Sápmi

Sámi dálkediehtti guovttos máhtiiga vuordit ruostibuollašiid – Sámis einnostit dálkki mánu ja mearkabeivviid mielde

Esko Aikio ja Sverre Porsanger čuovvuba luonddu ja dan vuođul einnosteaba dálkkiid.

Esko Aikio ja Sverre Porsanger seuraavat luonnonilmiöitä ja ennustavat sen mukaan säätä.
Esko Aikio ja Sverre Porsanger čuovvuba luonddumearkkaid vai diehtiba makkár dálki lea šaddamin. Govva: Kirsti Länsman / Yle

Dálki váikkuha olu dasa maid mii mearridit dahkat. Dan geahččalit diehtit juo beivviid ovddalgihtii ja vilpput iešguđet dálkeprográmmain ja applikašuvnnain, gosa meteorologat einnoštusaideaset bidjet.

Luobbál-Jovsset Esko, Esko Aikio sáhttá juo ođđa mánu maŋŋá diehtit, makkár dálkki doallágoahtá. Son muitala, ahte ođđajagimánus go ledje buollašat, de dan oinnii jo.

– Jus dál riekta muittán, de ođđamánu riegádeapmi maŋŋá buolaštii ja doallagođii buollašiid. Dat diđii, ahte lea mánotbaji sullii dat buollašat.

Aikio čuovvu einnoštanvuogi, mas ferte čuovvut dálkki juogo ođđa mánu riegádeami dahje láđasmánu áigge ja maŋŋá, ahte doallágohtetgo dálkkit.

– Galggai máŋga beaivve čuovvut ja jus álge dihtolágan dálkkit leat, de das sáhttá rehkenastit ahte dat dálkkit de bistet, muitala Luobbal-Jovsset Esko.

Ođđa mánus sáhttá einnoštit sullii mánotbaji ovddosguvlui ja láđasmánus sulli guokte vahku ovddosguvlui.

– Jus ođđamánu riegádettiin álgá doallagoahtit dihtolágan dálkkiid, de dat bistet gitta čuovvovaš ođđamánu riegádeapmái. Ja jus láđasmánu áigge doallagoahtá dihtolágan dálkkiid, de dat bistet čuovvovaš ođđa mánu riegádeapmái, čilge Aikio.

Luobbál-Jovsset Esko lea oahppan dán einnoštanvuogi Ollel Lemet Jovnnas guhte lávii fitnat Aikio guossis.

– Dalán go álggii máinnastit, de mun fuomášin, ahte dát ii leat aivve dábálaš dálkediida, son muittaša.

Garrasamos dálvebuollašat leat meattá, einnosta dálkeberošteaddji

Jonut Jovnna Sverre, Sverre Porsanger lea luondduberošteaddji, muhto ii loga goit iežas leat dálkediehtti.

– Mu skihpárat guvlet buot áppaid, muhto mun dat geahčadišgoađán balvvaid, makkár dálkkit dat dál leat boahtimin, muitala Porsanger.

Okta dálkemearka lea go jus it leat deavdán buot lihtiid čakčat, de arvá guovvamánus, Porsanger joatká. Son einnosta garra borgga geassemánnui, jus dál guovvamánus arvá.

Ginttalbeaivi lea fas dákkár mearkabeaivi, ahte dalle dálvečielgi doddjo ja guovža lonoha gilgga.

– Jus dalle buolašta, de bistet buollašat guhká. Muhto dálhan bivaldii, ahte garrasamos dálvebuollašat leat gal meattá, árvala Porsanger.

Son lea goit fuomášan, ahte muhtin mearkabeivviid einnostusat eai leat doallan deaivása, dego diibmá Hállemasbeaivvi buohta.

– Dakkár einnostus lea, ahte jus boahtá muohta ovdal Hállemasbeaivvi ja fas šolgá, de einnosta arvves dálvvi. De dat ii gal oalle láhkai doallan, go lei hirbmat galmmas skábmamánus ja juovlamánus ja dálge, čilgesta Porsanger.

Ođđasamosat: paketissa on 10 artikkelia