Skábmagovat-filbmafestivála lea jo masá 30 jagi buktán eamiálbmotfilmmaid oidnosii ja leamašan dehálaš deaivvadanbáiki sihke filbmageahččiide muhto maiddái filbmadahkkiide. Jorma Lehtolas ja Liisa Holmbergas leamaš stuorra rolla Skábmagovaid šaddamis dakkárin go dat dál lea.
Lehtola ja Holmberg leaba leamašan álggaheamen skábmagovaid. Dál sudnos lea áigi čáhkket saji nuorabuidda. Sudno árbi ii goit jávkka gosage.
Dárbbašedje saji, gos čájehit ođđa sámefilmmaid
90-logu beallemuttus lágidedje Sámi oahpahusguovddážis vuosttas davviriikkalaš ealligovvaskuvlejumi. Das de šaddai jurdda festiválii.
– Go filbmadahkkiid leimmet skuvlen ja ealligovat álge boahtit de smiehtaimet, ahte gos mii daid galgat čájehit. Mearrideimmet, ahte dárbbašit iežamet feastta nappo das šattai Skábmagovat, muittaša Holmberg.
Jorma Lehtola lei álggos mielde festiválas čohkkemen arkiivaprográmmaid. Go de festivála lei vuolgán jo bures johtui, álge dasa dárbbašit dáiddalaš jođiheaddji.
– Mun de deiven das vázzit meattá go dárbbašedje dáiddalaš jođiheaddji ja báhcen de dasa. Jotken dan seamma guhkká, go Urho Kekkonen iežas karrieara, čaimmiha Lehtola.
25 jagi son lei barggustis ja muittaša álgoáiggiid hástalusaid go filmmat ledje unnán ja teknologiija headju: dasa gulle VHS-kaseahtat, betabáttit ja nohkameahttun rusttegiid ohcan.
Álggos galggai fitnat Torontos ohcamen filmmaid
Lehtola lávii fitnat ohcamen filmmaid miehtá máilmmi. Son čohkkái ain muhtumin guhkes beivviid Torontos Imaginative-festiválas geahččamen filmmaid. Filmmaid lassin doppe gávnnai maiddái oktavuođaid filbmadahkkiide.
– Ledjen várra áidna gii doppe vuolggedettiin lei oaidnán buot daid prográmmas leahkki filmmaid, árvala Lehtola.
Dán áigge lea álkkit gávdnat filmmaid neahtta bokte, muhto fálaldat lea olu stuorát ja máŋggaid buriid filmmaid galgá maiddái guođđit eret prográmmas. Sámi filmmaid prográmmii čahkadeames ii leat goittot velge váttisvuohta.
Vaikko teknologiija lei heajut ja filmmat uhcit de Anára Sámemusea Siidda 70 čohkkánsaji auditoria lávii leat goittot álo dievva.
– Skábmagovaid geahččithan leat hui oskkáldasat, dat bohtet juohke jagi ain ođđasit, muitala Holmberg.
