Sápmi

Jus girdimášen gahččá guovdu meahcceguovllu, suoji ja veahki ožžot čihkkojuvvon gálvojorriin

Vearrás bárttiid riska lassána seamma leavttuin go Lappi turismage. Heahtedilis veahkkin soitet leat čihkkojuvvon gálvojorrit, main leat suddjen- ja dikšun­biergasat.

Pelastushenkilöstöä harjoittelemassa Kemin vapaapalokunnan alueella.
Gova duogábealde oidno gálvojorri, man fievrridit lihkuhisvuođabáikái. Doppe leat ovdamearkka dihte tealttát. Daid ceggema ja eará rusttegiid geavaheami hárjehallet jeavddalaččat. Govva lea váldojuvvon 25.11.2025 Keminmaa hárjehusas. Govva: Antti Ullakko / Yle

Dát ii lihkus leat vel dáhpáhuvvan muhto dát lea gáppus deattán Lappi vuosttasveahkkái:

Jus charter-mašiidna dievva turisttaid gártá bákkus seaivut guovdu meahcci neavrres dálkkis.

Dies ballá maiddái Lappi buresveadjinguovllu vuosttasveahki bajimuš doavttir Jari Pirnes.

– Diekkár dilis leat stuorra hástalusat, son dadjá.

Jus chartergirdi gárttašii bákkus seaivut Lappi meahcceguvlui, doppe livčče máŋga čuođi olbmo guovdu dálvedálkki. Veahkki livčče guhkkin, eaige dan basttášii addit hávil nie stuorra jovkui.

Laphan ensihoidon vastuulääkäri Jari Pirnes Kemin vapaapalokunnan asemalla 2025.
Man beare bártti riska stuorru, go turisma lassána dákkár leavttuin. Dat lea čielggas, dadjá Lappi buresveadjinguovllu vuosttasveahki bajimuš doavttir Jari Pirnes. Govva: Antti Ullakko / Yle

Lappi gádjunlágádus lea ráhkkanan dákkár dáhpáhusaide ja čiehkan Lappii máŋggaid gálvojorriid suollemas báikkiide. Daid siste leat gálvvut, main suddjejit dálkkis. Gálvojorriin leat ovdamearkka dihte oađđinseahkat, tealttát ja biktasat. Ovtta gálvojorris leat diŋggat sullii 60 olbmui.

Lappi buresveadjinguovllu vuosttasveahkis leat lassin maiddái rusttegat, maid sáhttá jođánit fievrredit ja doppe leat dikšunbiergasat 40 olbmui.

Gádjunlágádusasges lea stuorra lihkuhisvuođaid várás konteaidnáris rusttegat, muhto daid lihkahallan lea lossat ja barggu duohken.

Vearrámus livčče lihkuhisvuohta doppe, gos lea beare okta ambulánsa

Jus árat muitaluvvon govahallojuvvon lihkuhisvuohta dáhpáhuvašii meahcceguovllus, dalle livčče viehka sihkkarit neavrres dálki, dadjá Pirnes.

– Vuosttas hástalus livčče gávdnat kárttás rivttes báikki. Dan maŋŋá smiehttagoahtit, ahte mobat dohko beassá, lohká Pirnes.

Stuorra tealtá ceaggana logi minuhtas. Tealttáin sáhttet dikšut buohcciid dassái go sin ožžot buohcciviesuide.

Pirnes mielas vearrámus livčče lihkuhisvuohta guhkkin ja dakkár gielddas, gos lea beare okta ambulánsa.

Roasmmohuvvan olbmot gárttašedje vuordit veahki guhkká ja dalle gálvojorriid dávvirat, dego tealttát ja ránut sáhttet addit lassiáiggi.

– Dálvit fertešii jođánit suddjet buollašis, muđui ollugat jápmet. Galbmon maiddái váikkuha njuolga dasa, makkár vejolašvuohta garrasit roasmmohuvvan olbmos lea dearvvasmuvvat, čilge Pirnes govahallojuvvon lihkuhisvuođa gádjunbargguid.

Avvila dearvvasvuođabálvalusaid boahttevuohta buktá fuola

Stuorra bárttit sáhttet geavvat go turisma lassána olles áigge. Diibmá Lappis gallededje measta guokte miljovnna turistta. Jus einnostusat dollet deaivása, viđa jagi geažes lohku lea jo golbma miljovnna turistta.

Turisttaid lassáneapmi dárkkuha dan, ahte Lappi geainnuid alde vuojašit čuođit duháhat turisttat. Máŋgasiin eai leat olláge dáiddut vuodjit dálvit, čađa gálljamiid ja borggaid.

Pelastushenkilöstöä harjoittelemassa Kemin vapaapalokunnan tiloissa.
Tealttá fárus leat maiddái oađđinseahkat. Dat suddjejit galbmasis. Govva: Antti Ullakko / Yle

Seammás go turisttat bohtet eanet ja eanet, de Lappi buresveadjinguovlu galgá seastit. Ovdamearkka dihte máŋggat seaŋgaossodagat sáhttet giddejuvvot ja maiddái Avvilis áigot heaittihit birrajándora doavttirgohcima.

Dát buktá fuola Jari Pirnesii go smiehttá vuosttasveahki.

Ovdamearkka dihte dalle, go Avvilis gopmánii bealtavuoján, Avvila seaŋgaossodat lei geavahusas. Dan lihkuhisvuođas ledje 23 olbmo ja sis njealjis roasmmohuvve garrasit.

– Dalle sirde roasmmohuvvan olbmuid vuos Avvilii, gos ledje doaktárat. Go ožžo lasi bargiid, álge sin sirdit Roavenjárgii dikšui. Boahttevuođas dákkár ii leat vejolaš, jus doppe dearvvasvuođaguovddážis ii leat oktage vuostáiváldimin buohcciid, čalmmustahttá Pirnes.

Ođđasamosat: paketissa on 10 artikkelia

Historiallinen laskenta nousevista taimenista tehdään kaiku­luotaimella ja vedenalaisilla kameroilla. Tieto auttaa kalastuksen säätelyn kehittämisessä.

”Dolvot”-lávllačállin­leairras Sámi artisttat besset ovttas ráhkadit musihka. Leairra bohtosiin riegádit ođđa musihkkabihtát áibbas ođđa ovttasbargguin.

Bálgosiid ovttastusa ovddasteaddjičoahkkimis ságastalle rašes áššiin, vai boahtteáiggi ovttasbargu buorrána.