Sápmi
Artihkal lea 3 jagi boaris.

"Vääʹʒʒeeʹl raajjân šâʹdde tobddsen" – Raajjvärddjeei jåʹtte Lääʹddjânnam da Taar väʹlddkååʹdd raajin huâllamtuâjain

Raajjväärdtõk tuejjad meäʹcctuâjaid Lääʹddjânnam di Taar kõskksaž raajâst taʹnni. Raajjvuuʹdest vaajtet miârkid, raiʹvvjet muõrid di kälkkeet raajjǩieʹđjid.

Raajjvärddjeei Jan-Erik Tanhua da Hannu Sotaniemi jåʹtte Njauddâm Joulltuõddra vaajted raajjtaaul. Govva: Sara Kelemeny / Yle
  • Sara Kelemeny

Raajjoummu Jan-Erik Tanhua da Hannu Sotaniemi jåʹtte Njauddmest Lääʹddjânnam da Taar raaj mieʹldd. Sotaniemi kuâdd kõnnjârvueʹlnn ođđ väʹlddkååʹdd raajjmiârk, koon suäna äigga vaajted Jooultuõddra, ââlda Njauddâm siid.

– Toʹben lij õhtt raajjtaull kaiggnam da tõn âlgg ââʹn vaajted. Seämmast mij raiʹvvjep vueiʹtlvaž muõrid raajjreäiʹjest. Muõrid, kook lie ââʹlab puõlvvâd, raiʹvvjep täʹst meädda. Nuʹtt pââšš raajjvuʹvdd äävai, mušttal Tanhua suännai tuâj pirr.

Raajjtuâjaivuiʹm nââneet õhttsažtuâj õõldâsriikkin

Tän ǩieʹzz ääiʹj Raajjväärdtõõǥǥâst lij tuâjjan jååʹtted da täʹrǩsted Lääʹddjânnam da Taar kõskksaž raaj.

Kuʹǩes õhttsažtuâj diõtt Taar da Lääʹddjânnam valdia vaajtâʹlle 25 eeʹjj kõõskin raajjhuâllamtuâjaid. Lääʹddjânnam huâllamvaʹsttõs serddai pueʹtti vuâra Taʹrre eeʹjj 2025. Näkkam huâllamtuâjaid lie raajjvuuʹdest tuejjääm iiʹjji mieʹldd, de tõk jie pääʹʒʒ tuejjeemnalla mââimõs iiʹjjid ouddâl ko huâllamvaʹsttõs serddai.

Taʹnni huâllamtuâjaid tuejjeet ouddmiârkkân Nuorggmest Aanar Mueʹtǩǩvääʹr räjja. Tän vuâra Âʹvvel raajjoummu Tanhua da Sotaniemi lie jååʹttmen tåʹlǩ vuäʹnkõs määʹtǩ miârk vaajtem diõtt. Äiʹttvueiʹvest, 20 ǩilomettar ǩeeʹjjest Njauddmest, lij neellj raajjoummu joukk kälkkeʹmmen raajjǩieʹđjid.

– Kõõsk lie kuuʹǩǩ. Vueʹzz raajjtuâjain tuejjeet juõʹlji, måtam paaiʹǩin feʹrttai jååʹtted helikopteeʹrin. Raajjvuuʹdest vaajtet miârkid, raiʹvvjet muõrid di kälkkeet raajjǩieʹđjid. Täʹst puätt raajjvärddjeeʹjid ođđ vuʹvddtobddmõõžž, ko jååʹttep raaji mieʹldd, mušttal Hannu Sotaniemi.

Räjialmâi pargo, poccui čorvijd surrum tävireh, mainâskirje já kesikyessi Juhan-Andde Juuso
Raajjoummu Jan-Erik Tanhua da Hannu Sotaniemi leʹjje Njauddâm raajâst mušttleʹmmen suännai raajjtuâjai pirr. Mieʹccest jååttmõš vuäitt koontârpeeiʹvid. Govva: Sara Kelemeny / Yle

Taar da Lääʹddjânnam raajjvuuʹdest kuâsttai puârast nuʹtt koččum "raajjreäiʹǧǧ". Tän reäiʹj vuäitt vueiʹnned puârast ääimast da tõt âlgg põõššâd kuârrsen.

– Täʹst âlgg vueiʹnned, koʹst mij väʹlddkooddi raajj jåått. Jååʹttep še Ruõššjânnam kõskksaž raaj âʹlnn da raiʹvvjep toʹben seämmanalla måtam veeʹrd, mušttal Sotaniemi.

Raajjoummid tät tuâjj lij täʹrǩǩ da vaajtõõlli koontârpeeiʹvi lââʹssen. Raajjvärddjeei Tanhuast da Sotaniemist lie tän vuâra mieʹldez tåʹlǩ raajjmiârkk da karssâmähšš, koin raiʹvvjet uuʹccab muõrid.

– Nääiʹt mij še vueiʹnnep, mii rajsteen šâdd. Vääʹʒʒeeʹl vuäinn da kooll pueʹrben. Måtmešt lij še kuõbǯǯ puättam vuâstta pälggaz âʹlnn, särnn Jan-Erik Tanhua.

Lââʹzz sääʹmǩiõllsaž ođđsid vuäitak ǩiõččâd Yle Ođđâz-seeidast da kuvddled Nuõrttsäämas-seeidast Yle Areenast.

Ođđasamosat: paketissa on 10 artikkelia

Historiallinen laskenta nousevista taimenista tehdään kaiku­luotaimella ja vedenalaisilla kameroilla. Tieto auttaa kalastuksen säätelyn kehittämisessä.

”Dolvot”-lávllačállin­leairras Sámi artisttat besset ovttas ráhkadit musihka. Leairra bohtosiin riegádit ođđa musihkkabihtát áibbas ođđa ovttasbargguin.

Bálgosiid ovttastusa ovddasteaddjičoahkkimis ságastalle rašes áššiin, vai boahtteáiggi ovttasbargu buorrána.