Sápmelaččaid iežaset oainnut ja proseassat dárbbašuvvojit energiijaáššiin dál go sisabahkkemat lassánit, cealká Lappi universitehta dutkanprofessor Rauna Kuokkanen.
– Dál leat jođus hui viiddes rievdadusat eanangeavaheames Sámis energiijaširdašumi namas. Leat plánat mo sirdašuvvat fossiila boaldámušain ruoná energiijai, ovdamearkan bieggafápmu ja ruvket, čilge son.
Gáregasnjárggas lei vahkuloahpa áigge álbmotdilálašvuohta, gos ságastalle das mo sápmelaččaid oassálastima sáhttá lasihit ja nannet energiijaáššiin. Dilálašvuođa ledje ordnen SápmiDem-prošeakta ovttasbarggus Sámiráđi ReCap ASáp -prošeavttain. Guktuid prošeavttaid ulbmilin lea ovddidit sápmelaččaid oassálastima servodatlaš proseassain.
Kuokkanen: Sápmelaččain váilot ságastallanarenat
Sámi servodat ferte gávdnat mo searvat servodatlaš proseassaide, muhto maiddái suokkardallat sámi servodaga siskkáldas proseassaid ja vugiid, mo duostut ja ráđđádallat energiijafitnodagaiguin ja stáhtaiguin, oaivvilda Kuokkanen.
– Gieskat leat ilbmán máŋga raportta, mat buktet hui čielgasit ovdan, ahte sámit eai beasa oassálastit sidjiide guoski áššiide eanangeavaheames, muitala son.
Dilálašvuohta dollui Suoma Sámiid Guovddášsearvvi jahkečoahkkima oktavuođas. Sápmelaččain váilot areenat gos ságastallat dákkár áššiin, dadjá Kuokkanen.
– Mis eai leat dakkár ságastallanvierut. Mii eat šat ovttastala nu olu, muhto eai leat maiddái vejolašvuođat. Ja kánske mii eat álo daid vuorutge dalle go dat leat, árvala son.
”Fuobmá, ahte lea dárbu ságastallat”
SSG lahttosearvvi ovddasteaddji Ida-Maria Helander mielas lei buorre beassat deaivvadit ja ságastallat earáiguin ovttas.
– Muhto álo seamma problema, menddo unnán áigi. Fuobmá, ahte lea dárbu ságastallat ja oaidnalit njunnálagaid.
Helander jáhkká, ahte dákkár áššit leat dakkárat, maid olbmot jurddašit árgabeaivvis ruovttus, muhto eai gártta ságastallat dain.
– Lea buorre beassat juohkit earáiguin jurdagiid ja oažžut ođđa jurdagiid ja maiddái dieđu.
Sápmelaččat eai galggašii báhcit vuordit, ahte muhtin bovde sin ságastallat, muhto baicce ieža álgit bargat daid áššiiguin, oaivvilda Helander.
Lávvardaga ságastallandilálašvuhtii ledje Guovddášsearvvi olbmuid lassin boahtán dušše moadde eará oassálasti. Helander goittot jáhkká, ahte áiggi mielde eambosatge dustet boahtit mielde ságastallamiidda.
– Gal mun jáhkán, ahte buoremus vuohki lea máidnut vaikkoba somes ja ahte beassat háleštit olbmuiguin. Okta ain hávil de mis lea stuorát joavku dákkár ságastallamiin.
