrras dahje sámiid rivttiin.
Rávvagat veahkehit fas boazodoalliid dovdat iežaset rivttiid buorebut ja oažžut reaidduid eiseválddiiguin ráđđádallamii.
Rávvagiid sáhttet atnit ávkin maid earátge go eiseváldit, ovdamearkka dihte fitnodagat, maid doaimmat váikkuhit sámi boazodollui ja sámiid rivttiide.
Hansen muitala, ahte rávvagiin áigot dieđihit viidát eiseválddiide ja bálgosiidda. Ovtta bargobájige leat jo geargan ordnet rávvagiin.
– Mannan vahkus Anáris lei eiseváldibargobádji, gos skuvlejedje ráđđádallangeatnegasvuođa buoret ollašuhttimii ja sámekultuvrii guoskevaš váikkuhusaid árvvoštallama.
