NWT SH
NWT SH
NKUDIMUINU WA
BULONGOLODI BUPIABUPIA
Bible eu ngua
BIBLE
NKUDIMUINU WA
BULONGOLODI BUPIABUPIA
Dibeji dia 2051
Tshibambalu tshia dilamina
Mmupatula mujima anyi mikanda, foto ˘ The Israel
tshitupa mu miakulu mipite Museum, Jerusalem
pa 270. Bua kupeta miakulu Dibeji dia 2053
yonso, buela mu site wa ˘ The British Library Board
www.jw.org. (G.12161)
Bungi bua mikanda yonso Dibeji dia 2058
ya Bible—Nkudimuinu wa Ku dia bakaji:
bulongolodi bupiabupia Muangatshila mu mukanda
ikadibu bapatule: wa A Pre-Massoretic Biblical
250 000 000 Papyrus, wa Stanley A. Cook,
Mupatula mu 2024 M. A. ( 1903)
Dibeji dia 2059
Miangatshila mu The
Mukanda eu ki ngua Codex Alexandrinus in
kupana to. Mbawenze Reduced Photographic
bua mudimu wa pa buloba Facsimile, 1909
bujima wa dilongeshangana
Bible wa Bantemu ba
Yehowa.
Bible—Nkudimuinu wa
bulongolodi bupiabupia
New World Translation of the
Holy Scriptures
Tshiluba (nwt-SH)
Made in Japan
4-7-1 Nakashinden,
Ebina City, Kanagawa-Pref,
243-0496
Japan
240424
nwt-SH
Mua kumanya malu a mu
ˆ
Dıyi dia Nzambi
ˆ
Bible udi ne mukenji wa Nzambi, anyi d ıyi diende buetu tuetu lelu.
Udi utuleja tshitudi mua kuenza bua kuikala ne nsombelu mui-
mpe ne tshia kuenza bua Nzambi kutuanyisha. Udi kabidi wanda-
muna nkonko idi ilonda eyi:
5
Lukonko lua 1
Nzambi nnganyi?
ˆ dia Yehowa
“Muntu yonso udi ubila dına
neapandishibue.”
Lomo 10:13 [Dibeji 1807]
6
ˆ
“Bandishayi mesu enu mu diulu, numone. Udi mufuke
bintu ebi nnganyi? Nyeye udi upatula musumba wabi ku
ˆ diabi. Bua
bungi buabi; udi ubibikila bionso ku dına
ngulu yende ne bukole buende bua dikema, kakuena
nansha tshimue tshidi tshipangike.”
Yeshaya 40:26 [Dibeji 1176]
Lukonko 2
8
“Bualu ngikadilu yende idi kayiyi imueneka idi imueneka
bimpe katshia buloba buafukibua, bualu badi bayijingu-
luila ku bintu bidi bifukibue, nansha kabidi bukole bue-
nde bua tshiendelele ne Bunzambi buende; ke bualu
kayi kabena ne tshia kudibingisha natshi nansha.”
Lomo 1:20 [Dibeji 1794]
9
Lukonko 3
10
Lukonko 4
Mu Bible mudi
mukenji kayi?
ˆ adi
“Patekibua bintu bionso ku bukokeshi buende, dıba
Muana muine neaditeke pende ku bukokeshi bua Yeye
uvua muteke bintu bionso ku bukokeshi buende, bua
Nzambi ikale bintu bionso kudi muntu yonso.”
1 Kolinto 15:28 [Dibeji 1836]
12
“Mpindieu milayi, bavua bayilaye Abalahama ne muane-
nde . . . , udi muikale Kristo. Bualu bukuabu, binuikala
bantu ba Kristo, nudi bulelela bana ba Abalahama.”
Galatiya 3:16, 29 [Dibeji 1858, 1859]
13
Lukonko 6
14
MULAYI DIKUMBANA DIAWU
15
Lukonko lua 7
16
“Mu matuku a ku nshikidilu
nekuikale bikondo bia malu
makole bidi bikole mua kupi-
ta nabi. Bualu bantu nebikale
badinangi, banangi ba maku-
ta, bena diambu, badibandi-
shi, bapendi ba Nzambi, ka-
bayi batumikila baledi babu,
kabayi ne dianyisha, kabayi
ne lulamatu, kabayi banange
bana babu, kabayi ne lunge-
nyi lua kumvuangana, bashi-
minyinyanganyi ba malu, ka-
bayi badikanda, bena luonji,
kabayi banange malu mimpe,
batungidianganyi, bena mutu
mukole, badiuwuja ne luta-
mbishi, banangi ba masanka
pamutu pa kuikala banangi
ba Nzambi, bikale ne tshi-
muenekelu tshia dilamata
Nzambi kadi bienzedi
biabu kabiyi bileja bu-
kole bua dimulama-
ta edi.”
2 Timote 3:1-5
[Dibeji 1900]
17
Lukonko lua 8
18
Lukonko lua 9
19
Lukonko lua 10
ˆ kuabu, ne
“Yeye neakupule tshinsonji tshionso ku mesu
lufu kaluakuikalaku kabidi, nansha madilu, nansha mbi-
la ya miadi, nansha bintu bidi bisama kabiakuikalaku
kabidi. Malu a kale mmajimine.”
Buakabuluibua 21:4 [Dibeji 1977]
20
“Nebase nzubu ne nebasombe-
lamu, ne nebadime madimi a tu-
muma tua mvinyo ne nebadie tu-
muma tuawu. Kabakuibaka bua
muntu mukuabu asombelamu, ne
kabakukuna bintu bua bantu ba-
kuabu babidie. Bualu matuku a
bantu banyi neikale bu matuku a
mutshi, ne basungula banyi neba-
sanke bikole menemene bua mu-
dimu wa bianza biabu.”
Yeshaya 65:21, 22 [Dibeji 1219]
Lukonko lua 11
22
Lukonko lua 12
23
Lukonko lua 13
“Muntu udi wiba kibi kabidi to; kadi enze mudimu biko-
le, wenza mudimu muimpe ne bianza biende, bua amo-
ne mua kuikala ne tshintu tshia kuabanyina muntu udi
ukengela bintu.”
Efeso 4:28 [Dibeji 1868]
24
Lukonko lua 14
25
Lukonko lua 15
26
“Padi muntu ne bintu bia bungi, muoyo wende kawena
ufumina ku bintu bidiye nabi to.”
Luka 12:15 [Dibeji 1666]
27
Lukonko lua 16
28
“Nukebe mua kumanya malu adi ne mushinga wa bungi.”
Filipoyi 1:10 [Dibeji 1871]
29
Lukonko lua 17
BALUME/BATATU
BAKAJI
30
BANA
31
Lukonko lua 18
32
“Bikala umue wa kunudi mupangile meji, atungunuke ne
kualomba kudi Nzambi, bualu yeye udi upesha bantu
bonso ne tshianza tshilekelela, kayi ubatobolola, ne
nebamupeshawu.”
Yakobo 1:5 [Dibeji 1925]
33
Lukonko lua 19
34
MIFUNDU YA TSHIENA GREKE YA BUENA KRISTO
(“DIPUNGILA DIPIADIPIA”)
35
Lukonko lua 20
39
ˆ
MENA A MIKANDA NE DILONDANGANA DIAYI
M I F U N D U YA M U T S H I E N A E B E L U N E M U T S H I E N A A L A M A
M I F U N D U YA M U T S H I E N A G R E K E YA B U E N A K R I S T O
40
GENESE
MALU ADI M U M U K AN DA E U
41
Malu adi mu GENESE 42
37 Bilota bia Jozefe (1-11) 44 Dikopo dia arjan dia Jozefe mu mufuku
Jozefe ne bana babu bena wa Benyamina (1-17)
mukawu (12-24) Yuda udi ulombela Benyamina (18-34)
Jozefe mupana mu bupika (25-36) 45 Jozefe udi udimanyisha (1-15)
ˆ Bana babu ne Jozefe badi bapingana
38 Yuda ne Tama (1-30)
ˆ bua Yakoba (16-28)
39 Jozefe mu nzubu wa Potifa (1-6)
Jozefe udi ukandamena mukaji wa 46 Yakoba ne ba mu nzubu muende badi
ˆ baya mu Ejipitu (1-7)
Potifa (7-20) ˆ
Jozefe mu buloko (21-23) Mena a badi baya mu Ejipitu (8-27)
Jozefe udi umonangana ne Yakoba ku
40 Jozefe udi umvuija bilota bia bena Goshene (28-34)
buloko (1-19) ˆ
‘Diumvuija dia bilota didi difumina 47 Yakoba udi umonangana ne Palo (1-12)
kudi Nzambi’ (8) Jozefe udi ulombola ne meji (13-26)
Difesto dia mufikilu wa diledibua dia Isalele udi usombela mu
ˆ Goshene (27-31)
Palo (20-23)
ˆ 48 Yakoba udi ubenesha bana babidi ba
41 Jozefe udi umvuija bilota bia Palo (1-36)
ˆ Jozefe (1-12)
Palo udi ubandisha Jozefe (37-46a)
Efelayima udi upeta dibenesha
Jozefe ulombola malu a dinene (13-22)
biakudia (46b-57) ˆ
49 Meyi a buprofete a Yakoba pa
42 Bana babu ne Jozefe badi baya mu kufuaye (1-28)
Ejipitu (1-4) Shilo neafumine kudi Yuda (10)
Jozefe udi utuilangana ne bana babu Yakoba udi wamba mushindu wa
ne ubateta (5-25) kumujiika (29-32)
Bana babu ne Jozefe badi bapingana Lufu lua Yakoba (33)
kuabu kudi Yakoba (26-38)
50 Jozefe udi ujiika Yakoba mu
43 Bana babu ne Jozefe badi baya ˆ
Kanana (1-14)
mu Ejipitu musangu muibidi; ne Jozefe udi ushindika dibuikidilangana
Benyamina (1-14) diende (15-21)
Jozefe udi utuilangana kabidi ne bana Matuku a ndekelu a Jozefe ne lufu
babu (15-23) luende (22-26)
Jozefe udi ulambishila bana babu ˆ
Jozefe udi utuma dıyi bua mifuba
biakudia bia bungi (24-34) yende (25)
14 Mu matuku a Amalafele
ˆ
mukalenge wa Shina, d Ali-
ˆ
b Gen 23:2
tshiuwule tente ne bina bia kabu-
dimbu, nunku bakalenge ba So-
doma ne Amola bakajinga bua
yoka mukalenge wa Elasa, Ke-
ˆ ˆ c Gen 12:7 kunyema, kadi bakakulukamu,
dolaome e mukalenge wa Elama f
ne Tidala mukalenge wa Goyi- ne bantu bavua bashale baka-
NSHAP. 14
ma, 2 bakalenge aba bakalua- nyemena ku buloba bua mikuna.
ngana mvita ne Bela mukalenge
d Gen 10:9, 10 11 Pashishe batshimunyi baka-
ˆ ngata bintu bionso bia mu Sodo-
wa Sodoma, g Bısha mukalenge e Gen 14:17
wa Amola, h Shinaba mukale- ma ne Amola ne biakudia biabu
ˆ bionso, kuyabu. b 12 Bakakuata
nge wa Adema, Shemebe muka- f Gen 10:22
lenge wa Seboyima, i ne mukale- kabidi Lota muana wa muanabu
ˆ ne Abalama uvua musombele mu
nge wa Bela, mmumue ne: Soa. g Gen 10:19
3 Bakalenge bonso aba bakasa- Gen 13:12 Sodoma, c ne bintu biende, bobu
ngisha biluilu biabu mu Tshiba- kutungunuka ne njila.
h Gen 13:10, 12
ndabanda1 tshia Sidime, j mmu- 13 Pashishe muntu mukuabu
mue ne: Mbuu wa Mukele.2k i Dut 29:23
uvua munyeme wakalua kuma-
ˆ
4 Bakavua benzele Kedolao- nyisha Abalama muena Ebe-
ˆ lu. Tshikondo atshi uvua mu-
me mudimu bidimu 12, kadi j Gen 14:10
mu tshidimu tshia 13 bakamuto- sombele1 mu mitshi minene ya
mbokela. 5 Nunku mu tshidimu k Nom 34:2, 12 Mamale muena Amole, d muana-
ˆ ˆ bu ne Eshekola ne Anele. e Bobu
tshia 14, Kedolaome ne bakalenge
l Dut 2:10, 11
aba bavua bena dia Abalama.
bavua nende bakaya, kutshimu-
nabu bena Lefa mu Ashetelota- 14 Nunku Abalama kumvua ne:
ˆ m Dut 2:12
bavua bakuate mulela wende.1f
kanayima, bena Zusa mu Hama,
ˆ Ke yeye kusangisha bantu be-
bena Emel mu Shawe-kıyatayi- n Gen 36:8
ma, 6 ne bena Holi m ku mukuna nde balongesha mvita, bena mu-
ˆ dimu 318 balelela mu nzubu mue-
wabu wa Seı n too ne ku Ele- o Nom 20:1
palana udi ku tshipela. 7 Pa- nde, kubalondakajaye too ne ku
shishe bakapingana, kuyabu ku p Gen 36:12 Dana. g 15 Butuku, wakatapulu-
1Sm 15:2
Ene-mishapata, mmumue ne: Ka- la tshiluilu tshiende, ne yeye
deshe, o ne kukuatabu buloba buo- q Gen 10:15, 16
ne bena mudimu bende bakabe-
nso bua bena Amaleka,p kabidi la mvita, kubatshimunabu. Yeye
ne bena Amole q bavua basombe- r 2Ku 20:2 kubalondakaja too ne ku Hoba
ˆ udi ku nord kua Damaseke.
le mu Hasasona-tama.r
8 Nunku mukalenge wa Sodo- Mulongo 2 16 Wakanyenga bintu bionso,
ma wakaya, kabidi ne muka- a Gen 14:1, 2 kunyengaye kabidi mulela wende
lenge wa Amola, ne mukalenge Lota, ne bintu biende, ne bantu
wa Adema, ne mukalenge wa Se- b Gen 14:16 bakaji, ne bantu bakuabu.
boyima, ne mukalenge wa Bela, 17 Pavua Abalama mufume
ˆ c Gen 19:1 ˆ ˆ
mmumue ne: Soa, bakela mualu ku ditshimuna Kedolaome ne ba-
wa mvita bua kuluangana nabu kalenge bavuaye nabu, mukale-
d Gen 13:18
mu Tshibandabanda1 tshia Sidi- nge wa Sodoma wakapatuka bua
me, 9 bua kuluangana ne Ke- e kusambakena ne Abalama mu
ˆ ˆ Gen 14:24
dolaome mukalenge wa Elama, Tshibandabanda1 tshia Shawe,
ne Tidala mukalenge wa Goyi- f Gen 11:27 mmumue ne: Tshibandabanda
ma, ne Amalafele mukalenge wa tshia Mukalenge. h 18 Melekise-
g Bal 18:29
14:3, 8, 10, 17 1 Anyi “Tshibatabata.” 14:13 1 Anyi “musombele mu ntenta.”
14:3 2 Mmumue ne: Mbuu Mufue. h 2Sm 18:18 14:14 1 Ku mua.: “muanabu.”
61 GENESE 14:19–15:11
ˆ
deke a mukalenge wa Salema b NSHAP. 14 Eliyeze a muntu wa ku Damase-
wakalua ne mampa ne mvinyo; a Mis 110:4 ke.” 3 Abalama wakamba kabi-
yeye uvua muakuidi wa Nzambi Eb 6:20 di ne: “Wewe kuena mumpeshe
Mutambe Bunene. c muana1b to, ne muntu2 wa mu
19 Ke yeye kumubenesha wa- nzubu muanyi ke udi umpingana
b
mba ne: Eb 7:1, 2
bu mupianyi.” 4 Kadi monayi!
ˆ
“Abalama abeneshibue kudi Dıyi dia Yehowa diakamuanda-
Nzambi Mutambe Bunene, muna ne: “Muntu au kakukupi-
c Mis 83:18
Muenji wa diulu ne buloba; Eb 5:5, 10 ngana bu mupianyi to, kadi mua-
20 Ne Nzambi Mutambe Bunene nebe1 wewe neakupingane bu
Udi mufile baluishi bebe mu mupianyi.” c
tshianza tshiebe atumbi- d Eb 7:4 5 Ke yeye kumupatula pa-
shibue!” mbelu kumuambila ne: “Ndi nku-
lomba bua utangile muulu, uba-
Nunku Abalama wakamupesha
e Gen 14:13 le mitoto ni udi mua kukokesha
tshia dikumi tshia bintu bionso. d mua kuyibala.” Mpindieu yeye
21 Pashishe mukalenge wa NSHAP. 15 kumuambila ne: “Ke mualua
Sodoma wakambila Abalama bana1 bebe nunku.” d 6 Wakita-
f Mis 27:1
ne: “Mpesha meme bantu,1 wa- Yes 41:10 buja Yehowa, e ne Yeye wakamu-
ngate wewe bintu.” 22 Kadi Lom 8:31
badila bualu ebu bu buakane. f
Eb 13:6
Abalama wakambila mukale- 7 Pashishe wakamba kabidi ne:
nge wa Sodoma ne: “Ndi njula
“Meme ndi Yehowa uvua muku-
tshianza tshianyi muulu, nditshi- g Dut 33:29 patule mu Ula wa bena Ka-
pa kudi Yehowa Nzambi Muta- Nsu 30:5
sada bua kukupesha buloba
mbe Bunene, Muenji wa diulu
ebu bu tshintu tshiebe.” g 8 Ke
ne buloba, 23 ne: tshiakuanga-
yeye kuamba ne: “Mukalenge
ta tshintu tshiebe nansha tshi- h Gen 17:5, 6
Mutambe Bunene Yehowa, ne-
mue, kubangila anu ku buanda
mmanye bishi ne: nembuanga-
too ne ku nshinga wa sandala, Mulongo 2
te?” 9 Yeye wakamuandamuna
bua kulu kuamba ne: ‘Meme ke a Gen 24:2, 3
ne: “Ngangatshila lukungulu lua
uvua muvuije Abalama mubanji.’
ngombe lua bidimu bisatu, ne
24 Tshiakuangata tshintu na-
lukungulu lua mbuji lua bidi-
nsha tshimue pa kumbusha bi- b Gen 12:7
Bz 7:5 mu bisatu, ne tshimpanga tshia
kadi bansongalume aba bamane
kudia. Kadi bua tshitupa tshia mukoko tshia bidimu bisatu, ne
kupesha bantu bavua baye na- kamanda nkutshi,1 ne muana
nyi, Anele, Eshekola, ne Mama- c Gen 17:15, 16 wa nkudimba.” 10 Nunku wa-
Gen 21:12
le, e bobu bangate tshiabu tshi- kangata nyama yonso ayi, kuyi-
tupa.” kosaye mu bitupa bibidi bibidi,
kuteka tshitupa tshionso tshita-
15 Panyima pa bualu ebu,
ˆ
dıyi dia Yehowa diakalua
d Gen 22:17
Dut 1:10
Lom 4:18
ngilangane ne tshikuabu,1 kadi
kakakosolola nyunyi to. 11 Pa-
kudi Abalama mu tshikena ku- Eb 11:12
shishe nyunyi itu idia minyinyi
mona, diamba ne: “Abalama, ku- yakatuadija kupueka pa bitalu
tshinyi to. f Meme ndi ngabu abi, kadi Abalama uvua anu uyi-
webe. g Difutu diebe nedikale di- e Eb 11:8
pata.
nene menemene.” h 2 Abalama
wakamba ne: “Mukalenge Muta- 15:3, 5 1 Ku mua.: “dimiinu.” 15:3 2 Ku
mbe Bunene Yehowa, neumpe- f Lom 4:13, 22 mua.: “muana wa balume.” 15:4 1 Ku
Gal 3:6
she tshinyi? Bualu tshiena anu Yak 2:23 mua.: “muntu udi upatuka mu bitupa
muanji kuikala ne muana to, ne biebe bia munda.” 15:9 1 Anyi “kaku-
muntu wapiana nzubu wanyi udi tshikutshi.” 15:10 1 Anyi “kuteka tshi-
g Gen 11:31 tupa tshionso bua tshipetangane ne
14:21 1 Anyi “anyima.” Neh 9:7 tshikuabu.”
GENESE 15:12–16:11 62
ˆ
12 Pakavua dıba pa kubuela, NSHAP. 15 kudiye.” a Nunku Abalama wa-
tulu tukole tuakakuata Abalama, a Gen 21:9 kateleja tshivua Salai muambe.
ˆ
ne mıdima mikole ivua yenza
ˆ
Eks 1:13, 14
Eks 3:7
3 Pakavua Abalama musombe
buowa yakamubuikila. 13 Pa- Bz 7:6, 7 bidimu dikumi mu buloba bua
shishe Yeye wakambila Abala- ˆ
Kanana, Salai mukaji wa Abala-
ma ne: “Umanye bimpe ne: ˆ
b Eks 7:4
ma wakangata Haga, muena mu-
bana1 bebe nebikale bantu ba ku Nom 33:4 dimu wende muena Ejipitu, ku-
babende mu buloba budi kabu- mufilaye kudi bayende Abalama
yi buabu ne bantu ba mu bulo- c Eks 3:22 bua ikale mukajende. 4 Nanku
ba abu nebabakuate ku bupika ˆ
Mis 105:37 wakalala ne Haga, yeye kuimita.
ne nebabakengeshe bidimu 400. a Pakamonaye ne: uvua ne difu,
14 Kadi meme nendumbuluishe d Gen 25:8 wakatuadija kupepeja mukale-
tshisamba tshienzelabu mudi- nge wende mukaji.
mu, b pashishe nebapatukamu 5 Ke Salai kuambila Abala-
ne bintu bia bungi. c 15 Kadi e Yos 14:1
Bz 7:7 ma ne: “Bubi budibu bangenzele
wewe neuye kudi bankambua ebu wewe ke udi mubukebeshe.
bebe mu ditalala; nebakujiike Meme ke uvua muteke muena
wewe mumane kukulakaja biko- f 1Bk 21:26
2Bk 21:11 mudimu wanyi mu tshiadi tshie-
le. d 16 Kadi bana bebe nebapi-
be,1 kadi padiye mumone ne: udi
ngane mu buloba ebu e mu tshi-
g Gen 17:19 ne difu, mmutuadije kumpepe-
pungu tshinayi, bualu tshilema
tshia bena Amole ki ntshianji ku-
Gen 22:17 ja. Yehowa akose tshilumbu tshi-
kumbana menemene to.” f di pankatshi panyi nebe.” 6 Ke
ˆ h Abalama kuambila Salai ne: “Ta-
17 Pakavua dıba dibuele ne Eks 3:8
ˆ ngila! Muena mudimu webe udi
mıdima mikole milue, tshikutu
tshivua tshifuima muishi tshia- i 1Bk 4:21
ku bukokeshi buebe. Muenzela
kamueneka ne tshimunyi tshia tshionso tshiudi wela meji ne:
kapia tshiakapitshila pankatshi ntshimpe.” Nunku Salai waka-
j 1Sm 15:6
mufuisha bundu, ke yeye kumu-
pa bitupa bia nyama abi.
18 Dituku adi, Yehowa waka- nyema.
dia tshipungidi ne Abalama g wa- k Yos 1:4 7 Pashishe muanjelu wa Ye-
mba ne: “Nempeshe bana1 bebe howa wakamusangana ku mushi-
ˆ
buloba ebu, h kubangila ku musu- l mi wa mayi mu tshipela, mushi-
Eks 3:17 ˆ
lu wa Ejipitu too ne ku musu- mi uvua mu njila wa ku Shu. b
ˆ
lu munene, musulu wa Pela- 8 Wakamuebeja ne: “Haga, mue-
m Yos 17:15
ta: i 19 buloba bua bena Kene, j na mudimu wa Salai, udi ufumi-
bena Kenizi, bena Kadamona, na penyi ne udi uya penyi?” Yeye
20 bena Hiti, k bena Pelizi, l bena n Dut 7:1 kuandamuna ne: “Ndi ngenda
Lefa, m 21 bena Amole, bena nyema mukalenge wanyi muka-
ˆ ˆ
Kanana, bena Gıgashi ne bena NSHAP. 16 ji Salai.” 9 Ke muanjelu wa Ye-
Yebuse.” n o Gen 15:2, 3 howa kumuambila ne: “Pinga-
20
vuaye mubutule, bimenga bia Abalahama wakumbusha
muaba uvua Lota musombele. h tshitudilu tshiende muaba
NSHAP. 20
30 Pashishe Lota wakumbuka d
au, kuya mutangile ku bulo-
ˆ d Gen 13:18
ku Soa, yeye ne bana bende ba ba bua Negebe, kutuadijaye ku-
bakaji babidi, kubangaye kuso- sombela pankatshi pa Kadeshe e
mbela mu buloba bua mikuna, i e Nom 13:26 ˆ
ne Shu. f Pavuaye musombele1
bualu uvua utshina bua kuso- ˆ
ˆ ku Gela, g 2 Abalahama waka-
mbela mu Soa. j Nunku wakaba- f Gen 25:17, 18 mba kabidi bua mukajende Sala
nga kusombela mu nyongolo ne: “Yeye mmuanetu wa bakaji.” h
ne bana bende ba bakaji babi- Nunku Abimeleke mukalenge
di. 31 Pashishe muanabute wa- g Gen 10:19 ˆ
Gen 26:6
wa Gela wakatuma bantu, kulua-
kambila muakunyi ne: “Tatuetu bu ne Sala. i 3 Pashishe Nzambi
ukadi mukulakaje, ne kakuena wakamuenekela Abimeleke mu
muntu mulume mu buloba ebu h Gen 12:11-13
tshilota butuku, kumuambilaye
Gen 20:11, 12
udi mua kusangila netu bilonde-
20:1 1 Anyi “musombe bu muntu wa ku
19:22 1 Diumvuija: “Bukese.” i Gen 12:15 babende.”
69 GENESE 20:4–21:2
ne: “Paudi apu udi anu bu ukadi NSHAP. 20 ne: ‘Bushuwa, kakuena ditshina
mufue bua mukaji uudi muanga- a Gen 12:17 dia Nzambi muaba eu to, nu-
Mis 105:14
te au, a bualu mmukaji musela, nku nebanshipe bua mukajanyi.’ a
kabidi ngua muntu mukuabu.” b 12 Tshidibi, yeye mmuanetu wa
4 Kadi Abimeleke kavua muanji bakaji menemene, muana wa ta-
kusemena pabuipi nende to.1 Ke tuanyi, ki mmuana wa mamua-
yeye kuamba ne: “Yehowa, neu- b Dut 22:22 nyi to; kadi wakalua mukajanyi. b
shipe tshisamba tshidi katshiyi 13 Nunku, pavua Nzambi mu-
ne bualu nansha bumue2 anyi? ngumbushe mu nzubu mua tatu
5 Yeye kavua mungambile ne: bua meme kuya ngenda ntamba-
‘Mmuanetu wa bakaji,’ ne muka- c Mis 105:14, 15 kana, c ngakamuambila ne: ‘Unde-
ji pende kavua mungambile ne: jaku dinanga dia lulamatu mu
‘Mmuanetu wa balume’ anyi? mushindu eu: Muaba wonso utua-
Mvua muenze bualu ebu ne muo- ya, wambe bua bualu buanyi ne:
yo mutoke, tshiyi mumanye bua- d Yob 42:8 “Yeye mmuanetu.”’”d
lu.” 6 Pashishe, Nzambi mulele- 14 Pashishe Abimeleke waka-
la wakamuambila mu tshilota ne: ngata mikoko ne ngombe ne be-
“Ndi mumanye ne: uvua muenze na mudimu ba balume ne ba
bualu ebu ne muoyo mutoke, ke e Gen 12:18, 19
bakaji, kubipeshaye Abalahama,
pamvua mukukande bua kunge- Gen 26:9, 10 kumupingajilaye kabidi mukaje-
nzedi mpekatu. Ke bualu kayi nde Sala. 15 Abimeleke waka-
tshivua mukuitabile bua kumule- Mulongo 2 mba kabidi ne: “Tangila, buloba
nga to. 7 Mpindieu pingaja mu- a Gen 12:11, 12 buanyi mbuobu abu kumpala
Gen 26:7
kaji wa muntu au, bualu mu- kuebe. Somba muaba wonso
ntu au mmuprofete, c nunku yeye uudi musue.” 16 Kuambilaye
neasengelele Nzambi bua bualu Sala ne: “Ndi mpesha muanenu
buebe, d ne neushale ne muoyo. wa balumee bitupa tshinunu bia
Kadi wewe kuyi mumupingaje, b Gen 11:29
arjan. Ntshimanyinu tshia muudi
umanye ne: neufue bulelela, kuyi ne bualu1 kumpala kua bo-
wewe ne bantu bebe bonso.” nso badi nebe, ne kumpala kua
8 Abimeleke wakajuka pa di- bantu bonso; udi mubingishibue
nda, kubikilaye bena mudimu c Gen 12:1 ku bualu budibu mua kukubanda
bende bonso, kubambilaye malu nabu.” 17 Abalahama kutuadi-
ˆ jaye kusengelela Nzambi mulele-
au onso; bobu kumvua buowa
bua bungi. 9 Pashishe Abimele- la, Nzambi kuondopa Abimeleke
ke kubikila Abalahama, kumua- d Gen 12:13 ne mukajende ne bapika bende
mbilaye ne: “Tshiudi mutuenzele ba bakaji, bobu kutuadija kule-
ntshinyi? Mbubi kayi bundi mu- la bana; 18 bualu Yehowa uvua
kuenzele bua wewe kunkebela muvuije bantu bakaji bonso ba
meme ne bukalenge buanyi bubi e Gen 20:2, 12
mu nzubu wa Abimeleke banku-
bunene nunku? Tshiudi munge- mba1 bua bualu bua Sala mukaji
nzele ki ntshimpe to.” 10 Abi- wa Abalahama. f
meleke wakatungunuka ne kua-
mbila Abalahama ne: “Mmeji
f Gen 12:17
21 Yehowa wakavuluka Sala
anu muvuaye muambe, ne
kayi auvua nawu pauvua muenze Yehowa wakenzela Sala tshivua-
bualu ebu?” e 11 Abalahama ku- NSHAP. 21 ye mulaye.g 2 Nunku Sala waki-
muandamuna ne: “Mvua muenze g Gen 18:10 mita difu, h kulelelaye Abalahama
nanku bualu mvua ndiambila
20:16 1 Ku mua.: “Mona, ntshia kukubui-
20:4 1 Mmumue ne: kavua muanji kusa- ˆ
kila natshi ku mesu.” 20:18 1 Anyi “wa-
ngila nende to. 2 Anyi “tshidi tshiaka- kakanga mafu onso a ba mu nzubu wa
ne.” h Eb 11:11 Abimeleke bikole.”
GENESE 21:3-23 70
muana wa balume ku bukulaka- NSHAP. 21 14 Nunku, Abalahama waka-
ja buende, tshikondo tshia bue- a Gen 17:21 juka mu dinda menemene, kua-
na tshivua Nzambi mumulaye Gen 18:10, 14 ngataye mampa ne mulondo wa
Lom 9:9 ˆ
atshi. a 3 Abalahama wakinyika mayi wa tshiseba, kubipeshaye
ˆ
muana uvuabu bamulelele kudi Haga. Wakamutekabi pa dikaya,
Sala ne: Izaka. b 4 Nunku Abala- b Gen 17:19
Yos 24:3
kumuipataye yeye ne nsongalu-
hama wakatengula muanende Lom 9:7 me. a Nunku, wakaya wenda uta-
ˆ
Izaka pavuaye ne matuku mua- mbakana mu tshipela tshia Be-
nda mukulu, anu muvua Nzambi sheba. b 15 Ndekelu wa bionso,
ˆ c Gen 17:12 ˆ
mumutumine dıyi bua kuenza.c Lew 12:3 mayi avua mu mulondo wa tshi-
5 Abalahama uvua ne bidimu lu- Bz 7:8 seba akajika, yeye kusakila nso-
kama pavuabu bamulelele mua- ngalume muinshi mua kamutshi.
nende Izaka. 6 Nunku, Sala wa- d Gen 16:4, 15 16 Ke yeye kumbuka muaba au,
kamba ne: “Nzambi mmunkebele kudisombelaye pa nkayende nta-
tuseku; muntu yonso udi umvua nta bu wa mukete muela, bua-
e Gen 15:13
bualu ebu neaseke pamue na- Gal 4:22, 29 lu wakamba ne: “Tshiena mu-
nyi.”1 7 Yeye kuamba kabidi ne: sue kumona mudi nsongalume
“Nnganyi uvua mua kuambi- eu ufua to.” Nunku wakasomba
f Gen 15:2, 4
la Abalahama ne: ‘Bulelela, Sala Gal 4:30 pa bule, kutuadijaye kudila biko-
neamushe bana’? Pabi ndi mumu- le, wela kabobo.
ˆ
lelele muana wa balume ku buku- 17 Nzambi wakumvua dıyi dia
g Gen 17:18
lakaja buende.” nsongalume;c muanjelu wa Nza-
ˆ ˆ
8 Muana wakakola, kumuleke- mbi wakela Haga dıyi diumbukila
ˆ
shabu dibele; Abalahama waka- h Gen 17:19 mu diulu umuambila d ne: “Haga,
Lom 9:7
longolola difesto dinene dituku Eb 11:18
mbualu kayi buudi nabu? Kutshi-
divuabu balekeshe Izaka dibele. nyi to, bualu Nzambi mmumvue
ˆ
9 Kadi Sala uvua anu umona ne: dıyi dia nsongalume muaba udi-
ˆ i Gal 4:22
ye. 18 Juka, jula nsongalume,
muana uvua Haga d muena Ejipi-
tu mulelele Abalahama uvua use- umukuate ku tshianza, bualu ne-
ka Izaka. e 10 Ke yeye kuambila j Gen 16:9, 10 mmuvuije tshisamba tshinene.” e
Abalahama ne: “Ipata nsongaka-
Gen 17:20 19 Nunku Nzambi wakamubulu-
Gen 25:12, 16 ˆ
ji mupika eu ne muanende bua- la mesu, yeye kumona tshina
ˆ
lu muana wa nsongakaji mupi- tshia mayi; yeye kuya, kuwujaye
Mulongo 2 ˆ
ka eu kakuikala mupianyi pamue mulondo wa tshiseba ne mayi ne
a Gen 25:5, 6 ˆ
ne muananyi Izaka to!” f 11 Kadi kupeshaye nsongalume mayi a
bualu bua muana buvuaye mua- kunua. 20 Nzambi uvua ne nso-
b Gen 22:19 ngalume f pavuaye wenda ukola.
mbe buakatonda Abalahama bi-
kole. g 12 Ke Nzambi kuambila Wakasombela mu tshipela, ku-
Abalahama ne: “Bualu budi Sala c Gen 16:11 luaye muedi wa mikete. 21 Wa-
ukuambila bua nsongalume ne kasombela mu tshipela tshia Pa-
bua mupika webe mukaji kabuku- lana, g mamuende wakamuselela
d Gen 16:7, 8
mukaji wa mu buloba bua Ejipitu.
tondi to. Muteleja,1 bualu wabi-
kilabu ne: muanebe2 nealuile mu 22 Tshikondo atshi Abimele-
Izaka.h 13 Kadi bua muana wa e 1Ku 1:29-31 ke, pamue ne Pikola mfumu
mupika webe mukaji, i nempatui- wa tshiluilu tshiende, wakambi-
le kabidi tshisamba kudiye, j bua- la Abalahama ne: “Nzambi udi
f Gen 16:16
lu yeye mmuanebe.”1 nebe mu malu onso audi wenza. h
23 Nunku, ditshipa mpindieu
21:6 1 Anyi pamuapa: “neanseke.” g Nom 10:12 kundi kumpala kua Nzambi
ˆ
21:12 1 Ku mua.: “Teleja dıyi diende.” muaba eu ne: kuakunshimakaja
2 Ku mua.: “dimiinu diebe.” 21:13 1 Ku h Gen 20:17, 18
meme ne bana banyi ne ndela-
mua.: “ndimiinu diebe.” Gen 26:26, 28 nganyi yanyi to, ne neungenze-
71 GENESE 21:24–22:9
le meme ne buloba buudi muso-
mbele malu ne dinanga dia
NSHAP. 21
a Gen 20:14, 15 22 Panyima pa bualu ebu,
Nzambi mulelela wakate-
lulamatu dia buena dindi mu- ka Abalahama mu diteta; a kumu-
kuleje.” a 24 Ke Abalahama kua- bikilaye ne: “Abalahama!” Yeye
mba ne: “Ndi nditshipa bua bua- kuandamuna ne: “Mmeme eu!”
lu abu.” b Gen 26:15, 20 2 Kumuambilaye ne: “Angata
25 Kadi Abalahama wakela koku muanebe, muanebe umue-
Abimeleke lusanzu bua tshina pele uudi munange bikole, b Iza-
ˆ
tshia mayi tshivua bena mudimu ka, c uye ku buloba bua Moliya, d
c Gen 26:32, 33
ba Abimeleke banyenge ne tshiki- umulambule kuinaku bu mula-
su.b 26 Abimeleke kuandamuna mbu wa kuosha, pa mukuna
ne: “Tshiena mumanye uvua mue- ungakuleja.”
nze bualu ebu to; kuvua mubu- d Gen 26:26, 28 3 Abalahama wakajuka pa di-
ngambile to, kabidi too ne lelu nda menemene, kusuikaye tshi-
tshivua muanji kubumvua to.” seba pa mpunda wende, kuanga-
27 Ke Abalahama kuangata mi- taye bena mudimu bende babidi
koko ne ngombe, kubipesha Abi- e Gen 10:13, 14 pamue ne muanende Izaka. Wa-
Gen 26:1
meleke; bobu babidi kupungabu kapanda nkunyi ya mulambu wa
tshipungidi. 28 Pavua Abalaha- kuosha, pashishe kujukaye, ku-
ma muangate mashina a mikoko yaye muaba uvua Nzambi mule-
muanda mutekete mu tshisumbu f Gen 12:8, 9 lela mumuambile. 4 Dituku di-
tshiawu, muateke pa nkayawu, Gen 26:25
satu, Abalahama wakabandisha
29 Abimeleke wakebeja Abalaha- ˆ
mesu ende, kumuenenaye mua-
ma ne: “Bua tshinyi udi muteke ba au ku bule. 5 Ke Abalahama
mashina a mikoko muanda mute- g Mis 90:2 kuambila bena mudimu bende
kete aa muaba eu pa nkayawu?” Yes 40:28 ne: “Shalayi nuenu muaba eu ne
30 Ke yeye kuandamuna ne: “Udi 1Tm 1:17
mpunda, kadi meme ne nsonga-
ne bua kuitaba mashina a miko- lume eu netuye kuntu kuaka bua
ko muanda mutekete aa ku tshia- kutendelela, pashishe netupinga-
nza tshianyi bu tshijadiki tshia h Eb 11:8, 9 ne kunudi.”
ne: meme ke uvua mumbule tshi-
ˆ 6 Nunku Abalahama waka-
na tshia mayi etshi.” 31 Ke bua- Mulongo 2 ngata nkunyi ya mulambu wa
lu kayi wakabikila muaba au
ˆ kuosha, kuyambikaye muanende
ne: Be-sheba,1c bualu bubidi bua-
NSHAP. 22 Izaka. Pashishe kuambulaye ka-
bu bakaditshipila muaba au.
pia ku bianza ne kele,1 kuyabu
32 Nunku, bakapunga tshipungi- a Eb 11:17
ˆ bonso babidi pamue. 7 Ke Iza-
di d ku Be-sheba; pashishe, Abime-
ka kubikilaye tatuende Abalaha-
leke ne Pikola mfumu wa tshiluilu
tshiende bakajuka, kupinganabu ma ne: “Tatu!” Kuandamunaye
mu buloba bua bena Peleshete. e
b Yne 3:16 ne: “Ee! Muananyi,” Izaka kua-
33 Pashishe Abalahama wakaku- mba kabidi ne: “Kapia nkoku aka,
ˆ nkunyi nyoyi eyi, kadi mukoko
na mutshi wa tamalise ku Be-she-
ˆ wa mulambu wa kuosha udi pe-
ba, ne kuoku aku wakabilaku dına c Gen 17:19
dia Yehowa,f Nzambi wa tshiende- Yos 24:3 nyi?” 8 Abalahama kuamba ne:
lele.g 34 Nunku Abalahama wa-
Lom 9:7 “Muananyi, Nzambi nkayende
kasomba1 mu buloba bua bena neafile mukoko wa mulambu wa
Peleshete tshikondo tshile.2h kuosha.”e Bonso babidi bakatu-
d 2Ku 3:1
ngunuka ne luendu.
21:31 1 Diumvuija pamuapa “Tshina 9 Ndekelu wa bionso, bakafi-
tshia mutshipu” anyi “Tshina tshia bi- ka muaba uvua Nzambi mulelela
ntu 7.” 21:34 1 Anyi “wakasomba bu
muntu wa ku babende.” 2 Ku mua.: e Yne 1:29 22:6 1 Anyi “kele ka kushipa naku nya-
“matuku a bungi.” 1Pt 1:18, 19 ma.”
GENESE 22:10–23:6 72
mumuleje; Abalahama kuasaye NSHAP. 22 bu nsenga ya ku muelelu kua
tshioshelu muaba au, yeye kulo- a Yne 10:17, 18 mbuu; a ne muanebe1 neanyenge
ngapu nkunyi. Wakasuika mua- tshiibi2 tshia bena lukuna be-
nende Izaka bianza ne makasa, b Eb 11:17 nde. b 18 Ku diambuluisha dia
kumutentekaye pa tshioshelu pa muanebe, 1 c bisamba bionso bia
mutu pa nkunyi. a 10 Pashishe pa buloba nebipete dibenesha
c Eb 11:17-19
Abalahama wakolola tshianza Yak 2:21 buabi biobi, bualu udi mumvue
ˆ
tshiende, kuangataye kele1 bua dıyi dianyi.’” d
kushipaye muanende. b 11 Kadi d Gen 22:2 19 Pashishe Abalahama wa-
muanjelu wa Yehowa wakamuela 2Ku 3:1 kapingana kudi bena mudimu
ˆ
dıyi kumbukila mu diulu wamba bende, bakajuka, kupinganabu
ne: “Abalahama, Abalahama!” ˆ
e Eb 6:13, 14 pamue ku Be-sheba; e ne Abala-
Yeye kuandamuna ne: “Mmeme hama wakatungunuka ne kuso-
eu!” 12 Ke yeye kuamba ne: ˆ
f Yne 3:16 mbela ku Be-sheba.
“Kuenzedi nsongalume bibi, ku- Lom 8:32 20 Panyima pa malu aa, baka-
Eb 11:17
muenzedi bualu nansha bu- mbila Abalahama ne: “Mona, Mi-
mue to; mpindieu ngamanyi ne: leka mmulelele pende muanenu
udi utshina Nzambi, bualu kue- Mulongo 2 ˆ
Nahof bana ba balume: 21 Usa,
na mumpale1 muanebe, webe a Gen 13:14, 16
Gen 15:1, 5 muanende muanabute, ne mua-
umuepele to.” c 13 Ke Abalaha- Bz 3:25 nabu Buza, ne Kemuele tatue-
ˆ
ma kubandisha mesu, ne kumo- nde wa Alama, 22 ne Kesede,
naye kumpala kuende tshimpa- b Mis 2:8 ne Hazo, ne Piledasha, ne Yi-
nga tshia mukoko tshivua ne Dan 2:44
dilafa, ne Betuele.” g 23 Betuele
nsengu yatshi mikalame mu tu- wakalela Lebeka. h Mileka waka-
mitshi, ntanta ne muaba uvua- c ˆ
Gen 3:15 lelela Naho muanabu ne Abala-
ye. Ke Abalahama kuya kuangata Lom 9:7
hama bana muanda mukulu abu.
Gal 3:16
tshimpanga atshi, kutshilambu- 24 Leuma, mukaji uvuaye mu-
laye bu mulambu wa kuosha pa banjije, wakalela pende bana ba
d
muaba wa muanende. 14 Nu- Gal 3:8
balume: Teba, Gahama, Tahasha,
nku Abalahama wakabanga ku- ˆ
e
ne Maka.
bikila muaba au ne: Yehowa- Gen 21:31
27
nku wakasa tshioshelu muaba au, c Gen 21:22-24
ˆ Pakavua Izaka mukulaka-
kubilaye dına dia Yehowa.g Iza- ˆ
je ne mesu ende kaatshiyi
ka wakasa ntenta wende muaba amona kabidi bimpe, wakabikila
d Gen 26:18
au h ne bena mudimu bende ba- Esauh muanende muanabute, ku-
ˆ
kumbula tshina tshia mayi mua- muambilaye ne: “Muananyi!”
ba au. e Bal 20:1 Yeye kuandamuna ne: “Mmeme
26 Pashishe Abimeleke waka- eu!” 2 Kumuambilaye ne: “Mpi-
ˆ
lua kudiye ufumina ku Gela ne ndieu nkadi mukulakaje. Tshiena
Ahuzata mumupeshi wa ngenyi f Gen 36:2, 3
mumanye dituku dia lufu luanyi
ne Pikola mfumu wa tshiluilu
to. 3 Nunku mpindieu, angata
tshiende.i 27 Ke Izaka kubambi-
koku bintu biebe bia kulemba
la ne: “Bua tshinyi nudi ba- g Gen 27:46
lue kundi, penu nuvua bankine, Gen 28:8 nabi, nsapu webe wa mikete ne
buta buebe, uye mu tshisuku,
26:19 1 Anyi “kasulu ka tshilonda nko- NSHAP. 27 unkuatshile koku nyama. i 4 Pa-
ka.” 26:20 1 Diumvuija: “Matandu.” h Gen 25:28 shishe undambile biakudia bia
26:21 1 Diumvuija: “Dibandangana.” muenya bintu musue, ubintuadi-
26:22 1 Diumvuija: “Miaba mialabale.”
26:24 1 Ku mua.: “dimiinu.” i Gen 25:27 26:35 1 Ku mua.: “Bululu mu lungenyi.”
81 GENESE 27:5-27
le. Nunku nendie bua meme1 ku- NSHAP. 27 kabidi biseba bia bana ba mbu-
kubenesha kumpala kua meme a Gen 27:30 ji ku bianza ne muaba uvua ka-
kufua.” wuyi buoya pa nshingu pende.a
5 Kadi Lebeka uvua uteleja 17 Pashishe wakapesha muane-
pavua Izaka wakula ne muane- b Gen 25:28
nde Yakoba biakudia bia muenya
nde Esau. Nunku Esau wakaya ne diampa bivuaye mulambe. b
mu tshisuku bua kulemba nyama 18 Nunku wakaya kudi tatue-
bua kulua nende.a 6 Ke Lebeka nde, kuambaye ne: “Tatu!” Yeye
c Gen 27:30, 31
kuambila muanende Yakoba b ne: kuandamuna ne: “Mmeme eu!
“Ndi mfuma ku diumvua tatuebe Wewe udi nganyi, muananyi?”
uyukila ne muanenu Esau, umua- 19 Yakoba wakambila tatuende
mbila ne: 7 ‘Ntuadila nyama wa d Gen 27:13, 43
ne: “Ndi Esau muanebe mua-
tshisuku, undambile biakudia bia nabute. c Ndi muenze anu muu-
muenya. Nunku ndie bua meme vua mungambile. Juka koku
ˆ
kukubenesha ku mesu kua Ye- e Gen 25:25 usombe, udie munyinyi wa nya-
Gen 27:23
howa kumpala kua meme ku- ma wa tshisuku eu bua wewe1
fua.’ c 8 Mpindieu nteleja bimpe umbeneshe.” d 20 Ke Izaka kue-
muananyi, enza tshindi nkuambi- beja muanende ne: “Muananyi,
la. d 9 Suaku uye mu tshisumbu f Gen 27:21
mmunyi muudi mumupete ne lu-
tshia nyama, ungangatshile bana kasa nunku?” Yeye kuandamuna
ba mbuji babidi ba bimpe mene- ne: “Bualu Yehowa Nzambi webe
mene, bua ndambile tatuebe bia- g Gen 27:8, 43 uvua mumuntumine.” 21 Nu-
kudia bia muenya anu mutuye nku Izaka wakambila Yakoba ne:
mubisue. 10 Pashishe ubituadi- “Muananyi, semena pabuipi nku-
le tatuebe adie bua akubeneshe h Gen 25:23, 26 lenge bua mmanye ni udi bushu-
kumpala kua yeye kufua.” wa muananyi Esau anyi kuena
11 Yakoba wakambila mamue- Mulongo 2 yeye.” e 22 Nunku Yakoba waka-
nde Lebeka ne: “Kadi muane- a Gen 25:25 semena pabuipi ne tatuende Iza-
tu Esau mmuntu wa buoya bua Gen 27:11 ka, yeye kumulenga, pashishe
ˆ
bungi, e meme ndi ne mubidi kuambaye ne: “Dıyi ndia Yako-
mufinunuke. 12 Nengenze tshi- ba, kadi bianza mbia Esau.” f
ˆ 23 Kakamumanya to, bualu bia-
nyi tatu yeye mundenge? f Dıba b Gen 27:9
30
Bua 5:5
Pakamona Lakele ne: ka-
ba muana wa balume muibidi.
vua mulelele Yakoba bana, 13 Ke Lea kuamba ne: “Diakale-
NSHAP. 30
wakatuadija kumvuila muanabu nga dianyi! Bualu bana ba baka-
c Gen 29:29
mukawu; kubangaye kuambila ji nebambe bushuwa mundi wa
Yakoba ne: “Mpesha bana, tshia- diakalenga.” c Nunku wakamui-
ˆ
nana ndi mfua.” 2 Ke Yakoba nyika ne: Ashe.1d
kukuatshilaye Lakele tshiji tshi- d Gen 35:22 14 Dituku dikuabu mu tshiko-
kole, kuambaye ne: “Meme ndi ´
ndo tshia dikosa dia ntete ya ble,
mua kuangata muaba wa Nzambi Lubena e uvua wendakana, ku-
udi mukupangishe bua kulela petaye tumuma tua mandragore
bana anyi?”1 3 Ke Lakele kua- e Gen 35:25
mu mpata. Nunku wakatutuadila
Gen 46:23
mba ne: “Mupika wanyi muka- Gen 49:16 mamuende Lea. Ke Lakele kua-
ji Bileha nyeye eu. c Lala nende mbila Lea ne: “Mpesha koku
bua andelele bana,1 bua mpete ndambu wa tumuma tua ma-
panyi bana ku diambuluisha die- ndragore tua muanebe.” 15 Ke
nde.” 4 Nanku wakamupesha f Gen 35:25
Gen 46:24 yeye kumuandamuna ne: “Baya-
Bileha muena mudimu wende Gen 49:21 nyi uudi muangate au mbualu
bu mukajende; Yakoba wakalala Dut 33:23
bukese anyi? f Mpindieu udi mu-
nende. d 5 Bileha wakimita difu, sue kuangata kabidi tumuma
kulua kulelelaye Yakoba muana Mulongo 2
tua mandragore tua muananyi
wa balume. 6 Ke Lakele kua- a Gen 35:26
anyi?” Nunku Lakele wakamba
mba ne: “Nzambi mmundumbu- ne: “Mbimpe. Nealale nebe butu-
ˆ
luile ne mmuteleje kabidi dıyi dia- ku bua lelu wewe mumpeshe tu-
nyi, ke bualu kayi mmumpeshe b Gen 49:19 muma tua mandragore tua mua-
muana wa balume.” Ke bualu kayi Nom 32:33
nebe.”
wakamuinyika ne: Dana.1e 7 Bi-
16 Pavua Yakoba ufumina mu
leha muena mudimu wa Lakele
mpata dilolo, Lea wakaya bua
wakimita kabidi, kuluaye kule-
c Luk 1:46, 48 kusambakena nende, kumuambi-
lela Yakoba muana wa balume
laye ne: “Lelu neulale nanyi,
muibidi. 8 Ke Lakele kuamba
bualu ndi mukusumbe bushuwa
ne: “Ndi muluangane mvita miko-
le ne muanetu wa bakaji. Ndi mu- ku tumuma tua mandragore tua
d Gen 35:26
yitshimune kabidi.” Nunku waka- Gen 46:17
muananyi.” Nunku wakalala ne-
muinyika ne: Nafatale.1f Gen 49:20 nde butuku abu. 17 Nzambi
Dut 33:24
wakateleja Lea, yeye kumuanda-
29:34 1 Diumvuija: “Kulamata; Kudisa- muna; kuimitaye, kuluaye kulele-
nga.” 29:35 1 Diumvuija: “Mutumbishi- la Yakoba muana wa balume mui-
bue; Udibu batumbisha.” 30:2 1 Anyi e Gen 29:32 tanu. 18 Ke Lea kuamba ne:
“mukupale tshidi tshifumina mu difu?”
30:3 1 Ku mua.: “Alelele pa binu bia- 30:11 1 Diumvuija: “Muabi.” 30:13
nyi.” 30:6 1 Diumvuija: “Mulumbului- 1 Diumvuija: “Wa diakalenga; Diakale-
shi.” 30:8 1 Diumvuija: “Mvita yanyi.” f Gen 29:30 nga.”
87 GENESE 30:19-35
“Nzambi mmumpeshe difutu dia- NSHAP. 30 buebe.” 28 Yeye kuamba kabidi
nyi,1 bualu mvua mupeshe baya- a Gen 35:23 ne: “Ngambila difutu diebe, ne-
nyi muena mudimu wanyi.” Nu- Gen 46:13
nkupeshadi.”a 29 Ke Yakoba ku-
ˆ Gen 49:14
nku wakamuinyika ne: Yisaka.2a Dut 33:18 muambila ne: “Udi mumanye mu-
19 Lea wakimita kabidi, kuluaye shindu undi mukuenzele mudimu
kulelela Yakoba muana wa balu- ne mudi tshisumbu tshia nyama
b Lut 4:11
me muisambombo. b 20 Ke Lea yebe tshitante bua bualu buanyi; b
kuamba ne: “Nzambi mmumfu- 30 uvua ne bintu bikese kumpa-
te, bushuwa, mmumfute meme c Gen 29:32 la kua meme kulua, kadi tshisu-
difutu dimpe. Mpindieu bayanyi mbu tshia nyama yebe ntshidiu-
neangitabe, c bualu ndi mumule- nde, tshivulangane, ne Yehowa
lele bana ba balume basambo- d Gen 35:23
mmukubeneshe katshia ngafika.
mbo.” d Nunku wakamuinyika ne:
Gen 46:15 ˆ
Mis 127:3 Nunku ndıba kayi dingenzela ba
Zebulona.1e 21 Pashishe waka- mu nzubu muanyi mudimu?” c
lela kabidi muana wa bakaji, ku-
e Gen 46:14
31 Nunku wakamukonka ne:
muinyikaye ne: Dina. f Gen 49:13 “Nkupeshe tshinyi?” Yakoba wa-
22 Ndekelu wa bionso Nza- Dut 33:18
kamba ne: “Kuakumpesha tshi-
mbi wakavuluka Lakele; Nza- ntu nansha tshimue to! Wewe
mbi kumuteleja, kumuandamuna- f Gen 34:1 mungenzele anu bualu bumue
ye, kuenzaye bua apete difu.1g ebu, nembangulule kudiisha nya-
23 Wakimita difu, kulelaye mua- ma yebe ne kuyilama. d 32 Ne-
na wa balume. Ke kuamba- g Gen 29:31
ngendakane munkatshi mua bi-
ye ne: “Nzambi mmungumbushile muna biebe lelu. Uteke mikoko
tshipendu!” h 24 Nunku waka- h Luk 1:24, 25 yonso idi ne matoba ne make-
muinyika ne: Jozefe,1i wamba ji ku luseke, ne mikoko yonso
ne: “Yehowa mmumpeshe kabidi ya mubidi wa tshisengasenga idi
muana wa balume mukuabu.” i Gen 35:24 munkatshi mua bimpanga bia
25 Panyima pa Lakele muma- Gen 45:4
Dut 33:13 mikoko bitshidi bitekete ne mbu-
ne kulela Jozefe, Yakoba waka- Bz 7:9 ji yonso idi ne makeji ne matoba
mbila Labana diakamue ne: “Nde- munkatshi mua mashina a mbuji.
kela nye kuetu, mu buloba j Gen 28:15
Kumbukila ku lelu, eyi ke yika-
buetu.j 26 Mpesha bakaji banyi Gen 31:13 la difutu dianyi. e 33 Buakane1
ne bana banyi bandi muenze- buanyi nebungakuile dituku dio-
le mudimu kuebe, bua nye, bua- nso diwalua kukonkonona difutu
k Gen 31:41
lu udi mumanye bimpe mushi- Hos 12:12 dianyi matuku atshilualua; nya-
ndu undi mukuenzele mudimu.” k ma yonso udi kayi ne matoba
27 Nunku Labana wakamuambi- Mulongo 2 ne makeji munkatshi mua mashi-
la ne: “Meme mukulengelele, kuyi a Gen 31:7 na a mbuji ne udi kayi wa tshi-
to; ndi mujingulule ku diambu- sengasenga munkatshi mua bi-
luisha dia bimanyinu1 ne: Ye- mpanga bia mikoko neikale bu
howa udi umbenesha bua bualu b Gen 31:38
tshintu tshiba wewe munsanga-
ne nende.”
30:18 1 Anyi “difutu dia muntu udi we-
nza mudimu anu bua makuta.” 2 Diu- c Gen 32:9, 10 34 Ke Labana kuamba ne:
mvuija: “Yeye udi Difutu.” 30:20 1 Diu- “Mbimpe! Bienzeke bilondeshile
ˆ
mvuija: “Kuitaba.” 30:22 1 Ku mua.: meyi ebe.”f 35 Nunku dituku
d Hos 12:12
“ne Nzambi wakamuteleja ne wakaka- adi wakangata mbuji ya mpu-
ngula difu diende.” 30:24 1 Tshikepe- mbu yonso ya mishonyi mishonyi
ˆ
shilu tshia dına dia Yosifiya, didi diu- e Gen 31:7 ne ya makeji makeji, ne mashi-
mvuija ne: “Yah asakidile (avudije).” na onso a mbuji avua ne matoba
30:27 1 Anyi “ku diambuluisha dia bija-
diki.” f Gen 31:8 30:33 1 Anyi “Kuamba bulelela”
GENESE 30:36–31:10 88
ne avua ne makeji, nyama yonso NSHAP. 30 43 Nunku muntu eu wakalua
ivua ne ditoba ditoke, ne nyama a Gen 31:9 mubanji munene, yeye kupeta
yonso ivua ne mubidi wa tshise- nyama ya bungi, bena mudimu
ngasenga munkatshi mua bimpa- Mulongo 2 ba bakaji ne ba balume, tumelu,
nga bia mikoko, wakayiteka ku a Gen 32:5 ne mpunda. a
31
Gen 36:6, 7
luseke, kuyipeshaye bana bende Pakapita matuku, Yako-
ba balume bua bayilame. 36 Pa- ba wakumvua malu avua
NSHAP. 31
shishe wakaya ntanta wa luendu bana ba balume ba Labana ba-
b Gen 30:33
lua matuku asatu kule ne Yakoba; kula bamba ne: “Yakoba mmua-
Yakoba uvua ulama bisumbu bia ngate bintu bionso bia tatuetu;
mikoko ya Labana bionso bivua mmupetele bubanji buonso ebu
bishale. ku bintu bia tatuetu.” b 2 Pavua
37 Nunku Yakoba wakangata Yakoba utangila mpala wa La-
tumitshi tubishi tua mutshi wa bana, uvua umona ne: katshi-
stirakse, wa amande, ne wa pla- vua nende bu muvuaye nende
c
tane, yeye kukona bizubu we-
Gen 30:27
kumpala to. c 3 Ndekelu wa bio-
nda ushiyapu makeji matoke, mia- nso, Yehowa wakambila Yakoba
ba mitoke ya tumitshi imueneka. ne: “Pingana mu buloba bua ba-
38 Pashishe wakateka tumitshi tatuebe, kudi balela bebe, d ne
tuvuaye mukone atu kumpala kua meme nentungunuke ne kuika-
bisumbu bia nyama mu minkolo- la nebe.” 4 Nunku Yakoba wa-
ˆ katumina Lakele ne Lea mukenji
ji, mu binuinyi bia mayi, muaba d
ˆ Gen 28:15
bua kuyabu mu mpata muvua bi-
uvua nyama ilua kunuina mayi, Gen 32:9
bua ikuatangane kumpala kuatu Gen 35:27 muna biende, 5 yeye kubambi-
ˆ la ne:
pavuayi ilua kunua mayi.
39 Nunku nyama ayi ivua ikua- “Ndi mumone ne: tatuenu ka-
tangana kumpala kua tumitshi tshiena nanyi kabidi bimpe to, e
kadi Nzambi wa tatuanyi udi na-
atu ne ilela bana ba misho-
nyi. f 6 Nuenu nkayenu nudi ba-
nyi mishonyi, ba matoba matoba,
manye bimpe ne: ndi muenzele
ne ba makeji makeji. 40 Pashi- e Gen 30:27 tatuenu mudimu ne bukole bua-
she Yakoba wakumbusha mikoko
nyi buonso. g 7 Tatuenu mmute-
ya bimpanga ya miana, kutangija- te kungiba ne mmushintulule di-
ye bisumbu bia nyama kudi nya- futu dianyi misangu dikumi;
ma ya mishonyi mishonyi ne kadi Nzambi ki mmumuanyishile
yonso ya tshisengasenga ya mu- bua angenzele bibi to. 8 Pavua-
nkatshi mua nyama ya Labana. ye wamba ne: ‘Nyama ya mato-
Pashishe wakumbusha bisumbu f Gen 48:15 ba matoba neyikale difutu diebe,’
bia nyama yende, kakabisambaka- ˆ
dıba adi nyama yonso ivua ilela
ja ne bisumbu bia nyama ya La- nyama ya matoba matoba; kadi
bana to. 41 Misangu yonso ivua pavuaye wamba ne: ‘Nyama ya
nyama ya bukole ikeba kukuata- mishonyi mishonyi neyikale difu-
ngana, Yakoba uvua uteka tumi- ˆ
ˆ tu diebe,’ dıba adi nyama yo-
tshi mu minkoloji ya mayi kumpa- nso ivua ilela nyama ya misho-
la kua bisumbu bia nyama bua g Gen 30:29, 30 nyi mishonyi. h 9 Nunku Nzambi
ikuatangane pabuipi ne tumitshi uvua anu unyenga bimuna bia
atu. 42 Kadi pavua nyama mika- tatuenu, ubimpesha. 10 Dituku
le ne butekete, kavua uteka tumi- dikuabu pavua nyama mifike
tshi muaba au to. Nanku nyama tshikondo tshia dikuatangana,
ˆ
ivua ne butekete ivua ilua anu ya ngakabandisha mesu anyi, meme
Labana, kadi ya bukole ivua ilua kumona mu tshilota ne: mbuji
ya Yakoba.a h Gen 30:32 ya mpumbu ivua ikuata ma-
89 GENESE 31:11-30
shina ivua ya mishonyi mishonyi, NSHAP. 31 sabukaye Musulu,1a yeye ne bio-
ya matoba matoba, ne ya make- a Gen 30:39 nso bivuaye nabi. Pashishe wa-
ji makeji.a 11 Pashishe muanje- kaya mutangile ku buloba bua
lu wa Nzambi mulelela wakambi- mikuna bua Gilada. b 22 Ditu-
kila mu tshilota ne: ‘Yakoba!’ b Gen 29:25
Gen 31:39
ku disatu, bakambila Labana ne:
Meme kuandamuna ne: ‘Mmeme Yakoba mmunyeme. 23 Ke yeye
eu.’ 12 Yeye kutungunuka wa- kuangata bana babu ba balume,1
ˆ
mba ne: ‘Bandisha koku mesu c Gen 12:8, 9 yeye kutuadija kumulonda ntanta
Gen 35:15
ebe umone ne: mbuji yonso ya wa luendu lua matuku muanda
mpumbu idi ikuata mashina nya mutekete, kumupetaye mu bulo-
mishonyi mishonyi, ya matoba d Gen 28:18, 22 ba bua mikuna bua Gilada.
matoba ne ya makeji makeji, bua- 24 Pashishe Nzambi wakamue-
lu ndi mumone bionso bidi La- nekela Labana muena Alama c mu
bana ukuenzela. b 13 Meme ndi e Gen 35:14
Gen 37:1 tshilota butuku, d kumuambilaye
Nzambi mulelela wa ku Betele, c ne: “Udimuke bua tshiudi musue
muaba uuvua muele dikunji ma- kuambila Yakoba, nansha tshio-
nyi ne uuvua muditshipile ku- f Gen 31:41
tshi tshimpe anyi tshibi.”1e
Hos 12:12
ndi. d Mpindieu juka, umbuka mu 25 Nunku Labana wakaya
buloba ebu, upingane mu buloba kudi Yakoba pakavua Yakoba
buvuabu bakulelele.’”e g Gen 31:1 muase ntenta wende ku muku-
14 Ke Lakele ne Lea kumua- na ne Labana mutudile pende ne
mbilabu ne: “Kudiku bintu bidibu bana babu mu buloba bua mi-
h Gen 31:3
batushile bua kupiana mu nzubu kuna bua Gilada. 26 Ke Laba-
mua tatuetu anyi? 15 Yeye kena na kuambila Yakoba ne: “Tshiudi
utuangata bu bantu ba ku ba- i Gen 33:13 muenze ntshinyi? Bua tshinyi udi
bende, bualu mmutupane ne udi mundimukile, mumbuke ne bana
udia makuta avuabu batufidile banyi ba bakaji bu bantu bakua-
anyi? f 16 Bubanji buonso budi j Gen 30:42, 43
ta ku muele wa mvita? 27 Bua
Nzambi munyenge tatuetu mbue- tshinyi uvua munyeme mu muso-
tu ne bana betu. g Nanku wewe, k Gen 35:27 koko, mundimukile, kuyi mu-
enza tshionso tshidi Nzambi mu- ngambile? Bu wewe mungambi-
kuambile bua kuenza.” h le, mvua mua kuikala mukulaye
17 Nunku Yakoba wakajuka, l Gen 35:2 ne disanka ne misambu, ne ngo-
Yos 24:2
kubandishaye bana bende ne ba- ma ne lunzenze. 28 Kadi kuena
kaji bende pa tumelu, i 18 ne munshile mpunga wa kutua biku-
wakatuadija kusaka nyama ye- m Gen 31:14 lu1 banyi ne bana banyi ba baka-
nde yonso ne bintu bionso bivua- ji mishiku to. Udi muenze bualu
ye mupete, j bimuna bionso bi- Mulongo 2 bua bupote. 29 Ndi ne bukoke-
vuaye nabi bivuaye mupete mu a Gen 15:18 shi bua kunuenzela bibi, kadi
Padana-alama, bua kuya kudi ta- Nzambi wa tatuenu mmungambi-
tuende Izaka mu buloba bua Ka- le butuku bua kutshia lelu ne:
ˆ b
nana. k Nom 32:1
‘Udimuke bua tshiudi musue kua-
19 Mpindieu Labana uvua mbila Yakoba, nansha tshiotshi
muye kukosa mikoko yende c Gen 25:20 tshimpe anyi tshibi.’f 30 Mpi-
miosa, ne Lakele wakiba mpi- Hos 12:12 ndieu udi muye bualu uvua uji-
ngu ya telafima1l ya tatuende. m nga ne muoyo umue bua kupinga-
20 Kabidi, Yakoba wakadimuki- na ku nzubu kua tatuebe, kadi
d Gen 20:3
la Labana muena Alama, bua-
lu kavua mumuambile ne: uvua 31:21 1 Mmumue ne: musulu wa Pe-
unyema to. 21 Wakanyema, ku- e Mis 105:15 lata. 31:23 1 Anyi “balela.” 31:24 1 Ku
mua.: “Udimuke bua kuakudi ne Yakoba
ˆ ku buimpe too ne ku bubi.” 31:28 1 Ku
31:19 1 Anyi “nzambi ya mu dıku; mpi-
ngu.” f Gen 31:24 mua.: “bana ba balume.”
GENESE 31:31-47 90
bua tshinyi udi muibe nzambi ya- NSHAP. 31 ne tshitu muanji kudia bimpanga
nyi?”a a Gen 31:19 bia mu tshisumbu tshia mikoko
31 Yakoba wakandamuna La- Gen 35:2 yebe to. 39 Tshivua nkutuadila
bana ne: “Mvua munyeme bualu nyama yonso uvuabu bapandulu-
ˆ
mvua ne buowa, mvua ndia- la kudi nyama ya luonji to. a Mvua
mbila ne: ‘Uvua mua kunnyenga mfuta dijimina diende meme nka-
bana bebe ba bakaji ku bukole.’ b Gen 46:18, 25 yanyi. Nansha pavuabu biba nya-
32 Muntu yonso uwasangana ne ma mu munya anyi bamuiba bu-
nzambi yebe kakuikala ne muo- tuku, uvua undomba bua meme
yo. Kumpala kua bana betu, ke- kumufuta. 40 Mu munya mvua
bulula mu bintu bianyi, angata nkenga ne luya, butuku ne ma-
tshidi bu tshiebe.” Kadi Yako- c Lew 15:19
shika, ne tulu tuvua tunnyema
ˆ
ba kavua mumanye ne: Lakele mu mesu. b 41 Ndi muenze bidi-
uvua muyibe to. 33 Nunku La- mu 20 mu nzubu muebe. Ndi mu-
bana wakabuela mu ntenta wa kuenzele mudimu bidimu 14 bua
Yakoba ne mu ntenta wa Lea ne d Gen 31:19 bana bebe ba bakaji babidi, ne
mu ntenta ya bapika bakaji babi- bidimu bisambombo bua bimuna
di, b kadi kakayipeta to. Pashishe biebe, kadi udi mushintulule di-
wakapatuka mu ntenta wa Lea, futu dianyi misangu dikumi c mi-
kubuelaye mu ntenta wa Lake- jima. 42 Bu Nzambi wa tatua-
le. 34 Pine apu, Lakele ukavua e Gen 30:27 nyi, d Nzambi wa Abalahama ne
muangate mpingu ya telafima Yeye udi Izaka utshina,1e kayi
muyele mu tshibondo tshia ku Mulongo 2 ˆ
ku luseke luanyi, dıba edi uvua
tshiseba tshitu bantu bakaji ba- a 1Sm 17:34 mua kuikala mumpingaje bianza
sombela panyima pa kamelu, ne bitupu. Nzambi mmumone dike-
uvua musombelapu. Nunku Laba- nga dianyi ne mudimu mukole
na wakakeba mu ntenta muonso, wa bianza bianyi, ke bualu kayi
kadi kakayipeta to. 35 Ke Lake- uvua mukubele butuku bua ku-
b Gen 47:9
le kuambila tatuende ne: “Muka- tshia lelu.” f
lenge wanyi, kukuatshi tshiji to, 43 Nunku Labana wakambila
bualu tshiena ne mushindu wa Yakoba ne: “Bana ba bakaji aba
kujuka kumpala kuebe nansha, mbana banyi ne bana aba mba-
bualu ndi ne bualu butu buenze- c Gen 31:7 na banyi, ne bimuna ebi mbi-
kela bantu bakaji.” c Nunku waka- muna bianyi, bintu bionso biu-
keba ne muoyo mujima, kadi ka- di umona ebi mbianyi meme ne
kapeta mpingu ya telafima d to. bana banyi ba bakaji. Mbualu
36 Yakoba wakumvua tshiji, kayi bubi bundi mua kubenze-
kutuadijaye kuamba Labana d Gen 28:13
Gen 31:29 la lelu, bobu aba anyi bana ba-
malu. Ke Yakoba kuambila La- dibu balele? 44 Mpindieu luaku
bana ne: “Ntshilema kayi tshi- tudie nebe tshipungidi bua tshi-
ndi muenze, udi undondakaja kale tshijadiki pankatshi petu.”
ne luonji luonso bua bubi kayi? 45 Nunku Yakoba wakangata di-
37 Mpindieu paudi mukebulule e Gen 31:53
bue, kudimanyikaye bu dikunji. g
mu bintu bianyi bionso, ntshinyi 46 Pashishe Yakoba wakambila
tshiudi mupete tshia mu nzubu bana babu ne: “Angulayi mabue!”
muebe? Tshiteka muaba eu ku- Bakambula mabue, kuakunguija-
mpala kua bana betu ne bana f Gen 31:24 bu mushiki. Nunku bakadiila bia-
benu, bakose tshilumbu panka- kudia pa mushiki wa mabue au.
tshi petu tuetu babidi. 38 Mu 47 Labana wakatuadija kubikila
bidimu 20 ebi bindi musombe ˆ
mushiki wa mabue au ne: Yega-
nebe, mikoko yebe ne mbuji
yebe kayitu mianji kutula mafu, e g Gen 28:18 31:42 1 Ku mua.: “ditshina dia Izaka.”
91 GENESE 31:48–32:9
sahaduta,1 kadi Yakoba wakawu- NSHAP. 31 bende ba bakaji mishiku, a ku-
bikila yeye ne: Galede.2 a Gen 31:22, 23 babeneshaye. b Pashishe Laba-
48 Ke Labana kuamba ne: na wakaya, kupinganaye kue-
“Mushiki wa mabue eu wikale nde. c
tshijadiki pankatshi panyi nebe
lelu.” Ke bualu kayi bakawubi-
kila ne: Galede, a 49 ne Tshibu-
b Gen 31:44, 45 32 Pashishe Yakoba waka-
tungunuka ne njila, ne
banjelu ba Nzambi bakasamba-
mba tshia nsentedi,1 bualu wa- kena nende. 2 Diakamue paka-
kamba ne: “Yehowa atungunuke bamona Yakoba, wakamba ne:
ne kutangila pankatshi panyi c Gen 17:1, 7 “Etshi ntshitudilu tshia Nzambi!”
nebe patudi katuyi tumonanga- Nunku wakinyika muaba au ne:
na. 50 Wewe mukengeshe bana Mahanayima.1
banyi ba bakaji, ne wewe mutua- 3 Pashishe Yakoba wakatuma
dije kusakidila bakaji bakuabu d Gen 31:42 bantu ne mukenji kudi muana-
ku bana banyi ba bakaji, nansha ˆ
bu Esau mu buloba bua Seı, d mu
mudi muntu kayi netu, uvulu- Mulongo 2 tshitupa tshia buloba1 bua Edo-
ke ne: Nzambi neikale ntemu pa- ˆ
a Gen 31:28 me, e 4 wakabatumina dıyi ne:
nkatshi panyi nebe.” 51 Laba- “Nenuambile mukalenge wanyi
na wakambila kabidi Yakoba ne: Esau nunku: ‘Muena mudimu
“Tangila mushiki wa mabue eu webe Yakoba udi wamba ne: “Ndi
ne dikunji dindi muimanyike pa- b Gen 24:59, 60 musombe1 ne Labana bidimu bia
nkatshi panyi nebe edi. 52 Mu- bungi too ne mpindieu. f 5 Ndi
shiki wa mabue eu ntshijadiki, ne mupete ngombe, mpunda, miko-
dikunji edi ntshintu tshidi tshija- ko, bena mudimu ba balume ne
dika b ne: tshiakusambuka mushi- c Gen 27:43 ba bakaji, g ne ndi ntumina muka-
ki wa mabue eu bua kukuenzela Gen 28:2
lenge wanyi mukenji eu bua ku-
bibi ne wewe pebe kuakusambu-
mumanyisha bua meme kuanyi-
ka mushiki wa mabue eu ne di- NSHAP. 32 ˆ
shibua ku mesu kuebe.”’”
kunji edi bua kungenzela bibi. d Gen 27:39
6 Pakapita matuku, bantu ba-
53 Nzambi wa Abalahama c ne Gen 36:8
vuaye mutume ne mukenji baka-
ˆ Dut 2:5
Nzambi wa Naho, Nzambi wa ta- Yos 24:4
pingana kudi Yakoba, bamba ne:
tuabu, akose tshilumbu panka- “Tudi bapetangane ne muane-
tshi petu.” Kadi Yakoba yeye wa- nu Esau, udi mpindieu mu njila
ˆ
kaditshipa mu dına dia Yeye udi bua kusambakena nebe, ne udi
tatuende Izaka utshina.1d e Gen 25:30
ne bantu 400.” h 7 Yakoba waku-
54 Panyima pa malu aa, Ya- ˆ
mvua buowa bua bungi, i kupa-
koba wakalambula mulambu ku mpakanaye. Nunku wakatapulu-
mukuna au, kubikilaye bana la bantu bavua nende, kabidi
babu bua kudiabu diampa. Nu- f Gen 31:41
ne mikoko, ne mbuji, ne ngo-
nku bakadia, kulalabu butuku mbe, ne tumelu mu bisumbu bi-
abu ku mukuna au. 55 Kadi La- bidi. 8 Yeye kuamba ne: “Esau
bana wakajuka patshiatshia, ku- yeye muluishe tshisumbu tshi-
tuaye bikulu1 bende ne bana g Gen 30:43
mue, nanku tshisumbu tshikua-
Gen 33:11
ˆ
31:47 1 Dına dia mu tshiena Alama bu netshipanduke.”
didi diumvuija ne: “Mushiki wa bu- 9 Pashishe Yakoba wakamba
ˆ ne: “Wewe Nzambi wa tatu wa-
jadiki.” 2 Dına dia mu tshiena Ebelu
didi diumvuija ne: “Mushiki wa bujadi- h Gen 33:1, 2 nyi Abalahama, Nzambi wa
ki.” 31:49 1 Anyi “Misepa,” muaku udi tatu wanyi Izaka, wewe Yehowa,
ufumina ku muaku wa mu tshiena Ebelu
hamMitspah. 31:53 1 Ku mua.: “mu di- 32:2 1 Diumvuija: “Bitudilu bibidi.”
tshina dia tatuende Izaka.” 31:55 1 Ku i Gen 27:41
32:3 1 Ku mua.: “mpata.” 32:4 1 Anyi
mua.: “bana ba balume.” Gen 32:11 “musombe bu muntu wa ku babende.”
GENESE 32:10-28 92
wewe udi ungambila ne: ‘Pinga- NSHAP. 32 mina mukalenge wanyi Esau, a ne
na mu buloba buenu kudi balela a Gen 31:3, 13 mona! yeye muine udi panyima
bebe, nenkuenzele malu mimpe,’a petu apa.’” 19 Wakatumina ka-
10 tshiena mukumbanyine dina- bidi muibidi ne muisatu ne bo-
nga diebe dia lulamatu dionso b Gen 28:15 nso bavua balonda bisumbu bia
Mis 100:5 ˆ
pamue ne lulamatu luebe luo- nyama dıyi ne: “Nudi ne bua kua-
ˆ
nso biudi muleje muena mudi- mbila Esau dıyi edi panudi nutui-
mu webe, b bualu mvua musabuke c Gen 28:10 langana nende. 20 Nuambe ka-
Yadene eu anu ne dikombo dia- Gen 30:43 bidi ne: ‘Muena mudimu webe
Gen 32:7
nyi tshianana, kadi mpindieu ndi Yakoba nyeye au ulua panyima
mulue bisumbu bibidi.c 11 Ndi petu apa.’” Bualu uvua udiambila
nkulomba ne: umpandishe d koku d Mis 34:4 ne: ‘Meme mutume dipa kumpala
ku tshianza tshia muanetu Esau, kuanyi bua kumutuyisha, b panga-
bualu ndi mmutshina bua kalu monangana nende pashishe, pa-
kunduishae meme ne bana ne ba- e Gen 27:41 muapa udi mua kungakidila bi-
mamuabu. 12 Kabidi, wewe wa- mpe.’ 21 Nunku bakasabuka ne
kamba ne: ‘Bushuwa nenkuenze- dipa kumpala kuende, kadi yeye
le malu mimpe, nemvuije bana1 f Gen 28:14 wakalala mu tshitudilu butuku
Gen 46:2, 3
bebe bu nsenga ya ku mbuu idi Eks 1:7 abu.
bungi kabuyi kubala.’” f Eks 32:13 22 Butuku abu wakajuka, kua-
Bz 7:17
13 Butuku, wakalala muaba ngataye bakaji bende babidi, c ne
au. Pashishe wakangata ndambu bena mudimu bende babidi ba
wa bintu biende bua kubitumina g Gen 33:10 bakaji, d ne bana bende ba balu-
muanabu Esau bu dipa:g 14 ma- me 11, kusabukilabu pa tshi-
shina a mbuji 200 ne mbuji ya sabu tshia Yaboka. e 23 Wakaba-
mpumbu 20, mashina a miko- h Gen 30:43 ngata, kubasabuishaye kasulu,1
ko 200 ne bimpanga bia miko- kusabuishaye kabidi bintu bionso
ko 20, 15 tumelu 30 tuvua tua- Mulongo 2 bivuaye nabi.
muisha bana batu, mashina a a Gen 33:8 24 Ndekelu wa bionso, Yako-
ngombe 40 ne ngombe milume 10, ba wakashala nkayende. Muntu
mpunda mikaji 20 ne mpunda mi- mukuabu wakatuadija kuluanga-
b Gen 43:11
lume mikole 10.h 1Sm 25:18 na nende mvita ya bibula too
16 Wakabipesha bena mudi- ne pakatshiabu. f 25 Pakamona-
mu bende, tshisumbu tshimue ye ne: kavua mumupite buko-
tshienda tshilonda tshikuabu, c Gen 29:30 le, wakamulenga pa dinungu
Lut 4:11
kuambilaye bena mudimu be- dia tshikundukundu; nunku di-
nde ne: “Sabukayi kumpala kua- nungu dia tshikundukundu tshia
nyi; nudi ne bua kushiya nta- d Gen 30:3, 9
Yakoba diakakoyoboka pavuaye
nta pankatshi pa tshisumbu uluangana nende. g 26 Pashishe
tshimue ne tshidi tshitshilonda.” wakamba ne: “Ndekela nye, bua-
17 Wakatumina kabidi wa ku- e Dut 3:16 lu butuku bukadi butshia.” Yeye
ˆ
mpala dıyi ne: “Muanetu Esau Yos 12:2 kuamba ne: “Tshiena nkule-
Bal 11:13
yeye musambakena nebe, mu- kela too ne paudi umbenesha.” h
ˆ
kuebeje ne: ‘Udi muena mudi- 27 Ke yeye kumuebeja ne: “Dına
mu wa nganyi? Udi uya pe- f Hos 12:3 diebe nnganyi?” Yeye kuandamu-
nyi? Bidi kumpala kuebe ebi na ne: “Yakoba.” 28 Nunku wa-
ˆ
mbia nganyi?’ 18 nunku wewe kamuambila ne: “Dına diebe ka-
umuambile ne: ‘Mbia muena mu- g Gen 32:31, 32 diakuikala kabidi Yakoba to, kadi
dimu webe Yakoba. Ndipa ditu-
32:23 1 Anyi “kasulu ka mu tshibanda-
32:12 1 Ku mua.: “dimiinu.” h Hos 12:4 banda; kasulu ka tshilonda nkoka.”
93 GENESE 32:29–33:13
Isalele,1a bualu udi muluangane NSHAP. 32 pukila, kumutuaye mishiku, bobu
ne Nzambi b ne bantu, ne ndeke- a Gen 35:10 kutuadija kudila. 5 Pakabandi-
ˆ
lu wa bionso wakabapita buko- shaye mesu ende ne kumo-
le.” 29 Yakoba pende kuamba na bakaji ne bana, wakebeja ne:
ˆ b Hos 12:3
ne: “Ngambila koku dına die- “Badi nebe aba mbanganyi?” Ku-
be.” Kadi yeye wakebeja ne: “Bua muandamunaye ne: “Mbana badi
ˆ
tshinyi udi webeja dına dianyi?” c c Bal 13:17, 18 Nzambi musambe nabu muena
Ke yeye kumubenesha muaba mudimu webe.”a 6 Nunku bena
au. 30 Nunku Yakoba wakinyi- d 1Bk 12:25
mudimu bende ba bakaji bakase-
ka muaba au ne: Peniele,1d bualu mena ne bana babu, kuinamabu
uvua muambe ne: “Ndi mumona- panshi, 7 Lea pende wakaseme-
ngane ne Nzambi mpala ne mpa- e Gen 16:7, 13 na ne bana bende, kuinamabu pa-
Bal 6:22
la, nansha nanku muoyo2 wanyi Yne 1:18 nshi. Pashishe Jozefe wakaseme-
mmusungidibue.” e na ne Lakele, kuinamabu panshi.b
31 Diakamue pakapitaye Pe- 8 Esau wakamukonka ne: “Ki-
ˆ f Gen 32:25
nuele,1 dıba diakapatuka, kadi patshila ka tshisumbu tshionso
yeye uvua wenda utebuka tshia bena luendu tshindi musa-
NSHAP. 33
bua tshikundukundu tshiende.f mbakene natshi etshi nka tshi-
g Gen 32:6
32 Ke bualu kayi bana ba Isa- nyi?” c Yeye kuandamuna ne:
lele kabatu ne tshilele tshia ku- ˆ
“Mbua nganyishibue ku mesu
dia tshijilujilu tshia mu tshibelu1 h Gen 32:22 kua mukalenge wanyi.” d 9 Nu-
tshidi mu dinungu dia tshikundu- nku Esau wakamba ne: “Muane-
kundu too ne lelu, bualu uvua i Gen 30:7, 12 tu, ndi ne bintu bia bungi be! e
mulenge dinungu dia tshikundu- Lama bintu biebe.” 10 Kadi Ya-
kundu tshia Yakoba muaba udi `
koba wakamba ne: “Too, ndi
tshijilujilu tshia mu tshibelu. j Gen 30:19
nkulomba koku, meme muanyi-
33 Nunku Yakoba wakabandi- ˆ
ˆ shibue ku mesu kuebe, itaba
sha mesu, yeye kumona k Gen 30:22-24 dipa dia ku tshianza tshianyi edi
Esau wenda ulua ne bantu 400. g bualu mvua mulue nadi bua ku-
Ke yeye kutapulula bana, aba Mulongo 2 mona mpala webe. Pandi mumo-
kudi Lea, aba kudi Lakele, ne a Gen 32:22 ne mpala webe ndi anu bu mu-
bakuabu kudi bena mudimu be- Mis 127:3
mone mpala wa Nzambi bua
nde babidi ba bakaji. h 2 Waka- muudi mungakidile ne disanka. f
teka bena mudimu bende ba ba- b Gen 33:2 11 Angata koku dipa dia kuku-
kaji ne bana babu kumpala, i Lea benesha nadi dindi mukutuadile
ne bana bende panyima pabu, j edi, g bualu Nzambi mmunsambe,
c Gen 32:16
ne Lakele k ne Jozefe mu nyima ne ndi ne bionso bindi nabi diji-
muabu. 3 Pashishe yeye muine nga.” h Wakatungunuka ne kumu-
wakapita kumpala kuabu; kui- d Gen 32:4, 5 sengelela, kufikaye ku diangata
namaye panshi misangu muanda dipa adi.
mutekete pavuaye wenda useme- 12 Pashishe Esau wakamba
e Gen 36:6, 7
na pabuipi ne muanabu. ne: “Tuasayi luendu, tuye; me-
4 Kadi Esau wakaya lubilu bua me ndianjile kumpala kuebe.”
kusambakena nende, yeye kumu- f Gen 32:11, 20
13 Kadi yeye wakamuambila ne:
“Mukalenge wanyi mmumanye
32:28 1 Diumvuija: “Muntu udi uluanga-
na (muntu udi unanukila) ne Nza- g Gen 32:13-15 ne: bana badi ne buteketei ne
mbi” anyi “Nzambi udi uluangana.” ndi kabidi ne mikoko ne ngo-
32:30 1 Diumvuija: “Mpala wa Nzambi.” h mbe itshidi yamusha bana bayi
Gen 30:43
2 Anyi “anyima.” 32:31 1 Anyi “Peniele.” ya kulama. Bobu bayendeshe
32:32 1 Ku mua.: “tshijilujilu tshia ku ka- lukasa menemene mu dituku
jilu ka mu tshibelu.” i Gen 31:17 dimue, nyama yonso neyifue.
GENESE 33:14–34:12 94
ˆ
14 Mukalenge wanyi adianjile NSHAP. 33 muambila meyi a ntekesha.1
koku kumpala kua muena mudi- a Gen 32:3 4 Ndekelu wa bionso, Shekeme
ˆ
mu wende, kadi meme nentungu- wakambila tatuende Hamoa ne:
nuke ne luendu bitekete bitekete “Ngangatshila nsongakaji au bua
bilondeshile luendu lua bimuna b ikale mukajanyi.”
Yos 13:24, 27 ˆ
bianyi ne lua bana too ne pa- 1Bk 7:46 5 Dıba diakumvua Yakoba ne:
ngafika kudi mukalenge wanyi ku Shekeme uvua munyange Dina
ˆ
Seı.” a 15 Pashishe Esau waka- muanende wa bakaji, bana be-
mba ne: “Anyisha nkushilaku c Gen 25:20 nde ba balume bavua ne bi-
ndambu wa bantu banyi.” Ke yeye Gen 28:6 muna biende mu mpata. Nu-
kuamba ne: “Bua tshinyi kue- nku Yakoba wakashala mupuwe
nza nanku? Tshindi natshi bualu too ne pakapinganabu. 6 Pa-
ˆ ˆ
nkuanyishibua patupu ku mesu d Yos 24:1 shishe Hamo tatuende wa Sheke-
kua mukalenge wanyi.” 16 Nu- me wakaya bua kuyukila ne Ya-
nku dituku adi, Esau wakapinga- koba. 7 Kadi bana ba balume
ˆ
na mutangile ku Seı. ba Yakoba bakumvua bualu abu,
e Gen 10:19
17 Yakoba wakenza luendu Gen 12:6 kumbukabu diakamue mu mpa-
mutangile ku Sukota, b wakasa ta, kupinganabu. Bakumvua bibi
nzubu wende, kuenzaye ne mia- ne bavua ne tshiji tshikole bualu
ba ya nyama yende kuikishila. Ke f Yos 24:32 Shekeme uvua mufuishe Isalele
bualu kayi wakabikila muaba au Bz 7:15, 16
bundu pavuaye mulale ne muana
ne: Sukota.1
wa Yakoba, b bualu buvua kabuyi
18 Pakafuma Yakoba ku ne bua kuenzeka to. c
Padana-alama, c wakafika bimpe ˆ
ku tshimenga tshia Shekeme mu d
g Gen 35:1, 7 8 Hamo wakayukila nabu wa-
ˆ mba ne: “Muananyi Shekeme
buloba bua Kanana, e yeye kua- NSHAP. 34
sa tshitudilu tshiende pabui- udi ujinga1 muanenu wa baka-
h Gen 30:19, 21
pi ne tshimenga atshi. 19 Pa- Gen 46:15
ji bikole. Ndi nnulomba bua nu-
shishe wakasumba tshitupa tshia mupeshaye bua ikale mukaje-
buloba tshivuaye muashile nte- nde, 9 ne nudie netu bipungidi
nta ku bitupa lukama bia arjan f i Gen 26:34, 35
bia diselangana.1 Nuikale nutu-
ˆ pesha bana benu ba bakaji, nua-
kudi bana ba Hamo, tatuende wa Gen 27:46
37 Yakoba wakatungunuka
ne kusombela mu buloba
ˆ g Gen 35:25
sha kumuambilaye ne: “Tshilota
tshiebe tshidi tshiumvuija tshi-
bua Kanana muvua tatuende mu- nyi? Mmumue ne: meme ne
sombele bu muntu wa ku babe- mamuebe ne bana benu netu-
nde. d h Gen 35:26 lue kuudi bua kukuinamina too
2 Eku nkulondolola kua malu ne panshi anyi?” 11 Bana babu
a Yakoba. bakamumvuila mukawu, d kadi
ˆ
Pavua Jozefe e ne bidimu 17, i 1Ku 2:1, 2
tatuende wakalama dıyi adi mu
nsongalume eu uvua ulama nya- meji ende.
ma f pamue ne bana ba Bile- 12 Bana babu bakaya kudii-
ha g ne bana ba Zilepa, h bakaji j Gen 37:19
sha nyama ya tatuabu pabuipi ne
ba tatuende. Jozefe wakatuadi- ku Shekeme.e 13 Pashishe Isa-
la tatuende lumu lubi bua bualu Mulongo 2
lele wakambila Jozefe ne: “Bana
buabu. 3 Isalele uvua munange a Gen 42:6, 9
benu badi balama nyama pa-
Jozefe kupita bana bende ba- buipi ne ku Shekeme, ki mmuo-
kuabu bonso, i bualu uvua mua- mu anyi? Luaku nkutume kudi-
na wa ku bukulakaja buende, ne bu.” Yeye kumuandamuna ne:
b
uvua mumuenzejile muzabi wa Gen 45:8
Gen 49:26 “Ndi muitabe bua kuya!” 14 Nu-
pa buawu.1 4 Pakamona bana nku yeye kumuambila ne: “Ndaku
babu ne: tatuabu uvua mumu- utangile koku bana benu ni badi
nange kupita bana babu bonso, c Gen 44:14 bimpe. Utangile mudi nyama, pa-
bakatuadija kumukina, ne kaba- Gen 45:9 shishe ulue kungambila.” Ke yeye
vua mua kuyukila nende mu di- kumutuma kumbukila mu tshiba-
talala to. ndabanda1 tshia Hebelone, f Joze-
5 Dituku dikuabu, Jozefe wa- d Bz 7:9 fe kuya mutangile ku Shekeme.
kalota tshilota, kutshilondelaye 15 Pashishe muntu mukuabu
bana babu; j bobu kupeta ka- wakamusangana wenda utamba-
bidi bualu bukuabu bua kumu- e Gen 33:18 kana mu mpata. Muntu au ku-
kinyina. 6 Yeye kubambila ne: muebeja ne: “Udi wenda ukeba
“Telejayi koku tshilota tshimvua tshinyi?” 16 Kumuandamunaye
f Gen 23:19
37:3 1 Anyi “tshilamba tshimpe tshile.” Gen 35:27 37:14 1 Anyi “tshibatabata.”
GENESE 37:17-35 100
ne: “Ndi ngenda nkeba bana betu. NSHAP. 37 vua bapueka batangile ku Eji-
Ngambila koku, badi balamina a Gen 37:5 pitu. 26 Ke Yuda kuambila bana
nyama kuepi?” 17 Muntu au ku- babu ne: “Tuetu bashipe muane-
muambilaye kabidi ne: “Bakadi tu ne babuikile mashi ende, ne-
bumbuke muaba eu, bualu mvua tupete tshinyi? a 27 Nunku luayi
b Gen 49:3
mubumvue bamba ne: ‘Tuyayi ku tumupane b kudi bena Yishemae-
Dotana.’” Nunku Jozefe wakalo- le aba, katumulengi tshianza to.
nda bana babu, kubapetelaye ku Yeye muine si mmuanetu, mashi1
Dotana. c Gen 9:5 etu.” Nunku bakateleja muana-
18 Nunku bakamumuenena Eks 20:13
bu. 28 Pavua bangenda mushi-
ku bule, ne kumpala kua yeye nga ba bena Midiyana c bapitshila
kufika kudibu, bakatuadija ku- muaba au, bana babu ne Joze-
muelela tshifufu bua kumushi- d Gen 4:8, 10 fe bakamupatula mu tshina tshia
ˆ
pa. 19 Ke bobu kuambilangana Gen 42:22
mayi, kumupanabu kudi bena Yi-
ne: “Monayi! Muena ndota a nyeye shemaele ku bitupa 20 bia
au ulua. 20 Nanku luayi, tumu- arjan. d Bantu abu bakaya ne Jo-
shipayi tumuimanshe mu tshi- e Gen 42:21 zefe mu Ejipitu.
ˆ
mue tshia ku bina bia mayi, 29 Pashishe pakapingana Lu-
ˆ
netuambe ne: nyama wa tshisu- bena ku tshina tshia mayi ne
ku wa luonji mmumudie. Nu- f Gen 37:3
pakamonaye ne: Jozefe katshi-
nku netumone tshialua bilota vua mu tshina, wakadipanda bi-
biende.” 21 Pavua Lubena b mu- lamba. 30 Pakapinganaye kudi
mvue bualu abu, wakajinga bua bana babu, wakakema wamba
kumusungila kudibu. Nunku wa- g Gen 25:12
ne: “Muana mmujimine! Mpi-
kamba ne: “Katujimiji muoyo ndieu meme nengenze tshinyi?”
wende to.”1c 22 Lubena waka- 31 Nunku bakangata muza-
bambila ne: “Kanuedi mashi pa- h Gen 43:11 bi wa Jozefe, kushipabu mbuji
nshi to. d Muelayi mu tshina tshia wa mpumbu, kutuabu muzabi au
ˆ
mayi tshidi mu tshipela etshi, Mulongo 2 mu mashi. 32 Pashishe bakatu-
kadi kanumuenzedi bibi to.”1e Di- a Gen 4:8, 10 mina tatuabu muzabi wa pa bua-
jinga diende divua dia kumusu- wu au, bamba ne: “Mona tshitudi
ngila kudibu bua kumupingaja basangane. Anji tangilabi mu-
kudi tatuende. zabi eu bimpe ni ngua muane-
b
23 Diakamue pakafika Jozefe Bz 7:9
be anyi ni ki nguowu.” e 33 Nu-
kudi bana babu, bakamuvula mu- nku wakawukenketa, kukemaye
zabi wende, muzabi wa pa bua- wamba ne: “Mmuzabi wa muana-
wu uvuaye muvuale, f 24 ne ba- c Gen 25:1, 2 nyi! Nyama wa tshisuku wa luo-
kamukuata kumuelabu mu tshina nji udi mua kuikala mumudie!
ˆ
tshia mayi. Tshikondo atshi mu Bushuwa, mbasunsulule Jozefe!”
tshina muvua mutupu, kamuvua
ˆ d Gen 40:15
34 Nanku Yakoba wakadipanda
mayi to. Gen 45:4 bilamba, kuvualaye tshilamba
25 Pashishe bakasomba bua Mis 105:17 tshikayabale mu tshimono tshie-
kudia. Pakabandulukabu, baka- nde, kudilaye muanende matuku
mona mulongo wa bena Yi- a bungi. 35 Bana bende bonso
shemaeleg bafumina ku Gilada. e Gen 37:3 ba balume ne bana bende bonso
Tumelu tuabu tuvua tuambule ba bakaji bavua bakeba bua ku-
budimbu bua ladanume, bua mu- musamba, kadi uvua anu ubenga
tshi wa bome ne bizubu bia bua kusambibua, wamba ne: “Ne-
f Gen 42:38
mutshi bidi ne budimbu, h ba- Gen 44:29 mpueke mu Lukita1f ngenda ndi-
Mis 89:48
37:21 1 Anyi “Katukumi anyima wende Mbi 9:10 37:27 1 Ku mua.: “musunyi.” 37:35
Hos 13:14
to.” 37:22 1 Anyi “kanumulengi tshia- Bz 2:27 1 Anyi “Sheole,” mmumue ne: lukita lua
nza to.” Bua 20:13 bukua bantu buonso. Tang. Diumv.
101 GENESE 37:36–38:19
la muananyi!” Tatuende wakatu- NSHAP. 37 bualu uvua udiambila ne: ‘Yeye
ngunuka ne kumudila. a Gen 39:1 pende udi mua kufua bu bana
ˆ
36 Nunku bena Midiyana ba- babu.’ a Nunku Tama wakaya ku-
kamupana mu Ejipitu kudi Po- sombela ku nzubu kua tatuende
ˆ mumuledi.
tifa, muena mudimu wa mu b Gen 40:2, 3
ˆ
lubanza lua Palo, a mfumu wa ba- 12 Matuku mamane kupita,
lami. b NSHAP. 38 mukaji wa Yuda, muana wa baka-
38 Tshikondo atshi Yuda wa- c Gen 24:2, 3 ji wa Shua b wakafua. Yuda waka-
Gen 28:1
kashiya bana babu, kuasa- nemekela tshikondo tshia madi-
ye ntenta wende pabuipi ne mue- lu, pashishe wakaya ne mulunda
na Adulama mukuabu, diende wende Hila muena Adulama c ku
d Nom 26:19
Hila. 2 Kuoku aku, Yuda wa- Timena d kuvua bakoshi ba mio-
kamona muana wa bakaji wa sa ya mikoko yende. 13 Baka-
ˆ ˆ
Shua, muena Kanana mukuabu. c mbila Tama ne: tatuebe muenu
e Yos 19:29, 31
Yeye kumuangata, kulalaye ne- udi ubanda ku Timena bua kuko-
nde, 3 yeye kuimita difu. Pa- sa miosa ya mikoko yende.”
shishe wakalela muana wa balu- 14 Nunku wakumbusha bilamba
f Mat 1:3
me, Yuda kumuinyikaye ne: Ele. d biende bia lufuila, kudijikaye ku
ˆ
4 Yeye kuimita difu dikuabu, ku- mesu, kudibuikilaye tshilamba,
lelaye muana wa balume, kumui- g Dut 25:5, 6
kusombaye ku tshibuelelu tshia
nyikaye ne: Onana. 5 Kadi wa- Mat 22:24 Enayima udi mu njila wa ku Ti-
kalela kabidi muana wa balume, mena, bualu uvua mumone ne:
kumuinyikaye ne: Shela. Yeye1 Shela ukavua mukole, kadi kaba-
uvua mu Akeziba e tshikondo h Lut 4:6 vua bamufile kudi Shela bua ika-
tshivua mukajende mulele mua- le mukajende e to.
na eu. 15 Pakamumona Yuda, diaka-
6 Pakapita matuku Yuda wa- i Dut 25:7, 9 mue wakamumona bu mukaji wa
kaselela Ele muanende muana- ndumba, bualu uvua mudijike ku
ˆ ˆ
bute mukaji, dına diende divua mesu. 16 Ke Yuda kuapuka ku-
ˆ mpenga kua njila kuvuaye, kua-
Tama. f 7 Kadi Ele, muanabute j 1Ku 2:3
mbaye ne: “Anyisha koku nda-
wa Yuda, uvua wenza malu avua
kaayi asankisha Yehowa; nunku Mulongo 2 le nebe,” bualu kavua mumanye
Yehowa wakamushipa. 8 Bua a Nom 26:19 ne: uvua mukaji wa muanende f
bualu abu, Yuda wakambila Ona- to. Kadi yeye wakamuebeja ne:
na ne: “Ulale ne mukaji wa “Neumpeshe tshinyi bua wewe
muanenu, umupiane bua ulelele b Gen 38:2 kulala nanyi?” 17 Ke Yuda ku-
muanenu bana.” g 9 Kadi Onana muandamuna ne: “Nenkutumine
uvua mumanye ne: bana abu ka- muana wa mbuji wa mu tshisu-
bavua mua kuikala bende to. h Nu- c Gen 38:1 mbu tshia nyama yanyi.” Kadi
ˆ yeye wakamba ne: “Neweyeke
nku dıba divuaye ulala ne muka-
ji wa muanabu, uvua wela bilume tshintu too ne pawamutuma
biende panshi bua kubenga kule- d Yos 15:10, 12 anyi?” 18 Yuda kumuebeja ne:
Bal 14:1
lela muanabu bana. i 10 Tshi- “Ntshinyi tshindi mua kukueye-
vuaye wenza atshi tshivua tshibi ka?” Yeye kumuandamuna ne:
ˆ “Mpeta webe wa kutua nende
ku mesu kua Yehowa, nunku wa- e Dut 25:5
kamushipa j pende. 11 Yuda wa- tshitampi, g nshinga webe, ne di-
ˆ kombo diebe didi mu tshianza
kambila Tama mukaji wa muane-
nde ne: “Somba bu mukaji wa mu tshiebe.” Ke yeye kumupeshabi,
f Gen 38:11 ˆ
lufuila mu nzubu wa tatuebe too kulalaye nende, ne Tama kui-
ne padi muananyi Shela ukola,” mita difu dia kudiye. 19 Pashi-
ˆ
g Gen 41:42
she Tama wakajuka, kuyaye, ku-
38:5 1 Mmumue ne: Yuda. 1Bk 21:8 mbushaye tshilamba tshivuaye
GENESE 38:20–39:6 102
mudibuikile, kuvualaye bilamba NSHAP. 38 nza tshiende, muleleshi kuanga-
biende bia lufuila. a Gen 38:1 taye diakamue buanda bukunze,
20 Pashishe Yuda wakatuma kubusuikaye ku tshianza tshie-
muana wa mbuji ku tshianza tshia nde, wamba ne: “Eu ke udi mu-
mulunda wende muena Adulamaa patuke kumpala.” 29 Kadi dia-
bua kuangata bintu bivuaye mue- kamue pakapingajaye tshianza
yeke kudi mukaji au, kadi ka- b Lew 21:9 tshiende, muanabu wakapatuka,
kamupeta nansha. 21 Wakebeja ke muleleshi kukema wamba ne:
bantu ba muaba uvuaye ne: “Mu- “Mona njila uudi mudienzele nka-
kaji wa ndumba wa ku nte- yebe!” Nunku, kumuinyikabu ne:
mpelo wa mu Enayima uvua Pelese.1a 30 Pashishe muanabu
kumpenga kua njila eku udi pe- c Gen 38:16, 18
uvuabu basuike buanda bukunze
nyi?” Kadi bakamba ne: “Kaku- ku tshianza wakapatuka, kumui-
tu kuanji kuikala mukaji wa ndu- nyikabu ne: Zela. b
mba wa ku ntempelo muaba eu
to.” 22 Ndekelu wa bionso waka- 39 Kadi bakapueka ne Joze-
fe mu Ejipitu, c ne muena
ˆ
pingana kudi Yuda, yeye kuamba d Gen 38:11 Ejipitu mukuabu diende Potifa, d
ne: “Tshiena mumupete to, kabidi Dut 25:5 muena mudimu wa mu lubanza
ˆ
bantu ba muaba au mbambe ne: lua Palo ne mfumu wa balami,
‘Kakutu kuanji kuikala mukaji wa Mulongo 2 wakamusumba kudi bena Yishe-
ndumba muaba eu to.’” 23 Nu- a Gen 46:12 maele e bavua bapueke nende mu
nku Yuda wakamba ne: “Abianga-
Lut 4:12
1Ku 2:4
Ejipitu. 2 Kadi Yehowa uvua ne
te yeye muine, bua katulu kupetu- Luk 3:23, 33 Jozefe. f Ke bualu kayi wakatu-
dibua. Mvua mene mumutumine ta diakalengele, kumutekabu ku
muana wa mbuji eu, kadi kuena mutu kua nzubu wa mfumue-
mumupete to.” nde muena Ejipitu. 3 Mfumue-
24 Kadi ngondo mitue ku isa- nde wakamona ne: Yehowa uvua
tu mimane kupita, bakambila b Mat 1:3 nende, kumonaye kabidi ne: Ye-
ˆ howa uvua wenza bua malu onso
Yuda ne: “Tama mukaji wa mua-
nebe mmuende bundumba, ne
NSHAP. 39 avua Jozefe wenza atute diaka-
mmuimite kabidi difu dia mu bu- c Mis 105:17 lengele.
4 Jozefe uvua anu wenda
Bz 7:9
ndumba buende.” Ke Yuda kua-
mba ne: “Mupatulayi pambelu, ulengelela mfumuende, kuluaye
bamuoshe.”b 25 Pavuabu benda muena mudimu wende wa kue-
bapatuka nende pambelu, waka- yemena. Nunku wakamuteka ku
ˆ mutu kua nzubu wende, ne ku-
tuma dıyi kudi tatuende muenu d Gen 37:36
ne: “Difu dindi nadi ndia mue- mupeshaye bukokeshi pa bionso
na bintu ebi.” Yeye kuamba ka- bivuaye nabi. 5 Kubangila ku
ˆ
bidi ne: “Tangila koku bintu dıba divuaye mumuteke ku mutu
ebi bimpe bua kumanya muenabi: kua nzubu wende ne mumupe-
mpeta wa kutua nende tshitampi, she bukokeshi pa bionso bivuaye
e Gen 17:20
nshinga, ne dikombo.” c 26 Nu- Gen 37:25 nabi, Yehowa wakatungunuka ne
nku Yuda wakatangila bintu kubenesha nzubu wa muena Eji-
pitu au bua bualu bua Jozefe, ne
abi bimpe, kuambaye ne: “Yeye
dibenesha dia Yehowa diakalua
mmuakane kumpita meme, bualu
pa bionso bivuaye nabi mu nzu-
tshivua mumufile kudi muananyi
f Lom 8:31 bu ne mu mpata.g 6 Ndekelu wa
Shela to.” d Kakasangila kabidi Eb 13:6 bionso, wakashiya bintu biende
nende panyima pa bualu abu to.
bionso mu bianza bia Jozefe, ne
27 Pakafika tshikondo tshia
yeye kulela, uvua ne mapasa mu- 38:29 1 Diumvuija: “Dipandika,” pamua-
nda muende. 28 Pavuaye ulela, pa wakula bua dipandika kuinshi kua
muana umue wakapatula tshia- g Gen 30:27 njila wa bantu bakaji.
103 GENESE 39:7–40:2
kavua uditatshisha bua tshintu NSHAP. 39 shiya tshilamba tshiende ku luse-
nansha tshimue pa kumbusha a Gen 2:24 ke luanyi, yeye kupatuka pambe-
anu biakudia bivuaye udia. Kabi- Gen 20:3, 6
Mis 51:Mut, 4
lu lubilu.” 16 Pashishe wakateka
di, Jozefe wakakola, kuluaye mu- ˆ
Mak 10:7, 8 tshilamba atshi ku luseke luende
ntu wa mubidi mupatakane, mui- Eb 13:4 too ne pakalua mfumuende ku
kale muimpe kumona. nzubu.
7 Panyima pa malu aa, mukaji Mulongo 2
17 Ke yeye kumulondela bua-
wa mfumuende wakatuadija ku- a Mis 105:17, 18
ˆ lu bumue bumue abu, wamba
tuishila Jozefe mesu, umuambi- ne: “Muena mudimu muena Ebe-
la ne: “Lala nanyi.” 8 Kadi wa- lu uudi mututuadile uvua mu-
kabenga, kuambilaye mukaji wa lue kundi bua kumvuija tshi-
mfumuende ne: “Mona, mfumua- ntu tshia kusekabu. 18 Kadi
nyi ki mmumanye bintu bindi ˆ
pamvua mubandishe dıyi, meme
nabi mu nzubu emu to, ne mmu- kutuadija kuela mbila, diakamue
teke bintu biende bionso mu bia- yeye kushiya tshilamba tshie-
nza bianyi. 9 Kakuena muntu nde ku luseke luanyi, kupa-
mukuabu udi mumpite meme mu tukaye pambelu lubilu.” 19 Pa-
nzubu emu to, ne yeye ki mmu- ˆ
kumvua mfumuende meyi avua
mbengele tshintu nansha tshi- mukajende umuambila ne: “Ke
mue pa kumbusha anu wewe, malu adi muena mudimu webe
bualu udi mukajende. Nunku b Gen 40:2, 3
mungenzele aa,” diakamue tshi-
Mis 105:19
mmunyi mundi mua kuenza bua- Bz 7:9 ji tshiende tshiakabanda bikole.
lu bubi bunene nunku, ne bushu- 20 Nunku mfumu wa Jozefe wa-
wa kuenzela Nzambi mpekatu?” a kamuangata, kumueleshaye mu
10 Nunku ku dituku ku ditu- buloko, muaba uvuabu balami-
ku uvua anu wambila Jozefe bua- na bena buloko ba mukalenge
lu abu, kadi yeye kavua witaba bavuabu bakuata, ne wakashala
bua kulala nende anyi bua kusha- mu buloko amu. a
la nende to. 11 Kadi dituku di- 21 Kadi Yehowa uvua anu ne
kuabu pakabuelaye mu nzubu
Jozefe, kutungunukaye ne kumu-
bua kuenza mudimu wende, kaku-
leja dinanga dia lulamatu, wenza
vua muena mudimu wa mu nzubu
bua alengelele mfumu munene
nansha umue mu nzubu amu to.
wa buloko.b 22 Nunku mfumu
12 Nunku wakamukuata mu tshi-
munene wa buloko wakafila bena
lamba wamba ne: “Lala nanyi!” c Gen 39:6
buloko bonso bavua mu buloko
Kadi wakashiya tshilamba tshie-
nde mu tshianza tshiende, kupa- mu bianza bia Jozefe; ne malu
tukaye pambelu lubilu. 13 Dia- onso avuabu benzamu, yeye ke
kamue pakamonaye ne: Jozefe uvua uenzeja. c 23 Mfumu mu-
uvua mushiye tshilamba tshie- nene wa buloko kavua utangila
nde mu tshianza tshiende ne mu- tshintu nansha tshimue tshivua
patuke pambelu lubilu, 14 wa- mu bianza bia Jozefe to, bualu
katuadija kuela bena mudimu ba Yehowa uvua ne Jozefe, ne Ye-
mu nzubu muende mbila uba- howa uvua wenza bua malu onso
mbila ne: “Tangilayi! Mmututua- avuaye wenza atute diakale-
dile muena Ebelu eu bua kutuvui- ngele. d
ja tshintu tshia kusekabu. Uvua
mulue kundi bua kulala nanyi, d Gen 49:22, 25
40 e
Panyima pa malu aa, mfu-
mu wa bafidi ba malu-
kadi meme kutuadija kuela mbi- Bz 7:9, 10 vu ba mukalenge wa Ejipitu ne
ˆ
la ne dıyi dianyi dionso. 15 Nu- mfumu wa benji ba mampa ba-
nku pavuaye mumvue mbandisha NSHAP. 40 kenzela mfumuabu, mukalenge
ˆ ˆ
dıyi, ngela mbila, diakamue waka- e Gen 40:11 wa Ejipitu, bibi. 2 Nunku Palo
GENESE 40:3-20 104
wakakuatshila bena mudimu be- NSHAP. 40 nunku: ntonga isatu ayi mma-
nde babidi abu tshiji, mfumu wa a Gen 40:20-22 tuku asatu. 13 Mu matuku asa-
ˆ
bafidi ba maluvu ne mfumu wa tu kutuadijila ku lelu, Palo
benji ba mampa, a 3 yeye kube- neakupatule,1 ukupingaja ku mu-
lesha mu buloko bua nzubu wa dimu webe, a ne neuteke diko-
ˆ
mfumu wa balami, b mu buloko po dia Palo mu tshianza tshie-
muvuabu bele Jozefe. c 4 Nu- b Gen 37:36 nde anu muuvua wenza kumpala
nku mfumu wa balami wakape- pauvua mufidi wende wa malu-
sha Jozefe mudimu wa kuikala vu. b 14 Kadi udi ne bua kumvu-
nabu ne kubatangila, d ne baka- luka pikala malu ebe mende bi-
shala mu buloko ndambu wa ma- mpe. Ndi nkulomba ne: undejaku
tuku.1 dinanga dia lulamatu, wambilaku
c Gen 39:20 ˆ
5 Mufidi wa maluvu ne muenji Mis 105:17, 18 Palo bualu buanyi bua kumpatui-
wa mampa ba mukalenge wa Eji- sha muaba eu. 15 Mu bulelela,
pitu bavua mu buloko bakalota bavua bankuatshile mu buloba
bilota butuku bumue, ne tshilota bua bena Ebelu ku bukole, c ne
tshionso tshivua ne diatshi diu- tshiena ne bualu bundi muenze
mvuija. 6 Mu dinda, pakabue- d Gen 39:22 muaba eu budibu ne bua kunge-
la Jozefe ne pakabatangilaye, lela mu buloko1 to.” d
bavua bamueneka babungame. 16 Pakamona mfumu wa be-
7 Ke yeye kukonka bena mudi- nji ba mampa ne: Jozefe mmu-
ˆ
mu ba Palo bavua nende mu bu- mvuije bualu buimpe, wakamua-
loko mu nzubu wa mfumuende e Gen 41:15, 16 mbila ne: “Meme panyi mvua
ne: “Bua tshinyi lelu mpala yenu Dan 2:28, 45
mulote tshilota, ne kuvua bia-
mmibungame?” 8 Ke bobu ku-
nda1 bisatu bia mampa matoke
muandamuna ne: “Yonso wa ku- Mulongo 2
pa mutu wanyi, 17 ne mu tshia-
tudi mmulote tshilota, kadi ka- a Gen 41:12, 13 nda1 tshivua kuulu muvua ma-
tuena ne muntu wa kutumvuijabi mpa a mishindu yonso menzela
to.” Jozefe kubambila ne: “Diu- ˆ
Palo, ne kuvua nyunyi ivua ye-
mvuija dia bilota kadiena difumi- nda izokola mampa au mu tshia-
na kudi Nzambi anyi? e Anyisha- nda1 tshivua kuulu pa mutu
yiku nubindondele.” b Gen 40:20, 21 wanyi.” 18 Ke Jozefe kuanda-
9 Nunku mfumu wa bafidi ba muna ne: “Diumvuija dia tshi-
maluvu wakalondela Jozefe tshi- lota tshiebe didi nunku: Bia-
lota tshiende, umuambila ne: nda1 bisatu abi mmatuku asatu.
“Mu tshilota tshianyi, mvua mu- 19 Mu matuku asatu kubangila
mone muonji wa tumuma tua ˆ
c Gen 37:28 ku lelu, Palo neakukose mutu1
mvinyo kumpala kuanyi. 10 Ku ne neakukudike ku mutshi; nyu-
muonji au kuvua ntonga isatu, nyi neyidie munyinyi wa pambi-
ne bu muvuawu wenda usa- di pebe.” e
sa, wakela bilongo, ne bisu- 20 Mpindieu dituku disatu di-
mbu bia tumuma tuawu kuboba- vua dituku dia mufikilu wa di-
ˆ d Gen 39:7, 8
bi.1 11 Dikopo dia Palo divua ˆ
ledibua dia Palo, f ne wakenze-
mu tshianza tshianyi; meme kua- jila bena mudimu bende bonso
ngata tumuma tua mvinyo, kutu- difesto, kupatulaye1 mfumu wa
ˆ
kamina mu dikopo dia Palo. Pa-
shishe meme kufila dikopo adi 40:13 1 Ku mua.: “neabandishe mutu
ˆ e
mu tshianza tshia Palo.” 12 Ke Gen 40:20, 22
webe.” 40:15 1 Ku mua.: “tshina tshia
Jozefe kumuambila ne: “Diu- ˆ
kulamina m ayi; tshina.” 40:16, 18
mvuija dia tshilota tshiebe didi 1 Anyi “bibata, mbenji.” 40:17 1 Anyi
“tshibata, lubenji.” 40:19 1 Ku mua.:
40:4 1 Anyi “tshikondo.” 40:10 1 Anyi “neakutule mutu.” 40:20 1 Ku mua.:
ˆ
“kupiabi.” f Mak 6:21 “wakabandisha mutu wa.”
105 GENESE 40:21–41:19
ˆ
bafidi ba maluvu ne mfumu wa NSHAP. 40 Ejipitu. Palo wakabalondela bilo-
benji ba mampa kumpala kua a Gen 40:8 ta biende, kadi kakuvua muntu
ˆ
bena mudimu bende. 21 Nu- uvua mua kubiumvuija Palo to.
nku wakapingaja mfumu wa bafi- 9 Ke mfumu wa bafidi ba
ˆ
di ba maluvu ku mudimu wende maluvu kuambilaye Palo ne:
wa difila dia maluvu, ne waka- b Gen 40:14
“Lelu ndi ntonda mpekatu ya-
ˆ
tungunuka ne kufila dikopo kudi nyi. 10 Palo uvua mukuatshi-
ˆ NSHAP. 41
Palo. 22 Kadi wakuowa mfumu le bena mudimu bende tshiji. Nu-
c Dan 2:1 nku wakatuela, meme ne mfumu
wa benji ba mampa anu muvua
Jozefe mubumvuije. a 23 Kadi wa benji ba mampa, a mu bulo-
mfumu wa bafidi ba maluvu ka- ko bua nzubu wa mfumu wa ba-
kavuluka Jozefe to; wakamupua d Gen 41:18-21
lami. 11 Panyima pa bualu ebu,
muoyo. b yonso wa kutudi wakalota tshilo-
48
ubapesha. Ke bualu kayi kaba- Bz 7:17 Pakapita malu aa, baka-
vua bapane maloba abu to. mbila Jozefe ne: “Mona,
23 Pashishe, Jozefe wakambi- i Gen 47:9 tatu webe ukadi wenda utshio-
la bantu ne: “Tangilayi, lelu ka.” Ke Jozefe kuyaye ne bana
ndi munusumbe nuenu ne malo- Mulongo 2 bende babidi, Manashe ne Efe-
ˆ
ba enu bua Palo. Mamiinu ngo- a Gen 49:33 layima.f 2 Pashishe bakambila
wu aa, nudi ne bua kuakuna mu Yakoba ne: “Muanebe Jozefe nye-
madimi. 24 Pakuamawu, nenu- b Gen 46:4 ye eu mulue kukumona.” Nunku
ˆ
file tshia bitanu kudi Palo, c kadi Gen 50:13
Isalele wakadikolesha, kusomba-
Bz 7:15, 16
bitupa binayi nebikale mamii- ye pa bulalu buende. 3 Yakoba
nu bua madimi enu ne biakudia wakambila Jozefe ne:
c Gen 25:9, 10
bia nuenu kudia, nuenu ne ba- Gen 49:29, 30 “Nzambi Wa Bukole Buonso
ntu badi mu nzubu yenu ne bana wakammuenekela ku Luza mu
benu.” 25 Nunku bakamba ne: d Gen 50:5
ˆ
buloba bua Kanana ne wa-
“Wewe udi mulame mioyo yetu. d kambenesha.g 4 Wakangambila
Tukulengelele koku mukalenge e Eb 11:21 ne: ‘Nengenze bua ulele bana, ne-
wanyi, ne netulue bapika ba nkuvudije, ne nenkuvuije tshisu-
ˆ
Palo.” e 26 Nunku Jozefe wake- NSHAP. 48 mbu tshia bukua bisamba, h ne
la mukenji utshidiku too ne lelu f Gen 41:50 nempeshe bana1 bebe balua pa-
mu buloba buonso bua Ejipitu Yos 14:4
nyima pebe buloba ebu bua bui-
ˆ
ne: tshia bitanu ntshia Palo. Anu kale buabu bua kashidi.’ i 5 Mpi-
maloba a bakuidi ke avua kaayi g Gen 28:13, 19
ndieu bana bebe babidi bavuabu
ˆ Hos 12:4
malue a Palo. f bakulelele mu buloba bua Ejipi-
27 Isalele wakatungunuka ne tu kumpala kua meme kulua kuu-
h Gen 35:10, 11
kusombela mu buloba bua Eji- di mu Ejipitu mbanyi. j Efelayima
pitu, mu buloba bua Goshene; g ne Manashe nebikale banyi anu
i Gen 28:13, 14
bakasombelamu, kulelanganabu, bu mudi Lubena ne Simeona.k
kuvulanganabu bikole meneme- 6 Kadi bana bakulelelabu panyi-
ne. h 28 Yakoba wakalala mu j Yos 14:4
1Ku 5:1 ma pabu nebalue bebe. Nebaba-
buloba bua Ejipitu bidimu 17; nu- ˆ
bikile mu dına dia bana babu
nku matuku a muoyo wa Yakoba k Gen 35:23 mu bumpianyi buabu. l 7 Kadi
akakumbana bidimu 147. i
29 Tshikondo tshia lufu lua l Yos 13:29
47:30 1 Ku mua.: “Pangalala ne batatu
Isalele tshikavua tshienda tshi- Yos 16:5 banyi.” 48:4 1 Ku mua.: “dimiinu.”
119 GENESE 48:8-22
meme, pamvua mfumina ku Pa- NSHAP. 48 Izaka bende kumpala kue-
dana, Lakele wakafuila a ku luse- a Gen 35:19 nde, a
ˆ
ke luanyi mu buloba bua Kanana, Nzambi mulelela udi munda-
paku kutshivua ntanta mule ku- b Mik 5:2 me matuku anyi onso a
mpala kua kufika ku Efelata. b Na- muoyo too ne lelu, b
nku ngakamujiika muaba au mu c 1Sm 17:12 16 Muanjelu udi munsungile ku
njila wa ku Efelata, mbuena kua- Mat 2:6 makenga anyi onso, c bene-
mba ne: Beteleheme.”c sha bana aba. d
8 Pashishe Isalele wakamona d ˆ
Gen 41:50 Babikidibue ku dına dianyi
bana ba Jozefe, kuebejaye ne: ˆ
ne ku dına dia batatu banyi
“Aba mbanganyi?” 9 Nunku Jo- e Eb 11:21 Abalahama ne Izaka,
zefe wakandamuna tatuende ne: Bavulangane balue ba bungi
“Mbana badi Nzambi mumpeshe f Gen 37:34, 35 pa buloba.” e
kuneku.” d Ke yeye kuamba ne: Gen 42:36
17 Pakamona Jozefe ne: ta-
Gen 46:30
“Luaku nabu kundi bua mbabe- tuende uvua anu muteke tshia-
ˆ
neshe koku.” e 10 Mesu a Isalele nza tshiende tshia balume pa
g Gen 41:52
akavua bitayitayi bua bukulaka- mutu pa Efelayima, biakamuto-
ja, katshivua mua kumona kabi- nda, nanku wakakuata tshianza
di bimpe to. Nunku Jozefe wa- h Gen 41:51
tshia tatuende ukeba kutshiu-
kalua nabu pabuipi nende, yeye mbusha pa mutu pa Efelayima
kubatua mishiku, kubupukilaye. i Gen 41:51
Gen 46:20 bua kutshiteka pa mutu pa Ma-
11 Isalele wakambila Jozefe ne: nashe. 18 Jozefe wakambila ta-
“Tshivua ngela meji ne: mvua tuende ne: “Tatu, kuenji nanku
j 1Ku 5:2
mua kumona mpala webe to, f to, bualu eu ke muanabute.f Teka
kadi mpindieu Nzambi mmuenze tshianza tshiebe tshia balume pa
Mulongo 2
bua mmone too ne bana1 bebe.” mutu pende.” 19 Kadi tatuende
a Gen 17:1
12 Pashishe Jozefe wakabumbu- Gen 24:40 uvua anu ubenga, wamba ne: “Ndi
sha lua ku binu bia Isalele, yeye
mumanye, muananyi, ndi muma-
kuinama kutuaye mpala wende b Gen 28:13 nye. Yeye pende nealue tshisa-
panshi. Mis 23:1
mba, yeye pende nealue mune-
13 Jozefe wakabakuata bonso ne. Nansha nanku, muakunyende
babidi, Efelayima g ku tshianza c Gen 28:15
nealue munene kumupita, g ne
Gen 31:11
tshiende tshia balume bua ikale Mis 34:7 bana1 bende nebalue bungi bu-
ku dia bakaji dia Isalele, ne Mana- kumbanangane ne bua bisamba.” h
she h ku tshianza tshiende tshia d Gen 32:26 20 Nunku wakatungunuka ne ku-
bakaji bua ikale ku dia balume babenesha dituku adi, i wamba ne:
dia Isalele, kubasemejaye pabui- e Eks 1:7 ˆ
pi nende. 14 Kadi Isalele wako- Nom 26:34, 37
“Bena Isalele batele dına die-
lola tshianza tshiende tshia balu- be padibu babeneshanga-
me, kutshitekaye pa mutu pa f Gen 41:51
na, bamba ne:
Efelayima nansha muvuaye mua- ‘Nzambi akuvuije bu Efelayi-
kunyi, kutekaye tshianza tshie- ma ne bu Manashe.’”
g Nom 2:18-21
nde tshia bakaji pa mutu pa Ma- Nunku wakatungunuka ne kute-
nashe. Uvua mumanye tshivuaye h Nom 1:32, 33
ka Efelayima kumpala kua Mana-
mutekele bianza biende mushi- she.
ndu au, bualu Manashe ke uvua 21 Pashishe Isalele wakambi-
i Eb 11:21
muanabute. i 15 Pashishe waka- la Jozefe ne: “Tangila, nka-
benesha Jozefe, kuambaye ne: j di mfua, j kadi Nzambi neatungu-
j Gen 50:24
“Nzambi mulelela uvua ba- nuke bushuwa ne kuikala nenu
tatu banyi Abalahama ne ne neanupingaje mu buloba
k Gen 15:14
Gen 26:3
bua bankambua benu. k 22 Kadi
48:11, 19 1 Ku mua.: “dimiinu.” Dut 31:8 meme, ndi nkupesha tshitupa
GENESE 49:1-19 120
tshikuabu tshia buloba1 kupita NSHAP. 49 Yeye mmualamine ne mmudiolo-
bana benu tshimvua munyenge a Dut 33:6 le bu nyama wa ntambue; anu bu
ku tshianza tshia bena Amole ne nyama wa ntambue, nnganyi udi
muele wanyi wa mvita ne buta b Gen 29:32
Eks 6:14
mua kuteta bua kumubundula?
buanyi bua mikete.” 1Ku 5:1 10 Dikombo dia bukalenge kadia-
50
ne mabenesha a muulu mu diu- o Est 2:5 Ke Jozefe kudiela pambi-
Est 8:7
lu, ne mabenesha a muinshi mu di pa tatuende, h kudidila-
buondoke, j ne mabenesha a ku Mulongo 2
ye pambidi pende, kumutuaye
mabele ne difu. 26 Mabenesha mishiku. 2 Pashishe Jozefe wa-
a Eb 11:21
a tatuebe neikale mapite mabe- katumina bena mudimu bende
ˆ
nesha a mikuna ya tshiendelele, b Gen 35:29
baminganga dıyi bua kumishabu
mapite bintu bimpe bia ku miku- Gen 49:33 tshitalu tshia tatuende ne ma-
na mikese idiku kashidi. k Neatu- nga. i Nunku baminganga baku-
ngunuke ne kuikala pa mutu pa
c Gen 23:17, 18 misha Isalele ne manga, 3 ne
Jozefe, mu lubombo lua uvuabu bakamuenzela nanku matuku 40
d Gen 23:2, 19
majima, bualu, abu ke bungi bua
batapulule ne bana babu. l Gen 25:9, 10
matuku avuabu benza bua kumi-
27 “Benyamina m neikale usu-
e Gen 35:29 sha tshitalu; ne bena Ejipitu ba-
nsulula bintu bu mbua wa ditu. n
katungunuka ne kumudila matu-
Mu dinda neadie bidiye ukuata, ku 70.
f Gen 23:17, 18
ne dilolo neabanye bidiye unye- 4 Pakajika matuku a kumudi-
nga mu mvita.” o g Bz 7:15 la, Jozefe wakambila bena mu
28 Bonso aba mbisa 12 bia ˆ
lubanza1 lua Palo ne: “Binuika-
ˆ ˆ
Isalele, ne aa mmeyi avua tatua- NSHAP. 50 la nanyi luse, ambilayi Palo ne:
bu mubambile pavuaye ubabe- h Gen 46:4 5 ‘Tatu uvua muntshipishej ne:
nesha. Wakapesha yonso wa
i Gen 50:26 49:29, 33 1 Eu mmushindu wa kuakula
49:20 1 Anyi “biakudia.” 2 Ku mua.: “a bua lufu mu ngakuilu wa kasala. 50:4
mafuta.” 49:25 1 Mmumue ne: Jozefe. j Gen 47:29-31 1 Anyi “ba mu nzubu.”
GENESE 50:6-23 122
“Tangila! nkadi mfua.a Udi ne NSHAP. 50 Efelona muena Hiti bua bui-
bua kunjiika muaba wanyi wa di- a Gen 48:21 kale muaba wa kujiikilangana. a
jiikilangana b umvua mumbule mu 14 Jozefe mumane kujiika ta-
ˆ
buloba bua Kanana.” c Anyisha tuende, wakapingana mu Ejipitu
koku mbande bua kujiika tatu, b Gen 46:4 ne bana babu ne bantu bonso ba-
ˆ
pashishe nempingane.’” 6 Palo Gen 47:29
vua baye nende bua kujiika ta-
wakandamuna ne: “Ndaku ujiike tuende.
tatuebe anu muvuaye mukutshi- c Gen 23:17, 18
15 Pakamona bana babu ne
pishe.” d Gen 49:29, 30 Jozefe ne: tatuabu mmuma-
7 Nunku Jozefe wakabanda ne kufua, bakamba ne: “Joze-
bua kujiika tatuende, ne bena fe udi mua kuikala mutulami-
ˆ
mudimu bonso ba Palo baka- d Gen 47:31 ne munda ne neatupingajile malu
ya nende: bakulue ba mu lu- onso mabi atuvua bamuenze-
banza luende ne bakulu bonso ba le.”b 16 Nunku bakatumina Jo-
ˆ
mu buloba bua Ejipitu, 8 ne ba- e Mis 105:21, 22 zefe mukenji mu meyi aa: “Tatue-
ˆ
ntu bonso ba mu nzubu wa Jo- be uvua mushiye dıyi kumpala
zefe, ne bana babu ne Jozefe, ne kua kufuaye ne: 17 ‘Nenuambi-
f Gen 46:27
le Jozefe ne: “Ndi nkulomba ne:
ba mu nzubu wa tatuende. f Ba-
kashiya anu bana babu batekete ubuikidilaku bana benu tshile-
ne mikoko yabu ne ngombe yabu ma tshiabu ne bubi buvuabu
g
mu buloba bua Goshene. 9 Be-
Gen 41:43
Gen 46:29
bakuenzele pavuabu bakuenze-
ndeshi ba matempu g ne bende- le bibi mushindu eu.”’ Mpindieu
shi ba tubalu bakaya kabidi ne- ubuikidile koku bena mudimu
nde; tshisumbu tshia bantu atshi h Gen 47:29 ba Nzambi wa tatuebe tshile-
tshivua tshinene be! 10 Pakafi- ma tshiabu.” Jozefe wakadila
kabu muaba wa dishipuila wa Mulongo 2 pakamuambilabu nanku. 18 Pa-
Atada udi mu tshitupa tshia bu- a Gen 23:17, 18 shishe bana babu bakalua kabidi,
loba tshia Yadene, bakadidilapu Gen 25:9, 10 kudielabu kumpala kuende, kua-
Gen 35:27
muadi mukole wa kanyinganyi- Gen 49:29, 30 mbabu ne: “Ntuetu aba, tudi ba-
nga, ne wakatungunuka ne kudi- pika bebe!” c 19 Jozefe wakaba-
la tatuende matuku muanda mu- mbila ne: “Kanutshinyi to. Meme
tekete. 11 Bena mu buloba abu, b Gen 37:18, 28 ndi pa muaba wa Nzambi anyi?
ˆ Gen 42:21
20 Nansha munuvua basue ku-
bena Kanana, bakabamona badi- Mis 105:17
dila muaba wa dishipuila wa Ata- ngenzela bibi, d Nzambi wakenza
da, kukemabu bamba ne: “Aa bua bualu abu bulue bualu bui-
mmadilu manene a bena Ejipitu!” c Gen 37:7, 9 mpe bua kulama bantu ba bu-
Ke bualu kayi bakinyika muaba ngi ne muoyo anu mudiye wenza
au ne: Abele-miselayima1 udi mu lelu eu. e 21 Nunku kanutshinyi
tshitupa tshia buloba tshia Ya- d Gen 37:18 to. Nentungunuke ne kunupesha
dene. nuenu ne bana benu batekete
12 Nunku bana bende ba- biakudia.”f Nunku wakabasamba
ˆ
kamuenzela malu anu muvua- e Gen 45:5 ne kubambilaye meyi a kubakole-
Mis 105:17
ye mubambile bua kuenza. h sha nawu.
13 Bana bende bakaya nende 22 Jozefe wakatungunuka ne
ˆ kusomba mu Ejipitu, yeye ne ba
mu buloba bua Kanana, kumu- f Gen 47:12
jiikabu mu nyongolo udi mu bu- mu nzubu wa tatuende, ne Joze-
dimi bua Makepela, budimi budi fe wakalala bidimu 110. 23 Jo-
butangilangane ne Mamale bu- g 1Ku 7:20
zefe wakamona tshipungu tshi-
vua Abalahama musumbe kudi satu tshia bana ba Efelayima, g
ˆ
wakamona kabidi bana ba Makı, h
50:11 1 Diumvuija: “Madilu a bena Eji- h Yos 17:1 muana wa balume wa Manashe.
pitu.” 1Ku 7:14 Bavua babalelele pa binu bia Jo-
123 GENESE 50:24 – Malu adi mu EKESODE
zefe.1 24 Pakapita matuku, Jo- NSHAP. 50 Abalahama, Izaka, ne Yakoba.” a
zefe wakambila bana babu ne: a Eks 4:31 25 Nunku Jozefe wakatshipisha
“Nkadi mfua, kadi kakuyi mpata, bana ba Isalele, wamba ne: “Ka-
Nzambi neanuvuluke, a ne nea- Mulongo 2 kuyi mpata, Nzambi neanuvulu-
nupatule bushuwa mu buloba a Gen 12:7 ke. Nunku nudi ne bua kumbu-
ebu bua nuenu kubanda mu bu- Gen 17:8
Gen 26:3
ka ne mifuba yanyi muaba eu.” b
loba buvuaye muditshipile kudi Gen 28:13 26 Nunku Jozefe wakafua ne bi-
b Eks 13:19 dimu 110, ne bakamumisha ne
Yos 24:32
50:23 1 Mmumue ne: babangata bu Eb 11:22 manga, c kumutekabu mu mushe-
bana ne babenzela malu a pa buawu. c Gen 50:2 te mu Ejipitu.
EKESODE
MALU ADI M U M U K AN DA E U
ˆ
1 Isalele
Nunku aa mmena a bana ba
bavua balue mu Ejipi-
NSHAP. 1
a Gen 46:8
na bikole, kuluabu ba bungi, ne
bakatungunuka ne kuvulangana
tu ne Yakoba, muntu yonso uvua ne kulua ne bukole bua bungi mu
mulue ne ba mu nzubu wende:a b 1Ku 2:3, 4
mushindu wa dikema; kuwulabua
2 Lubena, Simeona, Lewi, ne mu buloba tente.
ˆ
Yuda; b 3 Yisaka, Zebulona, ne 8 Pakapita matuku, mukale-
Benyamina; 4 Dana ne Nafata- c Gen 46:17
nge mukuabu uvua kayi muma-
ˆ
le; Gada ne Ashe. c 5 Bantu1 bo- nye Jozefe wakajuka mu Ejipitu.
nso bavuabu balelele Yakoba2 ba- d Gen 46:26 9 Nunku wakambila bantu bende
vua bantu3 70, kadi Jozefe yeye Dut 10:22
ne: “Tangilayi! Bena Isalele mba-
ukavua mu Ejipitu. d 6 Ndekelu Bz 7:14
tupite bungi ne badi ne buko-
wa bionso, Jozefe wakafua, e yeye le kutupita.b 10 Tubadimukila-
ne bana babu bonso ne bantu bo- e Gen 50:26
yi, tshianana nebatungunuke ne
nso ba mu tshipungu atshi kabi-
kuvulangana, ne mvita yoyi mi-
di. 7 Bena Isalele1 bakalelanga- Mulongo 2
buele, nebadisangishe kudi bena
a Gen 46:3
1:5 1 Anyi “Anyima.” 2 Ku mua.: “bavua Dut 26:5 lukuna betu, nebatuluishe ne pa-
bapatuke mu tshibelu tshia Yakoba.”
Bz 7:17-19 shishe nebumbuke mu ditunga.”
3 Anyi “anyima.” 1:7 1 Ku mua.: “Bana 11 Nunku bakabatekela ba-
ba balume ba Isalele.” b Mis 105:24, 25 mfumu bua kubenzeja midimu
EKESODE 1:12–2:7 126
mikole ku bukole1 ne bua ku- NSHAP. 1 bantu bakatungunuka ne kuvu-
bakengesha ne midimu mikole; a a Gen 15:13 langana ne kulua ne bukole bua
ˆ
bakibakila Palo bimenga bia ku- Eks 3:7
Nom 20:15
bungi. 21 Bu muvua baleleshi
lamina bintu, mmumue ne: Pito- Dut 26:6 abu batshine Nzambi mulelela,
ˆ
ma ne Lamesese. b 12 Kadi pa- yeye wakalua kubapesha meku.
ˆ
vuabu babakengesha bikole ke 22 Ndekelu wa bionso, Palo wa-
pavuabu bavulangana bikole ne katumina bantu bende bonso
b Gen 47:11 ˆ
batangalaka bikole, nunku ba- dıyi ne: “Nudi ne bua kuela mua-
ˆ
kumvua buowa bua bungi bua na wa balume yonso wa bena
bualu bua bena Isalele. c 13 Bua Ebelu udibu balela mu Musulu
bualu abu, bena Ejipitu bakabue- wa Nile, kadi nudi ne bua kula-
c Eks 1:7
ja bena Isalele mu bupika d bubi Mis 105:24, 25
ma muana wa bakaji yonso ne
ku bukole. 14 Bakavuija nso- muoyo.” a
2
mbelu wabu mukole pa kubenze- Mu tshikondo atshi, muntu
ja midimu mikole, benza mudi- mukuabu wa mu nzubu wa
mu ne potopoto ne madioto, ne d Eks 2:23 Lewi wakasela muana wa bakaji
benza midimu ya bupika ya mi- Bz 7:6
wa Lewi. b 2 Mukaji au wakimi-
shindu yonso mu madimi. Eyo- ta difu, kulelaye muana wa ba-
wa, bakabenzeja midimu miko- lume. Pakamonaye ne: muana au
le ya bupika ya mishindu yonsoe uvua muimpe kumona, wakamu-
e Lew 26:13
mu mushindu mubi. sokoka munda mua ngondo isa-
15 Pashishe mukalenge wa tu. c 3 Pakamonaye ne: katshi-
Ejipitu wakakula ne baleleshi vua kabidi ne mushindu wa
ˆ
bena Ebelu; mena abu avua Shi- f Yhz 16:4 kumusokoka, d wakangata tshisa-
fela ne Pua, 16 yeye kubambila ka1 tshiluka ne nyandu,2 kutshi-
ne: “Panudi nuambuluisha baka- labaye kabudimbu ne budimbu,
ji bena Ebelu bua kulela, f panudi yeye kutekamu muana, kutshite-
nubamona pa tshibasa tshia ku- g Gen 9:5, 6 kaye mu malenge avua ku mue-
lelela, nudi ne bua kushipa mua- lelu kua Musulu wa Nile. 4 Kadi
na bikalaye wa balume; kadi bi- Mulongo 2 muanabu wa bakaji e wakimana
kalaye wa bakaji, udi ne bua a Bz 7:18, 19 pa bule bua kumona tshivua mua
kushala ne muoyo.” 17 Kadi ba- kumufikila.
leleshi bakatshina Nzambi mule- NSHAP. 2 5 Pavua muana wa bakaji wa
lela, kabakenza tshivua mukale- ˆ ˆ
b Eks 6:20 Palo mupueke bua kuowa mayi
nge wa Ejipitu mubambile bua Nom 26:59
mu musulu wa Nile, bena mudi-
kuenza to. Bavua balama bana mu bende ba bakaji bavua benda
ba balume ne muoyo. g 18 Paka- bendela kumpenga kua musulu
pita matuku, mukalenge wa Eji- c Bz 7:20 wa Nile. Wakamona tshisaka mu
pitu wakabikila baleleshi abu, Eb 11:23 malenge. Yeye kutuma diakamue
kubambilaye ne: “Bua tshinyi mupika wende mukaji bua ku-
nudi bashiye bana ba balume ne tshiambula.f 6 Pavuaye mutshi-
muoyo?” 19 Baleleshi bakambi- kangule, wakamona muana wa
ˆ
la Palo ne: “Bakaji bena Ebelu d Bz 7:18, 19
balume, ne muana au uvua udi-
kabena bu bakaji bena Ejipitu to. la. Wakamumvuila luse, kadi kua-
Badi ne makanda ne badi balela mbaye ne: “Eu ngumue wa ku
kumpala kua muleleshi kufikaye bana ba bena Ebelu.” 7 Ke mua-
kudibu.” e Eks 15:20
1Ku 6:3 nabu wa bakaji kuambila muana
20 Nunku Nzambi wakenzela Mik 6:4
baleleshi abu malu mimpe, ne 2:3 1 Anyi “mushete.” 2 Ku mua.: “papi-
rise.” Tshisonsa tshile tshidi tshitoloka
1:11 1 Anyi “bakabatekela bafidi ba mi- mu tshisense, tshidi ne bituta bidi mua
ˆ
dimu mikole.” f Bz 7:21 kulelema pa mayi.
127 EKESODE 2:8-25
ˆ ˆ
wa bakaji wa Palo ne: “Udi mu- NSHAP. 2 mpenga kua tshina tshia mayi.
sue nye kubikila umue wa ku ba- a Eks 6:20 16 Muakuidi wa mu Midiyana a
mamu bena Ebelu bua alue ku- uvua ne bana ba bakaji mua-
kuamushila muana eu anyi?” nda mutekete, ne bana abu ba-
ˆ b Eb 11:24, 25 ˆ
8 Muana wa bakaji wa Palo wa- kalua bua kusuna mayi, ne kuwu-
ˆ
kamuambila ne: “Ndaku!” Diaka- ja binuinu bia mayi bua kunuisha
mue muana wa bakaji wakaya, c Bz 7:21 mikoko ya tatuabu. 17 Kadi bu
yeye kubikila mamuende wa mua- pa tshibidilu, balami ba miko-
na. a 9 Pashishe muana wa ba- ko bakalua, bakabipata. Ke Mose
ˆ d Eks 1:11
kaji wa Palo wakamuambila ne: Eks 3:7
kujuka, kuambuluisha1 banso-
“Angata muana eu, umungamu- Bz 7:23 ngakaji abu, kunuishaye mikoko
ˆ
shile, nenkufute.” Nunku mamu yabu mayi. 18 Pakafikabu ku-
au wakangata muana, kutuadija- mbelu kua tatuabu Luele,1b waka-
e Bz 7:24
ye kumuamusha. 10 Pakakola kema ne: “Mmunyi munudi bapi-
muana, wakamufila kudi muana ngane lelu ku nzubu pa lukasa?”
ˆ
wa bakaji wa Palo, kuluaye f Bz 7:26 19 Bakandamuna ne: “Muena
muanende. b Wakamuinyika ne: Ejipitu c mukuabu uvua mutusu-
Mose,1 kuambaye ne: “Mbualu ngile kudi balami ba mikoko, ku-
ˆ g Bz 7:27, 28 ˆ
ndi mumupatule mu mayi.” c tusunyinaye too ne mayi ne
11 Mu matuku au, Mose mu- kunuishaye mikoko.” 20 Yeye
mane kulua muntu mukole,1 wa- h Gen 25:1, 2 kuambila bana bende ba baka-
Eks 3:1
kapatuka, kuyaye kudi bana babu Eks 4:19
ji ne: “Kadi muntu au udi penyi?
bua kumona majitu avuabu ba- Bua tshinyi nudi bamushiye ku-
mbula;d yeye kumona muena Eji- Mulongo 2
ntu aku? Mubikilayi bua tulue ku-
pitu kampanda ukuma muanabu a Eks 18:12
dia nende.” 21 Pashishe Mose
mukuabu muena Ebelu. 12 Nu- wakitaba bua kusomba ne mu-
nku wakatangila eku ne eku, ne ntu au, yeye kuselesha muane-
bu muvuaye kayi mumone mu- b Eks 4:18 nde wa bakaji Sipola d kudi Mose.
ntu, wakashipa muena Ejipitu au, Eks 18:1
Nom 10:29
22 Pakapita matuku Sipola wa-
kumusokokaye mu lusenga. e kalela muana wa balume, Mose
ˆ
13 Kadi dituku diakalonda kumuinyika ne: Geshoma,1e bua-
wakapatuka kabidi, yeye kumo- c Bz 7:22 lu wakamba ne: “Ndi mulue kuso-
na bena Ebelu babidi baluanga- mba buenyi mu buloba f bua be-
na. Ke yeye kuambila uvua mu d Eks 18:2-4 nde.”
tshilema ne: “Udi ukuma mukue- Nom 12:1 23 Pakapita tshikondo tshi-
be f bua tshinyi?” 14 Ke yeye le,1 mukalenge wa Ejipitu waka-
kuamba ne: “Udi mukuteke mu- e 1Ku 23:15
fua, g kadi bena Isalele bakatu-
kokeshi ne mulumbuluishi wetu ngunuka ne kutua mikemu bua
nnganyi? Udi ukeba kunshipa bupika ne badila bua kanyinga-
muuvua mushipe muena Ejipitu g f Bz 7:29 nyinga, ne muadi wabu bua ku-
anyi?” Nunku Mose wakumvua lomba diambuluisha bua bupika
ˆ
buowa, kuambaye ne: “Bushuwa, abu uvua anu ubanda kudi Nza-
g Eks 7:7
bualu bukadi bumanyike!”
ˆ Bz 7:30 mbi mulelela. h 24 Nzambi wa-
15 Pashishe Palo wakumvua kalua kumvua mikemu yabu, i
bualu abu, kukebaye bua kushi- Nzambi kuvulukaye tshipungi-
h Eks 3:7
pa Mose; kadi Mose wakanye- di tshivuaye mudie ne Abalaha-
ˆ 1Bk 8:51
ma Palo, kuyaye bua kusombela ma ne Izaka ne Yakoba. j 25 Nu-
mu buloba bua Midiyana.h Paka- nku Nzambi wakatangila kudi
fikaye kuntu aku, wakasomba ku- i Bz 7:34
2:17 1 Anyi “kuakuila.” 2:18 1 Mmu-
2:10 1 Diumvuija: “Mupatula,” mmumue mue ne: Yetelo. 2:22 1 Diumvuija: “Mu-
ˆ j Gen 15:13, 14
ne: mupandisha mu mayi. 2:11 1 Anyi Eks 6:5 somba buenyi kuntu aku.” 2:23 1 Ku
“pavua Mose wenda ulua ne bukole.” Nom 20:15, 16 mua.: “matuku a bungi.”
EKESODE 3:1-16 128
ˆ
bena Isalele, kumonaye dikenga NSHAP. 3 ba bua bena Kanana, bena Hiti,
diabu. a Eks 2:16 bena Amole, bena Pelizi, bena
5:4 1 Anyi “majitu.” 5:8 1 Anyi “bakadi 5:17 1 Anyi “Nukadi ne bufuba.” 2 Anyi
ne bufuba.” c Eks 5:7, 8 “nukadi ne bufuba.”
EKESODE 5:18–6:14 132
tudi basue kulambula Yehowa mi- NSHAP. 5 ngidi tshianyi nabu bua ˆ kuba-
lambu.’a 18 Mpindieu ndayi, a Eks 5:3 pesha buloba bua Kanana, bulo-
pinganayi ku mudimu! Kabaku- ba buvuabu basombele bu bantu
nupesha bisunsukile bia tukola- b Eks 6:9 ba ku babende. a 5 Mpindieu
kola to, kadi nudi anu ne bua ku- meme nkayanyi ndi mudiumvui-
c Eks 5:1 le mikemu ya bena Isalele badi
tuta madioto bungi buvuabu
banukosele.” d Eks 5:6, 9
bena Ejipitu bavuije bapika, ne
19 Nunku batangidi ba midi- ndi muvuluke tshipungidi tshia-
mu ba bena Isalele bakamona ne: e Eks 3:8 nyi. b
bavua mu lutatu lukole bualu ba- 6 “Nunku ambila bena Isale-
ˆ le ne: ‘Meme ndi Yehowa, ne ne-
vua babatumine dıyi ne: “Kanue- NSHAP. 6
na ne bua kukepesha bungi bua f Eks 14:13 nnumbushe muinshi mua majitu
madioto buvuabu banukosele ku a bena Ejipitu, nennupatule mu
dituku nansha kakese.” 20 Pa- g Eks 9:3 bupika buabu c ne nennusungi-
shishe bakasambakena ne Mose Eks 11:1 le ne diboko diolola1 ne manyo-
Eks 12:29, 31
ne Alona bavua bimane muaba ka makole. d 7 Nennuangate bu
au bua kumonangana nabu pa- h Gen 17:1 bantu banyi, nengikale Nzambi
ˆ Gen 35:10, 11 wenu; e nenumanye bulelela ne:
vuabu bapatuka kua Palo.
21 Bakabambila diakamue ne: meme ndi Yehowa Nzambi wenu
i Gen 12:8 udi unumbusha muinshi mua
“Yehowa anutangile ne anulu- Gen 28:16
mbuluishe, bualu nudi benze Yel 32:20 majitu a bena Ejipitu. 8 Nennu-
ˆ bueje mu buloba bumvua mudi-
bua Palo ne bena mudimu be-
nde batupetule,1 ne nudi bate-
j Mis 83:18 tshipe1 bua kupesha Abalahama,
Luk 11:2
ke muele wa mvita mu tshianza Yne 12:28 Izaka, ne Yakoba; nennupesha-
tshiabu bua kutushipa.” b 22 Ke Bz 15:14 bu bua buikale buenu. f Meme ndi
Bua 15:3
Mose kukudimuka kudi Yehowa, Yehowa.’” g
kuambaye ne: “Yehowa, udi mu- 9 Pashishe Mose wakambila
Mulongo 2
kengeshe bantu aba bua tshi- bena Isalele bualu ebu, kadi ka-
a Gen 15:18 bakateleja Mose to, bualu bavua
nyi? Bua tshinyi udi muntume? Gen 28:4
ˆ batekete mu mikolo ne bikale
23 Kubangila anu dıba dimvua
ˆ b Gen 17:1, 7 mu bupika bukole. h
mubuele kudi Palo bua kuakula
ˆ
mu dına diebe, c yeye mmuenzele
Eks 2:24 10 Ke Yehowa kuambila Mose
ˆ
bantu aba malu mabi matambe, d ne: 11 “Ndaku wambile Palo
c Dut 4:20
ne wewe kuena musungile bantu mukalenge wa Ejipitu ne: udi
bebe nansha kakese.” e d Dut 26:8 ne bua kulekela bena Isale-
le bumbuke mu buloba buende.”
6
1Ku 17:21
Nunku Yehowa wakambila Bz 13:17 12 Kadi Mose wakandamuna Ye-
Mose ne: “Mpindieu neumo- howa ne: “Tangila! Bena Isalele
ˆ
ne tshingenzela Palo. f Tshianza e Eks 29:45
ki mbanteleje to; i mmunyi mui-
Dut 7:6 ˆ
tshia bukole netshimuenzeje bua 2Sm 7:24 kala Palo mua kunteleja, panyi
kubalekela, ne tshianza tshia bu- Mis 33:12
ngakula ne lutatu?”1j 13 Kadi
kole netshimuenzeje bua kubipa- Yehowa wakambila kabidi Mose
ta mu buloba buende.” g f Gen 15:18 ˆ
Gen 26:3 ne Alona meyi ˆ a kuambila bena
2 Pashishe Nzambi wakambi- Gen 35:12 Isalele ne Palo mukalenge wa Eji-
Eks 32:13
la Mose ne: “Meme ndi Yeho- pitu bua kupatula bena Isalele
wa. 3 Mvua mmuenekela Aba- g Eks 20:2 mu buloba bua Ejipitu.
lahama, Izaka, ne Yakoba bu Yes 42:8 14 Aba mbantu bavua ku
Nzambi Wa Bukole Buonso, h kadi mutu kua nzubu ya batatuabu:
tshivua mudimanyishe kudibu i h Eks 5:21
Bana ba Lubena, muanabute wa
ˆ
bua dına dianyi dia Yehowa j to.
4 Mvua kabidi mujadike tshipu- i Eks 5:21
Eks 6:9
6:6 1 Anyi “dia bukole.” 6:8 1 Ku mua.:
“muele tshianza tshianyi muulu.” 6:12
5:21 1 Anyi “nudi benze bua tununkile j Eks 4:10 1 Ku mua.: “tshiena mutengudibue mi-
ˆ
Palo ne bena mudimu bende bibi.” Bz 7:22 shiku.”
133 EKESODE 6:15–7:7
Isalele, a bavua: Hanoka, Palu, He- NSHAP. 6 26 Alona ne Mose aba ke ba-
ˆ ˆ
selona, ne Kami. b Aa mmeku a a Gen 49:3 vua Yehowa muambile ne: “Patu-
Lubena. b Gen 46:9 layi bena Isalele mu buloba bua
15 Bana ba balume ba Simeo- c 1Ku 4:24 Ejipitu, balongolola mu bisumbu
na bavua: Yemuele, Yamina, Oha- mu bisumbu.”1a 27 Bobu ke ba-
ˆ d Gen 29:34 ˆ
da, Yakina, Soha, ne Shawula vua bakule ne Palo mukalenge
ˆ e Gen 46:11
wa Ejipitu bua kupatula bena
muana wa mukaji muena Kana- Nom 26:57
ˆ Isalele mu Ejipitu. Ke Mose ne
na. c Aa mmeku a Simeona. f Nom 3:18
ˆ Alona b abu.
16 Aa mmena a bana ba ba- g Nom 3:19
lume ba Lewi, d bilondeshile dilo- 28 Dituku divua Yehowa mua-
ˆ ˆ h Nom 3:20
ndangana dia meku abu: Gesho- kule ne Mose mu buloba bua
na, Kohata, ne Melali. e Matuku a
i Eks 2:1
Nom 26:59
Ejipitu, 29 Yehowa wakambila
muoyo wa Lewi avua bidimu 137. Mose ne: “Meme ndi Yehowa.
ˆ j 1Ku 23:13 ˆ
17 Bana ba balume ba Ge- Ambila Palo mukalenge wa Eji-
k Nom 16:1, 32
shona bavua: Libini ne Shimei, Nom 26:10 pitu malu onso andi nkuambila.”
bilondeshile meku abu. f
ˆ l Lew 10:4
30 Ke Mose kuamba kumpala
kua Yehowa ne: “Tangila! Ndi
18 Bana ba balume ba Ko- Nom 3:30
ˆ m Lut 4:19-21 ngakula ne lutatu,1 nunku mmu-
hata bavua Amalama, Yiseha, ˆ
Mat 1:4 nyi muikala Palo mua kunte-
Hebelone, ne Uziele. g Matuku n Nom 3:2 leja?” c
a muoyo wa Kohata avua bidi-
mu 133.
19 Bana ba balume ba Mela-
o Nom 26:10, 11
p Nom 26:58
1Ku 9:19
7 Nunku Yehowa wakambila
Mose ne : “Mona, ndi muku-
ˆ
vuije bu Nzambi1 kudi Palo, ne
li bavua: Mali ne Mushi. q Nom 3:32
ˆ muanenu Alona nealue mu-
Aa mmeku a bena Lewi bilo- profete webe. d 2 Newambulule
ˆ r Nom 25:7
ˆ
ndeshile dilondangana dia meku Nom 31:6
malu onso angakutumina dıyi
Yos 22:31
abu. h Bal 20:28 bua kuenza, ne muanenu Alona
20 Amalama wakasela Yoke- s Eks 6:19
ˆ
neakule ne Palo, ne yeye nea-
bede, muanabu ne tatuende. i Wa- lekele bena Isalele bua bapatu-
kamulelela Alona ne Mose. j Ma- Mulongo 2 ke mu buloba buende. 3 Kadi
tuku a muoyo wa Amalama avua ˆ
a Eks 7:2, 4 meme nendekele muoyo wa Palo
bidimu 137. Eks 12:41 bua upape, e nemvudije bimanyi-
ˆ
21 Bana ba balume ba Yiseha Bz 7:35
nu bianyi ne bishima bianyi
b Mis 77:20
bavua: Kola, k Nefege, ne Zikeli. mu buloba bua Ejipitu. f 4 Kadi
22 Bana ba balume ba Uzie- c Eks 4:10 ˆ
Eks 6:12
Palo kakunuteleja to, ne nenteke
le bavua: Mishaele, Elisafana, l ne tshianza tshianyi pa Ejipitu, ne-
Siteli. NSHAP. 7
mpatule misumba yanyi,1 bantu
23 Alona wakasela Elisheba, d Eks 4:14-16
banyi bena Isalele mu buloba
muana wa Aminadaba, muanabu Eks 4:30 ne manyoka makole. g 5 Bena
ne Nashona m wa bakaji. Wakamu- e Eks 4:21 Ejipitu nebamanye bushuwa ne:
ˆ meme ndi Yehowa h pangolola
lelela Nadaba, Abihu, Eleaza, ne Eks 7:13, 22
ˆ Eks 8:15, 19
tshianza tshianyi pa Ejipitu, ne
Itama. n Eks 9:12, 35
24 Bana ba balume ba Kola Eks 10:20, 27 pangapatula bena Isalele munka-
ˆ Eks 11:10
tshi muabu.” 6 Mose ne Alona
bavua: Ası, Elekana, ne Abiasa- Eks 14:8
ˆ bakenza tshivua Yehowa muba-
fa. o Aa mmeku a bena Kola. p Lom 9:17, 18
ˆ
ˆ tumine dıyi bua kuenza; bake-
25 Eleaza q muana wa Alona f Eks 3:19, 20
wakasela umue wa ku bana ba
Mis 105:26, 27 nza anu nanku. 7 Mose uvua
Bz 7:36
bakaji ba Putiele. Wakamulelela g Eks 12:12, 51 6:26 1 Ku mua.: “bilondeshile misumba
Pinehasa. r h Eks 7:17 yabu.” 6:30 1 Ku mua.: “Tshiena mu-
Aba mbantu bavua ku mutu Eks 8:9, 10 tengudibue mishiku.” 7:1 1 Ku mua.:
Eks 8:22
kua nzubu ya batatu ba bena
ˆ Eks 9:29 “mukuvuije Nzambi.” 7:4 1 Anyi “bisu-
Lewi, bilondeshile meku abu. s Eks 14:4 mbu bianyi.”
EKESODE 7:8-25 134
ne bidimu 80 ne Alona uvua ne NSHAP. 7 neakudimuke mashi. 18 Mishi-
ˆ
bidimu 83 pakakulabu ne Palo. a a Dut 34:7 pa idi mu musulu wa Nile neyi-
8 Pashishe Yehowa wakambila Bz 7:22, 23 fue, ne musulu wa Nile newunu-
ˆ
Mose ne Alona ne: 9 “Palo yeye nke, ne bena Ejipitu nebapange
ˆ
munuambile ne: ‘Enzayi tshishi- b Eks 4:2, 3
mua kunua mayi a mu musulu wa
ma,’ newambile Alona ne: ‘Anga- Nile.”’”
ta dikombo diebe, udikupe pa- 19 Pashishe Yehowa wakambi-
ˆ la Mose ne: “Ambila Alona ne:
nshi kumpala kua Palo.’ Diodi c Gen 41:8
nediandamuke nyoka munene.”b 2Tm 3:8 ‘Angata dikombo diebe, olola
ˆ
10 Mose ne Alona bakabuela tshianza tshiebe pa mutu pa mayi
ˆ a mu Ejipitu, a pa mutu pa misulu
kudi Palo, kuenzabu anu muvua
ˆ d Eks 7:20, 22
yende, pa mutu pa minkoloji ye-
Yehowa mubatumine dıyi bua Eks 8:7, 18
kuenza. Alona wakakupa diko- Eks 9:11 nde,1 pa mutu pa bisense biende b
mbo diende panshi kumpala kua ne pa mutu pa majiba ende onso,
ˆ bua bilue mashi.’ Mashi neikale
Palo ne kua bena mudimu bende,
e Eks 7:3 mu buloba buonso bua Ejipitu,
diodi kuandamuka nyoka mune- ˆ
ˆ too ne mu bilaminu bia mayi bia
ne. 11 Kadi Palo wakabikila
bena meji ne bena manga, ne ba- mitshi ne bia mabue.” 20 Diaka-
f Eks 10:1
kuidi bena majimbu ba mu Ejipi- mue Mose ne Alona bakenza
tu c bakenza pabu bia muomumue anu muvua Yehowa mubatumi-
ˆ
ne majimbu abu. d 12 Nunku yo- g Eks 4:2, 3 ne dıyi bua kuenza. Wakela diko-
nso wa kudibu wakakupa diko- mbo diende muulu, kudikumaye
ˆ
mbo diende panshi, ne makombo pa mayi avua mu Musulu wa Nile
ˆ ˆ
au akandamuka nyoka minene; h Eks 3:18 mu mesu a Palo ne a bena mu-
ˆ
kadi dikombo dia Alona diaka- dimu bende, ne mayi onso avua
mina makombo abu. 13 Nansha mu musulu akakudimuka mashi. c
ˆ
nanku muoyo wa Palo wakapa-
i Eks 7:5 21 Mishipa ivua mu musulu ya-
Eks 8:9, 10
pa, e ne kakabateleja to, anu mu- Eks 8:22
kafua, d ne musulu wakatuadija
vua Yehowa muambe. Eks 9:29 kununka; bena Ejipitu bakapa-
Eks 14:4 ˆ
nga mua kunua mayi a mu musu-
14 Pashishe Yehowa waka-
lu wa Nile, e ne mashi avua mu bu-
mbila Mose ne: “Muoyo wa Mulongo 2
ˆ loba bujima bua Ejipitu.
Palo mmupape.f Yeye mmubenge a Eks 9:22
22 Kadi bakuidi bena maji-
bua kulekela bantu banyi baye. Eks 10:12
ˆ mbu ba mu Ejipitu bakenza pabu
15 Uye kudi Palo mu dinda. Ta- Eks 14:21
bia muomumue ne majimbu abu, f
ngila! Neapatuke bua kuya ku ˆ
ˆ nunku muoyo wa Palo wakatu-
mayi! Wimane ku muelelu kua b Eks 8:5 ngunuka ne kupapa, ne kaka-
Musulu wa Nile bua kusambake-
bateleja to, anu muvua Yeho-
na nende; wangate dikombo di- ˆ
wa muambe. g 23 Pashishe Palo
vua dikudimuke nyoka g adi mu c Mis 78:44
wakapingana ku nzubu kuende,
tshianza tshiebe. 16 Umuambi- ne kakateka bualu abu ku muo-
le ne: ‘Yehowa Nzambi wa bena yo to. 24 Nunku bena Ejipitu
Ebelu mmuntume kuudi h ne udi d Mis 105:29
bonso bavua bumbula kumpenga
wamba ne: “Lekela bantu ba- kuonso kua musulu wa Nile bua
nyi baye bua kuntendelela mu ˆ
e Eks 7:18, 24 kupeta mayi a kunua, bualu ka-
tshipela,” kadi wewe kuena mu- ˆ
ˆ bavua mua kunua mayi a musulu
tumikile dıyi dianyi too ne mpi- wa Nile to. 25 Matuku muanda
ndieu to. 17 Yehowa udi wamba f Eks 7:11, 12 mutekete majima akapita panyi-
nunku: “Mu bualu ebu neuma- Eks 8:7, 18
ma pa Yehowa mumane kukuma
Eks 9:11
nye ne: meme ndi Yehowa. i 2Tm 3:8 musulu wa Nile.
Mona, ndi nkuma dikombo didi
ˆ ˆ
mu tshianza tshianyi pa mayi 7:19 1 Mmumue ne: minkoloji ya mayi idi
adi mu Musulu wa Nile, ne owu g Eks 3:19 yumbukila ku musulu wa Nile.
135 EKESODE 8:1-20
ˆ
8 Pashishe Yehowa wakambila
Mose ne: “Ndaku kudi Palo,
ˆ NSHAP. 8
a Eks 3:12
nzeke bilondeshile dıyi diebe,
bua umanye ne: kakuena mu-
umuambile ne: ‘Yehowa udi kuabu udi bu Yehowa Nzambi
wamba ne: “Lekela bantu ba- wetu to. a 11 Ndimba neyumbu-
nyi baye bua kuntendelela. a ke kuudi, mu nzubu yebe, kudi
2 Wewe mutungunuke ne ku- b Mis 78:45 bena mudimu bebe ne kudi ba-
benga bua kubalekela, nentume ntu bebe. Neyishadile anu mu
ndimba b mu buloba buebe buo- musulu wa Nile.” b
nso. 3 Musulu wa Nile newu- 12 Nunku Mose ne Alona ba-
wule tente ne ndimba, neyiba-
c Mis 105:30 ˆ
kumbuka kudi Palo, Mose waka-
nde ne neyibuele mu nzubu lomba Yehowa bua ndimba ivua-
muebe, mu nzubu webe wa bu- ˆ
ye mutume kudi Palo. c 13 Ke
lalu, pa bulalu buebe, mu nzu- d Eks 7:11, 12 Yehowa kuenza anu muvua Mose
bu ya bena mudimu bebe, pa ba- Eks 7:20, 22
mulombe, ndimba kutuadijayi
Eks 8:17, 18
ntu bebe, mu mfulu yebe, ne mu Eks 9:11 kufua mu nzubu, mu mbanza ne
bintu biebe bia kusopela buku- 2Tm 3:8 mu mpata. 14 Bavua bayiku-
la.1c 4 Ndimba neyibande kuu- nguija mishiki bungi kabuyi ku-
di, kudi bantu bebe, ne kudi bala, ne buloba kutuadijabu ku-
bena mudimu bebe bonso.”’” ˆ
e Eks 10:16-19 nunka. 15 Pakamona Palo ne:
5 Pashishe Yehowa wakambi- kuvua kumueneke disulakana,
la Mose ne: “Ambila Alona ne: wakapapisha muoyo wende, d ku-
Mulongo 2
‘Olola tshianza tshiebe ne diko- bengaye bua kubateleja, anu mu-
a Eks 9:14
mbo diebe pa misulu, pa mi- Eks 15:11 vua Yehowa muambe.
nkoloji ya musulu wa Nile, ne Mis 83:18
16 Ke Yehowa kuambila Mose
Mis 86:8
pa bisense, ne wenze bua ndi- Yes 46:9 ne: “Ambila Alona ne: ‘Olo-
mba ibande mu buloba bua Yel 10:6, 7
la dikombo diebe, ukume lupui-
Ejipitu.’” 6 Nunku Alona wako- Lom 9:17
shi lua pa buloba, ne lupuishi
ˆ
lola tshianza tshiende pa mayi nelulue tumue mu buloba buo-
a mu Ejipitu, ndimba kutua- nso bua Ejipitu.’” 17 Bakenza
dijayi kubanda, kuwulayi bulo- b Eks 8:3 nanku. Alona wakolola tshianza
ba bua Ejipitu bujima. 7 Kadi tshiende ne dikombo diende, ku-
bakuidi bena majimbu bakenza
kumaye lupuishi lua pa buloba,
bualu bua muomumue ne maji-
ne tumue tuakabanga kuikila ba-
mbu abu, ne bobu pabu bake- c Eks 8:30, 31
ntu ne nyama. Lupuishi luonso
nza bua ndimba ibande mu bu- Eks 9:33
lua pa buloba luakalua tumue
loba bua Ejipitu. d 8 Pashishe
ˆ mu buloba buonso bua Ejipitu. e
Palo wakabikila Mose ne Alona,
kubambilaye ne: “Lombayi Yeho- 18 Bakuidi bena majimbu baka-
wa bua umbushe ndimba kundi
d Eks 4:21 teta bua kuenza bia muomumue
Eks 7:3
ne kudi bantu banyi, e bualu ndi bua kupatulabu tumue ne maji-
musue kulekela tshisamba tshie- mbu abu, f kadi bakapangila. Tu-
nu bua tshiye kulambula Yehowa mue tuakikila bantu ne nyama.
milambu.” 9 Ke Mose kuambila e Mis 105:31 19 Ke bakuidi bena majimbu
ˆ ˆ ˆ
Palo ne: “Ngambilaku wewe dıba kuambilabu Palo ne: “Eu mmu-
ˆ
dindi ne bua kulomba bua ndi- nu wa Nzambi!” g Kadi Palo waka-
mba yumbuke kuudi, kudi bena tungunuka ne kupapisha muoyo
f Eks 7:11, 12 wende, kakabateleja to, anu mu-
mudimu bebe, kudi bantu bebe, Eks 7:20, 22
ne mu nzubu yebe. Neyishadile Eks 8:7 vua Yehowa muambe.
anu mu Musulu wa Nile.” 10 Ke Eks 9:11 20 Pashishe Yehowa wakambi-
yeye kuamba ne: “Malaba.” Nu- la Mose ne: “Ujuke mu dindadi-
ˆ
nku Mose wakamba ne: “Nebie- nda, wimane kumpala kua Palo.
Tangila! Neapatuke bua kuya ku
g Eks 31:18 ˆ
8:3 1 Anyi “bibakudi.” Luk 11:20 mayi. Umuambile ne: ‘Yehowa udi
EKESODE 8:21–9:7 136
wamba ne: “Lekela bantu banyi NSHAP. 8 Nundombele kudi Nzambi.”a
baye bua kuntendelela. 21 Kadi a Eks 9:4, 26 29 Nunku Mose wakamba ne:
wewe kuyi mulekele bantu ba- Eks 10:23 “Mpindieu ndi ngumbuka ku-
Eks 12:13
nyi, nentume mabubu1 kuudi mpala kuebe, nendombe Yeho-
wewe, kudi bena mudimu bebe, wa, ne malaba mabubu neumbu-
ˆ
kudi bantu bebe ne mu nzubu ke kudi Palo, kudi bena mudimu
yebe; nzubu ya mu Ejipitu neyu- b 1Sm 17:46 bende, ne kudi bantu bende.
1Bk 20:28 ˆ
wule tente ne mabubu, ne neika- 2Bk 19:17, 19 Kadi Palo alekele kutukutakaja1
le too ne panshi ponso padibu2 pa kubenga kulekela bantu bua
bimanyina. 22 Dituku adi meme baye kulambula Yehowa mi-
nengenze bua kuikale dishilanga- lambu.” b 30 Nunku Mose waka-
c Eks 8:3 ˆ
na mu buloba bua Goshene mudi patuka kudi Palo, kulombaye
bantu banyi basombele. Muomu Yehowa. c 31 Nunku Yehowa wa-
ˆ
kamuakuikala dibubu nansha di- kenza bilondeshile dıyi dia Mose,
ˆ
mue;a mu bualu ebu neumanye d Mis 78:45 ne mabubu akumbuka kudi Palo,
ne: meme Yehowa ndi mu bulo- Mis 105:31 kudi bena mudimu bende, ne
ba ebu. b 23 Nengenze bua kui- kudi bantu bende. Nansha di-
kale dishilangana pankatshi pa mue kadiakashala to. 32 Kadi
ˆ
bantu banyi ne bantu bebe. Mala- e Gen 46:33, 34 Palo wakapapisha kabidi muoyo
ba tshimanyinu etshi netshienze- Eks 10:25, 26 wende, kubengaye bua kulekela
ke.”’” bena Isalele.
24 Yehowa wakenza nanku,
ne bisumbu binene bia mabu- f Eks 3:18
9 Nunku Yehowa wakambila
Mose ne: “Ndaku kudi Palo,
ˆ
bu biakatuadija kubuela mu nzu- umuambile ne: ‘Yehowa Nzambi
ˆ
bu mua Palo, mu nzubu ya Mulongo 2 wa bena Ebelu udi wamba nunku:
bena mudimu bende ne mu bu- a Eks 8:8 “Lekela bantu banyi baye bua ku-
loba buonso bua Ejipitu. c Bulo- Eks 9:28
ntendelela.d 2 Kadi wewe mube-
ba buakanyanguka bua mabubu. d nge bua kubalekela, ne mutungu-
ˆ
25 Ndekelu wa bionso, Palo wa- nuke ne kubalama, 3 tangila!
kabikila Mose ne Alona, kuamba- b Eks 8:15 tshianza tshia Yehowa e netshilue
ye ne: “Ndayi, nulambule Nzambi kudi bimuna biebe bidi mu mpa-
wenu milambu mu buloba ebu.” ta. Tshipupu tshibi netshikuate f
26 Kadi Mose wakamba ne: “Ka- c Eks 9:33
tubalu, mpunda, tumelu, ngombe
biena bikumbana bua kuenza na- ne mikoko. 4 Yehowa neenze
nku to, bualu tshitualambula Ye- NSHAP. 9
bua kuikale dishilangana panka-
howa Nzambi wetu netshikale tshi pa bimuna bia bena Isale-
d Eks 5:1
tshintu tshibi kudi bena Ejipitu. e Eks 8:1 le ne bimuna bia bena Ejipitu,
Tuetu balambule tshintu tshidi ne tshintu nansha tshimue tshia
ˆ bena Isalele katshiakufua to.”’” g
tshibi kudi bena Ejipitu mu mesu ˆ
abu, kabakutuasa mabue anyi? 5 Kabidi, Yehowa wakakosa dıba
e Eks 7:4
27 Netuenze luendu lua matu- wamba ne: “Yehowa neenze bua-
ku asatu mu tshipela, ne muomu lu ebu mu buloba ebu malaba.”
amu ke mutualambuila Yehowa 6 Nunku Yehowa wakenza
Nzambi wetu milambu anu mudi- f Eks 9:15 bualu ebu dituku mene dia-
ye mutuambile.” f kalonda, ne bimuna bia mishi-
ˆ
28 Ke Palo kuamba ne: “Ne- ndu yonso bia mu Ejipitu bia-
nnulekele nuye kulambula Yeho- g Eks 8:22
katuadija kufua, h kadi tshimuna
wa Nzambi wenu milambu mu Eks 10:23 nansha tshimue tshia bena Isa-
tshipela. Kadi kanuyi kule to. Eks 11:7 lele katshiakafua to. 7 Pakako-
Eks 12:13 ˆ
nka Palo, mona! kakuvua tshi-
8:21 1 Bishi bikuabu bienze bu njiji bitu muna nansha tshimue tshia bena
bisumangana. 2 Mmumue ne: bena Eji-
pitu. h Mis 78:48 8:29 1 Anyi “kunaya netu.”
137 EKESODE 9:8-25
Isalele tshivua tshifue to. Na- NSHAP. 9 dimanyishibue pa buloba buji-
ˆ
nsha nanku, muoyo wa Palo wa- a Eks 4:21 ma. a 17 Wewe utshidi anu we-
katungunuka ne kupapa, kakale- nzela bantu banyi malu ne dia-
kela bena Isalele to. a mbu, ubenga kubalekela anyi?
8 Pashishe Yehowa wakambi- 18 Mona, nendokeshe mvula wa
ˆ
la Mose ne Alona ne: “Nuenu bo- mabue mukole malaba ku meba
nso babidi uwujayi bianza bie- aa utu kayi muanji kuloka mu
nu ne mishila ya mu mfulu, ne Ejipitu katshia Ejipitu wabanga
Mose udi ne bua kuyikupa muu- b Eks 7:11, 12
too ne lelu. 19 Nunku tuma
ˆ Eks 7:20, 22 ˆ
lu kumpala kua Palo. 9 Neyilue Eks 8:7, 18 dıyi bua bumbushe bimuna biebe
lupuishi pa buloba bujima bua 2Tm 3:8 bionso ne bionso biudi nabi mu
Ejipitu, ne neyilue biuwuja bidi mpata, babibueje muaba wa ku-
bienza tufina pambidi pa bantu bilamina. Muntu yonso anyi nya-
ne nyama mu buloba buonso bua ma yonso wikala mu mpata, kayi
Ejipitu.” mubueja mu nzubu neafue pa-
10 Nunku bakangata mishila mututa mvula wa mabue.”’”
ya mu mfulu, kuimanabu kumpa- c Eks 4:21 20 Muntu yonso wa ku bena
ˆ ˆ
la kua Palo, Mose kuyikupaye Eks 8:31, 32 mudimu ba Palo uvua mutshine
Eks 14:17 ˆ
muulu, yoyi kulua biuwuja bidi dıyi dia Yehowa wakabueja bena
bienza tufina, bipatuka bantu ne mudimu bende ne bimuna bie-
nyama. 11 Bakuidi bena maji- nde mu nzubu lukasa, 21 kadi
mbu kabakakokesha bua kuima- muntu yonso uvua kayi muanga-
ˆ
na kumpala kua Mose bua te dıyi dia Yehowa ne mushinga
biuwuja, bualu bivua bibapatu- wakalekela bena mudimu bende
ke bobu ne bena Ejipitu bo- d Eks 8:9, 10 ne bimuna biende mu mpata.
nso. b 12 Kadi Yehowa wakale- 2Sm 7:22
22 Ke Yehowa kuambila Mose
ˆ Mis 83:18
kela muoyo wa Palo upapa, ne ne: “Olola tshianza tshiebe muu-
kakabateleja to, anu muvua Ye- Mulongo 2 lu, bua mvula wa mabue alue pa
howa muambile Mose. c a Eks 14:17 buloba buonso bua Ejipitu, b pa
13 Pashishe Yehowa waka- Yos 2:9, 10 bantu ne nyama ne bikunyi-
1Ku 16:24
mbila Mose ne: “Ujuke mu di- Nsu 16:4 bua bionso bidi mu mpata
ndadinda, wimane kumpala kua Yes 63:12 mu buloba bua Ejipitu.” c 23 Nu-
ˆ Lom 9:17
Palo, umuambile ne: ‘Yehowa nku Mose wakela dikombo die-
Nzambi wa bena Ebelu udi nde muulu, ne Yehowa wakatu-
wamba nunku: “Lekela bantu ma makubakuba ne mvula wa
banyi baye bua kuntendelela. mabue, ne kapia1 kakapueka pa
14 Bualu mpindieu ndi ntuma buloba, ne Yehowa wakatungu-
bipupu bianyi kuudi bua kusa- nuka ne kulokesha mvula wa ma-
misha muoyo webe, bena mudi- b Mis 78:47 bue mu buloba bua Ejipitu.
mu bebe, ne bantu bebe, bua Mis 105:32 24 Kuvua mvula wa mabue, ne
umanye ne: kakuena mukuabu kuvua mipenya itema munkatshi
bu meme pa buloba bujima to. d mua mvula wa mabue. Mvula
ˆ
15 Bualu dıba edi mvua mua uvua mukole menemene; kaku-
kuikala muolole tshianza tshia- vua kuanji kuloka mvula wa na-
nyi bua kukutua wewe ne ba- nku mu buloba abu katshia
ntu bebe tshipupu tshibi, ne c Eks 10:4, 5 Ejipitu walua tshisamba to. d
uvua mua kuikala mumane kuji- 25 Mvula wa mabue wakatuta
mijibua1 pa buloba. 16 Kadi bintu bionso bivua mu mpata
ndi mukushiye ne muoyo anu mu buloba buonso bua Ejipitu,
bua bualu ebu: bua kukuleja kumbukila ku bantu too ne ku
ˆ
bukole buanyi ne bua dına dianyi
9:23 1 Pamuapa mbileja mipenya mi-
9:15 1 Anyi “kumbushibua.” d Eks 9:18 kole.
EKESODE 9:26–10:8 138
nyama, ne wakanyangakaja biku-
nyibua bionso, kusunsula mitshi
NSHAP. 9
a Mis 105:33 10 Pashishe Yehowa waka-
mbila Mose ne: “Ndaku
ˆ
yonso ya mu mpata. a 26 Anu kudi Palo, bualu ndi mulekele
mu buloba bua Goshene, muvua muoyo wende ne mioyo ya bena
bena Isalele basombele, ke mu- mudimu bende bua ipape, a bua
b Eks 8:22
vua kamuyi mvula wa mabue. b Eks 9:3, 4 ngenze bimanyinu bianyi ebi ku-
ˆ mpala kuende, b 2 ne bua uma-
27 Nunku Palo wakabikidisha Eks 10:23
Eks 11:7
Mose ne Alona, kubambilaye ne: Eks 12:13
nyishe bana bebe ne bikulu bebe
“Musangu eu ndi muenze mpe- mumvua mukengeshe Ejipitu bi-
katu. Yehowa mmuakane, kadi kole ne bimanyinu bimvua mue-
meme ne bantu banyi tudi mu nze munkatshi muabu; c nenuma-
tshilema. 28 Nundombele kudi c Eks 7:5, 17
Eks 8:9, 10
nye bushuwa ne: meme ndi
Yehowa bua makubakuba ne Eks 8:22 Yehowa.”
mvula wa mabue bia Nzambi bi- Eks 14:4 3 Nunku Mose ne Alona baka-
Dut 10:14 ˆ
jike. Nunku nengitabe bua kunu- Mis 24:1 ya kudi Palo, kumuambilabu ne:
lekela nuye, kanuakushala kabi- “Yehowa Nzambi wa bena Ebelu
di to.” 29 Ke Mose kumuambila udi wamba nunku: ‘Neutungunu-
ne: “Diakamue pandi mpatuka ke ne kubenga kunkokela too ne
d Eks 10:17-19 ˆ
mu tshimenga nengolole bianza dıba kayi? d Lekela bantu banyi
bianyi kumpala kua Yehowa. Ma- baye bua kuntendelela. 4 Bua-
kubakuba nealekele, ne mvu- lu wewe mutungunuke ne kube-
la wa mabue kakutungunuka ka- e Eks 4:21 nga kulekela bantu banyi, mona,
bidi to, bua umanye ne: buloba Eks 8:13, 15 ndi ntuma mpasu mu buloba
mbua Yehowa. c 30 Kadi nkadi buebe malaba. 5 Neyikale pa
mumanye ne: nansha nanku mutu pa buloba buonso, ne ka-
wewe ne bena mudimu bebe ka- f Eks 7:4 kuakuikala mushindu wa kumo-
nuakutshina Yehowa Nzambi to.” na panshi to. Neyidie bintu bivua
31 Mvula wakanyangakaja Mulongo 2 bipanduke ku mvula wa mabue,
line ne orje, bualu orje ikavua bivuabu banushile, ne neyidie
mu miepu ne line ikavua yela mitshi yenu yonso idi ikola mu
NSHAP. 10
bilongo. 32 Kadi kavua munya- mpata. e 6 Neyuwule mu nzubu
´ a Eks 4:21
yebe, mu nzubu ya bena mudi-
ngakaje ntete ya ble ne ya epo- Eks 9:34
tre1 to, bualu yoyi ivua ikola pa- mu bebe bonso, ne mu nzubu ya
shishe.2 33 Mose wakumbuka mu Ejipitu mujima mu mushindu
ˆ udi batatuebe ne bakakuebe ka-
kudi Palo mu tshimenga, kuolo- b Eks 9:15, 16
laye bianza biende kumpala kua Mis 78:12
bayi banji kumona katshia bika-
Yehowa, makubakuba ne mabue Lom 9:17 la mu buloba ebu too ne lelu.’” f
a mvula kulekelabi, mvula kule- Pakambaye nanku, wakakudimu-
ˆ
kela kuloka pa buloba. d 34 Pa- ka, kumbukaye kudi Palo.
ˆ 7 Pashishe, bena mudimu ba
kamona Palo ne: mvula, mabue c Eks 13:3, 8 ˆ
a mvula, ne makubakuba bivua Dut 4:9 Palo bakamuambila ne: “Muntu
Dut 6:20-22 eu neatungunuke ne kututatshi-
bilekele, wakenza kabidi mpeka- Mis 44:1 ˆ
tu, kupapishaye muoyo wende, e sha1 too ne dıba kayi? Leke-
yeye ne bena mudimu bende. la bantu aba baye bua kutende-
ˆ
35 Muoyo wa Palo wakatungu- lela Yehowa Nzambi wabu. Kuena
nuka anu ne kupapa, kakaleke- d Eks 9:17 muanji kumona ne: Ejipitu mmu-
la bena Isalele, anu muvua Ye- butuke anyi?” 8 Nunku bakapi-
howa muambe ku butuangaji bua ngaja kabidi Mose ne Alona ku-
ˆ
Mose. f e Eks 9:31, 32 mpala kua Palo, yeye kubambila
ne: “Ndayi nutendelele Yehowa
´
9:32 1 Anyi “ntete ya ble ya mushindu Nzambi wenu. Kadi badi baya
mukuabu.” 2 Anyi “kayivua mianji kufi-
kila tshikondo tshiayi.” f Eks 9:24 10:7 1 Ku mua.: “kuikala buteyi kutudi.”
139 EKESODE 10:9-26
bine mbanganyi?” 9 Ke Mose NSHAP. 10 nu kabidi. 17 Mpindieu mbuiki-
kuamba ne: “Netuye ne banso- a Eks 10:25, 26 dilayi koku mpekatu wanyi bua
nga betu, ne bakulumpe betu, ne musangu eu, ne nulombe Yeho-
bana betu ba balume, ne bana wa Nzambi wenu bua angumbu-
betu ba bakaji, ne mikoko yetu, shile anu tshipupu tshia lufu
ne ngombe yetu, a bualu netuenze- etshi.” 18 Nunku yeye1 waku-
b Eks 3:18 ˆ
le Yehowa tshibilu.” b 10 Yeye Eks 5:1
mbuka kudi Palo, kulombaye Ye-
kubambila ne: “Meme anu munu- howa.a 19 Pashishe Yehowa wa-
lekele nuenu ne bana benu, na- kenza bua lupepele lukudimuke,
nku Yehowa udi nenu! c Bidi bi- luolu kulua lupepele lukole lua
mueneka ne: nudi nukeba kuenza ku ouest, kuyalu ne mpasu,
`
bualu bubi. 11 Too! Anu bantu c Eks 12:31, 32 luolu kuyela mu Mbuu Mukunze.
balume ba munkatshi muenu ke Mpasu nansha umue kakasha-
badi mua kuya bua kutendelela la mu buloba buonso bua Ejipitu
Yehowa, bualu ke tshinuvua balo- to. 20 Kadi Yehowa wakalekela
ˆ
mbe.” Nunku bakabipata kumpa- d Mis 78:46
muoyo wa Palo upapa, b ne yeye
ˆ kakalekela bena Isalele to.
la kua Palo.
12 Ke Yehowa kuambila Mose 21 Pashishe Yehowa wakambi-
ne: “Olola tshianza tshiebe pa la Mose ne: “Olola tshianza tshie-
buloba bua Ejipitu bua mpasu be muulu bua mifitu ilue mu
ilue mu buloba bua Ejipitu ne e Eks 10:5 buloba bua Ejipitu, mifitu mi-
Mis 105:34, 35
idie bikunyibua bionso bidi mu
kole ya muntu mufuane kuyi-
buloba, bintu bionso bivua mvu- lenga.” 22 Mose wakolola dia-
Mulongo 2
la wa mabue mushiye.” 13 Dia- kamue tshianza tshiende muulu,
a Eks 8:30, 31
kamue Mose wakolola dikombo ne mifitu mikole yakalua mu
diende pa buloba bua Ejipitu, buloba buonso bua Ejipitu bua
ne Yehowa wakenza bua lupepe- matuku asatu.c 23 Bantu ka-
le lua ku est lutute pa buloba di- bavua bamonangana, ne mu-
tuku adi dijima ne butuku buji- b Eks 7:3 ntu nansha umue kakumbuka
ma. Mu dinda, lupepele lua ku Eks 11:10 muaba uvuaye matuku asatu au
Lom 9:17, 18
est luakalua ne mpasu. 14 Mpa- to; kadi bena Isalele bonso ba-
su yakalua mu buloba buonso vua ne butoke miaba ivuabu
ˆ
bua Ejipitu, kuikilayi mu buloba basombele. d 24 Pashishe Palo
buonso bua Ejipitu. d Buvua bua- wakabikila Mose, kuambaye ne:
lu bukole be! e Kakuvua kuanji c Mis 105:28 “Ndayi nuenzele Yehowa mudi-
kuikala mpasu bungi nanku ku- mu. e Nenushiye anu mikoko
mpala kuayi, ne kayakuikalaku yenu ne ngombe yenu. Na-
kabidi bungi nanku to. 15 Ya- nsha bana benu badi mua kuya
kabuikila buloba bujima, ne bu- nenu.” 25 Kadi Mose wakamba
d Eks 8:21, 22
loba buakafiika bua bualu buayi; Eks 9:3, 6
ne: “Wewe nkayebe neutupeshe1
yakadia bikunyibua bionso bia Eks 9:26 milambu ne milambu ya kuo-
Eks 11:7
mu buloba ne bimuma bionso bia Eks 12:13
sha, ne netubilambule Yehowa
ku mitshi bivua mvula wa ma- Nzambi wetu. f 26 Bimuna bie-
bue mushiye; dibeji dibishi na- tu nebiye kabidi netu. Kakuena
nsha dimue kadiakashala ku mi- nyama1 nansha umue washala,
tshi anyi ku bikunyibua bia mu bualu netuangate imue ya kudiyi
e Eks 8:28 bua kutendelela Yehowa Nzambi
mpata mu buloba buonso bua Eks 9:28
wetu, ne katuena banji kumanya
Ejipitu.
ˆ
16 Nunku Palo wakabikila 10:18 1 Badi mua kuikala bakula bua
Mose ne Alona lukasa, kuamba- Mose. 10:25 1 Anyi “neutuitabile bua
ye ne: “Ndi muenzele Yehowa f Eks 3:18 kuikala ne.” 10:26 1 Ku mua.: “tshi-
Nzambi wenu mpekatu ne nue- Eks 5:3 kono.”
EKESODE 10:27–12:6 140
bitualambula Yehowa bua kumu- NSHAP. 10 nza bua kuikale dishilangana pa-
tendelela too ne patuafika ku- a Eks 4:21 nkatshi pa bena Ejipitu ne bena
ntu aku.” 27 Nunku Yehowa wa- Eks 14:4 Isalele.’a 8 Bena mudimu bebe
ˆ
kalekela muoyo wa Palo upapa, bonso nebapueke kundi, neba-
ne yeye kakitaba bua kubalekela NSHAP. 11
ˆ tue mpala yabu panshi kumpala
nansha.a 28 Palo wakamuambi- b Dut 4:34
kuanyi bamba ne: ‘Ndaku wewe
la ne: “Umbuka kumpala kuanyi! ne bantu bonso badi mu nyima
Kukebi kabidi bua kumona mpa- c Eks 12:31, 32 muebe.’ b Panyima pa bualu ebu,
la wanyi to, bualu dituku diwamo- nengumbuke.” Pashishe, yeye ku-
na mpala wanyi neufue.” 29 Ke ˆ
d Eks 3:21, 22 mbuka kudi Palo ne tshiji tshi-
Mose kuamba ne: “Anu muudi Eks 12:35, 36
Mis 105:37 kole.
muambe amu, tshiakukeba bua 9 Ke Yehowa kuambila Mose
kumona mpala webe kabidi to.” ˆ
e Eks 12:29 ne: “Palo kakunuteleja to, c bua
11 Nunku Yehowa wakambila
Mose ne: “Nkushale tshi- f Eks 4:22, 23
bishima bianyi bivulangane mu
buloba bua Ejipitu.” d 10 Mose
pupu tshimue tshindi ne bua ku- Mis 78:51 ne Alona bakenza bishima bio-
ˆ ˆ
tumina Palo ne Ejipitu. Pashishe Mis 105:36
nso ebi kumpala kua Palo, e kadi
Mis 136:10
neanulekele numbuke muaba Eb 11:28 Yehowa wakalekela muoyo wa
ˆ ˆ
eu. b Dıba dianulekelaye, neanui- Palo upapa, nunku yeye kakale-
patshilamu muaba eu. c 2 Mpi- g Eks 12:12 kela bena Isalele bua bumbuke
ndieu ambila bantu ne: bantu ba- mu buloba buende to. f
lume ne bantu bakaji bonso
balombe bena mutumba babu bi-
ntu bia arjan ne bia or.” d 3 Na-
h Eks 12:30
12 Yehowa wakambila Mose
ne Alona mu buloba bua
Mulongo 2 Ejipitu ne: 2 “Ngondo eu neika-
nku Yehowa wakenza bua bena a Eks 8:22 le ngondo wa ntuadijilu buenu
Isalele balengelele bena Ejipitu. Eks 9:3, 4
Kabidi, Mose muine ukavua mu- Eks 10:23 nuenu. Neikale ngondo wa ku-
lue muntu uvuabu banemeka bi-
Eks 12:13 mpala wa tshidimu buenu nue-
kole mu buloba bua Ejipitu kudi nu. g 3 Ambila tshisumbu tshiji-
ˆ b Eks 12:33 ma tshia bena Isalele ne: ‘Mu
bena mudimu ba Palo ne kudi
bena Ejipitu bakuabu. dituku dia dikumi dia ngondo eu,
4 Pashishe Mose wakamba ne: c Eks 3:19 yonso wa kudibu angate muko-
“Yehowa udi wamba nunku: ‘Mu-
Eks 7:4
Lom 9:17, 18
ko h bua nzubu wa tatuabu, mu-
ndankulu nempitshile mu Ejipi- koko ku nzubu, mukoko ku
tu, e 5 ne muanabute yonso wa d Eks 7:3
nzubu. 4 Kadi bikala bena mu
mu buloba bua Ejipitu neafue, f nzubu bakese menemene bua
ˆ kujikija mukoko, bobu ne muena
kubangila ku muanabute wa Palo e Mis 135:9
udi musombe mu nkuasa wende mutumba nabu1 wa pabuipi me-
wa bukalenge too ne ku muana- nemene badi ne bua kuwudia
f Eks 4:21
bute wa mupika mukaji udi upe- Eks 9:15, 16
pamue mu nzubu muabu bilo-
la ne mabue a kupela nawu bi- Eks 10:20 ndeshile bungi bua bantu.2 Pau-
di wenza makumi, umanye bungi
ntu, ne muanabute wa tshimuna
tshionso. g 6 Mu buloba buonso NSHAP. 12 bua munyinyi udi muntu yonso
bua Ejipitu nemuikale miadi mi- g Eks 13:4 mua kudia. 5 Mukoko webe udi
Eks 23:15
kole itu kayiyi mianji kuikala- Nom 28:16
ne bua kuikala tshimpanga tshi-
mu ne yikala kayiyi mua kui- Dut 16:1 mpe i tshia tshidimu tshimue. Udi
kalamu kabidi. h 7 Kadi nansha mua kusungula munkatshi mua
mbua kakubulukila1 bena Isalele, h Yne 1:29 bimpanga bia mikoko bitshidi
1Ko 5:7
bantu anyi bimuna biabu, bua nu- Bua 5:6
biana anyi munkatshi mua mbu-
manye ne: Yehowa udi mua kue- ji. 6 Udi ne bua kuwulama too
i Lew 22:18-20
11:7 1 Ku mua.: “kakusakisha ludimi lue- Dut 17:1
12:4 1 Ku mua.: “yeye ne muena mutu-
nde bua.” 1Pt 1:19 mba nende.” 2 Anyi “anyima.”
141 EKESODE 12:7-20
ne mu dituku dia 14 dia ngondo NSHAP. 12 funda wa tshiendelele. 15 Ne-
ˆ
eu, a ne dıku dionso dia mu tshi- a Nom 28:16 nudie mampa adi kaayi mela
sumbu tshia Isalele nediwushi- luevene matuku muanda mute-
ˆ
pe pakadi dıba dibuele, kumpa- kete. a Mu dituku dia kumpala,
la kua butuku kuila.1b 7 Badi b Eks 12:18
Lew 23:5
nudi ne bua kumbusha lueve-
ne bua kuangata ndambu wa ma- Dut 16:6 ne1 mu nzubu yenu, bualu mu-
shi, kuasompuela ku mabaya abi- ntu yonso udi udia tshintu tshie-
di a mu nseke ya mushiku wa la luevene kumbukila ku dituku
c 1Ko 5:7
mbelu ne ku dibaya dia ku mutu Eb 11:28
dia kumpala too ne ku dia mua-
kua mushiku wa mbelu wa nzu- nda mutekete, badi ne bua ku-
bu mudibu bawudiila. c mbusha2 muntu3 au mu Isalele.
8 “‘Badi ne bua kudia munyi- d Dut 16:6, 7 16 Mu dituku dia kumpala ne-
nyi au butuku abu. d Nebawoshe nuenze masangisha a tshijila, ne
pa kapia ne nebawudie pamue ne mu dituku dia muanda muteke-
e Eks 13:3
mampa adi kaayi mela luevene e Eks 34:25 te, masangisha makuabu a tshiji-
ne bisekiseki bia bululu. f 9 Ka- Dut 16:3 la. Mudimu nansha umue kawe-
1Ko 5:8
nuwudi mubishi anyi mutumpa, na ne bua kuenzeka matuku au
ˆ
mulamba ne mayi to, kadi nuwo- to. b Anu tshintu tshidi muntu3
she pa kapia, mutu wawu pamue f Nom 9:11 natshi dijinga bua kudia, tshio-
ne tulum’a mukolo ne bia munda tshi ke tshinualamba.
biawu. 10 Kanuena ne bua ku- 17 “‘Nudi ne bua kuikala nue-
wulama nansha mukese too ne g Lew 7:15 nza Tshibilu tshia Mampa kaayi
Lew 22:29, 30
mu dinda, kadi washala too ne Dut 16:4 mela Luevene, c bualu mu dituku
mu dinda nenuwoshe mu kapia. g edi menemene nempatule misu-
11 Nudi ne bua kuwudia mushi- mba1 yenu mu buloba bua Ejipi-
ndu eu: ne mukaba wenu musui- h Eks 11:4, 5 tu. Nudi ne bua kuvuluka ditu-
Eks 12:29
ka,1 sandala yenu ku makasa, ne ku edi mu bipungu bienu bionso
dikombo dienu mu tshianza; ne bu mukenji mufunda wa tshie-
nudi ne bua kuwudia lubilu lu- i Nom 33:4 ndelele. 18 Mu ngondo wa ku-
bilu. Eu udi Pasaka wa Yeho- mpala, dituku dia 14 dia ngondo,
wa.2 12 Bualu nempitshile mu nenudie mampa adi kaayi mela
buloba bua Ejipitu butuku abu, j Eks 8:22
Eks 9:4, 26
luevene ku dilolo too ne mu di-
nenshipe muanabute yonso wa Eks 10:23 tuku dia 21 dia ngondo ku di-
mu buloba bua Ejipitu, kubangi- Eks 11:7
lolo. d 19 Kanuikadi ne luevene1
la ku muntu too ne ku nyama; h mu nzubu yenu munkatshi mua
ne nennyoke nzambi yonso ya Mulongo 2
matuku muanda mutekete, bualu
mu Ejipitu. i Meme ndi Yehowa. a Eks 23:15
Lew 23:6
muntu yeye mudie tshintu tshie-
13 Mashi au neikale tshimanyi- la luevene, nansha yeye muikale
nu tshienu pa nzubu inudi; ne- muntu wa ku babende anyi mu-
mmone mashi au ne nempite pa b Lew 23:8 ledibue mu ditunga, e badi ne bua
mutu penu, tshipupu katshiaku- kumbusha2 muntu3 au mu tshi-
lua kunudi bua kunubutula pa- sumbu tshia Isalele. f 20 Kanue-
ngakuma buloba bua Ejipitu to. j c Lew 23:6
Luk 22:1 na ne bua kudia tshintu tshionso
14 “‘Dituku edi nedikale tshi- 1Ko 5:8 tshidi tshiela luevene to. Nudi ne
vulukilu kunudi, ne nenudivulu- bua kudia mampa adi kaayi mela
ke bu tshibilu tshia Yehowa mu luevene mu nzubu yenu yonso.’”
d Lew 23:5, 6
bipungu bienu bionso. Nudi ne
bua kudivuluka bu mukenji mu- 12:15 1 “Luevene.” Ndambu mukese wa
e Nom 9:14
bukula busopa buela luevene buvua-
12:6 1 Ku mua.: “pankatshi pa madilo- bu bela mu bukula bukuabu bu lueve-
lo abidi.” 12:11 1 Ku mua.: “ne bimono ne. 12:15, 19 2 Anyi “kushipa.” 12:15,
bienu bisuika mikaba.” 2 Anyi “Kupita f Dut 16:3 16, 19 3 Anyi “anyima.” 12:17 1 Anyi “bi-
kua Yehowa.” 1Ko 5:7 sumbu.” 12:19 1 Tang. Eks 12:15.
EKESODE 12:21-37 142
21 Diakamue Mose wakabiki- NSHAP. 12 29 Nanku mundankulu, Yeho-
la bakulu ba bena Isalele bonso, a a Eks 3:16 wa wakashipa muanabute yonso
kubambilaye ne: “Ndayi nusu- Nom 11:16 mu buloba bua Ejipitu, a kubangi-
ˆ
ngule nyama itshidi miana1 bua la ku muanabute wa Palo uvua
ˆ musombe mu nkuasa wende wa
meku enu onso, ne nushipe mu- b Eb 11:28
lambu wa Pasaka.2 22 Pashishe bukalenge too ne ku muanabu-
nutue tshisumbu tshia tumitshi te wa muntu uvuabu bakuate mu
c Dut 16:3
tua izope mu mashi adi mu dilo- buloko,1 ne muanabute wa nya-
ˆ
ngo dinene, nukume mashi au ku ma yonso. b 30 Palo wakajuka
dibaya dia ku mutu kua mushi-
d Yos 5:10 butuku abu, yeye ne bena mudi-
ku wa mbelu ne ku mabaya abi- mu bende bonso ne bena Ejipi-
di a mu nseke yawu; muntu na- e Eks 13:3, 8 tu bakuabu bonso, ne kuvua
Dut 6:6, 7 miadi mikole munkatshi mua
nsha umue wa kunudi kapatuki
bena Ejipitu, bualu kakuvua nzu-
ku tshiibi tshia nzubu wende too bu uvua ne muntu kayi mufuamu
ne mu dinda. 23 Nunku padi Ye- f Eb 11:28
to. c 31 Ke yeye kubikila Mose
howa upita bua kutumina bena ne Alona d diakamue butuku abu,
Mulongo 2
Ejipitu tshipupu ne padiye umo- kuambaye ne: “Jukayi, umbuka-
a Nom 33:4
na mashi ku dibaya dia ku mutu Mis 78:51 yi munkatshi mua bantu banyi,
kua mushiku wa mbelu ne ku ma- Mis 105:36
nuenu ne bena Isalele bakuabu.
baya abidi a mu nseke yawu, Ye- Ndayi nutendelele Yehowa, anu
howa neapite bushuwa pa mutu b Gen 15:14 bu munudi bambe. e 32 Angata-
pa tshiibi atshi, kakuanyisha bua Eks 11:4, 5 yi kabidi mikoko yenu ne ngo-
Nom 3:13
tshipupu tshia lufu1 tshibuele mu Mis 135:8 mbe yenu, nuye, anu bu munudi
nzubu yenu to. b bambe. f Kadi nudi kabidi ne bua
24 “Nudi ne bua kuenza bualu c Eks 11:6
kumbenesha.”
ebu bu mukenji wa kashidi buebe 33 Nunku bena Ejipitu baka-
wewe ne bana bebe.c 25 Panudi banga kuenzeja bena Isalele bua
nubuela mu buloba buanupesha d Eks 10:28, 29 bumbuke lukasa g mu buloba
Yehowa, anu mukadiye muambe, buabu “bualu,” anu muvuabu ba-
nudi ne bua kutungunuka ne e Eks 3:19, 20 mbe, “tuetu bonso tudi anu bu
kuenza tshibilu etshi. d 26 Padi Eks 6:1 tukadi bafue!” h 34 Nunku ba-
Eks 10:8-11
bana benu banuebeja ne: ‘Tshi- Mis 105:38
ntu bakambula bukula buabu bu-
bilu tshinudi nuenza etshi tshidi sopa kabuyi buanji kuela lueve-
tshiumvuija tshinyi kunudi?’ e ne, ne bintu biabu bia kusopela
f Eks 10:26
27 nubambile ne: ‘Mmulambu wa bukula1 bivungila mu bilamba
pa makaya abu. 35 Bena Isale-
Pasaka2 bua Yehowa uvua mupi-
g Eks 12:11 le bakenza tshivua Mose muba-
te pa mutu pa nzubu ya bena
mbile, bobu kulomba bena Ejipi-
Isalele mu Ejipitu pavuaye mutu- tu bintu bia arjan ne bia or, ne
mine bena Ejipitu tshipupu, kadi h Eks 10:7
bilamba kabidi. i 36 Yehowa wa-
musungile nzubu yetu.’” kenza bua tshisamba etshi tshi-
Pashishe bantu bakinama, ku- i Gen 15:14 lengelele bena Ejipitu, nunku ba-
tuabu mpala panshi. 28 Nunku Eks 3:21
kabapesha bivuabu balombe, ne
Eks 11:2
bena Isalele bakaya, kuenzabu Mis 105:37 bakapawula bena Ejipitu. j
anu muvua Yehowa mutumine
ˆ 37 Nunku bena Isalele ba-
Mose ne Alona dıyi bua kuenza. f j Eks 3:22 kumbuka ku Lamesese k bata-
Bakenza anu nanku. ngile ku Sukota, l bantu balu-
me batue ku binunu 600 benda
12:21 1 Mmumue ne: bana ba mikoko k Gen 47:11
anyi ba mbuji. 12:21, 27 2 Anyi “Kupita Eks 1:11
12:29 1 Ku mua.: “nzubu wa tshina tshia
kua Yehowa.” 12:23 1 Ku mua.: “dibu- ˆ
kulamina mayi.” 12:34 1 Anyi “biba-
tuka.” l Nom 33:5 kudi.”
143 EKESODE 12:38–13:6
lua makasa, pa kumbusha bana. a NSHAP. 12 muntu wa ku babende udi mu-
38 Tshisumbu tshinene tshia a Gen 12:1, 2 sombe nenu musue kuenza Pa-
bantu basambakane1b tshiakaya Gen 15:1, 5 saka bua Yehowa, muntu mulu-
Gen 46:2, 3
nabu, pamue ne mikoko ne ngo- Eks 1:7 me yonso wa kuende ˆ udi ne
mbe, bimuna bia bungi mene- Nom 2:32 bua kutengudibua. Dıba adi, udi
mene. 39 Bakatuadija kuosha mua kusemena bua kumuenza,
mampa a bijengu kaayi mela lue- b Nom 11:4 ne nealue bu muntu udi muledi-
vene ne bukula busopa buvua- bue mu ditunga. Kadi muntu udi
bu bumbuke nabu mu Ejipitu. c Eks 12:31
kayi mutengula kena mua ku-
Kabuvua buela luevene to, bua- mudia to.a 49 Nekuikale muke-
lu bavua babipate mu Ejipitu mu nji wa muomumue bua muntu udi
d Gen 46:2, 3 muledibue mu ditunga ne bua
tshimpitshimpi kabayi banji ku- Gen 47:27
dilongoluela biakudia nansha bi- Bz 13:17 muntu wa ku babende udi muso-
kese. c mbe munkatshi muenu.” b
40 Disomba dia bena Isalele, e Gal 3:17 50 Nunku bena Isalele bonso
bavua basombele mu Ejipitu, d di- bakenza anu muvua Yehowa mu-
ˆ
vua dia bidimu 430. e 41 Ku tumine Mose ne Alona dıyi bua
f Dut 16:1
ndekelu kua bidimu 430 abi, mu kuenza. Bakenza anu nanku.
dituku adi menemene, misumba1 51 Mu dituku dine adi, Yeho-
g Lew 22:10 wa wakapatula bena Isalele pa-
yonso ya Yehowa yakapatuka
mue ne misumba1 yabu mu bulo-
mu buloba bua Ejipitu. 42 Ebu
h Gen 17:12, 23 ba bua Ejipitu.
mbutuku buikalabu ne bua kuvu-
luka mushindu uvua Yehowa mu-
bapatule mu buloba bua Ejipitu. i Nom 9:12
13 Yehowa wakambila kabi-
di Mose ne: 2 “Unjidile1
Ebu mbutuku buikala tshisamba
Mis 34:19, 20 muanabute yonso wa balume2
Yne 19:33, 36
tshionso tshia Isalele ne bua ku- wa bena Isalele. Muana wa balu-
me wa kumpala udi uledibua, wa
lama bua Yehowa mu bipungu Mulongo 2 muntu nansha wa nyama, ngua-
biabu bionso. f a Nom 9:14 nyi.” c
43 Nunku Yehowa wakambila 3 Pashishe Mose wakambila
Mose ne Alona ne: “Eu mmukenji b Lew 24:22 bantu ne: “Vulukayi dituku edi
mufunda wa Pasaka:1 Muntu wa Nom 15:16
dinuvua bapatuke mu Ejipitu, d
ku babende nansha umue kena
mu nzubu wa bupika, bualu Ye-
mua kumudia to.g 44 Kadi mu- NSHAP. 13
howa uvua munupatule muaba
ntu yeye muikale ne mupika c Nom 3:13 eu ne tshianza tshia bukole. e Nu-
Nom 18:15
mulume musumba ku maku- Dut 15:19 nku, kanuena mua kudia tshi-
ta, udi ne bua kumutengula. h Luk 2:22, 23 ntu nansha tshimue tshidi tshie-
ˆ
Dıba adi udi mua kumudia pe- la luevene to. 4 Nudi nupatuka
nde. 45 Muenyi ne muntu udibu d Eks 12:42 dituku edi, mu ngondo wa Abi-
bangate ku mudimu kabena mua Dut 16:3 ba.1f 5 Pikala Yehowa munu- ˆ
kumudia to. 46 Nebamudiile mu bueje mu buloba bua bena Kana-
nzubu umue. Kuena ne bua kupa- e Dut 4:34 na, bena Hiti, bena Amole,
tuka ne munyinyi nansha mukese Neh 9:10
bena Hiwi, ne bena Yebuse g bu-
pambelu, ne kanuena ne bua ku- vuaye muditshipe kudi banka-
tshibula mufuba wende nansha f Dut 16:1 mbua benu bua kunupesha, h bu-
umue to. i 47 Tshisumbu tshio- loba budi ne mabele ne buitshi
nso tshia bena Isalele tshidi ne g Eks 3:8 bia bungi, i nudi ne bua kutu-
bua kuenza Pasaka.1 48 Bikala Eks 34:11 ngunuka ne kuenza tshibilu etshi
mu ngondo eu. 6 Nenudie ma-
12:38 1 Mmumue ne: tshisumbu tshia h Gen 15:18 mpa adi kaayi mela luevene
bantu basambakane bavua kabayi bena Eks 6:5, 8
Isalele, kusangisha ne bena Ejipitu. 13:2 1 Anyi “Untekele ku luseke.” 2 Ku
12:41, 51 1 Anyi “bisumbu.” 12:43, 47 i Eks 3:17 mua.: “muanabute yonso udi ukangula
1 Anyi “Kupita kua Yehowa.” Dut 8:7-9 difu dionso.” 13:4 1 Tang. Tshis. B15.
EKESODE 13:7-22 144
matuku muanda mutekete, a ne NSHAP. 13 howa wakashipa banabute bonso
mu dituku dia muanda mutekete a Eks 12:15 mu buloba bua Ejipitu, kubangi-
nekuikale tshibilu bua Yehowa. Eks 34:18
la ku muanabute wa muntu too
7 Nudi ne bua kudia mampa ne ku muanabute wa nyama. a Ke
adi kaayi mela luevene matu- b Eks 23:15 bualu kayi ndi ndambula Yeho-
ku muanda mutekete; b kanuikadi wa banabute bonso ba balume,1
ne tshintu nansha tshimue tshi- ne ndi mpikula muanabute yo-
di tshiela luevene, c ne kanuika- c Dut 16:3
nso wa ku bana banyi ba balu-
di ne luevene1 mu buloba2 buenu me.’ 16 Bualu ebu nebuikale bu
buonso to. 8 Newambile mua- d Eks 12:26, 27 tshimanyinu pa tshianza tshiebe
nebe dituku adi ne: ‘Ndi ngenza ne bu mukaba pa mpala pebe,1b
nunku bua tshivua Yehowa mu- bualu Yehowa uvua mutupatule
e Eks 12:14
ngenzele pamvua mupatuke mu Dut 11:18 mu Ejipitu ne tshianza tshia bu-
Ejipitu.’ d 9 Bualu ebu nebuikale kole.”
bu tshimanyinu kuudi pa tshia- ˆ
17 Pavua Palo mulekele bena
nza tshiebe ne bu tshivulukilu f Eks 12:24, 25
Isalele, Nzambi kakabayishila mu
pa mpala pebe,1e bua mukenji njila wa mu buloba bua bena Pe-
wa Yehowa wikale mukana mue- g Gen 15:18 leshete nansha muvuaye wa tshi-
be, bualu Yehowa uvua mukupa- koso to. Bualu Nzambi wakamba
tule mu Ejipitu ne tshianza tshia ne: “Bantu aba bobu batuilanga-
bukole. 10 Udi ne bua kulama h Eks 22:29
Eks 34:19, 20 ne ne mvita badi mua kushintu-
mukenji mufunda eu ku tshidi- Lew 27:26 lula lungenyi luabu ne nebapi-
mu ku tshidimu f padi tshikondo Nom 3:13
ngane mu Ejipitu.” 18 Nunku
Luk 2:22, 23
tshiawu tshikumbana. Nzambi wakenza bua bena Isale-
11 “Padi Yehowa ukubueja le banyunguluke, bayile mu njila
ˆ
mu buloba bua bena Kanana bu- i Nom 18:15
wa mu tshipela tshia Mbuu Mu-
vuaye muditshipe kuudi ne kudi kunze.c Kadi bena Isalele baka-
bankambua bebe bua kukupe- j Dut 7:7, 8 patuka mu buloba bua Ejipitu bu
sha, g 12 udi ne bua kupesha
basalayi badilongolole bua mvita.
Yehowa muanabute yonso mulu-
19 Mose wakangata kabidi mifu-
me,1 kabidi ne muanabute yonso k Eks 5:2
ba ya Jozefe, bualu Jozefe uvua
mulume wa bimuna biudi upeta.
mutshipishe bana ba Isalele ne
Balume mba Yehowa. h 13 Udi Mulongo 2
muoyo mujima ne: “Nzambi kaku-
ne bua kupikula muanabute yo- a Eks 12:29
nso wa mpunda ku mukoko, kadi Mis 78:51 panga kunuvuluka, nunku nudi
ˆ ne bua kumbuka ne mifuba ya-
wewe kuyi mumupikule, dıba adi
udi ne bua kutshibula nshingu b Dut 11:18
nyi muaba eu.” d 20 Bakumbuka
wende. Udi ne bua kupikula ka- ku Sukota, bobu kutudila ku Eta-
bidi muanabute yonso wa balu- me ku muelelu kua tshipela.
me wa ku bana bebe ba balume. i
c Eks 14:2, 3 21 Yehowa uvua uya kumpa-
Nom 33:5
14 “Muanebe yeye mukuebe- la kuabu mu dikunji dia ditu-
je pashishe ne: ‘Bualu ebu budi tu bua kubalombola mu njila mu
ˆ d Gen 50:24, 25 munya, e ne mu dikunji dia kapia
bumvuija tshinyi?’ dıba adi neu- Yos 24:32
muambile ne: ‘Yehowa wakatu- Eb 11:22 bua kubatokeshila butuku, nu-
patula mu Ejipitu, mu nzubu wa nku bavua mua kuenda munya
bupika, ne tshianza tshia buko- ne butuku. f 22 Dikunji dia di-
ˆ e Eks 14:19
tutu kadivua diumbuka kumpala
le. j 15 Pavua Palo muteke mutu
mukole, ubenga kutulekela, k Ye- kua bantu mu munya to, ne di-
f Nom 9:15 kunji dia kapia kadivua diumbu-
13:7 1 Tang. Eks 12:15. 2 Ku mua.: “mi- Mis 78:14 ka kumpala kuabu butuku to. g
kalu.” 13:9, 16 1 Ku mua.: “pankatshi
ˆ 13:15 1 Ku mua.: “tshintu tshionso tshi-
pa mesu ebe.” 13:12 1 Ku mua.: “yonso g Mis 105:39
udi ukangula difu.” 1Ko 10:1 di tshikangula difu.”
145 EKESODE 14:1-19
ˆ
14 Nunku Yehowa wakambila
Mose ne: 2 “Ambila bena
NSHAP. 14
a Eks 13:17, 18
10 Pakasemena Palo pabui-
pi menemene, bena Isalele ba-
ˆ
Isalele bua balukile, batudile ku- kabandisha mesu abu, kumona-
mpala kua Pihahilota, pankatshi b Eks 7:13 bu bena Ejipitu benda babalonda.
ˆ
pa Migedola ne mbuu, muaba Lom 9:17, 18 Bena Isalele bakumvua buowa
ˆ
udibu mua kumona Bala-sefona. a bua bungi, kutuadijabu kudidila
Nudi ne bua kuasa tshitudilu ba- c Eks 9:15, 16 Yehowa.a 11 Bakambila Mose
Eks 15:11
tangilangane nende pabuipi ne Eks 18:10, 11 ne: “Udi mulue netu muaba eu
ˆ
mbuu. 3 Nanku Palo neambe Yos 2:9, 10 bua tuetu kufuila mu tshipela
bua bena Isalele ne: ‘Badi benda bualu mu Ejipitu kamuena miaba
batambakana mu buloba kabayi d Eks 7:5 ya kujiikilangana anyi? b Tshiudi
Eks 8:22
ne kua kuya. Tshipela ntshibaji- mutuenzele nunku ntshinyi? Bua
ngile.’ 4 Nendekele bua muoyo tshinyi udi mutupatule mu Eji-
ˆ e Eks 12:33
pitu? 12 Ki mbualu butuvua ba-
wa Palo upape, b neabalondakaje
ne nenditumbishe ku diambului- kuambile mu Ejipitu patuvua ba-
ˆ f Eks 14:23
mbe ne: ‘Tulekela tuenzele bena
sha dia Palo ne tshiluilu tshie-
nde tshionso; c bena Ejipitu ne- Ejipitu mudimu’ anyi? Bualu mbi-
g Nom 33:3
bamanye bulelela ne: meme ndi mpe tuenzele bena Ejipitu mudi-
Yehowa.” d Nunku bakenza na- mu pamutu pa kufuila mu tshi-
nku.
h Eks 15:9
pela.” c 13 Ke Mose kuambila
5 Pashishe bakambila mukale- Mulongo 2
bantu ne: “Kanutshinyi to. d Ima-
nge wa Ejipitu ne: bena Isale- nayi bashindame, numone lupa-
ˆ a Yos 24:6, 7
ndu lua Yehowa luanupandishaye
le mbanyeme. Diakamue Palo ne Neh 9:9
bena mudimu bende bakashintu- lelu.e Bualu bena Ejipitu banu-
lula lungenyi luabu bua bena Isa- b Eks 16:3 di numona lelu aba kanuakuba-
lele, e kuambabu ne: “Bua tshinyi Eks 17:3 mona kabidi nansha kakese to. f
tudi benze bualu ebu, balekele
Nom 14:2-4
Mis 106:7
14 Yehowa nkayende neanuluile
bena Isalele bavua batuenzela mvita, g nuenu nenushale ba-
mudimu bu bapika?” 6 Nunku c Eks 5:21
puwe.”
wakalongolola matempu ende Eks 6:6, 9 15 Ke Yehowa kuambila Mose
a mvita, yeye kuya ne bantu ne: “Bua tshinyi udi anu udila
bende. f 7 Wakaya kabidi ne ma- d Nom 14:9 kundi? Ambila bena Isalele base
tempu mimpe menemene 600
Dut 20:3
2Ku 20:15, 17
luendu. 16 Kadi wewe ela diko-
ne matempu makuabu onso a Mis 27:1 mbo diebe muulu, olola tshianza
mu Ejipitu, ne basalayi baba- Mis 46:1 tshiebe pa mutu pa mbuu, umu-
Yes 41:10
nde mu ditempu dionso. 8 Nu- pandulule bua bena Isalele be-
nku Yehowa wakalekela bua ndele pa buloba bume munka-
ˆ e 2Ku 20:17
muoyo wa Palo mukalenge wa tshi mua mbuu. 17 Kadi meme
Ejipitu upape, ne wakalondaka- ndi ndekela bua mioyo ya bena
f Eks 14:30
ja bena Isalele, pavua bena Isa- Eks 15:5 Ejipitu ipape bua babalonde; nu-
lele baya ne dishindika dionso.1g Mis 136:15 nku nenditumbishe ku diambu-
ˆ
9 Bena Ejipitu bakabalondaka- luisha dia Palo, tshiluilu tshiende
ˆ g Dut 1:30 tshionso, matempu ende a mvita
ja; h ne tubalu tuonso tua Palo Dut 20:4
tuvua tukoka matempu, ne basa- 2Ku 20:29
ne basalayi bende badi babande
layi bende bavua babande pa tu- pa tubalu. h 18 Bena Ejipitu ne-
balu ne tshiluilu tshiende bivua h Eks 9:15, 16 bamanye bulelela ne: meme ndi
bienda bisemena pabuipi nabu Yehowa pandi nditumbisha ku
ˆ
pavuabu batudile pabuipi ne i Eks 14:4 diambuluisha dia Palo, matempu
mbuu, pabuipi ne Pihahilota ba- Lom 9:17, 18 ende a mvita ne basalayi bende
ˆ badi babande pa tubalu.” i
tangilangane ne Bala-sefona.
j Gen 48:16 19 Nunku muanjelu wa Nza-
Eks 32:34
14:8 1 Ku mua.: “ne tshianza tshiela Nom 20:16
mbi mulelela j uvua wenda ku-
muulu.” Yuda 9 mpala kua tshisumbu tshia bena
EKESODE 14:20–15:4 146
Isalele wakumbuka, yeye kuya NSHAP. 14 tubalu.” 27 Diakamue Mose wa-
panyima pabu, ne dikunji dia a Eks 13:21 kolola tshianza tshiende pa mutu
ditutu divua kumpala kuabu dia- b Yos 24:6, 7 pa mbuu, ne patshiatshia mbuu
kaya kuimana panyima pabu. a c Mis 105:39 wakapingana muvuaye konso
20 Nunku diakalua pankatshi pa d Eks 14:16 eku. Pavua bena Ejipitu banye-
tshisumbu tshia bena Ejipitu ne Bz 7:36 ma bua kupatukamu, Yehowa wa-
tshisumbu tshia bena Isalele. b Ku e Yos 2:9, 10 kimansha bena Ejipitu munka-
ˆ
luseke lumue divua ditutu difii- Mis 66:6
Mis 106:9
tshi mua mbuu. a 28 Mayi avua
ke. Ku luseke lukuabu divua di- Mis 114:3 apingana akabuikila matempu
tokesha butuku. c Nunku tshisu- f Neh 9:10, 11 a mvita ne basalayi bavua baba-
mbu tshimue katshiakasemena Mis 78:13 nde pa tubalu ne tshiluilu tshio-
pabuipi ne tshikuabu butuku bu- Mis 136:13 ˆ
Yes 63:12 nso tshia Palo bivua bibalonde
jima. g 1Ko 10:1 mu mbuu. b Nansha umue wa ku-
21 Nunku Mose wakolola Eb 11:29 dibu kakashala ne muoyo to. c
tshianza tshiende pa mutu pa h Eks 15:8 29 Kadi bena Isalele bakende-
mbuu; d ne Yehowa wakapinga- i Eks 14:17 la pa buloba bume munkatshi
ˆ ˆ
ja mayi tshianyima ne lupepe- j Eks 13:21 mua mbuu, d ne mayi akenza tshi-
le lukole lua ku est butuku bu- k Eks 14:4 manu ku dia balume diabu ne ku
jima, panshi pa mbuu kumapu, e
ˆ dia bakaji diabu. e 30 Nunku Ye-
mayi kupandulukawu. f 22 Nu- Mulongo 2 howa wakapandisha bena Isale-
nku bena Isalele bakendela pa a Eks 15:1, 4 le mu tshianza tshia bena Ejipitu
buloba bume g munkatshi mua dituku adi, f ne bena Isalele baka-
ˆ b Eks 15:5, 10
mbuu pavua mayi menze tshima- Dut 11:3, 4 mona bena Ejipitu bafue ku mue-
nu ku dia balume diabu ne ku Yos 24:6, 7
Neh 9:10, 11 lelu kua mbuu. 31 Isalele waka-
dia bakaji diabu. h 23 Bena Eji- Mis 78:53 mona kabidi bukole1 bua bungi
pitu bakabalondakaja, ne tuba- Eb 11:29
buvua Yehowa muleje bena Ejipi-
ˆ
lu tuonso tua Palo, matempu c Eks 14:13 tu, ne bantu bakabanga kutshina
Mis 106:11
ende a mvita ne basalayi be- Mis 136:15 Yehowa ne kuitabuja Yehowa ne
nde bavua babande pa tubalu ba- d Mis 77:19 muena mudimu wende Mose. g
15
katuadija kubalonda munkatshi e Eks 15:8 Tshikondo atshi Mose ne
mua mbuu. i 24 Mu tshilu tshia bena Isalele bakimbila Ye-
f Dut 4:20
mu dinda,1 Yehowa wakatangidi- Mis 106:8-11 howa musambu eu ne: h
la tshisumbu tshia bena Ejipitu g Eks 4:31
mu dikunji dia kapia ne ditutu, j Eks 19:9
“Nengimbile Yehowa, bualu
yeye kubueja tshisumbu tshia Mis 106:12 mmutumbishibue bikole. i
Kabalu ne uvua mukabande,
bena Ejipitu mu kayumbayumba.
25 Wakabanga kutula nkata ya NSHAP. 15 yeye mmubiele mu mbuu. j
matempu abu, bobu kubanga h Bal 5:1 2 Yah1 udi makanda anyi ne bu-
2Sm 22:1
kuendesha matempu abu ne lu- Bua 15:3 kole buanyi, bualu mmulue
tatu, ne bena Ejipitu bavua ba- i Eks 9:16 lupandu luanyi. k
ˆ Eu ke Nzambi wanyi, nemmu-
mba ne: “Tunyemayi ku mesu Eks 18:10, 11
Mis 106:11, 12
kua bena Isalele bualu Yehowa samune; l Nzambi wa tatu
j Eks 15:21
udi ubaluila mvita, uluangana ne Mis 136:15
wanyi, m nemmutumbishe. n
bena Ejipitu.” k k Yes 12:2 3 Yehowa mmuluanganyi wa
26 Pashishe Yehowa waka- l 2Sm 22:47
mvita munene. o Yehowa
ˆ
mbila Mose ne: “Olola tshianza Yes 25:1 ndına diende. p
ˆ
tshiebe pa mutu pa mbuu bua
ˆ m Eks 3:15 4 Matempu a Palo ne tshiluilu
mayi apingane, abuikile bena Eji- n Mis 83:18 tshiende, Yeye mmubiele
pitu, matempu abu a mvita ne Mis 148:13 mu mbuu, q
basalayi babu badi babande pa o Mis 24:8
p Eks 6:3 14:31 1 Ku mua.: “tshianza.” 15:2
ˆ ˆ
14:24 1 Mmumue ne: bu dıba 2 wa butu- Yes 42:8 1 “Yah” ntshikepeshilu tshia dına dia Ye-
ˆ
ku too ne dıba 6 wa mu dinda. q Eks 14:27 howa.
147 EKESODE 15:5-19
Ne baluanganyi bende ba NSHAP. 15 nayi, ne Udi wenza malu a
mvita batambe bunene a Eks 14:6, 7 kukema. a
mbadine mu Mbuu Muku- 12 Wewe wakolola tshianza
nze. a tshiebe tshia balume, ne
ˆ b Neh 9:10, 11
5 Mayi a mavuala makole aka- buloba buakabamina. b
babuikila; bakadina mu 13 Mu dinanga diebe dia lula-
ndondo anu bu dibue. b c Mis 60:5 matu udi mulombole bantu
6 Wewe Yehowa, tshianza tshie- Mis 89:13
baudi mupikule; c
be tshia balume tshidi ne Mu bukole buebe neubalo-
bukole bua bungi; c d Yes 37:23 mbole mu muaba webe wa
Wewe Yehowa, tshianza tshie- tshijila wa kusombela.
be tshia balume tshidi mua 14 Bisamba nebiumvue; d nebika-
e Eks 14:5, 9
kusunsula muena lukuna. nke;
ˆ
7 Mu buneme buebe bunene, Kanyinganyinga kakole1 ne-
udi mua kuela badi bakului- f Eks 14:21, 28 kakuate bena Peleshete.
sha panshi; d 15 Tshikondo atshi bamfumu1
Udi utuma tshiji tshiebe tshi- ba Edome nebumvue
kole, tshidi tshibosha anu g Dut 3:24 ˆ
2Sm 7:22 buowa;
bu tukolakola. Luzakalu nelukuate bakoke-
8 Ku mupuya wa mu mimpe- shi ba bukole2 ba Moaba. e
ˆ h Yes 6:3 ˆ
mpe yebe, mayi akadiku- Bantu bonso ba mu Kanana
nguija; nebatekete mu maboko. f
Mulongo 2 ˆ
Akimana tendee, akanda
ˆ a Eks 11:9
16 Ditshina ne buowa bukole ne-
mayi a bungi; bibakuate. g
ˆ
Mayi a mavuala makole aka- Bualu bua bukole bua tshia-
kuatakana munkatshi mua b Mis 78:53 nza tshiebe, nebapange ku-
Eb 11:29
mbuu. nyunga anu bu dibue
9 Muena lukuna wakamba ne: Too ne papita tshisamba
‘Nembalondakaje! Nemba- c Mis 106:10 tshiebe, wewe Yehowa,
pete! Too ne papita h tshisamba
Nentapulule bintu bindi mu- tshiuvua muenze. i
d Nom 14:13, 14
nyenge too ne pandi1 ngu- 17 Neulue nabu ne neubakune
kuta! pa mukuna wa bumpianyi
Nentule muele wanyi wa mvi- e Nom 22:1, 3 buebe, j
ta! Tshianza tshianyi ne- Muaba mujadika uudi wewe
tshibakokeshe!’ e Yehowa mudilongoluele
f Yos 2:9-11
10 Wewe wakapudija ne mupuya Yos 5:1 bua kusomba,
webe, mbuu kubabuiki- Muaba munsantu udi bianza
laye; f biebe, wewe Yehowa, bija-
ˆ g Dut 11:25
Bakadina mu mayi manene dike.
anu bu tshiamu tshia plomb. 18 Yehowa neakokeshe bu mu-
11 Nnganyi udi bu wewe Yehowa h Nom 20:14, 17 kalenge bua kashidi ne
munkatshi mua nzambi mi- Nom 21:21, 22
tshiendelele. k
kuabu? g ˆ
19 Pavua tubalu tua Palo ne
Nnganyi udi bu wewe udi udi- i 2Sm 7:23 matempu ende a mvita ne
leja wa bukole mu bunsa- Yes 43:1
basalayi bende bavua
ntu? h
Yeye udi wa kutshina ne mi- j Mis 80:8 15:14 1 Ku mua.: “Dikengakana dia pa
sambu ya kumutumbisha kulela.” 15:15 1 Ku mua.: “basheike.”
Sheike uvua mfumu wa tshisa. 2 Anyi
15:9 1 Anyi “padi anyima wanyi.” k Mis 10:16 “batshikokesha nkaya.”
EKESODE 15:20–16:8 148
babande pa tubalu babuele NSHAP. 15 27 Panyima pa malu aa, baka-
mu mbuu, a a Eks 14:23 fika ku Elima, muaba uvua mi-
ˆ ˆ
Yehowa wakapingaja mayi a shimi ya mayi 12 ne mabue a nga-
mbuu pa mutu pabu, b b Eks 14:28 ji 70. Nunku bakatudila muaba
ˆ
Kadi bena Isalele bakendela au pabuipi ne mayi.
c Eks 14:22
pa buloba bume munkatshi
mua mbuu.” c d Eks 9:16 16 Pakumbukabu ku Elima,
tshisumbu tshijima tshia
20 Pashishe muprofete muka- Eks 18:11 bena Isalele tshiakafika ndekelu
ˆ wa bionso mu tshipela tshia Sina a
ji Mıyama, muanabu ne Alona, e Eks 14:27, 28
wakangata ngoma mu tshianza Mis 106:11, 12 tshidi pankatshi pa Elima ne Si-
tshiende, ne bantu bakaji bonso nai, mu dituku dia 15 dia ngondo
bakamulonda ne ngoma ne maja. f Nom 33:8 muibidi wa panyima pa dipatuka
ˆ
21 Mıyama wakapunguluja ba- diabu dia mu buloba bua Ejipitu.
g Eks 16:2, 3
ntu balume ne: Eks 17:3 2 Pashishe tshisumbu tshiji-
“Imbilayi Yehowa, bualu 1Ko 10:6, 10 ma tshia bena Isalele tshia-
mmutumbishibue bikole. d kabanga kunungana bua Mose
h Eks 17:4
Kabalu ne uvua mukabande, ne Alona mu tshipela. b 3 Bena
yeye mmubiele mu mbuu.” e i Eks 16:4
Isalele bavua anu babambila ne:
“Tuvua mua kuikala nansha ba-
22 Pashishe Mose wakumbu- Dut 8:2
fuile ku tshianza tshia Yehowa
ka ne bena Isalele ku Mbuu j Dut 28:1
Mukunze, bobu kuya mu tshi- mu buloba bua Ejipitu patuvua
ˆ basombe ku ngesu ya minyinyi, c
pela tshia Shu, kuendabu matu- k Dut 7:12, 15
ku asatu mu tshipela, kadi kaba- patuvua tudia biakudia tukuta.
ˆ Mpindieu nudi balue netu mu
kapeta mayi to. 23 Bakafika ku l Eks 23:25
Mala,1f kadi kabavua mua kunua
Mis 103:3 tshipela emu bua kushipa tshisu-
ˆ mbu tshijima etshi ne nzala.” d
mayi a ku Mala to, bualu avua ne
bululu. Ke bualu kayi wakinyika
Mulongo 2 4 Ke Yehowa kuambila Mose
ne: “Mona, ndi nnulokeshila bia-
muaba au ne: Mala. 24 Nunku
bantu bakatuadija kunungana NSHAP. 16 kudia bifuma mu diulu, e muena
bua Mose g bamba ne: “Netu- a Nom 33:10, 11 Isalele yonso neaye bua kuangu-
nue tshinyi?” 25 Wakadidila Ye- la buende bungi ku dituku ku di-
b Eks 15:24 tuku, f bua mbatete bua kumona
howa, h Yehowa kumulejaye mu- 1Ko 10:6, 10
tshi kampanda. Pakawelaye mu bikalabu mua kuendela mu mu-
ˆ ˆ kenji wanyi anyi kubenga kue-
mayi, mayi akalua mimpe. c Nom 11:4
Muaba au Yeye wakabatekela
Nom 14:2, 3 ndelamu. g 5 Kadi mu dituku di-
mukenji ne tshishimikidi tshia di- sambombo, h palambabu bidibu
d Eks 17:3
lumbuluisha, Yeye kubateka mu Nom 16:13 bangule, bidibu bangule bidi ne
diteta muaba au.i 26 Wakamba bua kuikala bungi butubu ba-
ˆ e Mis 78:24, 25 ngula matuku makuabu onso mi-
ne: “Wewe muteleje dıyi dia Yeho- Mis 105:40
wa Nzambi webe ne muoyo muji- Yne 6:31, 32
sangu ibidi.” i
ma, ne muenze malu adi mimpe Yne 6:58 6 Nunku Mose ne Alona ba-
ˆ 1Ko 10:1, 3
kambila bena Isalele bonso ne:
ku mesu kuende, ne muteye nte-
ˆ “Dilolo nenumanye bushuwa ne:
ma ku meyi ende, ne mulonde f Mat 6:11
ˆ Yehowa ke uvua munupatule mu
meyi ne mikandu biende bionso, j
tshiakukutumina disama nansha g Dut 8:2 buloba bua Ejipitu. j 7 Mu dinda
dimue dia ku masama amvua mu- nenumone butumbi bua Yehowa,
tumine bena Ejipitu to, k bualu h Eks 35:2 bualu Yehowa mmumvue munu-
meme Yehowa ke udi ukuo- di nunungana bua bualu buende.
i Eks 16:22
ndopa.” l Tuetu tudi banganyi bua nue-
j Eks 6:7
nu kunungana bua bualu buetu?”
15:23 1 Diumvuija: “Bululu.” Nom 16:28, 29 8 Mose wakatungunuka wamba
149 EKESODE 16:9-24
ne: “Panupesha Yehowa munyi- NSHAP. 16 mue tshia omer1a bua muntu
nyi bua kudia ku dilolo, ne mu a Nom 21:7 yonso bilondeshile bungi bua ba-
dinda biakudia bikuabu bua ku- 1Sm 8:7
ntu2 badi yonso wa kunudi nabu
dia kukuta, nenumone ne: Yeho- mu ntenta wende.’” 17 Bena
wa mmumvue manunganyi anu- Isalele bakabanga kuenza nanku;
b Eks 16:2
di nunungana bua bualu buende. Nom 11:1 bobu kuangula bintu abi, bamue
Kadi tuetu tudi banganyi? Ka- bangula bia bungi bakuabu ba-
nuena nunungana bua bualu ngula bikese. 18 Pavuabu bapi-
buetu to, kadi nudi nunungana c Eks 13:21 ma bungi bua bintu abi ne tshipi-
Nom 16:19
bua Yehowa.” a Mat 17:5 minu tshia omer, uvua muangule
9 Ke Mose kuambila Alona bia bungi kavua ne bia bungi
ne: “Ambila tshisumbu tshijima kupita, ne uvua muangule bike-
tshia bena Isalele ne: ‘Semena- d Nom 14:27 se kavua ne bishadile to. b Yonso
yi pabuipi kumpala kua Yehowa, wa kudibu wakangula bilonde-
bualu mmumvue manunganyi shile bungi buvuaye mua kudia.
enu.’” b 10 Diakamue pakambila e Mis 105:40
19 Ke Mose kubambila ne:
Alona tshisumbu tshijima tshia “Muntu kashiyi tshintu nansha
bena Isalele nunku, bakakudi- tshimue too ne mu dinda.”c
muka, kutangilabu ku tshipela, f Eks 4:5
20 Kadi kabakateleja Mose to.
Eks 6:7
monayi! butumbi bua Yehowa Pavua bantu bakuabu bashiye
buakamueneka mu ditutu. c
ndambu wa bintu abi too ne mu
11 Yehowa wakambila kabidi g Nom 11:31, 34 dinda, biakatapa bikusu ne biaka-
Mose ne: 12 “Ndi mumvue ma- Mis 78:27-29
nunka, ne Mose wakabakuatshila
nunganyi a bena Isalele. d Bambi-
ˆ tshiji. 21 Bavua babiangula mu
la ne: ‘Pakadi dıba dibuele,
h Nom 11:7 dinda dionso, muntu yonso bilo-
kumpala kua butuku kuila1 ne- Dut 8:3 ndeshile bungi buvuaye mua ku-
nudie munyinyi, ne mu dinda ne- Neh 9:15
nudie biakudia bikuabu nenuku- dia. Pavua munya ukola, bivua
te, e ne nenumanye bulelela ne: bienguluka.
Ndi Yehowa Nzambi wenu.’” f i Nom 21:5 22 Dituku disambombo baka-
13 Nunku dilolo adi, nyunyi Dut 8:14, 16 ngula biakudia bungi misangu
Yos 5:11, 12
ya tulumbu yakalua, yakabuikila Yne 6:31, 32
ibidi, d bipiminu bibidi bia omer
tshitudilu, g ne mu dinda lumuma Yne 6:58 pa muntu. Nunku bamfumu bo-
1Ko 10:1, 3
luvua lubuikile kumpenga kuo- nso ba tshisumbu bakalua kua-
nso kua tshitudilu. 14 Pakuu- mbila Mose bualu abu. 23 Pa
Mulongo 2
ma lumuma, kuvua bintu bikese nanku wakabambila ne: “Ke tshi-
a Eks 16:36
bikese bienze nsekenseke pa- di Yehowa muambe. Malaba ne-
nshi mu tshipela, h bikese bikese kuikale dikisha ku midimu yo-
anu bu bisunsukile bia mabue a b 2Ko 8:15
nso,1 nsabatu wa tshijila kudi
mashika panshi. 15 Pakabimo- Yehowa. e Enzayi mampa ne binu-
na bena Isalele, bakabanga ku- di basue kuenza nabi mampa ne
konkangana ne: “Ntshinyi etshi?” c Mat 6:11, 34 lambayi binudi basue kulamba; f
bualu kabavua bamanye ne: pashishe nulame bionso bidi bi-
ntshinyi to. Mose wakabambila shala, nubiteke too ne mu dinda.”
ne: “Mbiakudia bidi Yehowa mu- d Eks 16:5 24 Nunku bakabilama too ne mu
nupeshe bua kudia. i 16 Yeho- dinda anu muvua Mose mutu-
ˆ
wa mmuele mukenji ne: ‘Muntu me dıyi bua kuenza, ne kabia-
yonso udi ne bua kubiangula bi- e Eks 20:8 kanunka anyi kutapa bikusu to.
Eks 31:15
londeshile bungi budiye mua ku- Eks 35:2
dia. Nenuangule tshipiminu tshi- Lew 23:3 16:16 1 Omer uvua mua kubuela litre
mitue ku 2,2. Tang. Tshis. B14. 2 Anyi
16:12 1 Ku mua.: “Pankatshi pa madilolo “anyima.” 16:23 1 Anyi “dienza dia nsa-
abidi.” f Nom 11:7, 8 batu.”
EKESODE 16:25–17:7 150
ˆ
25 Pashishe Mose wakamba ne: NSHAP. 16 wa mutumine Mose dıyi, Alo-
“Bidiayi lelu, bualu lelu ndia nsa- a Eks 20:9, 10 na wakawuteka kumpala kua Bu-
batu wa Yehowa. Lelu kanuakubi- Eks 31:13
Dut 5:15
jadiki a bua ulamibue. 35 Bena
sangana panshi to. 26 Nenubia- Isalele bakadia mana bidimu 40, b
ngule mu matuku asambombo, b Nom 14:11 too ne pakafikabu mu buloba
kadi mu dituku dia muanda mu- Mis 78:10 muvua bantu basombele. c Baka-
tekete, dituku dia Nsabatu, a ka- Mis 106:13
dia mana too ne pakafikabu ku
biakuikalaku to.” 27 Kadi mu ˆ
mikalu ya buloba bua Kanana. d
dituku dia muanda mutekete, ba- c Eks 31:13
36 Omer uvua tshia dikumi tshia
ntu bakuabu bakaya bua kubia- tshipiminu tshia efa.1
ngula, kadi kabakasangana tshi- d Lew 23:3
ntu to.
28 Nunku Yehowa wakambila
Dut 5:13, 14
17 Tshisumbu tshijima tshia
bena Isalele tshiakumbu-
e Eks 16:15 ka mu tshipela tshia Sina, e be-
Mose ne: “Nenubenge kutumiki- Nom 11:7
ˆ nza luendu mu bitupa mu bitu-
la meyi anyi ne mikenji yanyi ˆ
ˆ pa bilondeshile dıyi dia Yehowa, f
too ne dıba kayi? b 29 Numanye f Mis 105:5, 40
bimpe ne: Yehowa mmunupeshe ne bakatudila ku Lefidima. g Kadi
ˆ
Nsabatu. c Ke bualu kayi udi unu- kakuvua mayi a bantu kunua to.
g Eb 9:4
pesha biakudia bia matuku abidi 2 Nunku bantu bakatuadija
dituku disambombo. Muntu yo- Mulongo 2 kutandangana ne Mose h bamba
ˆ
nso udi ne bua kushala muaba a Eks 27:21 ne: “Tupesha mayi a kunua.”
udiye; muntu nansha umue kena Kadi Mose wakabambila ne: “Bua
ne bua kumbuka muaba wende b Dut 8:2 tshinyi nudi nutandangana na-
dituku dia muanda mutekete to.” Neh 9:21 nyi? Bua tshinyi nudi nutungu-
30 Nanku bantu bakanemekela Mis 78:24
nuka ne kuteka Yehowa mu dite-
Nsabatu1 mu dituku dia muanda ta?” i 3 Kadi bantu bavua ne
c Yos 5:11, 12 ˆ
mutekete. d nyota mikole ya mayi kuntu
31 Nzubu wa Isalele wakabiki- aku, ne bavua anu banungana
d Nom 33:48
la biakudia abi ne: “Mana.”1 Bi- Dut 34:1 bua Mose, j bamba ne: “Bua tshi-
vua bitoke anu bu ntete ya ko- nyi uvua mutupatule mu Ejipitu
riandre, ne mukana bivua anu NSHAP. 17 bua kutushipesha ne nyota tue-
bu mikata ya bibetubetu mienza e Nom 33:12 tu ne bana betu ne bimuna bie-
ne buitshi. e 32 Ke Mose kua- tu?” 4 Ndekelu wa bionso Mose
ˆ
mba ne: “Yehowa mmutume dıyi f Nom 33:2 wakadila kudi Yehowa ne: “Nge-
ne: ‘Uwujayi tshipiminu tshimue nze tshinyi ne bantu aba? Nku-
tshia omer ne bintu ebi bua bi- g Nom 33:14 shale anu kakese bua bobu ku-
kale bintu bia kulama mu bipu- ngasa mabue!”
ngu bienu bionso, f bua bamone h Eks 5:19, 21 5 Ke Yehowa kuambila Mose
biakudia bimvua munupeshe bua Nom 14:2, 3
ne: “Pita kumpala kua bantu,
kudia mu tshipela pamvua mu- Nom 20:3
uye ne bamue bakulu ba mu Isa-
nupatule mu buloba bua Ejipi-
lele ne dikombo diebe diuvua
tu.’” 33 Nunku Mose wakambi- i Nom 14:22
Mis 78:18, 22 mutute pa Musulu wa Nile. k Udia-
la Alona ne: “Angata mulondo, Mis 106:14
welamu tshipiminu tshia omer ngate mu tshianza tshiebe, uye.
tshimue tshia mana, uwuteke ku- 6 Mona! Nengimane kumpala
j Eks 16:2, 3
mpala kua Yehowa bu tshintu kuebe pa dibue ku Holeba. Neu-
ˆ
tshia kulama mu bipungu bienu k Eks 7:20
tute dibue, ne mayi neapatuka-
bionso.” g 34 Anu muvua Yeho- mu, ne bantu nebaanue.” l Mose
l Nom 20:8
wakenza nanku kumpala kua ba-
16:30 1 Anyi “bakikisha.” 16:31 1 Pa- Dut 8:14, 15 kulu ba mu Isalele. 7 Nunku
ˆ Neh 9:15
muapa d ına edi didi diumbukila ku
tshiambilu tshia mu tshiena Ebelu tshia
Mis 78:15
Mis 105:41
16:36 1 Efa uvua ubuela litre 22. Tang.
ne: “Ntshinyi etshi?” 1Ko 10:1, 4 Tshis. B14.
151 EKESODE 17:8–18:9
wakinyika muaba au ne: Masa1a NSHAP. 17 Yah, a Yehowa neikale mu mvita
ne Meliba,2b bua ditandangana a Dut 9:22 ne Amaleka ku tshipungu ne ku
dia bena Isalele ne bualu bakate- tshipungu.” b
18
ka Yehowa mu diteta, c bamba ne: b Mis 81:7 Pashishe Yetelo muakui-
“Yehowa udi munkatshi muetu di wa mu Midiyana, ta-
emu anyi kenamu?” c Dut 6:16 tuende muenu wa Mose, c waku-
8 Pashishe bena Amaleka d ba- Mis 95:8, 9
Eb 3:8, 9 mvua lumu lua malu onso avua
kalua, kuluanganabu ne Isalele Nzambi muenzele Mose ne tshi-
ku Lefidima. e 9 Ke Mose kua- d Gen 36:12 samba tshiende tshia Isalele, mu-
mbila Yoshua ne: f “Tusunguila vua Yehowa mupatule bena
bantu balume ne ndaku uluanga- e Dut 25:17 Isalele mu Ejipitu. d 2 Yetelo, ta-
ne ne bena Amaleka. Malaba ne- 1Sm 15:2 tuende muenu wa Mose, uvua
ngimane pa mutu pa mukuna muteke Sipola mukaji wa Mose
ne dikombo dia Nzambi mulele- f Nom 11:28 kuende pavuabu bamupingaje
la mu tshianza tshianyi.” 10 Na- kudiye, 3 pamue ne bana be-
ˆ
nku Yoshua wakenza anu muvua g Yos 11:15 nde ba balume babidi. e Dına dia
ˆ
Mose mumuambile, g wakaluanga- muana umue divua Geshoma,1f
na ne bena Amaleka. Kadi Mose, h Eks 24:13, 14 bualu Mose wakamba ne: “Ndi
ˆ
Alona, ne Huh bakabanda pa mulue kusomba buenyi mu bulo-
ˆ
mutu pa mukuna. i Yos 11:12 ba bua ku babende,” 4 ne dına
ˆ
11 Pavua Mose ushala ne bia- dia mukuabu divua Elieze,1 bua-
nza biende biela muulu, bena Isa- j Nom 24:20 lu wakamba ne: “Nzambi wa tatu
Dut 25:19
lele bavua batshimuna; kadi pa- 1Ku 4:42, 43
wanyi ke muambuluishi wanyi
vuaye anu upuekesha bianza, uvua munsungile ku muele wa
ˆ
bena Amaleka bavua batshi- Mulongo 2
mvita wa Palo.” g
muna. 12 Pakanema bianza bia a Bua 19:1 5 Nunku, Yetelo tatuende
Mose bujitu, bakangata dibue muenu wa Mose, ne bana ba
kumutekelabu, yeye kusombapu. Mose ne mukajende bakaya kudi
ˆ b 1Sm 15:20
Pashishe Alona ne Hu bakakua- Est 9:24 Mose mu tshipela muvuaye mutu-
ta bianza biende, eu ku luse- dile ku mukuna wa Nzambi mu-
ke lumue eu ku lukuabu, nunku NSHAP. 18 lelela.h 6 Pashishe wakatumina
bianza biende biakashala kabiyi c Eks 2:16, 21 Mose mukenji ne: “Meme Yetelo
ˆ Eks 3:1
binyunga too ne pakabuela dıba. tatuebe muenu, i mmeme au ndua
13 Nunku Yoshua wakatshimuna kuudi ne mukajebe ne bana be-
Amaleka ne bantu bende ne mue- d Yos 2:9, 10
Yos 9:3, 9
nde babidi.” 7 Diakamue Mose
le wa mvita.i wakapatuka bua kusambakena
14 Ke Yehowa kuambila Mose e Bz 7:29 ne tatuende muenu, yeye kui-
ne: “Funda bualu ebu mu mu- nama, kumutuaye mishiku. Bobu
kanda bu tshivulukilu1 ne ubua- f Eks 2:22
kusambangana, pashishe kuyabu
mbuluile Yoshua ne: ‘Nenjimi- mu ntenta.
je Amaleka muinshi mua diulu g Eks 2:15 8 Mose wakalondela tatuende
kashidi, kabakumuvuluka ka- muenu malu onso avua Yeho-
ˆ
bidi to.’” j 15 Pashishe Mose wa- h Eks 19:2
wa muenzele Palo ne Ejipitu
kasa tshioshelu, kutshibikilaye 1Bk 19:8, 9 bua bualu bua bena Isalele, j nta-
ne: Yehowa-nisi,1 16 wamba ne: tu yonso ivua mibafikile mu
“Bu mudi tshianza tshiende tshi- i Eks 4:18 njila, k ne muvua Yehowa mu-
luisha nkuasa wa bukalenge wa Nom 10:29
basungile. 9 Yetelo wakasanka
bua malu mimpe onso avua
17:7 1 Diumvuija: “Diteta; Dipima.” j Eks 7:3
Eks 14:27, 28
Yehowa muenzele bena Isalele
2 Diumvuija: “Ditandangana.” 17:14 Dut 4:34
1 Anyi “divuluija.” 17:15 1 Diumvuija: 18:3 1 Diumvuija: “Musomba buenyi ku-
“Yehowa udi dikunji dianyi dia tshima- k Eks 15:22 ntu aku.” 18:4 1 Diumvuija: “Nzambi
nyinu.” Eks 16:3 wanyi mmuambuluishi.”
EKESODE 18:10-26 152
pavuaye mubasungile mu Ejipi- NSHAP. 18 te makanda ne kuena mua kubua-
tu.1 10 Ke Yetelo kuamba ne: a Eks 15:11 mbula nkayebe to. 19 Mpindieu
Mis 95:3
“Yehowa uvua munusungile mu nteleja. Ndi nkupesha mubelu, ne
ˆ Mis 97:9
Ejipitu ne kudi Palo, ne uvua Nzambi neikale nebe.a Wewe ika-
musungile tshisamba tshiende la wimanyina tshisamba kumpa-
ku bukokeshi bua mu Ejipitu, la kua Nzambi mulelela, b ne udi
atumbishibue. 11 Mpindieu ndi ne bua kuya ne bilumbu kudi Nza-
b Dut 4:5
mumanye ne: Yehowa mmunene Dut 5:1 mbi mulelela. c 20 Ikala ubaleja
kupita nzambi mikuabu yonso a ˆ
tshidi meyi ne mikandu ne mike-
bua malu avuaye muenzele ba- Mulongo 2 nji, d ubamanyisha njila udibu ne
vua bakengesha bantu bende ne a Yos 1:5, 17 bua kuendela ne mudimu udibu
diambu.” 12 Pashishe Yetelo ta- ne bua kuenza. 21 Kadi usu-
tuende muenu wa Mose wakalua ngule munkatshi mua tshisamba
ne mulambu wa kuosha ne mi- bantu balume badi bakumbanee
lambu mikuabu bua kulambula badi batshina Nzambi, balume
Nzambi, ne Alona ne bakulu bo- b Eks 20:19
ba kueyemena badi bakine dipe-
nso ba mu Isalele bakalua bua tela bintu mu njila mubi; f ubate-
kudia biakudia kumpala kua Nza- ke ku mutu kuabu, aba bamfu-
mbi mulelela pamue ne tatuende mu ba bantu tshinunu tshinunu,
muenu wa Mose. c Nom 27:1-5 aba bamfumu ba bantu lukama
13 Dituku diakalonda, Mose lukama, aba bamfumu ba bantu
wakasomba bua kulumbuluisha makumi atanu makumi atanu,
bantu bu pa tshibidilu, ne bantu ne bakuabu bamfumu ba bantu
bavua anu bimana kumpala kua dikumi dikumi. g 22 Bobu bika-
d Dut 7:11
Mose kumbukila ku dinda too ne le balumbuluisha bantu padi bilu-
ku dilolo. 14 Pakamona tatue-
mbu bijuka,1 ne nebalue kuudi ne
nde muenu wa Mose bionso bi-
bilumbu bionso bia bikole, h kadi
vuaye wenzela bantu, wakamuko-
bilumbu bionso bia bikese bobu
nka ne: “Tshiudi wenzela bantu e Nom 11:16, 17
nebabikose. Lekela bakuambui-
nunku ntshinyi? Bua tshinyi udi Dut 1:13
26
kale tuntaku tusatu tua bilongo a Nom 8:4
“Newenze ntenta wa tshite-
tuenza bu mudi bilongo bia mu- ndelelue ne bilamba bia nte-
tshi wa amande ne bilongo bi- nta dikumi bienza ne buanda bu-
tshidi bivungamane ne bilongo luka bua line muimpe menemene,
b Eks 30:8
bikadi bikanguke bienda bishi- Lew 24:2, 3 ne buanda bua dikala dia ble, ne
ntakanangana; ne ku ditamba Nom 8:2
miosa mikunzubile ya mikoko, ne
2Ku 13:11
dionso dia luseke lukuabu ne- buanda bukunze kunzuu. Neuzo-
kuikale tuntaku tusatu tua bilo- lapu bimfuanyi bia bakeluba f ne
ngo tuenza bu mudi bilongo bia buanda. g 2 Tshilamba tshia nte-
mutshi wa amande ne bilongo bi- c Nom 4:9 nta tshionso netshikale ne nku-
tshidi bivungamane ne bilongo bita1 28 mu bule ne nkubita ina-
bikadi bikanguke bienda bishi- yi mu butshiama. Bilamba bia
ntakanangana. Ke muikala mata- ntenta bionso bidi ne bua kui-
mba asambombo adi apatu- d Eks 39:42 kala bunene bumue. h 3 Bilamba
ka ku mulamba wa tshitekelu Nom 8:4
bia ntenta bitanu mbia kulamaka-
tshia miendu nanku. 34 Ku mu- Bz 7:44
Eb 8:5 ja tshimue ku tshikuabu bua kue-
lamba wa tshitekelu tshia mie- nza tshitupa tshimue, ne bilamba
ndu nekuikale tuntaku tunayi tua NSHAP. 26 bikuabu bia ntenta bitanu mbia
bilongo tuenza bu mudi bilongo e Eb 8:5 kulamakaja bua kuenza tshitupa
bia mutshi wa amande, ne bilo- Eb 9:9, 11
tshikuabu. 4 Newenze makoshi
ngo bitshidi bivungamane ne bi-
ne buanda bua dikala dia ble ku
longo bikadi bikanguke bienda
muelelu kua tshilamba tshia nte-
bishintakanangana. 35 Tshilo-
ngo tshitshidi tshivungamane ne- f Gen 3:24 nta tshimue tshidi ku ndekelu kua
tshikale muinshi mua matamba
Mis 99:1 tshitupa tshimue, ne newenze ka-
abidi a kumpala adi apatuka ku bidi bia muomumue ku muelelu
mulamba, ne tshilongo tshitshidi 25:38 1 Anyi “tukuatshilu tuatshi; nka-
tshivungamane muinshi mua ma- g Eks 36:8-13 la yatshi.” 25:39 1 Ntalanta uvua ne
tamba abidi adi alonda, ne tshi- kilo 34,2. Tang. Tshis. B14. 25:40
longo tshitshidi tshivungamane 1 Anyi “tshimfuanyi tshiabi.” 26:2
muinshi mua matamba makua- 1 Nkubita uvua ne santimetre 44,5.
bu abidi adi alonda, bua mata- h Nom 4:25 Tang. Tshis. B14.
EKESODE 26:5-24 164
wa ku ndekelu kua tshitupa tshi- NSHAP. 26 14 “Newenze kabidi tshibuiki-
kuabu muaba wabilamakajilabu. a Eks 39:33, 34 lu tshia ntenta ne biseba bikunji-
5 Newenze makoshi 50 ku tshi- ja bia bimpanga bia mikoko ne pa
lamba tshia ntenta tshimue ne mutu patshi tshibuikilu tshia bi-
makoshi 50 ku muelelu kua tshi- seba bia nyama ya nkonga.a
lamba tshia ntenta tshikuabu bua 15 “Newenze nyunguluilub ya
bituangane muaba wa kubilama- ntenta wa tshitendelelu ne ma-
kajilabu. 6 Newenze tukanu tua baya a mutshi wa musese mi-
kukanga natu 50 tua or, neula- b Eks 35:26
manyika kuulu. c 16 Nyungului-
makaje natu bilamba bia ntenta, lu yonso udi ne bua kuikala ne
ne ntenta wa tshitendelelu nealue nkubita dikumi mu bule ne nkubi-
tshintu tshimue.a ta umue ne tshitupa mu butshia-
7 “Newenze kabidi bilamba ne ma. 17 Nyunguluilu yonso udi
miosa ya mbujib bua ntenta wa ne tupayikilu1 tubidi tulamakaja
kubuikila pa mutu pa ntenta c Eks 36:14-18
kamue ku kakuabu. Ke muwenza
wa tshitendelelu. Newenze bila- nyunguluilu yonso ya ntenta wa
mba bia ntenta 11. c 8 Tshila- Mulongo 2 tshitendelelu. 18 Newenze nyu-
mba tshia ntenta tshionso netshi- a Eks 36:19 nguluilu 20 bua luseke lua ku sud
kale ne nkubita 30 mu bule ne lua ntenta wa tshitendelelu, ludi
nkubita inayi mu butshiama. Bi- lutangile ku sud.
lamba bia ntenta bionso 11 bidi 19 “Newenze ntaku 40 ya
ne bua kuikala bunene bumue. tshiamu tshia arjan mikale ne
9 Neulamakaje bilamba bia nte- masosod muinshi mua nyungului-
nta bitanu kaba kamue, ne neu- lu 20: ntaku ibidi mikale ne maso-
lamakaje kabidi bilamba bia nte- b Nom 4:29, 31 so muinshi mua nyunguluilu wa
nta bikuabu bisambombo kaba kumpala bua tupayikilu tuende
kamue, ne neubunye tshilamba tubidi ne ntaku ibidi mikale ne
tshisambombo tshia ntenta ku- masoso muinshi mua nyungului-
mpala kua ntenta. 10 Newenze lu yonso udi ulonda bua tupayiki-
makoshi 50 ku muelelu kua tshi- lu tuende tubidi. e 20 Bua luseke
lamba tshia ntenta tshimue tshi- lukuabu lua ntenta wa tshite-
di ku ndekelu kua tshitupa tshi- c Eks 36:20-23
ndelelu, luseke lua ku nord, we-
mue, ne makoshi 50 ku muelelu nze nyunguluilu 20, 21 ne nta-
kua tshilamba tshia ntenta mua- ku yayi 40 ya tshiamu tshia
ba mukuabu wa kubilamakajila- arjan mikale ne masoso, ntaku
bu. 11 Newenze tukanu tua ku- ibidi mikale ne masoso muinshi
kanga natu 50 tua tshiamu tshia mua nyunguluilu umue ne ntaku
mitaku, neupayike tukanu atu mu ibidi mikale ne masoso muinshi
d Nom 3:36
makoshi, ne neulamakaje ntenta mua nyunguluilu yonso udi ulo-
pamue, ne nealue tshintu tshi- nda. 22 Bua luseke lua panyima
mue. 12 Tshitupa tshia bilamba lua ntenta wa tshitendelelu lua ku
bia ntenta tshidi tshishala netshi- ouest, newenze nyunguluilu isa-
kale tshia kulembeleja. Tshia bi- mbombo. f 23 Newenze nyungu-
bidi tshia tshilamba tshia ntenta luilu ibidi bua yikale bu bipanda
tshidi tshishala netshilembelele e Eks 36:24-26 bibidi bia mu matumba a pa-
panyima pa ntenta wa tshitende- nyima pa ntenta wa tshitendele-
lelu. 13 Bilamba bia ku ntenta lu. 24 Neyikale milamakaja ibidi
bidi bishale bipite bule nebikale kumbukila kuinshi too ne kuulu,
bia kulembeleja ku ntenta wa tshi- too ne muaba udi tshikanu tshia
tendelelu bule bua nkubita umue kumpala. Newenze nunku bua
ku luseke luonso bua kumubui-
kila. f Eks 36:27-30 26:17 1 Anyi “mabaya malulame.”
165 EKESODE 26:25–27:4
yonso ibidi, ne neyikale bipanda NSHAP. 26 nukosoluele Muaba wa Tshiji-
bibidi bia mu matumba. 25 Ne- a Eks 36:31-33 la a ne Muaba Mutambe Tshijila. b
kuikale nyunguluilu muanda mu- 34 Udi ne bua kuteka tshibuiki-
kulu ne ntaku yayi 16 ya tshia- diji pa mushete wa Bujadiki mu
mu tshia arjan mikale ne masoso, b Eks 12:35, 36 Muaba Mutambe Tshijila.
ˆ
ntaku ibidi mikale ne masoso Eks 36:34 35 “Neuteke mesa pambe-
muinshi mua nyunguluilu wa ku- lu pa tshilamba tshia kuko-
mpala ne ntaku ibidi mikale ne solola natshi, neuteke tshitekelu
masoso muinshi mua nyungului- c Eks 19:3 tshia miendu c luseke lua ku sud
Eks 25:9
lu yonso udi ulonda. Bz 7:44 lua ntenta wa tshitendelelu tshi-
26 “Newenze mikamba ne ˆ
Eb 8:5 tangilangane ne mesa; ne neu-
mutshi wa musese, itanu bua ˆ
teke mesa luseke lua ku nord.
nyunguluilu ya luseke lumue lua 36 Newenze tshilamba tshia ku
ntenta wa tshitendelelu, a 27 ne d Eks 36:35, 36 tshibuelelu tshia ntenta ne bua-
Luk 23:45
mikamba itanu bua nyunguluilu Eb 6:19 nda bua dikala dia ble, ne mio-
ya luseke lukuabu lua ntenta wa Eb 9:3 sa mikunzubile ya mikoko, ne
Eb 10:19, 20
tshitendelelu, ne mikamba itanu buanda bukunze kunzuu, ne bua-
bua nyunguluilu ya luseke lua nda buluka bua line muimpe me-
ku ouest lua ntenta wa tshite- nemene biluka pamue. d 37 Ne-
ndelelu, bua luseke lua panyima. e 1Bk 8:6
wenze makunji atanu a mutshi
28 Mukamba wa pankatshi udi wa musese bua tshilamba tshia
upitshila pankatshi pa nyungu- Mulongo 2
ku tshibuelelu ne neualamike or.
luilu newumbukile ku ditengu di- a Eks 40:22, 26
Ndobo yawu neyikale ya or, ne
mue too ne ku dikuabu. neuenzele ntaku itanu ya tshia-
29 “Neulamike or ku nyungu- mu tshia mitaku mikale ne ma-
luilu ayi, b ne newenze bikanu b Eks 40:21
Lew 16:2
soso.
27
biayi ne or bua kubuejamu mika- 1Bk 8:6 “Newenze tshioshelu ne
mba, ne neulamike or ku mika- Eb 9:2-4
mabaya a mutshi wa mu-
Eb 9:12, 24
mba ayi. 30 Udi ne bua kuasa e
sese; netshikale nkubita1 itanu
ntenta wa tshitendelelu bilonde- mu bule ne nkubita itanu mu
shile tshimfuanyi tshiende tshi- butshiama. Tshioshelu netshika-
c Lew 24:2, 3
vuabu bakuleje ku mukuna. c 1Bk 7:48, 49 le ne nseke inayi ya bule bu-
31 “Newenze tshilamba tshia mue ne nkubita isatu mu butu-
kukosolola natshi d ne buanda mbuke. f 2 Newenze nsengu g pa
bua dikala dia ble, ne miosa mi- d Eks 36:37, 38 matumba atshi anayi; nsengu ne-
kunzubile ya mikoko, ne bua- yikale mienzela ku tshioshelu, ne
nda bukunze kunzuu, ne bua- NSHAP. 27 neulamike tshiamu tshia mitaku
nda buluka bua line muimpe e Eks 40:29 ku tshioshelu. h 3 Newenze mbe-
menemene. Neuzolapu bakeluba 2Ku 4:1
ketshi ya kuboya nayi butu1 bua-
ne buanda. 32 Neutshilembele- Eb 13:10
tshi, pamue ne bikasu, ne bi-
je ku makunji anayi a mutshi bakudi, ne nsomo ne bintu bia
wa musese malamika or. Ndo- kuambuila kapia, ne newenze
f Eks 38:1-7
bo yawu neyikale ya or. Makunji bintu biatshi bionso ne tshia-
neikale mimanyika pa ntaku ina- mu tshia mitaku.i 4 Newenzele
yi ya tshiamu tshia arjan mika- tshioshelu kakanu kaluka ne
le ne masoso. 33 Neulembeleje g Lew 4:25
nkanu ya tshiamu tshia mitaku,
tshilamba tshia kukosolola na- ne bikanu binayi bia tshiamu
tshi muinshi mua tukanu tua ku-
kanga natu ne neubueje mushe- h 1Bk 8:64 27:1 1 Nkubita uvua ne santimetre 44,5.
te wa Bujadiki e munda, panyima Tang. Tshis. B14. 27:3 1 Anyi “butu bua
pa tshilamba tshia kukosolola manyi,” mmumue ne: butu busambaka-
natshi. Tshilamba etshi netshi- i 1Bk 7:45 ne ne manyi a milambu.
EKESODE 27:5-21 166
tshia mitaku ku matumba NSHAP. 27 15 Bua luseke lukuabu, nekuika-
anayi a kakanu aku. 5 Neuka- a Nom 4:14, 15 le bilamba bilembeleja bule bua
teke muinshi mua mubanguba- nkubita 15, ne makunji asa-
ngu wa tshioshelu, ne kakanu tu ne ntaku isatu mikale ne ma-
nekapatukile lua pankatshi mu soso.
b Eks 25:40
tshioshelu. 6 Newenzele tshio- 1Ku 28:12 16 “Tshibuelelu tshia lupangu
shelu mikamba ya mutshi wa Bz 7:44 netshikale ne tshilamba tshia
Eb 8:5
musese, ne neuyilamike tshiamu bule bua nkubita 20 tshienza ne
tshia mitaku. 7 Mikamba neyi- buanda bua dikala dia ble ne
kale ya kubueja mu bikanu bua miosa mikunzubile ya mikoko ne
mikamba yikale mu nseke ibi- c Eks 40:8 buanda bukunze kunzuu ne bua-
1Bk 6:36
di ya tshioshelu padibu batshia- nda buluka bua line muimpe me-
mbula.a 8 Newenze tshioshelu nemene biluka pamue, a ne ma-
tshikale bu mushete wa mabaya kunji anayi ne ntaku yawu inayi
mutubuluke. Ntshia kuenza anu d Eks 38:9-15 mikale ne masoso. b 17 Makunji
muvuaye Yeye mukuleje ku mu- onso adi manyunguluke lupangu
kuna. b neikale ne bisuikidi bia tshiamu
9 “Newenze lupanguc lua nte- tshia arjan ne ndobo ya tshiamu
e Eks 39:33, 40
nta wa tshitendelelu. Bua luseke
tshia arjan, kadi ntaku yawu mi-
lua ku sud, ludi lutangile ku sud, kale ne masoso neyikale ya
Mulongo 2
lupangu neluikale lua bilamba bi- tshiamu tshia mitaku. c 18 Lu-
a Eks 35:25
lembeleja bienza ne buanda bulu- pangu neluikale bule bua nkubi-
ka bua line muimpe meneme- ta lukama, d butshiama bua nku-
ne, luseke elu neluikale ne bule bita 50, ne butumbuke bua
bua nkubita lukama. d 10 Nelui- b Eks 38:18, 19 nkubita itanu, luenza ne bilamba
kale ne makunji 20 ne ntaku 20 bilembeleja bia buanda buluka
ya tshiamu tshia mitaku mikale bua line muimpe menemene, ne
ne masoso. Ndobo ya ku maku- neluikale ne ntaku ya tshiamu
c Eks 38:17
nji ne bikuatakajilu1 biawu mbia tshia mitaku mikale ne masoso.
kuenza ne tshiamu tshia arjan. 19 Malongo onso ne bintu bia
11 Bilamba bilembeleja ku luse- kuenza nabi mudimu mu ntenta
ke lua ku nord nebikale pabi ne d Eks 27:9 wa tshitendelelu, pamue ne mpo-
nkubita lukama mu bule, pamue po yende, ne mpopo yonso ya
ne makunji 20 ne ntaku yawu ya lupangu bidi ne bua kuikala bia
tshiamu tshia mitaku 20 mikale tshiamu tshia mitaku. e
e Eks 38:20
ne masoso, ne ndobo ya tshiamu 20 “Udi ne bua kutumina
Nom 3:36, 37 ˆ
tshia arjan ne bikuatakajilu1 bua bena Isalele dıyi bua bakutuadi-
makunji. 12 Luseke lua ku ouest le mafuta matambe buimpe a oli-
neluikale ne bilamba bilembeleja ve idibu batue, bua kutokesha,
f Eks 39:33, 37
mu butshiama bua lupangu bule Lew 24:1-3
bua miendu yikale yitema mi-
bua nkubita 50, ne makunji di- sangu yonso. f 21 Mu ntenta wa
kumi ne ntaku dikumi mikale ne kusambakena, pambelu pa tshi-
masoso. 13 Butshiama bua lu- lamba tshia kukosolola natshi
g Eks 26:33 tshidi pabuipi ne Bujadiki, g Alo-
pangu ku luseke lua est lua kudi Eks 40:3
ˆ na ne bana bende ba balume ne-
dıba dipatukila budi bua nkubi- Eb 9:2, 3
kuebe, ndi nkulomba bua umma- b Dut 9:26 kabena mua kumumona to.” a
nyishe njila yebe, a bua nkuma-
nye ne ntungunuke ne kuanyishi-
ˆ
c Eks 13:21
Eks 40:34
Yos 1:5, 17
34 Pashishe Yehowa waka-
mbila Mose ne: “Disongela
bua ku mesu kuebe. Tangila Yes 63:9 mabue abidi a buena a kumpala
kabidi ne: bantu aba ntshisamba d Yos 21:44
b
au, ne nemfunde pa mabue au
ˆ
tshiebe.” b 14 Nunku yeye waka- Yos 23:1 meyi avua pa mabue a kumpa-
muambila ne: “Meme nkayanyi1 e Nom 14:13, 14 la c auvua mutayishe au. d 2 Di-
nenye nebe, c ne nenkupeshe di- f Dut 4:34 longolola bua mu dinda, bualu
kisha.” d 15 Ke yeye kumuambi- 2Sm 7:23
Mis 147:20
mu dinda neubande ku mukuna
la ne: “Wewe kuyi1 uya netu, ku- wa Sinai ne newimane kumpa-
g Eks 3:13
tumbushi muaba eu bua kubanda Eks 6:3
la kuanyi kuntu aku pa lusongo
netu to. 16 Mmunyi muamanya- Eks 34:6 lua mukuna. e 3 Kadi muntu na-
bu ne: meme ne tshisamba tshie- h Lom 9:15 nsha umue kabandi nebe, ne
ˆ muntu nansha umue kamueneki
be tudi banyishibue ku mesu kue-
be? Ki mpaudi uya netu, e bua Mulongo 2 muaba nansha umue ku muku-
meme ne tshisamba tshiebe tui- a Yne 1:18 na aku. Nansha ngombe anyi mi-
kale bashilangane ne bisamba bi- koko kayena mua kudia kumpa-
kuabu bionso bidi pa buloba NSHAP. 34 la kua mukuna au to.” f
anyi?” f b Dut 10:1 4 Nunku Mose wakasonga ma-
17 Yehowa wakambila kabidi c Dut 9:10 bue abidi a buena a kumpala ne
Mose ne: “Nengenze kabidi bua- wakajuka pa dinda menemene,
d Eks 32:19
lu buudi mulombe ebu, bualu Dut 9:17 kubandaye ku mukuna wa Sinai
ˆ anu muvua Yehowa mumutumine
udi muanyishibue ku mesu kua- e Eks 19:20 ˆ
ˆ Eks 24:12 dıyi bua kuenza; wakaya ne ma-
nyi ne ndi mukumanye mu dına.”
18 Ke yeye kuamba ne: “Ndeja f Eks 19:12, 13 bue abidi au mu tshianza tshie-
koku butumbi buebe.” 19 Kadi g Bz 7:38 nde. 5 Pashishe Yehowa waka-
pueka g mu ditutu, kuimanaye
wakamba ne: “Nengenze bua bui- h Eks 6:3
Eks 33:19 nende muaba au, kumanyisha-
mpe buanyi buonso bupite ku- ˆ
i Luk 6:36 ye dına dia Yehowa. h 6 Yeho-
mpala kuebe, ne nemmanyishe
ˆ wa uvua upita kumpala kuende
dına dia Yehowa g kumpala kue- j Eks 22:27
umanyisha ne: “Yehowa, Yehowa,
2Ku 30:9
be; nenganyishe muntu undi mu- Neh 9:17 Nzambi wa luse i udi uditeka pa
sue kuanyisha, ne nendeje luse Mis 86:15
muaba wa bakuabu,1j kena ukua-
Yoe 2:13
kudi muntu undi musue kuleja ta tshiji lukasa, k mmuwule tente
luse.” h 20 Kadi wakamba kabidi k Nom 14:18
2Pt 3:9 ne dinanga dia lulamatu2l ne bu-
ne: “Kuena mua kumona mpala lelela,3m 7 udi uleja dinanga dia
l Yel 31:3
wanyi to, bualu kakuena muntu Mdi 3:22 lulamatu kudi bantu binunu ne
udi mua kumona mpala wanyi ne Mik 7:18
binunu; n udi ubuikila bilema, di-
kushalaye ne muoyo to.” m Mis 31:5 shipa dia mikenji ne mpekatu, o
21 Yehowa wakamba kabi- Lom 2:2
kadi mu mushindu nansha umue
di ne: “Muaba ngowu eu pa- n Dan 9:4
kena mua kupanga kunyoka mu-
buipi nanyi. Imana pa dibue. o Mis 103:12 ntu udi mupile; p udi ufila dinyo-
Yes 55:7
22 Padi butumbi buanyi buenda Ef 4:32 ka bua tshilema tshia batatu kudi
bupita, nenkuteke mu disoso 1Yn 1:9 bana ne kudi bikulu, kudi bantu
p Dut 32:35
33:12 1 Anyi “Ndi mukusungule.” 33:14 Yos 24:19 34:6 1 Anyi “udi ne muoyo muimpe.”
1 Ku mua.: “Mpala wanyi.” 33:15 1 Ku Lom 2:5
2Pt 2:4 2 Anyi “luse lujalame.” 3 Anyi “lulama-
mua.: “Bikala mpala webe kayi.” Yuda 14, 15 tu.”
179 EKESODE 34:8-22
ba tshipungu tshisatu ne kudi ba- NSHAP. 34 bua kudi tshipungidi ne bantu ba
ˆ
ntu ba tshipungu tshinayi.”a a Eks 20:5 mu buloba abu, bualu dıba didi-
8 Mose wakinama ne lukasa Dut 30:19
1Sm 15:2
bu benda bundumba ne nzambi
luonso, kutuaye mpala panshi. yabu ne balambula nzambi yabu
9 Pashishe wakamba ne: “Mpi- b Eks 33:14 milambu, a muntu mukuabu udi
ndieu Yehowa, meme muanyishi- mua kukubikila ne udi mua ku-
ˆ c Eks 32:9
dia bintu bidiye mulambule. b
bue ku mesu kuebe, nunku Yeho- Eks 33:3
ˆ
wa, ndaku koku netu munkatshi 16 Dıba adi kuakupanga kua-
d Nom 14:19
muetu b nansha mutudi bantu ba ngatshila bana bebe ba balume
mutu mukole,1c ne utubuikidile e 2Sm 7:23 bana babu ba bakaji, c ne bana
koku bilema bietu ne mpekatu Mis 147:19, 20 babu ba bakaji nebende masandi
wetu, d ne utuangate bu tshisa- f Eks 33:16
ne nzambi yabu ne nebafikishe
mba tshiebe.” 10 Yeye kuamba Dut 10:21 bana bebe ba balume ku dienda
ne: “Mona, ndi ndia nenu tshipu- masandi ne nzambi yabu. d
g Eks 19:5, 6
ngidi ne: Nengenze kumpala kua Dut 12:28 17 “Kuena ne bua kuenza nza-
tshisamba tshienu tshionso malu mbi ya tshiamu tshiengulula. e
a kukema atu kaayi manji kue-
h Eks 3:8
Eks 33:2
18 “Udi ne bua kuenza Tshibi-
nzeka1 pa buloba bujima anyi Dut 7:1 lu tshia Mampa kaayi mela Lue-
munkatshi mua bisamba bionso, e vene.f Neudie mampa kaayi mela
i Dut 7:2
ne bisamba bionso binudi baso- luevene anu mundi mukutumine
ˆ
mbe munkatshi muabi nebimone j Eks 23:32, 33 dıyi bua kuenza; wenze nanku
mudimu wa Yehowa, bualu ndi matuku muanda mutekete paku-
k Eks 23:24
ngenza nenu bualu budi buke- Dut 12:3
mbana tshikondo mu ngondo wa
mesha. f Abiba,1g bualu uvua mupatuke
l Eks 20:3 mu Ejipitu mu ngondo wa Abiba.
11 “Teleja tshindi nkutumina
ˆ 1Ko 10:14
19 “Muanabute yonso wa ba-
dıyi lelu bua kuenza. g Mona, ndi 1Yn 5:21
ˆ lume1 nguanyi, h pamue ne ba-
ngipata bena Amole, bena Kana- m Yos 24:19
na, bena Hiti, bena Pelizi, bena
nabute bonso ba bimuna biebe,
Hiwi ne bena Yebuse kumpala nansha ba ngombe nansha ba mi-
Mulongo 2
kuebe. h 12 Udimuke bua kudi koko. i 20 Udi ne bua kupikula
a 1Ko 10:20
tshipungidi ne bantu ba mu muanabute wa mpunda ku muko-
buloba buudi uya, i tshianana b Nom 25:2 ko. Kadi wewe kuyi mumupikule,
ˆ
bidi mua kulua buteyi kuudi. j 2Ko 6:14 dıba adi udi ne bua kumutshibu-
13 Kadi nudi ne bua kupula bio- c Ezl 9:2
la nshingu. Udi ne bua kupiku-
shelu biabu, nudi ne bua kubu- la muanabute yonso wa ku bana
mbula makunji abu a tshijila, ne d Dut 7:4 bebe ba balume. j Muntu nansha
Dut 31:16
nudi ne bua kukosa mitshi yabu Bal 2:17
umue kamueneki kumpala kua-
ya tshijila.1k 14 Kuena ne bua Bal 8:33 nyi bianza bitupu to.
kuinamina nzambi mukuabu to, l
1Bk 11:2
Neh 13:26
21 “Newenze mudimu matu-
bualu Yehowa mmumanyike bua Mis 106:28 ku asambombo, kadi dituku dia
mudiye ulomba1 bua bamulama- muanda mutekete newikishe.1k
e Eks 32:8
te anu yeye.2 Bushuwa, yeye udi Lew 19:4 Newikishe nansha mu tshikondo
Nzambi udi ulomba bua bamu- tshia kudima nansha mu tshia
f Lew 23:6 kupuola.
lamate anu yeye. m 15 Udimuke
g Eks 23:15 22 “Newenze Tshibilu tshia
34:9 1 Ku mua.: “badi ne nshingu miumi- Mbingu ne bintu bidi bikola bia
´
sha.” 34:10 1 Anyi “kufukibua.” 34:13 h Eks 13:2
Luk 2:23
kumpala bia ku dinowa dia ble,
1 Tang. Diumv. 34:14 1 Ku mua.: “Yeho- ne Tshibilu tshia Disangisha bia
ˆ
wa, dına diende didi dilomba.” 2 Anyi i Eks 22:30
“Yehowa mmumanyike bua mudiye kayi 34:18 1 Tang. Tshis. B15. 34:19 1 Ku
witaba bua bamutendelele pamue ne j Eks 13:15 mua.: “Tshintu tshionso tshidi tshika-
ˆ Nom 18:15, 16
nzambi mikuabu; dına dia Yehowa didi ngula difu.” 34:21 1 Anyi “kulama nsa-
Mukawu.” k Dut 5:12 batu.”
EKESODE 34:23–35:5 180
pa madimi1 ku ndekelu kua tshi- NSHAP. 34 muakule ne Nzambi to. 30 Pa-
dimu. a a Eks 23:16 vua Alona ne bena Isalele bonso
23 “Bantu balume bebe bo- Lew 23:34 bamone Mose, bakamona ne: di-
nso nebamueneke kumpala kua koba dia mpala wende divua di-
b Dut 16:16
Mukalenge mulelela, Yehowa, tua nsese, kutshinabu bua kuse-
Nzambi wa Isalele misangu isatu mena pabuipi nende. a
c Eks 34:11
ku tshidimu. b 24 Bualu nengi- 31 Kadi Mose wakababikila,
pate bisamba kumpala kuebe, c d Eks 23:18
nunku Alona ne bamfumu bonso
ne nengalabaje buloba buebe; ba tshisumbu bakalua kudiye,
muntu nansha umue kakualaka- e Eks 12:10 Mose kuakulaye nabu. 32 Pa-
na buloba buebe paudi uya bua Nom 9:12 shishe bena Isalele bonso baka-
kumona mpala wa Yehowa Nza- semena pabuipi nende, yeye ku-
mbi webe misangu isatu ku tshi- f Nom 18:8, 12 bapesha mikenji yonso ivua
Dut 26:2
dimu. Nsu 3:9 Yehowa mumupeshe ku mu-
25 “Kuena ne bua kulambula kuna wa Sinai.b 33 Pavua Mose
mashi a mulambu wanyi pamue g Eks 23:19 ujikija kuakula nabu, uvua ubui-
ne tshintu tshiela luevene to. d Dut 14:21 kila mpala wende tshilamba. c
Mulambu wa tshibilu tshia Pasa- 34 Kadi pavua Mose ubuela ku-
h Eks 24:4
ka1 kawena ne bua kushala butu- Dut 31:9, 11
mpala kua Yehowa bua kuakula
ku bujima too ne mu dinda to. e nende, uvua umbusha tshilamba
26 “Neulue ne bintu bitambe i Eks 24:8 atshi too ne pavuaye upatuka. d
buimpe bia ku bintu bidi bikola Dut 4:13 Pashishe uvua upatuka, umanyi-
bia kumpala bia mu buloba bue- sha bena Isalele mikenji ivuaye
be ku nzubu wa Yehowa Nzambi
j Dut 9:18 mupete. e 35 Bena Isalele bavua
webe. f bamona ne: dikoba dia mpala wa
k Eks 31:18
“Kuena ne bua kulambila kana Dut 10:2
Mose divua ditua nsese; nunku
ka mbuji mu mabele a mamua- Mose uvua udibuikila kabidi tshi-
ˆ
ku to.” g l Eks 32:15 lamba ku mesu too ne pavuaye
27 Yehowa wakambila kabidi ubuela bua kuakula ne Nzambi.1f
Mose ne: “Udi ne bua kufunda
ˆ
meyi aa, h bualu ndi ndia nebe
Mulongo 2
a 2Ko 3:7 35 Pashishe Mose wakasangi-
sha tshisumbu tshijima
tshipungidi, wewe ne bena Isa- tshia bena Isalele pamue, kuba-
ˆ b Eks 24:3 mbilaye ne: “Malu adi Yehowa
lele, mu diumvuangana ne meyi Dut 1:3
aa.” i 28 Wakashala ne Yehowa muele mukenji bua kuenza ngo-
muaba au matuku 40, munya c 2Ko 3:13
wu aa: g 2 Nudi mua kuenza mu-
ne butuku. Kakadia ni mbiaku- dimu matuku asambombo, kadi
ˆ dituku dia muanda mutekete ne-
dia, j kakanua ni mmayi. Nunku d 2Ko 3:16
Nzambi wakafunda pa mabue au dikale dituku dia tshijila ku-
ˆ ˆ nudi, nsabatu bua dikisha ku mi-
meyi a tshipungidi, Meyi Di- e Dut 27:10
kumi.1k dimu yonso bua Yehowa. h Muntu
29 Pashishe Mose wakatuluka f 2Ko 3:7, 13 yonso udi wenza mudimu ditu-
ku mukuna wa Sinai muikale ne ku adi, nebamushipe. i 3 Kanue-
mabue abidi a Bujadiki mu tshia- NSHAP. 35 na ne bua kutemesha kapia di-
nza tshiende. l Pavua Mose mutu- g Eks 34:32 tuku dia Nsabatu muaba nansha
luke ku mukuna, kavua muma- umue unudi nusombela to.”
nye ne: dikoba dia mpala wende h Eks 20:9, 10 4 Nunku Mose wakambila
Lew 23:3 tshisumbu tshijima tshia bena
divua ditua nsese bualu uvua
Isalele ne: “Yehowa mmutume
i Eks 31:14, 15 ˆ
34:22 1 Bavua kabidi batshibikila ne: Nom 15:32, 35
dıyi ne: 5 ‘Sangishilayi Yehowa
Tshibilu tshia Bitanda (ntenta). 34:25 bintu munkatshi muenu.j Muntu
1 Anyi “Kupita kua Yehowa.” 34:28 j Eks 25:2-7
1 Anyi “Mikenji Dikumi.” Eks 35:29 34:35 1 Ku mua.: “nende.”
181 EKESODE 35:6-25
yonso udi muoyo wende musue, a NSHAP. 35 lamba bia kulembeleja bua lupa-
atuadile Yehowa bintu ebi: or, a 2Ko 8:12 ngu, a makunji alu ne ntaku
arjan, tshiamu tshia mitaku, 2Ko 9:7 yawu mikale ne masoso; tshila-
6 buanda bua dikala dia ble, mio- b Eks 26:7
mba tshia ku tshibuelelu tshia lu-
sa mikunzubile ya mikoko, bua- Eks 36:8 pangu; 18 mpopo ya ntenta wa
nda bukunze kunzuu, line mui- tshitendelelu ne mpopo ya lu-
mpe menemene, miosa ya mbuji, b c Eks 25:3, 6 pangu ne mionji yayi; b 19 bila-
7 biseba bia bimpanga bia miko- d Eks 28:9
mba biluka bimpe menemene c
ko bikunjija, biseba bia nyama ya Eks 39:14 bua kuenza nabi mudimu mua-
nkonga, mabaya a mutshi wa mu- ba munsantu, bilamba bia tshiji-
sese, 8 mafuta a kuela mu mie- e Eks 28:15 la bia muakuidi Alona d, ne bila-
ndu, mafuta a mutshi wa bome f Eks 31:6
mba bia bana bende ba balume
bua kuenza manyi a kuelangana Eks 36:1 bua kuenzabu mudimu wa bua-
ne bua kuenza musenga wa ma- kuidi.’”
nananshi wa mupuya muimpe, c g Eks 25:10
20 Nunku tshisumbu tshijima
9 mabue a onikse, ne mabue ma- h Eks 25:13 tshia bena Isalele tshiakumbu-
kuabu a kuasa pa efoda d ne pa ka kumpala kua Mose. 21 Pa-
tshilamba tshia pa tshiadi. e i Eks 25:17 shishe muntu yonso uvua muo-
10 “‘Bantu bonso badi ba- yo wende umuenzeja e ne muntu
j Eks 26:31 yonso uvua lungenyi lumusaka,
piluke1f munkatshi muenu balue
ne benze bintu bionso bidi Ye- wakalua ne dipa dia Yehowa bua
ˆ k Eks 25:23
howa mutume dıyi bua kue- mudimu wa ku ntenta wa kusa-
nza, 11 mmumue ne: ntenta l Eks 25:30 mbakena, bua midimu yende yo-
Lew 24:5, 6 nso, ne bua bilamba bia tshijila.
wa tshitendelelu ne ntenta we-
nde ne tshibuikilu tshiende, tu- m Eks 25:31
22 Bakatungunuka ne kulua, ba-
kanu tuende tua kukanga natu ntu balume ne bantu bakaji, mu-
ne nyunguluilu yende ya mabaya, n Eks 27:20 ntu yonso uvua muoyo wende
mikamba yende, makunji ende musue, balua ne tukanu tua ku-
ne ntaku yende mikale ne ma- o Eks 30:1 lengeja natu pa bilamba, tukanu
Eks 37:25
soso; 12 Mushete g ne mikamba Eks 40:5 tua ku matshi, mpeta, ne bile-
yawu ya kuwambuila, h tshibuiki- ngejilu bikuabu, pamue ne bintu
diji i ne tshilamba tshia kukoso- p Eks 30:34, 35 bia mishindu yonso bia or. Bo-
ˆ
lola natshi;j 13 mesa k ne mika- q Eks 27:1
nso bakalua ne milambu1 yabu
mba yawu ya kuambuila ne bintu ya or kudi Yehowa. f 23 Bonso
biawu bionso ne mampa a dile- r Eks 30:18 bavua ne buanda bua dikala dia
ja; l 14 tshitekelu tshia miendu m Eks 38:8 ble, miosa mikunzubile ya miko-
bua butoke ne bintu biatshi ne ko, buanda bukunze kunzuu, line
miendu yatshi ne mafuta bua Mulongo 2 muimpe menemene, miosa ya
kutokesha;n 15 tshioshelu tshia a Eks 27:9 mbuji, biseba bikunjija bia bi-
musenga wa manananshi o ne mi- mpanga bia mikoko, ne biseba
b Eks 27:19
kamba yatshi ya kutshiambuila; bia nyama ya nkonga, bakalua
manyi a kuelangana ne musenga c Eks 31:6, 10 nabi. 24 Bonso bavua bafila
wa manananshi wa mupuya mui- Eks 39:33, 41 tshiamu tshia arjan ne tshiamu
mpe; p tshilamba tshia ku tshibue- d Eks 39:1
tshia mitaku bakalua ne dipa dia
lelu tshia ntenta wa tshitendelelu; Yehowa, ne bonso bavua ne ma-
16 tshioshelu tshia mulambu wa e Eks 25:2 baya a mutshi wa musese bua
kuosha q ne kakanu katshi ka Eks 36:2 tshitupa kayi tshionso tshia mu-
2Ko 8:12
tshiamu tshia mitaku, mikamba 2Ko 9:7 dimu bakalua nawu.
yatshi ya kutshiambuila ne bintu 25 Bantu bakaji bonso bavua
biatshi bionso; dilongo dinene ne f Eks 38:24 bapiluke g bakaluka bintu ne bia-
tshintu tshia kuditekela;r 17 bi- g Eks 28:3
nza biabu, ne bakalua ne bintu
Eks 31:6
35:10 1 Ku mua.: “ne muoyo wa meji.” Eks 36:8 35:22 1 Anyi “milambu ya kukupakaja.”
EKESODE 35:26–36:7 182
bivuabu baluke: buanda bua di- NSHAP. 35 nda bua dikala dia ble, miosa mi-
kala dia ble, miosa mikunzubile a Eks 28:15, 28 kunzubile ya mikoko, buanda bu-
Eks 39:15, 21
ya mikoko, buanda bukunze ku- kunze kunzuu ne line muimpe
nzuu, ne line muimpe meneme- menemene, ne ya muluki wa bila-
ne. 26 Bantu bakaji bonso ba- mba.1 Bantu aba nebenze midimu
vua bapiluke ne bavua muoyo ya mishindu yonso ne nebalongo-
wabu ubenzeja, bakaluka miosa b Eks 30:23-25 lole mushindu wa kuenza bintu
ya mbuji. bia mishindu yonso.
27 Bamfumu bakalua ne ma-
bue a onikse ne mabue makua- 36 “Besalele neenze mudimu
pamue ne Oholiaba ne mu-
bu a kuasa pa efoda ne pa tshi- ntu yonso mupiluke1 udi Yeho-
c Eks 30:34, 35
lamba tshia pa tshiadi, a 28 ne wa mupeshe meji ne lungenyi
mafuta a mutshi wa bome, ne bua kumanya mushindu wa kue-
mafuta bua kutokesha ne bua nza midimu yonso ya mudimu wa
kuenza manyi a kuelangana, b ne tshijila anu mudi Yehowa mutu-
ˆ
kuenza musenga wa manananshi d Eks 36:5 me dıyi bua kuenza.” a
wa mupuya muimpe. c 29 Bantu 2Ko 9:7 2 Nunku Mose wakabikila Be-
balume ne bantu bakaji bonso salele ne Oholiaba ne muntu yo-
bavua mioyo yabu ibasaka, ba- nso mupiluke uvua Yehowa mute-
kalua ne tshintu kampanda bua ke meji munda muende, b muntu
mudimu uvua Yehowa mutume e Eks 31:2-6 yonso uvua muoyo wende mu-
ˆ muenzeje bua kudifila bua kue-
dıyi ku butuangaji bua Mose bua
kuenza; bena Isalele bakalua na- nza mudimu. c 3 Pashishe baka-
tshi bu mulambu wa budisuile ngata kudi Mose bintu bionso d
kudi Yehowa. d bivua bena Isalele bafile bua mu-
f Eks 36:1 dimu wa muaba wa tshijila. Kadi
30 Pashishe Mose wakambi-
bobu bavua anu batungunuka ne
la bena Isalele ne: “Monayi, Ye-
kumutuadila milambu ya budisui-
howa mmusungule Besalele mua-
ˆ le dinda dionso.
na wa Uli muana wa Hu wa mu
4 Nunku panyima pa bama-
tshisa tshia Yuda.e 31 Mmumu- g Eks 31:3
ne kubanga mudimu wa tshiji-
wuje ne nyuma wa Nzambi, umu-
Mulongo 2 la, bena mudimu bonso bapiluke
pesha meji, lungenyi ne dimanya
bavua balua benda bapingana-
dia kuenza midimu ya bianza ya ngana, 5 ne bavua bambila
mishindu yonso 32 bua kuenza NSHAP. 36
Mose ne: “Bantu badi balua ne
bintu bilengeja bimpe, bua kue- a Eks 25:9
bintu bia bungi menemene kupi-
Eks 31:6
nza bintu ne or ne arjan ne tshia- ta bidi bikengedibua bua mudi-
mu tshia mitaku, 33 bua kuso- ˆ
mu udi Yehowa mutume dıyi bua
nga mabue ne kuela mabue mu kuenza.” 6 Ke Mose kuamba
nyunguluilu, ne bua kuenza bintu ˆ
bua bele dıyi mu tshitudilu tshi-
bilengeja bimpe bia mishindu yo- b Eks 28:3 jima ne: “Balumiana ne bakaja-
nso bia mabaya. 34 Mmuele mu Eks 35:10
na, kanulu kabidi ne bintu bikua-
muoyo wende, yeye ne Oholia- bu bua disangisha dia bintu bia
ba f muana wa Ahisamaka wa mu tshijila to.” Nunku bakakanda ba-
tshisa tshia Dana lungenyi lua ku- ntu bua kabalu kabidi ne bintu
longesha. 35 Mmubuwuje ne di- c Eks 35:21, 26 bikuabu to. 7 Bintu abi bivua
manya1g dia kuenza midimu yo- bikumbane bua mudimu wonso
nso ya bunsenda, ya muntu utu kuenzekawu, bipite too ne ku-
uzola pa bilamba ne manda, ya pita.
muntu utu uluka bilamba ne bua- d Eks 35:5-9
Nsu 3:9
35:35 1 Tang. Diumv. 36:1 1 Ku mua.:
35:35 1 Ku mua.: “muoyo wa meji.” 2Ko 9:7 “muntu yonso udi ne muoyo wa meji.”
183 EKESODE 36:8-24
8 Nunku bena mudimu bo- NSHAP. 36 bule ne nkubita inayi mu bu-
nso bapiluke a bakenza ntenta a Eks 31:6 tshiama. Bilamba bia ntenta bio-
wa tshitendelelu b ne bilamba bia nso 11 bivua bunene bumue.
ntenta dikumi bienza ne bua- 16 Pashishe wakalamakaja bila-
nda buluka bua line muimpe mba bia ntenta bitanu kaba
menemene, ne buanda bua dika- kamue, kulamakajaye bilamba
la dia ble, ne miosa miku- bia ntenta bikuabu bisambombo
nzubile ya mikoko, ne buanda kaba kamue. 17 Wakenza kabi-
bukunze kunzuu; yeye1 waka- di makoshi 50 ku muelelu kua
bienza ne bakeluba bazolapu tshilamba tshia ntenta tshivua
ne buanda. c 9 Tshilamba tshia b Eks 25:9 ku ndekelu, muaba wa kutshila-
ntenta tshionso tshivua ne nku-
Eks 39:32 makajila, kuenzaye kabidi mako-
Eb 9:9
bita1 28 mu bule ne nkubi- shi 50 ku muelelu kua tshilamba
ta inayi mu butshiama. Bilamba tshia ntenta tshikuabu tshivuabu
bia ntenta bionso bivua bunene batshilamakaja natshi. 18 Pa-
bumue. 10 Nunku wakalamaka- shishe wakenza tukanu tua ku-
ja bilamba bia ntenta bitanu kaba kanga natu 50 tua tshiamu tshia
kamue, kulamakajaye kabidi bi- mitaku bua kulamakaja ntenta
lamba bia ntenta bikuabu bitanu kaba kamue bua alue tshintu
kaba kamue. 11 Pashishe wake- tshimue.
nza makoshi ne buanda bua dika- c Eks 26:1-6 19 Wakenza tshibuikilu tshia
la dia ble ku muelelu kua tshila- ntenta ne biseba bikunjija bia bi-
mpanga bia mikoko ne tshibuiki-
mba tshia ntenta tshimue muaba
lu tshia biseba bia nyama ya
uvuabu ne bua kutshilamakaji-
nkonga bua kubuikila pa mutu
la. Wakenza kabidi bia muomu-
patshi. a
mue ku muelelu kua tshilamba
20 Pashishe wakenza nyungu-
tshia ntenta tshivua ku ndekelu
luilu ya ntenta wa tshitendelelu
muaba wa muomumue uvuabu ne
ne mabaya a mutshi wa muse-
bua kutshilamakajila. 12 Wake- se, b mimanyika kuulu. c 21 Nyu-
d Eks 26:7-11
nza makoshi 50 ku tshilamba nguluilu yonso uvua ne nku-
tshia ntenta tshimue ne mako- Mulongo 2 bita dikumi mu bule ne nkubita
shi 50 ku muelelu mukuabu kua a Eks 26:14 umue ne tshitupa mu butshiama.
tshilamba tshia ntenta muaba 22 Nyunguluilu yonso uvua ne
uvuabu ne bua kutshilamakajila, tupayikilu1 tubidi tulamakaja ka-
bua makoshi ikale matangilanga- mue ku kakuabu. Ke muakenzaye
ne. 13 Ndekelu wa bionso wake- nyunguluilu yonso ya ntenta wa
nza tukanu tua kukanga natu 50 tshitendelelu nanku. 23 Nunku
tua or, ne wakalamakaja bilamba wakenza nyunguluilu bua luseke
bia ntenta kaba kamue ne tuka- lua ku sud lua ntenta wa tshi-
nu atu, nunku ntenta wa tshite- tendelelu, nyunguluilu 20, luseke
ndelelu wakalua tshintu tshimue. b Eks 25:10, 23 ludi lutangile ku sud. 24 Pashi-
14 Pashishe wakenza bilamba Eks 27:1 she wakenza ntaku 40 ya tshia-
Eks 30:5
bia ntenta ne miosa ya mbu- Eks 36:36 mu tshia arjan mikale ne ma-
ji bua ntenta wa kubuikila pa soso ya kuteka muinshi mua
mutu pa ntenta wa tshitendelelu. nyunguluilu 20, ntaku ibidi mi-
Wakenza bilamba bia ntenta 11. d kale ne masoso muinshi mua
15 Tshilamba tshia ntenta tshio- nyunguluilu umue bua tupayiki-
nso tshivua ne nkubita 30 mu lu tuende tubidi, ne ntaku ibidi
mikale ne masoso muinshi mua
36:8 1 Bidi bimueneka ne: badi bakula nyunguluilu yonso uvua ulonda
bua Besalele. 36:9 1 Nkubita uvua ne
santimetre 44,5. Tang. Tshis. B14. c Eks 26:15-18 36:22 1 Anyi “mabaya malulame.”
EKESODE 36:25–37:6 184
bua tupayikilu tuende tubidi.a NSHAP. 36 miosa mikunzubile ya mikoko ne
25 Bua luseke lukuabu lua nte- a Eks 26:19-21 buanda bukunze kunzuu ne bua-
nta wa tshitendelelu, luseke lua nda buluka bua line muimpe me-
ku nord, wakenza nyunguluilu 20, nemene. Wakazolapu bakeluba a
26 ne ntaku yayi 40 ya tshia- ne buanda. b 36 Pashishe waka-
b Eks 26:22-25
mu tshia arjan mikale ne maso- tshienzela makunji anayi a mu-
so, ntaku ibidi mikale ne masoso tshi wa musese, kualamikaye or,
muinshi mua nyunguluilu umue pamue ne ndobo ya or, kuenzela-
ne ntaku ibidi mikale ne masoso c Eks 26:26-28 ye kabidi makunji au ntaku ina-
muinshi mua nyunguluilu mikua- yi ya tshiamu tshia arjan mikale
bu yonso. ne masoso. 37 Pashishe wake-
27 Bua luseke lua panyima d Eks 26:29
nza tshilamba tshia ku tshibue-
pa ntenta wa tshitendelelu lua lelu tshia ntenta ne buanda bua
ku ouest, wakenza nyunguluilu dikala dia ble, ne miosa miku-
isambombo. b 28 Wakenza nyu- nzubile ya mikoko, ne buanda
nguluilu ibidi bua yikale bipanda e Eks 40:21 bukunze kunzuu, ne buanda bu-
bia mu matumba a ntenta wa Eb 10:19, 20 luka bua line muimpe meneme-
tshitendelelu mu matumba abidi ne biluka pamue, c 38 kuenzaye
Mulongo 2 kabidi makunji atshi atanu ne
a panyima. 29 Bipanda bivua
a Gen 3:24 ndobo yawu. Wakalamika or ku
bilamakaja bibidi kumbukila kui-
nshi too ne kuulu, too ne mua- nsongo yawu ne ku bikuatakaji-
ba uvua tshikanu tshia kumpa- lu1 biawu, kadi ntaku yawu itanu
la. Ke tshivuaye muenze ne b Eks 26:31, 32 mikale ne masoso ivua ya tshia-
bipanda bibidi bia mu matumba mu tshia mitaku.
abi. 30 Nunku nyunguluilu yo-
nso ivua muanda mukulu ne nta-
c Eks 26:36, 37
37 Pashishe Besaleled wake-
nza Mushete e ne mabaya a
ku yayi 16 ya tshiamu tshia arjan
mutshi wa musese. Uvua ne nku-
mikale ne masoso, ntaku ibidi bita1 ibidi ne tshitupa mu bule,
NSHAP. 37
mikale ne masoso muinshi mua nkubita umue ne tshitupa mu bu-
d Eks 31:2-5
nyunguluilu yonso. Eks 38:22
tshiama ne nkubita umue ne tshi-
31 Pashishe wakenza mika- tupa mu butumbuke. f 2 Yeye
mba ne mutshi wa musese, mi- wakawulamika or muimpe mene-
kamba itanu bua nyunguluilu ya mene munda ne pambelu, kuwu-
e Eks 40:3 nyungululaye ne muelelu1 wa or.g
luseke lumue lua ntenta wa tshi- Nom 10:33
tendelelu c 32 ne mikamba ita- 3 Pashishe wakawenzela bikanu
nu bua nyunguluilu ya luseke binayi bia or bia kuasa ku mutu
lukuabu lua ntenta wa tshi- kua mikolo yawu inayi, bikanu bi-
f Eks 25:10-15 bidi ku luseke lumue ne bikanu
tendelelu ne itanu bua nyungu-
luilu ya ntenta wa tshitendele- bibidi ku luseke lukuabu. 4 Pa-
lu bua luseke lua panyima lua shishe wakenza mikamba ne mu-
ku ouest. 33 Wakenza muka- g Eb 9:4 tshi wa musese, kuyilamikaye
mba wa pankatshi bua wupitshi- or. h 5 Pashishe wakabueja mi-
le pankatshi pa nyunguluilu ku- kamba ayi mu bikanu ku nseke
mbukila ku ditengu dimue too ne ya Mushete bua kuambula nayi
ku dikuabu. 34 Wakalamika or
h 2Ku 5:9 Mushete au. i
ku nyunguluilu yonso, kuenzaye 6 Wakenza tshibuikidiji tshia
bikanu biayi bia or bua kubueja- or muimpe menemene.j Tshivua
mu mikamba, ne kulamikaye or i Yos 3:8
36:38 1 Anyi “nkanu; bikanu; bitata”
ku mikamba ayi. d bua kusuika nabi. 37:1 1 Nkubita uvua
35 Pashishe wakenza tshila- ne santimetre 44,5. Tang. Tshis. B14.
mba tshia kukosolola natshi e ne j Lew 16:2, 14 37:2 1 Anyi “mubangubangu mule-
buanda bua dikala dia ble, ne 1Ku 28:11 ngeja.”
185 EKESODE 37:7-23
ne nkubita ibidi ne tshitupa mu NSHAP. 37 Tshitaku tshiatshi, mulamba wa-
bule ne nkubita umue ne tshi- a Eks 25:17-20 tshi, tuntaku tuatshi tua bilongo,
tupa mu butshiama. a 7 Pashi- bilongo biatshi bitshidi bivunga-
she wakenza bakeluba babidi b ku mane, ne bilongo biatshi bikadi
ntengu yonso ibidi ya tshibuikidi- bikanguke bivua bienza ne tshi-
ji ne or mufula. c 8 Mukeluba pese tshimue tshijima. a 18 Ma-
umue uvua ku ditengu dimue ne tamba asambombo avua mapa-
b Gen 3:24 tuke mu nseke yatshi, matamba
mukeluba mukuabu ku ditengu
dikuabu. Wakenza bakeluba ku asatu a tshitekelu tshia mie-
ntengu yonso ibidi ya tshibuikidi- ndu mu luseke lumue ne ma-
ji. 9 Bakeluba babidi abu bavua tamba asatu mu luseke lukuabu.
babalule mapuapua abu matangi- 19 Ku ditamba dionso dia luse-
ja muulu, babuikile tshibuikidiji ke lumue kuvua tuntaku tusatu
c Eks 40:20
ne mapuapua abu.d Bavua bata- tua bilongo tuenza bu mudi bi-
ngilangane ne mpala yabu ivua longo bia mutshi wa amande
mitangija pa tshibuikidiji. e ne bilongo bitshidi bivungama-
ˆ ne ne bilongo bikadi bikangu-
10 Pashishe wakenza mesa ne
ke bienda bishintakanangana, ne
mabaya a mutshi wa musese.f
ˆ d Eb 9:5
ku ditamba dionso dia luse-
Mesa avua ne nkubita ibidi mu
ke lukuabu kuvua tuntaku tusa-
bule, nkubita umue mu butshia- tu tua bilongo tuenza bu mudi bi-
ma ne nkubita umue ne tshitu- longo bia mutshi wa amande
pa mu bule bua muulu. g 11 Wa- ne bilongo bitshidi bivungama-
kaalamika or muimpe menemene, ne ne bilongo bikadi bikangu-
kuanyungululaye ne muelelu1 wa e 1Sm 4:4 ke bienda bishintakanangana.
or. 12 Pashishe wakenza muba- Mis 80:1 Wakenza nunku bua matamba
ngubangu wa bunene bua tshia- onso asambombo avua mapatu-
nza2 kumpenga kuawu ne muele- ke ku mulamba wa tshitekelu
lu1 wa or ku mubangubangu au. tshia miendu. 20 Ku mulamba
ˆ
13 Pashishe wakenzela mesa au wa tshitekelu tshia miendu ku-
bikanu binayi bia or, kuasaye bi- vua tuntaku tunayi tua bilongo
f Eks 40:4
kanu abi ku matumba anayi mua- tuenza bu mudi bilongo bia mu-
ba uvuabu bashile mikolo inayi. tshi wa amande, ne bilongo bi-
14 Bikanu bivua pabuipi ne mu- tshidi bivungamane ne bilongo
bangubangu bua kuikalabi bikua- bikadi bikanguke bienda bishi-
ta mikamba ivuabu bambula nayi
ˆ ntakanangana. 21 Kuvua tshi-
mesa. 15 Pashishe wakenza mi- g Eks 25:23-28 longo tshitshidi tshivungamane
kamba ne mutshi wa musese bua muinshi mua matamba atshi abi-
ˆ
kuambula nayi mesa, kuyilami- di a kumpala avua mapatuke ku
kaye or. 16 Pashishe kuenzaye mulamba ne tshilongo tshitshidi
ˆ tshivungamane muinshi mua ma-
bintu bia kuteka ku mesa ne
or muimpe menemene: malongo tamba abidi avua alonda, ne tshi-
awu, makopo awu, bibakudi ne h Eks 25:29 longo tshitshidi tshivungamane
mbidika biawu bivuabu bapongo- muinshi mua matamba makua-
lola nabi milambu ya bia kunua. h bu abidi avua alonda, bua mata-
17 Pashishe wakenza tshite- mba asambombo avua mapatuke
kelu tshia miendu i tshia or mui- ku mulamba wa tshitekelu tshia
mpe menemene. Wakenza tshite- miendu. 22 Bilongo bitshidi bi-
i Eks 40:24
kelu tshia miendu ne or mufula. Lew 24:4
vungamane ne matamba ne tshi-
2Ku 13:11 tekelu tshia miendu tshionso bi-
37:11, 12 1 Anyi “mubangubangu mule- vua bienza bua bikale tshipese
ngeja.” 37:12 2 Santimetre mitue Mulongo 2 tshimue tshia or muimpe mene-
ku 7,4. Tang. Tshis. B14. a Eks 25:31-39 mene, or mufula. 23 Pashishe
EKESODE 37:24–38:11 186
wakenza miendu yatshi muanda NSHAP. 37 pa matumba atshi anayi. Nsengu
mutekete a ne tushola tuatshi tua a Nom 8:2 yatshi ivua mienzelaku. Pashi-
kukoka natu mikaba ya miendu1 she wakatshilamika tshiamu tshia
ne bintu biatshi bia kuambuila mitaku.a 3 Pashishe wakenza bi-
kapia, ne or muimpe menemene. ntu bia tshioshelu bionso: tumbe-
24 Wakatshienza, tshiotshi pa- ketshi, bikasu, bibakudi, nsomo,
mue ne bintu biatshi bionso, ne ne bintu bia kuambuila ka-
b Eks 30:7
ntalanta1 mujima wa or muimpe Eks 40:5
pia. Wakenza bintu biatshi bionso
menemene. Mis 141:2 ne tshiamu tshia mitaku. 4 Wa-
25 Pashishe wakenza tshio- Bua 8:3
kenzela kabidi tshioshelu kaka-
shelu tshia musenga wa mana- nu kaluka ne nkanu ya tshiamu
nanshi b ne mabaya a mutshi wa tshia mitaku muinshi mua mu-
musese. Tshivua ne nseke ina- bangubangu, kuinshi lua panka-
yi ya bule bumue, nkubita umue tshi patshi. 5 Wakenza bikanu
mu bule ne nkubita umue mu bu- c Eks 30:1-5 binayi mu matumba anayi pabui-
tshiama ne nkubita ibidi mu pi ne kakanu ka tshiamu tshia
butumbuke. Nsengu yatshi neyi- mitaku bua kukuatabi mikamba.
kale mienzelaku. c 26 Wakatshi- 6 Pashishe wakenza mikamba ya
lamika or muimpe menemene pa mutshi wa musese, kuyilamika-
mutu patshi ne ku nseke ya- ye tshiamu tshia mitaku. 7 Wa-
d Eks 30:25, 33
tshi yonso, ne ku nsengu yatshi, Eks 40:9
kabueja mikamba ayi mu bika-
ne wakatshinyungulula ne mue- nu bivua mu nseke ya tshioshelu
lelu1 wa or. 27 Wakatshienzela bua kutshiambula nayi. Wakenza
bikanu bibidi bia or kuinshi kua tshioshelu atshi tshienze bu mu-
muelelu1 uvua mutshinyungulu- shete wa mabaya mutubuluke.
ke ku nseke ibidi ivua mitangi- 8 Pashishe wakenza dilongo
e Eks 30:34, 35
langane bua bikuate mikamba Mis 141:2 dinene dia tshiamu tshia mitakub
ya kutshiambula nayi. 28 Pa- ne tshintu tshia kuditekela tshia
shishe wakenza mikamba ne mu- NSHAP. 38 tshiamu tshia mitaku; wakabie-
tshi wa musese, kuyilamikaye f Eks 27:1-8 nza ne mmuenu1 ya bantu baka-
or. 29 Wakenza kabidi manyi a Eks 40:10 ji bavua balongolola bua kuenza
tshijila a kuelangana, d ne muse- mudimu ku tshibuelelu tshia nte-
nga wa manananshi muimpe me- Mulongo 2 nta wa kusambakena.
nemene, wa mupuya muimpe, e a 2Ku 1:5 9 Pashishe wakenza lupangu.c
musambakaja bimpe meneme- Bua luseke lua ku sud kua lupa-
ne.1 ngu, ludi lutangile ku sud, wake-
LE WITI KI
MALU ADI M U M U K AN DA E U
3:1 1Anyi “mulambu wa milambu ya dita- f Gen 9:4 3:11, 16 1Ku mua.: “mampa,” mmumue
Lew 17:10, 13
lala.” 3:5, 16 2Anyi “didi ditukijija; didi Dut 12:23
ne: bu tshitupa tshia Nzambi tshia mula-
dituyisha.” Ku mua.: “didi difila dikisha.” Bz 15:20, 29 mbu wa diumvuangana.
197 LEWITIKI 4:1-17
6
wa muakuidi, c anu bu mulambu Yehowa wakambila kabidi
wa ntete.’” d Mose ne: 2 “Bikala muntu1
g Eks 30:13
14 Yehowa wakatungunuka Lew 27:25 muenze mpekatu ne muenze
ne kuakula ne Mose wamba ne: bualu bua dipanga lulamatu
15 “Bikala muntu1 mupange kudi Yehowa c pa kudinga mue-
lulamatu bualu mmushipe muke- h Lew 6:4, 5 na mutumba nende bua tshintu
Lew 22:14
nji udi utangila bintu bia tshijila Nom 5:6, 7 tshidibu batekeshe kudiye, d anyi
bia Yehowa kabiyi ku bukole, e tshintu tshidibu bamueyeke, pe-
nealue ne tshimpanga tshia mu- shi yeye muibe anyi mushime
koko tshimpe tshia mu tshisu- i Eks 32:30 muena mutumba nende mumui-
mbu tshia mikoko kudi Yeho- be, 3 anyi muangule tshintu
wa bu mulambu wa dipila; f tshijimine ne mushime bua tshi-
mushinga watshi mu nshekele2 j Lew 6:7 ntu atshi, ne bikalaye muenze
Lew 19:22
ya arjan mmujadika bilondeshile mutshipu wa dishima bua mpe-
nshekele wa muaba wa tshijila.3 g katu yonso wa mushindu eu udi-
Mulongo 2
16 Neafute bua mpekatu udiye ye mua kuenza, e udi ne bua kue-
a Lew 5:2
muenze bua muaba wa tshijila, nza nunku: 4 Bikalaye muenze
ne neasakidile kabidi tshia bita- mpekatu ne mupile, udi ne
nu tshia mushinga au. h Neabifi- bua kupingaja tshintu tshivua-
b Lew 6:6
le kudi muakuidi, bua muakuidi ye muibe, tshivuaye munyenge,
amubuikidile mpekatu i ne tshi- tshivuaye mupetele ku dishi-
NSHAP. 6
mpanga tshia mukoko tshia mu- ma, tshivuabu batekeshe kudiye,
c Nom 5:6
lambu wa dipila, ne muntu au anyi tshintu tshijimine tshivua-
neafuidibue luse. j ye muangule, 5 peshi tshintu
17 “Bikala muntu1 muenze d Eks 22:7 kayi tshionso tshivuaye muenze-
mpekatu bualu mmuenze bumue Lew 19:11 le mutshipu wa dishima, ne udi
bua ku malu adi Yehowa muele ne bua kutshifuta tshionso tshi-
jima, f kusakidilaku ne tshia bi-
5:11 1Tshia dikumi tshia efa tshivua tshi- e Eks 22:10, 11
buela litre 2,2. Tang. Tshis. B14. 5:12 Lew 19:12 tanu tshia mushinga watshi.
1Anyi “bu tshitupa tshidi tshivuluija
Ef 4:25 Udi ne bua kutshipesha muena
Kls 3:9
(tshileja) mulambu au.” 5:15, 17; 6:2 tshintu dituku didibu bajadika
1Anyi “anyima.” 5:15 2Nshekele uvua dipila diende. 6 Bua mulambu
ne grame 11,4. Tang. Tshis. B14. 3Anyi f Lew 5:15, 16
wa dipila, neatuadile muakuidi
“bilondeshile nshekele wa tshijila.” Nom 5:6, 7 tshimpanga tshia mukoko tshi-
201 LEWITIKI 6:7-21
ˆ
mpe tshia mu tshisumbu tshia NSHAP. 6 ne bua kulua nawu ku mesu kua
mikoko, bilondeshile mushinga a Lew 5:15 Yehowa kumpala kua tshioshe-
udibu batue, bu mulambu we- Lew 7:1
Yes 53:10
lu. 15 Umue wa kudibu nea-
nde wa dipila wa kupesha ngate dianza dia bukula mu bu-
Yehowa. a 7 Muakuidi neamu- b Lew 5:18 kula bunefuke bua mulambu wa
buikidile mpekatu kumpala kua ntete ne ndambu wa mafuta a
Yehowa, ne muntu au neafuidi- c Eks 29:38-42 mulambu au ne budimbu bua
Nom 28:3
bue luse bua bualu kayi buonso Eb 10:11 mupuya muimpe buonso budi
budiye mua kuikala muenze bu- pa mulambu wa ntete, ne nea-
vua bumukebele dipila.” b d Eks 28:39 bifuimishe pa tshioshelu bu di-
Lew 16:32
8 Yehowa wakatungunuka ne Yhz 44:17 pembu dimpe1 bua tshimanyinu
kuakula ne Mose, wamba ne: tshia mulambu2 kudi Yehowa. a
9 “Tumina Alona ne bana be- e Eks 28:42
16 Alona ne bana bende ba ba-
ˆ Eks 39:27, 28
nde ba balume dıyi ne: ‘Muke- lume nebadie bidi bishala ku
nji wa mulambu wa kuosha ngo- f Eks 27:3 mulambu au. b Nebabidiile mua-
wu eu: c Mulambu wa kuosha udi Lew 1:16
ba kampanda wa tshijila bu ma-
ne bua kushala mu kapia kadi pa mpa kaayi mela luevene. Nebabi-
g Lew 16:23
tshioshelu butuku bujima too ne Yhz 44:19 diile mu lubanza lua ntenta wa
mu dinda, badi ne bua kulama kusambakena. c 17 Kabena ne
kapia anu katema pa tshioshe- h Lew 4:3, 12
bua kubiosha ne tshintu tshie-
lu. 10 Muakuidi neavuale tshi- la luevene to. d Ndi mubifile bu
lamba tshiende tshia mudimu i Lew 1:7
Neh 13:30, 31 tshitupa tshiabu tshia mu mila-
tshia line d ne neavuale kapu-
mbu yanyi miosha pa kapia. e
tula1 e ka line bua kujika mubi- j Lew 3:5, 16
Mbintu bitambe tshijila f anu bu
di wende. Pashishe neumbushe
butu2 f bua mulambu wa kuo- k Lew 2:1 mulambu wa mpekatu ne mu-
sha uvua kapia kashidishe pa
Nom 15:3, 4 lambu wa dipila. 18 Muana wa
tshioshelu, ne neabuele kumpe- balume yonso wa ku bana ba
Mulongo 2 Alona neabidie. g Nebikale tshi-
nga kua tshioshelu. 11 Pashi- a Lew 2:2, 9
she neavule bilamba biende, g Lew 5:11, 12
tupa tshiabu tshia kashidi tshia
neavuale bilamba bikuabu, ne ku milambu ya Yehowa miosha
neaye ne butu muaba wa ma- b Lew 2:3 pa kapia mu bipungu bienu bio-
nkenda udi pambelu pa tshitudi-
Lew 5:13
Yhz 44:29
nso. h Tshintu tshionso tshiale-
lu. h 12 Badi ne bua kulama ka- 1Ko 9:13 ngaku1 netshilue tshia tshijila.’”
pia bua kikale anu katema pa 19 Yehowa wakambila kabidi
tshioshelu. Kakena ne bua kuji-
c Lew 10:12
Mose ne: 20 “Mulambu wikala
ma to. Muakuidi udi ne bua kue- d Lew 2:11 Alona ne bana bende ba balu-
la nkunyi i mu kapia mu dinda me ne bua kulua nawu kudi
dionso ne kulongapu mulambu e Nom 18:9 Yehowa dituku diamuelabu ma-
wa kuosha, ne neafuimishapu nyi ngowu eu: i tshia dikumi
mafuta a milambu ya diumvua- f Lew 2:3, 10 tshia efa1 j wa bukula bunefuke
ngana. j 13 Badi ne bua kulama g Nom 18:10 bu mulambu wa ntete wa kufi-
kapia bua kikale katema anu ku- la pa tshibidilu, k tshitupa mu di-
tema pa tshioshelu. Kakena ne h Lew 24:8, 9 nda, tshitupa tshikuabu dilolo.
bua kujima to. 21 Ngua kuenza ne mafuta mu
14 “‘Kadi mukenji wa mula- i Eks 30:30
Eb 5:1
mbu wa ntete ngowu eu: k Nuenu 6:15 1Anyi “didi ditukijija; didi dituyisha.”
bana ba balume ba Alona nudi j Eks 16:36 Ku mua.: “didi difila dikisha.” 2Anyi
“bu tshitupa tshidi tshivuluija (tshile-
6:10 1Anyi “bilamba bia muinshi; kapa- k Eks 29:1, 2 ja) mulambu au.” 6:18 1Anyi “tshiale-
nu ka bitupa.” 2Anyi “butu bua manyi,” Eks 29:40, 41 nga milambu ayi.” 6:20 1Tshia dikumi
Lew 2:1
mmumue ne: butu busambakane ne ma- Lew 9:17
tshia efa tshivua tshibuela litre 2,2. Tang.
nyi a milambu. Nom 28:4, 5 Tshis. B14.
LEWITIKI 6:22–7:12 202
mpanu. a Neulue nawu musamba- NSHAP. 6 mbakena bua kubuikila mpekatu
kaja bimpe ne mafuta, ne neulue a Lew 2:5 muaba wa tshijila. a Badi ne bua
nawu mukosolola bitupa bitupa Lew 7:9 kuwosha mu kapia.
1Ku 23:29
bu tshintu tshikanga tshia mu-
lambu wa ntete, bu dipembu di-
mpe1 kudi Yehowa. 22 Muakui-
b Dut 10:6
c Lew 4:3
7 “‘Mukenji wa mulambu wa
dipila ngowu eu: b Ntshi-
d Lew 1:3, 11
ntu tshitambe tshijila. 2 Neba-
di muela manyi wa munkatshi shipele mulambu wa dipila mua-
mua bana bende b udi umupinga- e Lew 10:17
Nom 18:9 ba udibu bashipela milambu ya
na neawufile. Nebafuimishile Ye- Yhz 44:29 kuosha, ne mashi awu c nga ku-
howa mulambu mujima au. Eu f Eks 27:9 miamina ku nseke yonso ya
mmukenji wa kashidi. 23 Mula- Lew 6:14, 16
tshioshelu. d 3 Nealue ne mafu-
Yhz 42:13
mbu wa ntete wonso wa muakui- ta awu onso, e pamue ne muki-
g Lew 6:14, 18
di udi ne bua kuikala mulambu Lew 21:21, 22 la wa mafuta, ne mafuta adi ku
mujima. Kabena ne bua kuwudia Nom 18:10
mala, 4 ne tuonyi tubidi ne ma-
nansha.” h Lew 6:25 futa atu adi pabuipi ne mbese.
24 Yehowa wakakula kabidi
Neumbushe kabidi lutandetande
ne Mose, wamba ne: 25 “Ambi- Mulongo 2 lua ku mutshima pamue ne tuo-
la Alona ne bana bende ba ba- a Lew 4:5 nyi. f 5 Muakuidi neabifuimishe
lume ne: ‘Mukenji wa mulambu Lew 10:18
Lew 16:27 pa tshioshelu bu mulambu muo-
wa mpekatu ngowu eu: c Mua- Eb 13:11 sha pa kapia bua Yehowa. g Mmu-
ba udibu bashipela mulambu wa
lambu wa dipila. 6 Muntu mu-
kuosha d ke muaba washipela- NSHAP. 7 lume yonso wa munkatshi mua
bu kabidi mulambu wa mpekatu b Lew 5:6 bakuidi neawudie, h ne ngua ku-
kumpala kua Yehowa. Ntshintu Lew 6:6
diila muaba kampanda wa tshi-
tshitambe tshijila. 26 Muakui-
Lew 14:2, 12
Lew 19:20, 21 jila. Ntshintu tshitambe tshijila. i
di udi uwufila bua mpekatu nea- Nom 6:12
7 Mukenji udi utangila mula-
wudie. e Ngua kudiila muaba ka- c Eb 9:22
mbu wa mpekatu udi utangila
mpanda wa tshijila, mu lubanza d Lew 3:1, 2
kabidi mulambu wa dipila; ngua
lua ntenta wa kusambakena. f Lew 5:9
muakuidi udi ubuikila nawu
27 “‘Tshintu tshionso tshidi e Eks 29:13, 14
Lew 3:9, 17 mpekatu. j
tshilenga ku munyinyi wawu ne- Lew 4:8, 9
8 “‘Padi muakuidi ufidila mu-
tshilue tshia tshijila, ne padi Lew 8:18, 20
ntu mulambu wa kuosha, tshi-
muntu kayi yonso udiela nda- f Lew 3:3, 4
seba k tshia mulambu wa kuosha
mbu wa mashi a mulambu ku bi- g Lew 3:14-16
udibu bafile kudi muakuidi ne-
lamba biende, wewe udi ne bua h Lew 5:13
Lew 6:14, 16 tshikale tshiende.
kusukuila tshidi tshimatshile
mashi muaba kampanda wa tshi-
Nom 18:9 9 “‘Mulambu wa ntete wonso
jila. 28 Dibungu divuabu ba-
i Lew 2:3 udi muoshila mu mfulu anyi
wulambile ndia kutayisha. Kadi
j Lew 6:25, 26 muenzela mu luesu peshi mu
Lew 14:13
bobu bawulambile mu tshiesu mpanu l ngua muakuidi udi uwu-
ˆ
tshia tshiamu tshia mitaku, dıba
k Eks 29:14
Lew 1:6
fila. Newikale wende. m 10 Kadi
adi badi ne bua kupela tshiesu l Lew 6:20, 21
mulambu wa ntete wonso udi
ˆ 1Ku 23:29 musambakaja ne mafuta n anyi
atshi ne kutshisukula ne mayi.
29 “‘Muntu mulume yonso wa m Lew 2:3-7 udi mume o newikale wa bana ba
munkatshi mua bakuidi neawu-
Nom 18:9 balume bonso ba Alona; yonso
1Ko 9:13
die. g Ntshintu tshitambe tshiji- wa kudibu neapete bungi bua
n Lew 14:21
la. h 30 Kadi kabena ne bua ku- muomumue.
o Lew 5:11
dia mulambu wa mpekatu bobu Nom 5:15 11 “‘Mpindieu mukenji wa
babuele ne ndambu wa mashi a p Lew 3:1 mulambu wa diumvuangana p udi
mulambu au mu ntenta wa kusa- Lew 7:20 muntu mua kulua nawu kudi Ye-
Lew 22:21
1Ko 10:16
howa ngowu eu: 12 Yeye mu-
6:21 1Anyi “didi ditukijija; didi dituyisha.” q Lew 22:29
lue nawu bua kuela tuasakidi-
Ku mua.: “didi difila dikisha.” 2Ku 29:31 la, q nealue ne mulambu wa
203 LEWITIKI 7:13-29
kuela nawu tuasakidila au pa- NSHAP. 7 20 “‘Kadi muntu1 yonso udi
mue ne mampa menza bu bi- a Lew 6:25, 26 ne bukoya udi udia munyinyi wa
kata kaayi mela luevene masa- Lew 10:14 mulambu wa diumvuangana wa
Nom 18:8
mbakaja ne mafuta, mikata ya bende wa Yehowa, badi ne bua
bibetubetu kayiyi miela luevene kumbusha2 muntu1 au mu tshi-
milaba mafuta, ne mampa me- samba tshiabu. a 21 Bikala mu-
b Lew 22:29, 30
nza bu bikata menza ne bu- ntu1 mulenge tshintu kayi tshio-
kula bunefuke, bututakaja bi- nso tshidi ne bukoya, nansha
mpe ne busambakaja ne mafuta. tshiotshi tshikale bukoya bua
13 Nealue ne mulambu wende c Lew 22:21 muntu, b anyi nyama udi kayi
pamue ne mampa menza bu bi- mukumbane c anyi tshintu kayi
kata mela luevene ne mulambu tshionso tshia muengu tshidi ne
wa kuela nawu tuasakidila wa d Lew 22:23 bukoya, d ne mudie ndambu wa
milambu yende ya diumvuanga- Dut 12:5, 6 munyinyi wa mulambu wa diu-
na. 14 Mu bintu ebi nealue ne mvuangana wa bende wa Yeho-
tshintu tshimue tshia mu mu- wa, badi ne bua kumbusha2 mu-
lambu wonso bu tshitupa tshia e Lew 19:5, 6 ntu1 au mu tshisamba tshiabu.’”
tshijila tshia Yehowa; netshika- 22 Yehowa wakatungunuka
le tshia muakuidi udi umiami- ne kuakula ne Mose, wamba ne:
na mashi a milambu ya diu- f Lew 19:7, 8 23 “Ambila bena Isalele ne: ‘Ka-
mvuangana. a 15 Munyinyi wa nuena ne bua kudia mafuta kayi
mulambu wa kuela nawu tuasa- Mulongo 2 onso e a ngombe anyi a tshimpa-
kidila wa milambu yende ya diu- a Nom 19:20 nga tshia mukoko tshiana anyi
mvuangana ngua kudia dituku a mbuji to. 24 Mafuta a nyama
didiye uwufila. Kena ne bua ku- musangana mufue ne mafuta a
wushiya nansha mukese too ne nyama mushipa kudi nyama mu-
mu dinda to. b b Lew 12:2, 4
kuabu nudi mua kuenza nawu
16 “‘Bikala mulambu wa mudimu mukuabu kayi wonso,
kupa kuende muikale mutshipu c kadi kanuena ne bua kuadia na-
anyi mulambu wa budisuile, d ne- c Lew 11:21-24 nsha kakese. f 25 Bualu bua
Dut 14:7
bawudie dituku didiye ufila mu- muntu yonso udi udia mafuta a
lambu wende, ne badi kabidi nyama udiye ufila bu mulambu
mua kudia munyinyi udi musha- muosha pa kapia bua Yehowa
le dituku didi dilonda. 17 Kadi d Lew 11:10 badi ne bua kumumbusha1 mu
Dut 14:10
munyinyi wa mulambu awu udi tshisamba tshiabu.
ushala too ne mu dituku disatu 26 “‘Kanuena ne bua kudia
nebawoshe mu kapia. e 18 Kadi mashi kayi onso g muaba kayi
dituku disatu bobu badie mu- e Lew 3:16, 17
Lew 4:8-10
wonso unudi basombele, nansha
nyinyi nansha mukese wa mula- 1Sm 2:16, 17 owu a nyunyi anyi a nyama.
mbu wende wa diumvuangana, 27 Muntu2 yonso udi udia ma-
muntu udi uwufila kakuanyi- shi kayi onso badi ne bua kumu-
shibua to. Kabakumuitabilawu f Eks 22:31 mbusha1 h mu tshisamba tshia-
to; ntshintu tshibole, ne muntu1 Lew 17:15 bu.’”
udi udia ndambu wa munyinyi 28 Yehowa wakambila kabidi
au neambule bujitu bua tshilema Mose ne: 29 “Ambila bena Isa-
tshiende. f 19 Munyinyi udi ule- g Gen 9:4 lele ne: ‘Muntu yonso udi ulua
nga tshintu kayi tshionso tshia Lew 3:17
ne mulambu wende wa diu-
Lew 17:10
bukoya ki ngua kudia to. Ngua Dut 12:16 mvuangana kudi Yehowa nea-
kuosha mu kapia. Muntu yonso 1Sm 14:33 file tshitupa tshia mulambu
Bz 15:20, 29
udi mukezuke udi mua kudia
munyinyi mukezuke. 7:20, 21 2Anyi “kushipa.” 7:25, 27
1Anyi “kumushipa.” 7:27 2Anyi “Anyi-
7:18, 20, 21 1Anyi “anyima.” h Lew 17:14 ma.”
LEWITIKI 7:30–8:9 204
ˆ
tshiangatshila mu mulambu we- NSHAP. 7 mine bena Isalele dıyi bua kulua
nde wa diumvuangana kudi Ye- a Lew 3:1 ne milambu yabu kudi Yehowa
howa. a 30 Nealue ne mafuta b b Lew 3:3 mu tshipela tshia Sinai. a
8
pamue ne tshiadi mu bianza bie- c Eks 29:24 Yehowa wakatungunuka ne
nde bu mulambu muosha pa ka- Lew 8:25-27
kuakula ne Mose, wamba ne:
Lew 9:21
pia bua Yehowa, ne neawuku- 2 “Luaku ne Alona pamue ne
d Lew 3:3-5
pakaje kumpala ne panyima bu bana bende ba balume, b ne bila-
mulambu wa kukupakaja c ku- e Lew 8:29
mba, c ne manyi a kuelangana, d
mpala kua Yehowa. 31 Muakui- f Eks 29:27, 28
ne ngombe mulume wa mulambu
Lew 10:14
di neafuimishe mafuta pa tshio- Nom 6:20 wa mpekatu, ne bimpanga bibi-
shelu, d kadi tshiadi netshikale g Dut 18:3 di bia mikoko, ne tshianda1 tshia
tshia Alona ne bana bende ba ba- h Lew 10:14 mampa kaayi mela luevene, e
lume. e i Eks 28:1 3 usangishe tshisumbu tshijima
32 “‘Nenupeshe muakuidi Eks 29:4, 7 kaba kamue ku tshibuelelu tshia
tshibelu tshia dia balume bu Eks 40:13
ntenta wa kusambakena.”
tshitupa tshia tshijila tshia mu j Eks 40:15
Lew 8:12 4 Nunku Mose wakenza anu
milambu yenu ya diumvuanga- muvua Yehowa mumutumine
k Lew 6:9 ˆ
na. f 33 Muana wa Alona udi dıyi bua kuenza, ne tshisu-
l Lew 2:1
ulambula mashi a milambu ya Lew 6:14 mbu tshijima tshiakadisangisha
diumvuangana ne mafuta nea- m Lew 6:25 kaba kamue ku tshibuelelu tshia
ngate tshibelu tshia dia balume ntenta wa kusambakena. 5 Ke
n Lew 5:6
bu tshitupa tshiende. g 34 Bua- Lew 7:1 Mose kuambilaye tshisumbu ne:
lu ndi muangate tshiadi tshia o Eks 29:1 “Ke tshidi Yehowa mututumine
mulambu wa kukupakaja ne tshi- ˆ
Lew 6:20
dıyi bua kuenza etshi.” 6 Nu-
belu tshia tshitupa tshia tshiji- p Lew 3:1
nku Mose wakasemeja Alona ne
la mu milambu ya diumvuangana q Eks 34:27 bana bende ba balume pabuipi,
ya bena Isalele, ne ndi mubipe- ˆ
ne wakabowesha mayi. f 7 Pa-
she muakuidi Alona ne bana be- Mulongo 2 shishe wakamuvuadika muzabi, g
nde ba balume bu mukenji wa a Lew 1:2 kumusuikaye mukaba wa tshi-
kashidi bua bena Isalele. h
lamba, h kumuvuadikaye muzabi
35 “‘Etshi ke tshivua tshitu- NSHAP. 8
wa kawuyi maboko, i kumuvua-
pa tshia mu milambu ya Yeho- b Eks 28:1 dikaye kabidi efoda j ne kusuika-
wa miosha pa kapia tshia kute- c Eks 28:4 ye efoda au ne mukaba muluka1 k
ka ku luseke bua bakuidi, bua Eks 39:33, 41
wa efoda mukuata efoda bimpe
Alona ne bana bende ba balu- d Eks 30:23-25
Eks 40:15 pambidi pende. 8 Pashishe wa-
me, dituku divuaye mulue nabu kamuvuadika tshilamba tshia pa
e Eks 29:1, 2
bua kuenzelabu Yehowa mudimu tshiadi, l kuelaye Ulima ne Tumi-
wa buakuidi. i 36 Yehowa waka- f Eks 29:4
ma m mu tshilamba tshia pa
ˆ Eks 40:12
tuma dıyi bua babapeshe tshitu- g Eks 28:39 tshiadi atshi. 9 Pashishe waka-
pa etshi tshia kudi bena Isale- muvuadika tshilamba tshia kuji-
h Eks 39:27, 29
le dituku divuaye mubele manyi. j ngila n ku mutu ku mutu wende,
i Eks 39:22
Mmukenji mufunda wa kashidi kutekaye tshitata tshia or tshidi
bua bipungu biabu bionso.’” j Eks 28:6
Eks 39:2 tshibalakana, tshimanyinu tshia
37 Eu ke mukenji udi utangi- k Eks 28:8 tshijila tshia dibanjijibua,1 o ku-
la mulambu wa kuosha, k mula- Eks 29:5 mpala kua tshilamba tshia ku-
mbu wa ntete, l mulambu wa Eks 39:20
jingila ku mutu anu muvua Ye-
mpekatu, m mulambu wa dipila, n l Eks 28:15 ˆ
Eks 39:9 howa mutumine Mose dıyi bua
mulambu wa dijadikibua mu mu- kuenza.
m Eks 28:30
dimu o ne mulambu wa diumvua-
ngana, p 38 anu muvua Yehowa n Eks 29:6
8:2 1Anyi “tshibata, lubenji.” 8:7 1Anyi
ˆ Eks 39:27, 28
mutumine Mose dıyi ku mukuna o Eks 28:36 “mukaba wa mu tshimono.” 8:9 1Anyi
wa Sinai q dituku divuaye mutu- Eks 39:30 “tshikata tshia tshijila.”
205 LEWITIKI 8:10-25
10 Pashishe Mose wakanga- NSHAP. 8 mbu wa kuosha pabuipi, ne
ta manyi a kuelangana, kuelaye a Eks 30:26-28 Alona ne bana bende ba ba-
ntenta wa tshitendelelu ne bintu lume bakatenteka bianza biabu
bionso bivuamu manyi, a ne wa- pa mutu wa tshimpanga atshi. a
kabijidila. 11 Pashishe waka- 19 Pashishe Mose wakatshishi-
nyakila ndambu wa manyi au ku pa ne wakamiamina mashi ku
tshioshelu misangu muanda mu- b Eks 29:4, 7
Eks 30:30
nseke yonso ya tshioshelu.
tekete, kuelaye tshioshelu ne bi- Eks 40:13 20 Wakakosolola tshimpanga
ntu biatshi bionso ne dilongo di- Lew 21:10
atshi bitupa bitupa, ne Mose wa-
Mis 133:2
nene ne tshintu tshia kuditekela kafuimisha mutu, ne bitupa
manyi bua kubijidila. 12 Nde- abi, ne bifutafuta.1 21 Wakasu-
kelu wa bionso wakapongolola kula mala ne tulum’a mukolo
ndambu wa manyi a kuelanga- ˆ
ne mayi, ne Mose wakafuimisha
na pa mutu pa Alona, kumuela- c Eks 28:40 tshimpanga tshijima pa tshioshe-
ye manyi bua kumujidila. b Eks 29:8, 9
lu. Uvua mulambu wa kuosha
13 Pashishe Mose wakaseme- wa dipembu dimpe.1 Uvua mula-
ja Alona ne bana bende ba mbu muosha pa kapia bua Yeho-
balume pabuipi, kubavuadikaye wa anu muvua Yehowa mutumi-
mizabi, kubasuikaye mikaba ya ˆ
d Eks 29:10-14 ne Mose dıyi bua kuenza.
bilamba, kubavuadikaye1 kabidi Lew 4:3, 4
22 Pashishe wakalua ne tshi-
Lew 16:6
bilamba bia kuvuala ku mutu c
mpanga tshibidi tshia mukoko,
anu muvua Yehowa mutumine
ˆ tshimpanga tshia dibanjijibua, b
Mose dıyi bua kuenza.
ne Alona ne bana bende ba ba-
14 Pashishe wakalua ne ngo-
lume bakatenteka bianza biabu
mbe mulume wa mulambu wa e Eb 9:21, 22
pa mutu wa tshimpanga atshi. c
mpekatu, ne Alona ne bana be-
nde bakatenteka bianza biabu pa 23 Mose wakatshishipa, kua-
mutu wa ngombe wa mulambu ngataye ndambu wa mashi atshi,
wa mpekatu au. d 15 Mose wa- kuelaye ku lusongo lua ditshi dia
kamushipa, kuangataye mashi e f Lew 4:8, 9 Alona dia ku dia balume ne ku
ne munu wende, kuelaye ku nse- tshiala tshia ku tshianza tshie-
ngu ya tshioshelu ku nseke yo- nde tshia balume ne ku muan’a
nso, yeye kukezula tshioshe- nkasa munene wa ku dikasa die-
lu ku mpekatu, kadi mashi avua nde dia ku dia balume. 24 Pa-
g Lew 4:11, 12 shishe Mose wakasemeja bana
mashale wakaapongolola kui- Lew 16:27
nshi kua tshioshelu bua kutshi- ba balume ba Alona, kuelaye
jidila bua kubuikilapu mpekatu. Mulongo 2
ndambu wa mashi ku nsongo ya
16 Pashishe wakangata mafuta a Eks 29:15-18
matshi abu a ku dia balume ne
onso avua ku mala, lutandeta- Lew 1:4 ku biala bia ku bianza biabu bia
nde lua ku mutshima ne tuonyi balume ne ku bana ba nkasa ba-
tubidi ne mafuta atu, Mose ku- nene ba ku makasa abu a ku dia
bifuimishaye pa tshioshelu. f balume; kadi Mose wakamiami-
17 Pashishe wakuoshisha bisha- na mashi avua mashale ku nse-
b Lew 8:33
dile bia ku ngombe mulume, ke yonso ya tshioshelu. d
mmumue ne: tshiseba tshiende, 25 Pashishe wakangata ma-
munyinyi wende ne tumvi, mu futa, ne mukila wa mafuta, ne
kapia pambelu pa tshitudilu g anu mafuta onso avua ku mala,
muvua Yehowa mutumine Mose c Eks 29:19, 20 ne lutandetande lua ku mutshi-
ˆ
dıyi bua kuenza. ma, ne tuonyi tubidi ne mafuta
18 Pashishe wakasemeja tshi-
mpanga tshia mukoko wa mula- 8:20 1Anyi “mafuta adi manyunguluke
tuonyi.” 8:21 1Anyi “didi ditukijija; didi
8:13 1Anyi “kubajingilaye.” d Eks 24:6 dituyisha.” Ku mua.: “didi difila dikisha.”
LEWITIKI 8:26–9:4 206
atu, ne tshibelu tshia dia balu- NSHAP. 8 au ne mampa adi mu tshianda
me. a 26 Wakangata diampa di- a Eks 29:22-25 tshia dijadikibua mu mudimu,
ˆ
mue kadiyi diela luevene b dienza anu muvuabu bantumine dıyi
bu tshikata ne diampa dimue ne: ‘Alona ne bana bende ba
diela mafuta c dienza bu tshika- b Lew 2:4 balume nebabidie.’ a 32 Munyi-
ta ne mukata umue wa tshi- nyi ne mampa bidi bishala ne-
betubetu mu tshianda tshia ma- nubioshe mu kapia. b 33 Kuena
mpa kaayi mela luevene tshivua c Eks 29:1, 2 ne bua kumbuka ku tshibuele-
kumpala kua Yehowa. Pashishe lu tshia ntenta wa kusambakena
wakabiteka pa bitupa bia ma- munkatshi mua matuku muanda
futa ne pa tshibelu tshia dia d Lew 7:29, 30 mutekete too ne padi matuku
balume. 27 Pashishe wakabite- a kujikija dijadikibua dienu mu
ka bionso mu bianza bia Alona mudimu ajika, bualu nebiangate
ne mu bianza bia bana bende ba e Eks 29:26, 27 matuku muanda mutekete bua
Lew 7:34, 35
balume, kubangaye kubikupaka- kunujadika mu mudimu wa bua-
ja kumpala ne panyima bu mu- kuidi.1 c 34 Yehowa uvua mutu-
ˆ
lambu wa kukupakaja kumpala tumine dıyi bua tuetu kuenza
f Eks 30:30
kua Yehowa. 28 Pashishe Mose tshitudi benze lelu etshi bua ku-
wakabiangata mu bianza biabu, nubuikidila mpekatu. d 35 Ne-
kubifuimishaye pa tshioshelu pa nushale ku tshibuelelu tshia nte-
g Nom 3:2, 3
mutu pa mulambu wa kuosha. nta wa kusambakena munya ne
Bivua mulambu wa dijadikibua butuku matuku muanda muteke-
mu mudimu bu dipembu dimpe.1 te e ne nenuenze bualu budi Ye-
h Eks 29:21
Uvua mulambu muosha pa kapia howa munufundile f bua kuenza
bua Yehowa. bua kanufu to; bualu ke tshidibu
ˆ
29 Pashishe Mose wakanga- i Lew 6:28
bantumine dıyi bua kuenza.”
ta tshiadi, kutshikupakajaye ku- 36 Nunku Alona ne bana be-
mpala ne panyima bu mu- nde ba balume bakenza malu
Mulongo 2 ˆ
lambu wa kukupakaja kumpala a Eks 29:31, 32
onso avua Yehowa mutume dıyi
kua Yehowa. d Tshiakalua tshitu- 1Ko 9:13 ku butuangaji bua Mose bua
pa tshia Mose tshia ku tshi- kuenza.
mpanga tshia mukoko tshia dija-
dikibua mu mudimu anu muvua
ˆ
b Eks 29:34 9 Dituku dia muanda mukulu g
Mose wakabikila Alona ne
Yehowa mutumine Mose dıyi bana bende ba balume ne baku-
bua kuenza. e lu ba mu Isalele. 2 Yeye kua-
30 Pashishe Mose wakangata c Eks 29:30, 35 mbila Alona ne: “Angata mua-
Nom 3:2, 3
ndambu wa manyi a kuelangana f na wa ngombe bua mulambu
ne ndambu wa mashi avua pa wa mpekatu h ne tshimpanga
tshioshelu, kunyakilaye Alona ne d Eks 29:36 tshia mukoko bua mulambu wa
bilamba biende, ne bana be- Lew 17:11 kuosha buebe wewe, bia bimpe,
nde ne bilamba bia bana bende ulue nabi kumpala kua Yehowa.
bavuaye nabu. Nunku wakajidi- 3 Kadi newambile bena Isalele
la Alona ne bilamba biende ne e Eks 29:37 ne: ‘Angatayi mpumbu wa mbu-
bana bende g ne bilamba biabu. h ji bua mulambu wa mpekatu
31 Pashishe Mose wakambila ne muana wa ngombe ne tshi-
Alona ne bana bende ba balu- f Nom 1:53 mpanga tshia mukoko tshitshi-
me ne: “Lambilayi i munyinyi ku di tshiana, bionso bikale bia
tshibuelelu tshia ntenta wa ku- NSHAP. 9 tshidimu tshimue, bia bimpe,
sambakena, nenuwudiile muaba g Lew 8:35 bua mulambu wa kuosha, 4 ne
8:28 1Anyi “didi ditukijija; didi dituyi- 8:33 1Ku mua.: “kuwuja tshianza tshie-
sha.” Ku mua.: “didi difila dikisha.” h Lew 4:3 nu.”
207 LEWITIKI 9:5-22
ngombe mulume ne tshimpanga NSHAP. 9 kamupesha bitupa bia mulambu
tshia mukoko bua milambu ya a Lew 3:1 wa kuosha, pamue ne mutu,
diumvuangana a bua kubilambu- yeye kubifuimisha pa tshio-
la kumpala kua Yehowa, ne mu- b Lew 2:4 shelu. 14 Pashishe wakasukula
Lew 6:14
lambu wa ntete b musambaka- mala ne tulum’a mukolo, kubifui-
ja ne mafuta, bualu lelu Yehowa mishaye pa tshioshelu, pa mutu
c Eks 29:43
neanumuenekele.’” c pa mulambu wa kuosha.
5 Nunku bakalua ne bivua 15 Pashishe wakafila mula-
ˆ d Eks 16:10
Mose mubatumine dıyi bua kua- Eks 24:16 mbu wa tshisamba, yeye kua-
ngata kumpala kua ntenta wa Eks 40:34 ngata mbuji wa mulambu
kusambakena. Pashishe tshisu- wa mpekatu uvua bua bualu bua
mbu tshijima tshiakasemena ku- e Lew 4:3 tshisamba, kumushipaye, ne ku-
mpala, kuimanatshi kumpala mufilaye bu mulambu wa mpe-
kua Yehowa. 6 Mose kuambaye f Eb 7:27 katu anu muvuabu benze ne
ne: “Ebu mbualu budi Yehowa wa kumpala. 16 Wakafila mula-
ˆ g Eb 5:1-3
munutumine dıyi bua kuenza, mbu wa kuosha, kuwenzaye bilo-
bua butumbi bua Yehowa bu- ndeshile mutubu benza pa tshi-
mueneke kunudi.” d 7 Pashishe h Lew 16:33 bidilu. a
Mose wakambila Alona ne: “Se- 17 Pashishe wakafila mula-
mena ku tshioshelu, ufile mula- i Lew 4:3, 4
mbu wa ntete, b kuwujaye tshia-
mbu webe wa mpekatu e ne mu- nza tshiende ne ndambu wa mu-
j Eb 9:22
lambu webe wa kuosha, ne lambu au, kuwufuimishaye pa
ubuikile mpekatu webe wewe f tshioshelu pamue ne mulambu
k Lew 4:7
ne wa ba mu nzubu muebe; ufi- Lew 8:14, 15 wa kuosha wa mu dinda. c
le mulambu wa tshisamba g ne 18 Pashishe wakashipa ngo-
ubuikile mpekatu yabu, h anu l Lew 4:8-10 mbe mulume ne tshimpanga
ˆ
mudi Yehowa mutume dıyi bua tshia mukoko bia mulambu wa
kuenza.” m Lew 4:11, 12 diumvuangana uvua bua bualu
8 Diakamue Alona wakaya ku Eb 13:11 bua tshisamba. Pashishe bana
tshioshelu, kushipaye muana wa ba balume ba Alona bakamu-
ngombe wa mulambu wa mpe- n Lew 1:5 pesha mashi, yeye kuamiami-
katu uvuaku bua bualu buende. i na kumpenga kua tshioshelu,
9 Pashishe bana ba balume Mulongo 2
ku nseke yonso. d 19 Bua bitu-
ba Alona bakamutuadila mashi, j a Lew 1:3
Lew 6:9
pa bia mafuta bia ngombe mulu-
yeye kutua munu wende mu ma- me, e mukila wa mafuta wa tshi-
shi au, kuelaye ku nsengu ya b Lew 2:1, 11, 13 mpanga tshia mukoko, mafuta
tshioshelu, ne mashi avua ma- adi mabuikile bia munda, tuonyi
shale wakaapongolola kuinshi c Eks 29:39 ne lutandetande lua ku mutshi-
kua tshioshelu. k 10 Wakafuimi- ma, f 20 bakateka bitupa bio-
sha mafuta, ne tuonyi, ne lu- d Lew 3:1, 2 nso bia mafuta abi pa biadi bia
tandetande lua ku mutshima nyama, pashishe wakafuimisha
bia ku mulambu wa mpekatu e Lew 3:3, 4 bitupa bia mafuta abi pa tshio-
pa tshioshelu, anu muvua Ye- shelu. g 21 Kadi Alona wakaku-
ˆ
howa mutumine Mose dıyi bua f Lew 3:9, 10 pakaja biadi ne tshibelu tshia
kuenza. l 11 Yeye kuosha mu- dia balume kumpala ne panyima
nyinyi ne tshiseba mu kapia pa- g Lew 7:29-31 bu mulambu wa kukupakaja ku-
mbelu pa tshitudilu. m mpala kua Yehowa, anu muvua
ˆ
12 Pashishe wakashipa mula- h Eks 29:27, 28 Mose mutume dıyi bua kuenza. h
mbu wa kuosha, ne bana ba ba- 22 Pashishe Alona wakolola
lume ba Alona bakamupesha i Nom 6:23-27 bianza biende kudi bantu, kuba-
Dut 10:8
mashi, yeye kuamiamina ku nse- Dut 21:5
beneshaye, i ne wakatuluka ufu-
ke yonso ya tshioshelu. n 13 Ba- 1Ku 23:13 ma ku difila dia mulambu wa
LEWITIKI 9:23–10:14 208
mpekatu ne mulambu wa kuo- NSHAP. 9 6 Pashishe Mose wakambila
sha ne milambu ya diumvua- a 2Sm 6:18 Alona ne bana bende bakuabu,
ˆ ˆ
ngana. 23 Ndekelu wa bionso, 2Ku 6:3 Eleaza ne Itama ne: “Kanuleke-
Mose ne Alona bakabuela mu ledi nsuki ya ku mitu yenu pe-
ntenta wa kusambakena ne ba- b Lew 9:6 shi kanupandi bilamba bienu, a
kapatuka, kubeneshabu tshisa- bua kanufu ne bua Nzambi kalu
mba. a c Bal 6:21 kufiikila tshisumbu tshijima mu-
Nunku butumbi bua Yeho- 1Ku 21:26 nda. Bana benu ba mu nzubu
wa buakamueneka kudi bantu mujima wa Isalele nebadile ba-
bonso, b 24 ne kapia kakafuma d 1Bk 18:38, 39 ntu badi Yehowa mushipe ku ka-
kudi Yehowa, c kubangaku kuo-
2Ku 7:1, 3
pia. 7 Kanuena ne bua kumbu-
sha mulambu wa kuosha ne bitu- ka ku tshibuelelu tshia ntenta
NSHAP. 10
pa bia mafuta bivua pa tshioshe- wa kusambakena to, tshianana
e Eks 6:23
lu. Pavua bantu bonso bamone 1Ku 24:2
nenufue, bualu manyi a kuela-
bualu abu, bakatuadija kuela ngana a Yehowa adi pa mitu
mbila, kutuabu mpala yabu pa- penu.” b Nunku bakenza malu mu
f Eks 30:34, 35 ˆ
nshi. d Lew 16:12 diumvuangana ne dıyi dia Mose.
8 Pashishe Yehowa wakambi-
10 Pashishe Nadaba ne Abi-
hu, e bana ba Alona, ba- g Eks 30:9
Lew 10:9
la Alona ne: 9 “Kunu mvinyo
anyi maluvu makuabu makole,
kangata muntu yonso tshintu Lew 16:1, 2
wewe ne bana bebe ba balume
tshiende tshia kuambuila ka-
badi nebe, panudi nubuela mu
pia, kuelamu kapia, kuelapu mu- h Nom 16:35 ntenta wa kusambakena, c bua
senga wa manananshi. f Pashi- kanulu kufua. Eu mmukenji mu-
she bakatuadija kulambula kapia i Nom 26:61 funda wa kashidi bua bipungu
kadi kakayi kanyishibue kumpa- bienu bionso. 10 Mbua kuikale
la kua Yehowa, g kavuaye kayi dishilangana pankatshi pa tshi-
ˆ j Eks 19:22
mubatumine dıyi bua kufila. ntu tshia tshijila ne tshidi ka-
2 Bua bualu ebu kapia kakafu- tshiyi tshia tshijila, ne panka-
ma kumpala kua Yehowa, kubuo- k Eks 6:18
tshi pa tshintu tshia bukoya ne
shaku, h nunku bakafua kumpala tshidi tshikezuke, d 11 ne bua
kua Yehowa. i 3 Pashishe Mose Mulongo 2
kulongesha bena Isalele meyi
ˆ
wakambila Alona ne: “Yehowa a Lew 21:10
ne mikandu bionso bidi Yehowa
mmuambe nunku: ‘Nemvuijibue mubambile ku butuangaji bua
wa tshijila munkatshi mua bantu b Eks 28:41 Mose.” e
Lew 8:12
badi pabuipi nanyi, j ne nentu- Lew 21:11, 12 12 Pashishe Mose wakambi-
mbishibue kumpala kua bantu la Alona ne bana bende ba-
bonso.’” Alona wakashala mu- ˆ ˆ
c Yhz 44:21 vua bashale, Eleaza ne Itama
puwe. ne: “Angatayi mulambu wa nte-
4 Ke Mose kubikila Mishaele te uvua mushale ku milambu ya
d Yhz 44:23
ne Elisafana, bana ba Uziele, k ta- Yehowa miosha pa kapia, nu-
tuende mukuabu wa Alona, ku- wudiile pabuipi ne tshioshe-
bambilaye ne: “Luayi muaba eu, e Dut 33:10
2Ku 17:8, 9
lu bu diampa kadiyi diela lue-
umbushayi bana benu kumpa- Neh 8:7, 8 vene, f bualu ntshintu tshitambe
la kua muaba wa tshijila, nuye Mal 2:7 tshijila. g 13 Nudi ne bua kuwu-
nabu muaba mukuabu pambelu diila muaba kampanda wa tshi-
pa tshitudilu.” 5 Nunku baka- f Lew 6:14, 16 jila, h bualu ntshitupa tshiebe ne
lua ne bakambula bantu abu mu ntshitupa tshia bana bebe tshia
mizabi yabu, kuyabu nabu mua- g Lew 21:22 ku milambu ya Yehowa miosha
ba mukuabu pambelu pa tshi- pa kapia, bualu ke tshivuabu
ˆ
tudilu, anu muvua Mose muba- h Lew 6:26
bantumine dıyi bua nuenu kue-
mbile. Nom 18:10 nza. 14 Nenudiile kabidi tshia-
209 LEWITIKI 10:15–11:10
di tshia mulambu wa kukupaka-
ja ne tshibelu tshia mu tshitupa
NSHAP. 10
a Eks 29:26-28 11 Pashishe Yehowa waka-
mbila Mose ne Alona ne:
tshia tshijila a muaba wa manke- Lew 7:31, 34 2 “Ambilayi bena Isalele ne: ‘Ebi
Lew 9:21
nda, wewe, ne bana bebe ba ba- ke bifukibua bidi ne muoyo bia
lume, ne bana bebe ba bakaji pa buloba1 binudi mua kudia: a
badi nebe, b bualu bintu ebi mbi- 3 Nudi mua kudia nyama yonso
fila bu tshintu tshiebe ne tshi- b Lew 22:13 udi ne bikono bipanduluke ne
ntu tshia bana bebe tshia mu mi- Nom 18:11 ntanta mu bikono biende ne udi
lambu ya diumvuangana ya bena upingajilula bintu mukana ubi-
Isalele. 15 Nebalue ne tshibelu dia kabidi.
tshia mu tshitupa tshia tshijila 4 “‘Kadi kanuena ne bua ku-
c 1Ko 9:13 dia nyama idi ipingajilula bintu
ne tshiadi tshia mu mulambu wa
kukupakaja, pamue ne milambu mukana ibidia kabidi anyi idi ne
ya mafuta miosha pa kapia, bua bikono bipanduluke idi ilonda
kukupakaja mulambu wa kuku- eyi: kamelu, bualu kadi kapinga-
d Lew 9:3, 15
pakaja kumpala ne panyima, ku- jilula bintu mukana kabidia kabi-
di, kadi kakena ne bikono bipa-
mpala kua Yehowa; ne netshika-
nduluke. Ki nkakumbane buenu
le bu tshintu tshia kashidi buebe
nuenu to. b 5 Nansha nsenji, c
wewe ne bua bana bebe badi e Lew 6:25, 26
bualu udi upingajilula bintu
Yhz 44:29
nebe, c anu muvua Yehowa mutu- mukana ubidia kabidi, kadi
ˆ
me dıyi bua kuenza.” kena ne bikono bipanduluke. Ki
16 Mose wakakeba mbuji wa mmukumbane buenu nuenu to.
mulambu wa mpekatu ne muo- f Lew 6:29, 30 6 Nansha kalulu ka ditu, bualu
yo mujima, d kuluaye kumona ne: kadi kapingajilula bintu mukana
bakavua bamuoshe. Ke yeye ku- kabidia kabidi, kadi kakena ne
ˆ ˆ
fiikila Eleaza ne Itama, bana ba bikono bipanduluke. Ki nkaku-
Alona bavua bashale munda bi- g Lew 9:8, 12 mbane buenu nuenu to. 7 Na-
kole, kuambaye ne: 17 “Bua nsha ngulube, d bualu udi ne bi-
tshinyi kanuvua badiile mula- Mulongo 2 kono bipanduluke ne ntanta mu
mbu wa mpekatu muaba kampa- bikono, kadi kena upingajilula
nda wa tshijila, e pawu muikale NSHAP. 11 bintu mukana ubidia kabidi. Ki
tshintu tshitambe tshijila tshidi- a Dut 14:4-6 mmukumbane buenu nuenu to.
ye munupeshe bua numone mua Yhz 4:14 8 Kanuena ne bua kudia munyi-
kuambula bujitu bua tshilema nyi wa nyama eyi nansha muke-
tshia tshisumbu ne kubabuikidi- se anyi kulenga bitalu biayi. Ki
la mpekatu kumpala kua Yeho- mmikumbane buenu nuenu to. e
ˆ
wa? 18 Mona! Ki mbabuele ne
b Dut 14:7, 8
9 “‘Monayi bintu bia mu mayi
mashi a mulambu au muaba wa binudi mua kudia: Nudi mua ku-
tshijila to. f Nuvua bushuwa ne dia tshintu tshionso tshidi mu
ˆ
bua kuwudiila muaba kampanda mayi tshidi ne bipepe ne musa-
c Nsu 30:26
wa tshijila, anu muvuabu bantu- lala ne mabamba, nansha tshio-
ˆ tshi tshikale mu mbuu anyi mu
mine dıyi bua nuenu kuenza.”
19 Alona wakandamuna Mose misulu. f 10 Kadi tshintu tshio-
ne: “Mona! Lelu mbafile mula- d Yes 65:4
nso tshidi mu mbuu ne mu mi-
Yes 66:3, 17 sulu tshidi katshiyi ne bipepe
mbu wabu wa mpekatu ne mula-
ne musalala ne mabamba, mu-
mbu wabu wa kuosha kumpala
nkatshi mua tubifukibua tuonso
kua Yehowa, g nansha nanku tudi tuenda mu bisumbu ne mu-
malu aa mmamfikile. Bu meme e Bz 10:14 nkatshi mua bifukibua bikuabu
mudie mulambu wa mpekatu bionso bidi ne muoyo1 bidi mu
lelu, bivuaku mua kusankisha
Yehowa anyi?” 20 Pakumvua 11:2 1Anyi “nyama ya pa buloba.” 11:10
Mose bualu ebu, wakanyisha. f Dut 14:9, 10 1Anyi “anyima.”
LEWITIKI 11:11-33 210
ˆ
mayi, ntshintu tshia muengu NSHAP. 11 koya. Muntu yonso udi ulenga
buenu nuenu. 11 Eyowa, nebi- a Dut 14:3 bitalu biatu neikale mukoya too
kale bintu bia muengu kunudi, ne ku dilolo. a 25 Muntu yonso
ne kanuena ne bua kudia mu- udi wambula bitalu biatu udi ne
nyinyi wabi a nansha mukese ne bua kusukula bilamba biende; b
nudi ne bua kumona bitalu biabi b Yob 39:27, 30 neikale mukoya too ne ku dilolo.
bu bintu bia muengu. 12 Tshi- 26 “‘Nyama yonso udi ne bi-
ˆ
ntu tshionso tshidi mu mayi kono bipanduluke, kadi kayi ne
tshidi katshiyi ne bipepe ne ntanta mu bikono biende ne
musalala ne mabamba ntshintu kayi upingajilula bintu muka-
tshia muengu kunudi. c Dut 14:12-19
na ubidia kabidi ki mmukumba-
13 “‘Monayi bifukibua bidi bi- ne buenu nuenu to. Muntu yonso
buuka binudi ne bua kumo- udi umulenga neikale mukoya. c
na bu bintu bia muengu; kanue- 27 Bifukibua bionso bidi ne
na ne bua kubidia bualu mbintu d Mat 3:4
ˆ muoyo bidi biendela ku maka-
Mak 1:6
bia muengu: mukanku, b muka- ma bidi munkatshi mua bifuki-
nku utu ukuata mishipa, tshi- bua bidi bienda ne mikolo inayi
minyi tshifiike, c 14 kabemba Mulongo 2
ki mbikumbane buenu nuenu to.
ne nkumbikumbi ya mishindu a Lew 14:46, 47
Lew 15:8 Muntu yonso udi ulenga bitalu
yonso, 15 bikololo bia mishi- Lew 17:15 biabi neikale mukoya too ne ku
ndu yonso, 16 nyunyi wa mfio- Lew 22:4-6
dilolo. 28 Muntu udi wambula
ndo, tshipungulu, musabula nka- bitalu biabi udi ne bua kusukula
la, nyunyi ya mvulu ya mishindu bilamba biende, d ne neikale mu-
yonso, 17 kakutukutu, tshio- koya too ne ku dilolo. e Ki mbiku-
wa,1 tshikutukutu, 18 dibata b Lew 14:2, 8
mbane buenu nuenu to.
ˆ Lew 15:2, 5
ditoke dia pa mayi, mukuekue, Nom 19:10 29 “‘Monayi bifukibua bidi bi-
tshiminyi, 19 kasonga nyunyi, dikoka panshi bidi kabiyi biku-
nyunyi ya tusonga mule ya mi- mbane buenu nuenu: tshibulebu-
shindu yonso, katodi ne mudima. le, mpuku, f misodi ya mishindu
20 Tubifukibua tua mishindu yonso, 30 kampulunsamba, lo-
c Dut 14:7, 8
yonso tudi ne masala tudi tue- ˆ
mbe, musodi wa mu mayi, muso-
nda mu bisumbu1 tuikale ne tu-
di wa mu lusenga, ne lungonyo-
kolo tunayi ntuntu tua muengu
nyi. 31 Bifukibua bidi bidikoka
kunudi.
panshi ebi ki mbikumbane bue-
21 “‘Bua tubifukibua tudi tue- d Lew 17:15, 16
nu nuenu to. g Muntu yonso udi
nda mu bisumbu tudi ne masa-
ulenga bitalu biabi neikale mu-
la tuikale tuenda ne tukolo tu-
koya too ne ku dilolo. h
nayi, udi mua kudia anu tudi
ne mapangu ku mutu kua tukasa 32 “‘Kadi tshintu tshionso
e Lew 5:2
bua kutumpika panshi. 22 Mu tshidibi bikulukila padibi bi-
tuotu etu udi mua kudia: mpa- fua netshikale ne bukoya, na-
su ya mikumbi ya mishindu nsha tshiotshi tshikale tshintu
yonso, mpasu mikuabu itubu tshia mutshi tshia kuenza natshi
f Yes 66:17 mudimu mu nzubu, anyi tshila-
badia, d mienze, ne mpasu mi-
kuabu. 23 Tubifukibua tukua- mba, anyi tshiseba, anyi tshipe-
bu tuonso tudi ne tukolo tu- se tshia tshilamba tshikayabale.
nayi tuikale ne masala tudi Badi ne bua kutua tshintu tshio-
tuenda mu bisumbu ntuntu tua g Dut 14:19 nso tshidibu benza natshi mudi-
ˆ
muengu kunudi. 24 Tubifuki- mu mu nzubu mu mayi, ne ne-
bua etu tudi mua kunuvuija ba- tshikale ne bukoya too ne ku
dilolo; pashishe netshikale tshi-
11:17 1Anyi “tshiokoso.” 11:20 1Anyi h Lew 11:24
kezuke. 33 Biobi bikulukile mu
“bishi bia mishindu yonso.” Lew 22:4, 5 dibungu, nudi ne bua kudita-
211 LEWITIKI 11:34–12:6
yisha, ne bintu bionso bivuamu NSHAP. 11 nudivuija bakoya bua bualu bua-
nebikale ne bukoya. a 34 Biaku- a Lew 15:12 bi. a 44 Bualu meme ndi Yeho-
dia bia mishindu yonso bidi bi- wa Nzambi wenu; b nudi ne bua
ˆ
lengangana ne mayi a mu dibu- kudijidila ne kulua ba tshijila c
ngu adi nebikale ne bukoya, ne b Lew 11:23, 24 bualu meme ndi wa tshijila. d Nu-
Nom 19:11, 16
bintu bionso bia kunua bidi mu nku kanuena1 ne bua kudivuija
dibungu adi nebikale ne buko- bakoya pa kudia bifukibua bidi
ya. 35 Tshintu tshionso tshidi c Lew 17:15 bidikoka panshi bidi bienda mu
bitalu biabi bikulukila netshika- Lew 22:3, 8
Dut 14:21
bisumbu. 45 Bualu meme ndi
le ne bukoya. Nansha tshiotshi Yhz 4:14 Yehowa udi unupatula mu bulo-
tshikale mfulu anyi ditshuwa, Yhz 44:31 ba bua Ejipitu bua meme kule-
nudi ne bua kutshitayisha. Bidi ja mundi Nzambi wenu, e ne nudi
ne bukoya, ne nebishale ne bu- d Lew 11:21 ne bua kuikala ba tshijila, f bua-
koya kunudi. 36 Anu mpokolo lu meme ndi wa tshijila. g
ˆ
wa mayi anyi tshina tshidibu ba-
ˆ 46 “‘Eu ke mukenji udi uta-
lamina mayi ke biashala bikezu- e Dut 14:3 ngila nyama, bifukibua bidi bi-
ke, kadi muntu yonso udi ulenga buuka, bifukibua1 bionso bidi
ˆ
bitalu biabi neikale ne bukoya. Mulongo 2 bienda mu mayi, ne utangila bi-
37 Bitalu biabi biobi bikulukile a Lew 20:25 fukibua1 bionso bidi bidikoka
pa mamiinu a kukuna, mamiinu panshi, 47 bua kuikale dishila-
au mmakezuke. 38 Kadi bobu ngana pankatshi pa tshintu tshi-
ˆ b Eks 20:2
bele mayi pa mamiinu, ne tshitu- di ne bukoya ne tshintu tshike-
pa tshia bitalu biabi tshikuluki- zuke, ne pankatshi pa bifukibua
lapu, mamiinu au adi ne bukoya c Eks 19:6 bidibu mua kudia ne bidibu ka-
kunudi. Lew 19:2 bayi mua kudia.’” h
12
Dut 14:2
39 “‘Kadi nyama unutu nudia 1Ts 4:7 Yehowa wakambila kabidi
yeye mufue, muntu yonso udi Mose ne: 2 “Ambila bena
ulenga tshitalu tshiende neika- Isalele ne: ‘Bikala mukaji mupe-
le mukoya too ne ku dilolo. b d 1Pt 1:15, 16
Bua 4:8
te difu1 ne mulele muana wa
40 Muntu yonso udi udia munyi- balume, neikale mukoya matu-
nyi wa tshitalu tshiende neasu- ku muanda mutekete, anu mu-
kule bilamba biende, ne neikale e Eks 6:7 tuye mu matuku a bukoya pa-
Eks 29:46
mukoya too ne ku dilolo. c Mu- Hos 11:1 diye uya ku tshijila tshia mashi. i
ntu yonso udi wambula tshitalu 3 Mu dituku dia muanda muku-
tshiende udi ne bua kusukula bi- lu nebatengule muana. j 4 Nea-
lamba biende, ne neikale muko- f Eks 22:31 tungunuke ne kudikezula ku
ya too ne ku dilolo. 41 Bifuki- Nom 15:40
Dut 7:6 mashi matuku 33 adi alonda.
bua bionso bidi bidikoka panshi Kena ne bua kulenga tshintu
mbintu bia muengu. d Kanuena tshia tshijila nansha tshimue, ne
ne bua kubidia to. 42 Kanue- g Lew 20:7, 26 kena ne bua kubuela muaba wa
Yos 24:19
na ne bua kudia bifukibua 1Sm 2:2 tshijila too ne padiye ujikija ma-
bionso bidi bikoka mafu abi pa- tuku a didilengeja diende.
nshi, bifukibua bionso bidi bie- 5 “‘Bikalaye mulele muana wa
nda ne makasa anayi, anyi bifu- h Lew 20:25 ˆ
Yhz 44:23 bakaji, dıba adi neikale muko-
kibua bionso bia pa buloba bidi ya matuku 14, anu mutuye
bidikoka panshi, bikale ne tu- NSHAP. 12 tshikondo tshituye uya ku tshi-
kolo tua bungi, bualu mbintu bia i Lew 15:19 jila tshia mashi. Neatungunu-
muengu. e 43 Kanudivuiji1 tshi- ke ne kudikezula ku mashi
ntu tshia muengu ne tshifuki- matuku 66 adi alonda. 6 Padi
bua nansha tshimue tshidi tshi- j Gen 17:12
dikoka panshi, ne kanudinyangi, Gen 21:4 11:44 1Anyi “anyima yenu kayena.”
Luk 1:59
Luk 2:21, 22 11:46 1Anyi “anyima.” 12:2 1Anyi “mui-
11:43 1Anyi “anyima yenu kayidivuiji.” Yne 7:22 mite dimiinu.”
LEWITIKI 12:7–13:11 212
matuku a didilengeja diende bua NSHAP. 12 au mukoya. 4 Kadi bikala dike-
muana wa balume anyi bua mua- a Lew 1:10 ji didi pa dikoba dikale ditoke,
na wa bakaji ajika, nealue ne dimueneka kadiyi dibuele too
tshimpanga tshia mukoko tshidi ne mu munyinyi ne buoya ka-
ˆ
mu tshidimu tshiatshi tshia ku- buyi bulue butoke, dıba adi mua-
mpala bua mulambu wa kuosha a kuidi neateke muntu udi usama
ne muana wa nkudimba anyi b Lew 1:14 muaba wa nkayende bua matu-
kamanda nkutshi1 bua mula- Lew 5:7 ku muanda mutekete. a 5 Pashi-
Lew 14:21, 22
mbu wa mpekatu kudi muakuidi, Luk 2:24 she muakuidi neamukenkete
ku tshibuelelu tshia ntenta wa mu dituku dia muanda muteke-
kusambakena. 7 Muakuidi nea- NSHAP. 13 te; biobi bimueneke ne: disama
lue nabi kumpala kua Yehowa c Nom 12:10, 12 ndimane, ne ki nditampakane
ne neamubuikidile mpekatu, nu- 2Ku 26:19 pa dikoba, muakuidi neamuteke
Mat 8:3
nku neikale mukezuke ku dipue- kabidi muaba wa nkayende bua
ka diende dia mashi. Eu mmuke- matuku makuabu muanda mute-
nji udi utangila mukaji udi ulela kete.
muana wa balume anyi wa ba- 6 “Muakuidi neamukenkete
kaji. 8 Kadi yeye kayi ne mu- d Dut 24:8
kabidi mu dituku dia mua-
ˆ nda mutekete; bikala disama
shindu wa kupeta mukoko, dıba Yhz 44:23
adi udi ne bua kuangata tuma- Mal 2:7 dikepe ne kadiyi ditampaka-
Luk 17:14
nda nkutshi1 tubidi anyi bana ba ne pa dikoba, muakuidi neambe
nkudimba babidi, b umue bua mu- Mulongo 2
mudi muntu au mukezuke; b tshi-
lambu wa kuosha ne mukuabu vua tshilamulamu tshianana.
a Lew 13:50 ˆ
bua mulambu wa mpekatu; mua- Lew 14:38 Dıba adi muntu au neasukule bi-
kuidi neamubuikidile mpekatu, Nom 12:15 lamba biende ne neikale muke-
ne yeye neikale mukezuke.’” zuke. 7 Kadi bikala tshilamula-
14
Luk 17:14
butshiama anyi ku tshintu tshio- Yehowa wakatungunuka
ˆ
nso tshia tshiseba, 54 dıba adi ne kuakula ne Mose, wa-
ˆ
muakuidi neatume dıyi bua ba- mba ne: 2 “Eu newikale muke-
sukule tshintu tshidi tshipie nji wa muena nsudi dituku didi-
disama atshi, ne neatshiteke bu bajadika dilengejibua diende,
muaba wa nkayatshi bua ma- padibu baya nende kudi muakui-
tuku makuabu muanda muteke- di. b 3 Muakuidi neaye pambelu
te. 55 Pashishe muakuidi nea- pa tshitudilu ne neamukenkete.
kenkete tshintu tshidi tshipie Bikala nsudi ya muena nsudi mi-
disama panyima pa bobu bama- jike, 4 muakuidi neamutumine
ne kutshisukula bimpe meneme- ˆ
dıyi bua kulua ne nyunyi mike-
ne. Bikala ditoba dimueneka ka- zuke ibidi ya muoyo, mutshi wa
diyi dishintuluke, nansha disama sedre, buanda bukunze kunzuu,
diodi kadiyi ditampakane, tshi- ne tumitshi tua izope bua di-
ntu atshi tshidi ne bukoya. Udi kezudibua diende. c 5 Muakuidi
ne bua kutshiosha mu kapia, ˆ
neatume dıyi bua bashipe nyu-
bualu tshikadi tshidiike munda nyi umue mu dibungu pa mutu
anyi pambelu. ˆ
pa mayi masuna mu mpokolo.
56 “Kadi bikala muakuidi mu- 6 Kadi udi ne bua kuangata nyu-
tshikenkete, ne tshitupa tshidi c Lew 14:49-53 nyi wa muoyo pamue ne mu-
Nom 19:6, 9
ne ditoba ntshibuitshidile panyi- Mis 51:7 tshi wa sedre, buanda bukunze
LEWITIKI 14:7-20 216
kunzuu, ne bisalasala bia tumi- NSHAP. 14 13 Pashishe neashipe tshimpa-
tshi tua izope, kubitua bionso a Lew 16:22 nga atshi muaba utubu ne tshi-
mu mashi a nyunyi uvuabu ba- bidilu tshia kushipela mulambu
ˆ
shipe pa mutu pa mayi a mu wa mpekatu ne mulambu wa
mpokolo. 7 Pashishe neanyaki- kuosha, a muaba kampanda wa
le mashi au misangu muanda b Lew 4:32
tshijila, bualu, anu bu mulambu
mutekete pambidi pa muntu udi wa mpekatu, mulambu wa dipila
udilengeja ku nsudi, ne neambe ngua muakuidi. b Ntshintu tshita-
mudi muntu au mukezuke, ne mbe tshijila. c
nealekelele nyunyi wa muoyo mu 14 “Pashishe muakuidi nea-
mpata. a c Lew 2:1
ngate ndambu wa mashi a mu-
8 “Muntu udi udilengeja udi lambu wa dipila, ne muakui-
ne bua kusukula bilamba biende, di neaele ku lusongo lua ditshi
kukungula nsuki yende yonso ne dia ku dia balume dia muntu
ˆ
kuowa mayi, nunku neikale mu- ˆ
d Mak 1:44 udi udikezula ne ku tshiala tshia
kezuke. Pashishe udi mua kulua ku tshianza tshiende tshia balu-
mu tshitudilu, kadi neasombe me ne ku muan’a nkasa munene
pambelu pa ntenta wende matu- wa ku dikasa diende dia ku dia
ku muanda mutekete. 9 Mu di- balume. 15 Muakuidi neangate
e Lew 6:6
tuku dia muanda mutekete, nea- tshipiminu tshia loga tshia ma-
kungule nsuki yonso ya ku mutu futa atshi, d neapongolole nda-
kuende, miedi yende, ne makiki mbu wa mafuta mu tshianza
ende. Panyima pa yeye mumane tshiende tshia bakaji. 16 Pa-
kukungula nsuki yende yonso, f Lew 14:21, 24 shishe muakuidi neatue munu
neasukule bilamba biende, neo-
ˆ wende wa ku dia balume mu ma-
we mayi, ne neikale mukezuke. Mulongo 2
futa adi mu tshianza tshiende
10 “Mu dituku dia muanda a Lew 1:10, 11
tshia bakaji, ne neanyakile nda-
Lew 4:3, 4
mukulu neangate bimpanga bia mbu wa mafuta ne munu wende
mikoko bibidi bimpe bitshidi misangu muanda mutekete ku-
biana, lukungulu lua mukoko lui- mpala kua Yehowa. 17 Pashi-
mpe b ludi mu tshidimu tshialu she muakuidi neele ndambu wa
tshia kumpala, bia dikumi bisa- b Lew 2:3
mafuta adi ashala mu tshianza
Lew 7:7
tu bia efa1 wa bukula bunefuke 1Ko 9:13 tshiende ku lusongo lua ditshi
busambakaja ne mafuta bu mu- 1Ko 10:18
dia ku dia balume dia muntu udi
lambu wa ntete, c ne tshipiminu udikezula ne ku tshiala tshia ku
tshimue tshia loga2 tshia mafu- tshianza tshiende tshia balume
ta; d 11 ne muakuidi udi wa- ne ku muan’a nkasa munene wa
mba mudi muntu udi udikezula c Lew 6:25 ku dikasa diende dia ku dia ba-
au mukezuke neaye nende ku- lume pa mutu pa mashi a mu-
mpala kua Yehowa ku tshibuele- lambu wa dipila. 18 Muakuidi
lu tshia ntenta wa kusambake- nealabe mafuta adi ashala mu
na, pamue ne milambu ayi. tshianza tshiende mu mutu mua
12 Muakuidi neangate tshimpa- d Lew 14:10
muntu udi udikezula, ne muakui-
nga tshimue, neatshifile bu mu-
di neamubuikidile mpekatu ku-
lambu wa dipila e pamue ne
mpala kua Yehowa. e
tshipiminu tshia loga tshia ma-
futa, ne neabikupakaje kumpala e Lew 6:7
19 “Muakuidi nealambule
ne panyima bu mulambu wa ku- 1Yn 1:7 nyama wa mulambu wa mpeka-
kupakaja kumpala kua Yehowa. f
1Yn 2:1, 2 tu f bua kubuikidila muntu udi
udikezula ku bukoya buende
14:10 1Bia dikumi bisatu bia efa bivua bi- mpekatu, ne pashishe neashipe
buela litre 6,6. Tang. Tshis. B14. 2Loga nyama wa mulambu wa kuosha.
uvua ubuela litre 0,31. Tang. Tshis. B14. f Lew 5:6 20 Muakuidi neafile nyama wa
217 LEWITIKI 14:21-36
mulambu wa kuosha ne mula- NSHAP. 14 nza tshiende yeye tshia bakaji, a
mbu wa ntete a pa tshioshelu, ne a Lew 2:1 27 pashishe neanyakile ndambu
muakuidi neamubuikidile mpe- Lew 14:10
Nom 15:4
wa mafuta adi mu tshianza
katu, b ne muntu au neikale mu- tshiende tshia bakaji ne munu
kezuke. c wende wa ku dia balume misa-
21 “Kadi bikalaye mupele, b Mat 8:4 ngu muanda mutekete kumpala
ˆ
kayi ne mushindu, dıba adi nea- kua Yehowa. 28 Muakuidi nee-
ngate tshimpanga tshia muko- le ndambu wa mafuta adi mu
ko tshitshidi tshiana bu mula- c Lew 14:9 tshianza tshiende ku lusongo
ˆ
mbu wa dipila bua mulambu wa Mak 1:44 lua ditshi dia ku dia balume
Luk 5:14
kukupakaja bua kumubuikidi- Luk 17:14 dia muntu udi udikezula ne ku
la mpekatu wende yeye, pamue tshiala tshia ku tshianza tshie-
ne tshia dikumi tshia efa1 wa nde tshia balume ne ku muan’a
bukula bunefuke busambakaja d Lew 1:14 nkasa munene wa ku dikasa die-
ne mafuta bu mulambu wa nte- Lew 5:7 nde dia balume, miaba ya muo-
Lew 12:8
te, ne tshipiminu tshimue tshia mumue ne ivuaye muele mashi
loga tshia mafuta, 22 ne tuma- a nyama wa mulambu wa dipila.
nda nkutshi1 tubidi anyi bana e Lew 15:13, 14 29 Pashishe muakuidi nealabe
ba nkudimba babidi, bilondeshi- mafuta adi ashala mu tshianza
le mudiye mukokeshe. Nyunyi tshiende mu mutu mua muntu
umue neikale wa mulambu wa f Lew 14:10, 11 udi udikezula bua kumubuikidila
mpekatu, ne mukuabu wa mu- mpekatu kumpala kua Yehowa.
lambu wa kuosha. d 23 Mu ditu- 30 “Nealambule kamue ka ku
ku dia muanda mukulu e nealue g Lew 6:6 tumanda nkutshi1 anyi umue wa
nabi kudi muakuidi ku tshibue- ku nkudimba ayi, bilondeshile
lelu tshia ntenta wa kusamba- mudiye mukokeshe, b 31 nyu-
kena, kumpala kua Yehowa, bua h Lew 14:12 nyi udiye mua kukokesha, bu
kujadika dilengejibua diende. f mulambu wa mpekatu ne mu-
24 “Muakuidi neangate tshi- kuabu bu mulambu wa kuosha c
mpanga tshia mukoko tshia mu- i Lew 14:14 pamue ne mulambu wa ntete;
lambu wa dipila g ne tshipiminu ne muakuidi neabuikidile muntu
tshia loga tshia mafuta, ne mua- Mulongo 2 udi udikezula mpekatu kumpala
kuidi neabikupakaje kumpala ne a Lew 14:15-18 kua Yehowa. d
panyima bu mulambu wa ku- 32 “Eu mmukenji bua muntu
kupakaja kumpala kua Yehowa. h uvua ne disama dia nsudi, kadi
25 Pashishe neashipe tshimpa- b Lew 12:8 ˆ
kayi ne mushindu dıba didibu
nga tshia mukoko tshia mula- Lew 14:22
bajadika dilengejibua diende.”
mbu wa dipila, ne muakui-
33 Pashishe Yehowa waka-
di neangate ndambu wa mashi
c Lew 5:7 mbila Mose ne Alona ne:
a nyama wa mulambu wa di-
34 “Panudi nubuela mu bulo-
pila, neaele ku lusongo lua di- ˆ
ba bua Kanana e bundi nnupe-
tshi dia ku dia balume dia muntu
udi udikezula ne ku tshiala tshia d Lew 14:20 sha bua buikale buenu, f ne meme
ku tshianza tshiende tshia balu- muele disama dia nsudi ku nzu-
me ne ku muan’a nkasa mune- bu kampanda mu buloba buenu, g
ˆ
ne wa ku dikasa diende dia balu- e Nom 35:10 35 dıba adi muena nzubu nealue
me. i 26 Muakuidi neapongolole kuambila muakuidi ne: ‘Disama
ndambu wa mafuta mu tshia- kampanda ndikuate nzubu wa-
ˆ
f Gen 17:8 nyi.’ 36 Muakuidi neatume dıyi
14:21 1Tshia dikumi tshia efa tshivua bua bapatule bintu bionso bidi
tshibuela litre 2,2. Tang. Tshis. B14. mu nzubu kumpala kua yeye ku-
14:22, 30 1Anyi “tukutshikutshi.” g Dut 7:12, 15 lua bua kukenketa disama, bua
LEWITIKI 14:37-57 218
kalu kuamba mudi bintu bionso NSHAP. 14 lolo; a 47 muntu yonso udi ula-
bidi mu nzubu bikale ne buko- a Lew 13:4, 50 la mu nzubu amu neasukule bila-
ya; pashishe muakuidi neabuele Nom 12:15 mba biende, ne muntu yonso udi
bua kukenketa nzubu. 37 Nea- udiila mu nzubu amu neasukule
kenkete muaba udi disama, ne bilamba biende.
bikala bimanu bia nzubu bika- 48 “Kadi bikala muakuidi mu-
b Lew 13:51
le ne miaba miondoke mikale lue ne mumone ne: disama
ˆ
ne dikala dia mayi a matamba ki nditampakane mu nzubu pa-
a manyimanyi anyi mikunzubile, nyima pa bamane kumushi-
ne yoyi imueneka mibuele too ne ˆ
ˆ c Lew 14:41
nguila tshiakabidi, dıba adi mua-
mu tshimanu, 38 dıba adi mua- kuidi neambe mudi nzubu au
kuidi neapatuke too ne ku tshiibi mukezuke, bualu disama ndijike.
tshia nzubu ne neakange nzubu 49 Bua kukezula nzubu ku bu-
bua matuku muanda mutekete. a koya,1 neangate nyunyi ibidi, di-
d Lew 14:38
39 “Pashishe muakuidi neapi- tamba dia mutshi wa sedre,
ngane dituku dia muanda mu- Mulongo 2 buanda bukunze kunzuu, ne bi-
tekete bua kukenketa nzubu. a Lew 11:23-25 salasala bia tumitshi tua izo-
Bikala disama ditampakane ku Lew 15:8 pe. b 50 Neashipe nyunyi umue
bimanu bia nzubu, 40 muakui- Lew 17:15 ˆ
ˆ Lew 22:4-6
mu dibungu pa mutu pa mayi a
di neatume dıyi bua batule ma- mu mpokolo. 51 Pashishe nea-
bue onso adi makuatshike disa- ngate mutshi wa sedre, bisala-
ma ne nebaimanshe pambelu pa sala bia tumitshi tua izope,
tshimenga, muaba wa bukoya. b Lew 14:3, 4 buanda bukunze kunzuu ne nyu-
41 Pashishe neakoneshe munda Nom 19:6, 7 nyi wa muoyo, neabitue bio-
mua nzubu bimpe menemene; bi- nso mu mashi a nyunyi uvuabu
shinguidi ne potopoto mume bi- ˆ
bashipe ne mu mayi a mu
dibu balamune mbia kuimansha mpokolo, ne neaanyakile lua ku
pambelu pa tshimenga, muaba c Lew 14:6, 7 nzubu misangu muanda muteke-
wa bukoya. 42 Pashishe neba- te. c 52 Neakezule nzubu ku bu-
pingaje mabue makuabu mua- koya1 ne mashi a nyunyi, ne
ba wa mabue avuabu batule, ne ˆ
mayi a mu mpokolo, ne nyu-
neangate potopoto mukuabu ne d Lew 13:30
nyi wa muoyo, ne mutshi wa se-
neashinguishe nzubu. dre, ne bisalasala bia tumitshi
43 “Kadi bikala disama dipi- tua izope, ne buanda bukunze
ngane ne dibudike mu nzubu pa- kunzuu. 53 Pashishe nealeke-
e Lew 13:47
nyima pa bamane kutula mabue, lele nyunyi wa muoyo pambelu
bakone mu nzubu ne bamushi- pa tshimenga mu mpata ne nea-
ˆ
nguile tshiakabidi, 44 dıba adi buikile mpekatu wa nzubu au, ne
muakuidi neabuelamu ne nea- nzubu au neikale mukezuke.
f Lew 14:34
mukenkete. Bikala disama di- 54 “Eu mmukenji udi utangi-
tampakane mu nzubu, ndisama la nsudi ya mishindu yonso,
dia nsudi idi itampakana b mu mputa wa ku tshiseba tshia
nzubu. Nzubu au udi ne bukoya. ku mutu anyi wa ku mue-
ˆ g Lew 13:2
45 Dıba adi neupuishe nzubu ne di, d 55 nsudi ya ku tshilamba e
mabue ende, ne mabaya ende anyi ya ku nzubu, f 56 ne uta-
ne bishinguidi bionso ne potopo- ngila mpusu, nkaka ne makeji, g
ˆ
to mume wa nzubu; nebaye nabi
h Lew 10:10 57 bua kumanya dıba didi tshi-
pambelu pa tshimenga, muaba ˆ
Yhz 44:23 ntu ne bukoya ne dıba didi tshi-
wa bukoya. c 46 Kadi muntu yo- ntu tshikezuke. h Eu mmukenji
nso udi ubuela mu nzubu au mu udi utangila nsudi.” i
matuku adibu bamukange au, d
neikale mukoya too ne ku di- i Dut 24:8 14:49, 52 1Ku mua.: “mpekatu.”
219 LEWITIKI 15:1-20
ˆ
15 Yehowa wakatungunuka
ne kuakula ne Mose ne
NSHAP. 15
a Lew 22:4
kuowa mayi, ne neikale muko-
ya too ne ku dilolo. 12 Dibu-
Alona, wamba ne: 2 “Akulayi Nom 5:2 ngu didibu balenga kudi muntu
ne bena Isalele, nubambile ne: udi bintu bipatuka nebaditayi-
‘Bikala muntu mulume ne bintu she, ne dibungu dionso dia mu-
ˆ
bipatuka mu butaka buende,1 bi- tshi nebadisukule ne mayi. a
ntu abi bidi bimuvuija mukoya. a 13 “‘Padi bintu abi bileke-
3 Mmukoya bua bintu abi, na- b Lew 11:24, 25 la kupatuka ne muntu au ulenge-
ˆ
nsha biobi bitungunuka ne ku- Lew 14:46, 47 jibua ku bintu abi, dıba adi nea-
Lew 17:15
patuka mu butaka buende anyi Lew 22:6 bale matuku muanda mutekete
bibupatshishe, udi anu mukoya. bua dilengejibua diende, ne udi
4 “‘Bulalu buonso budi mu- ne bua kusukula bilamba biende,
ˆ
ntu udi bintu bipatuka ulala ne- kuowa mayi a mu mpokolo, ne
buikale ne bukoya, ne tshi- neikale mukezuke. b 14 Dituku
ntu tshionso tshidiye usombela dia muanda mukulu neangate
c Lew 15:2
netshikale ne bukoya. 5 Muntu
tumanda nkutshi1 tubidi anyi
udi ulenga bulalu buende udi ne bana ba nkudimba babidi, c nea-
Mulongo 2
bua kusukula bilamba biende, lue kumpala kua Yehowa ku tshi-
ˆ a Lew 11:32, 33
buelelu tshia ntenta wa kusa-
ne neowe mayi ne neikale mu-
koya too ne ku dilolo. b 6 Mu- mbakena ne neapeshe muakuidi
ntu yonso udi usomba pa tshintu nyunyi ayi. 15 Muakuidi neayi-
tshivua muntu udi bintu bipatu- lambule, umue bu mulambu wa
ka musombe neasukule bilamba mpekatu ne mukuabu bu mu-
ˆ lambu wa kuosha, ne muakui-
biende, neowe mayi, ne neika- b Lew 14:8
le mukoya too ne ku dilolo. di neamubuikidile mpekatu ku-
7 Muntu yonso udi ulenga pa- mpala kua Yehowa bua bintu
mbidi pa muntu udi bintu bipa- bivua bimupatuka.
tuka neasukule bilamba biende, 16 “‘Kadi bikala muntu mulu-
ˆ ˆ
neowe mayi, ne neikale mukoya me muele bilume, neowe mayi
too ne ku dilolo. 8 Bikala mu- c Lew 1:14 mubidi mujima ne neikale muko-
ntu udi bintu bipatuka mutuile ya too ne ku dilolo. d 17 Udi ne
muntu udi mukezuke mate, mu- bua kusukula tshilamba tshio-
ntu au udi ne bua kusukula bila- nso ne tshiseba tshionso tshidi
ˆ ne bilume, ne netshikale ne bu-
mba biende, kuowa mayi, ne nei-
kale mukoya too ne ku dilolo. d Lew 22:4 koya too ne ku dilolo.
9 Tshiseba tshionso tshitubu Dut 23:10, 11 18 “‘Padi muntu mulume ula-
basombela pa nyima pa nyama la ne muntu mukaji ne udi wela
ˆ
tshidi muntu udi bintu bipatuka bilume, nebowe bonso mayi ne
musombele netshikale ne buko- nebikale bakoya too ne ku di-
ya. 10 Muntu yonso udi ulenga lolo. e
tshintu tshionso tshivua muntu e Eks 19:15 19 “‘Bikala muntu mukaji ne
au musombele neikale mukoya 1Sm 21:5 mashi apatuka mu mubidi we-
too ne ku dilolo, ne muntu yonso nde, neashale mu bukoya bua ku
udi wambula bintu abi neasuku- tshijila atshi bua matuku mua-
ˆ
le bilamba biende, neowe mayi, nda mutekete. f Muntu yonso
ne neikale mukoya too ne ku udi umulenga neikale muko-
dilolo. 11 Bikala muntu udi bi- f Lew 12:2, 5 ya too ne ku dilolo. g 20 Tshi-
ˆ
ntu bipatuka c kayi muowe mayi ntu tshionso tshidiye uladila pa-
ku bianza, yeye mulenge muntu diye mu bukoya bua ku tshijila
ˆ
mukuabu, dıba adi muntu au udi netshikale ne bukoya, ne tshi-
ne bua kusukula bilamba biende, ntu tshionso tshidiye usombela
15:2 1Ku mua.: “mubidi wende.” g Lew 20:18 15:14 1Anyi “tukutshikutshi.”
LEWITIKI 15:21–16:3 220
netshikale ne bukoya. a 21 Mu- NSHAP. 15 mukulu neangate tumanda nku-
ntu yonso udi ulenga bulalu a Lew 15:4-6 tshi1 tubidi anyi bana ba nku-
buende neasukule bilamba bie- dimba babidi, a neaye ne nyunyi
ˆ
nde, neowe mayi, ne neikale mu- b Lew 15:10 ayi kudi muakuidi ku tshibuele-
koya too ne ku dilolo. 22 Mu- lu tshia ntenta wa kusambake-
ntu yonso udi ulenga tshintu c Lew 18:19 na. b 30 Muakuidi neafile umue
tshionso tshivuaye musombele Lew 20:18 bu mulambu wa mpekatu ne mu-
neasukule bilamba biende, neo- kuabu bu mulambu wa kuosha,
ˆ
we mayi, ne neikale mukoya too d Mat 9:20 ne muakuidi neabuikidile muka-
ne ku dilolo. 23 Yeye mulenge Luk 8:43
ji au mpekatu kumpala kua Ye-
bulalu anyi tshintu tshikuabu howa bua bukoya bua dipatuka
tshivua mukaji au musombele, e Lew 15:19 dia mashi ende. c
ditshilenga adi nedimuvuije mu- 31 “‘Nunku nudi ne bua kula-
koya too ne ku dilolo. b 24 Bika- f Lew 15:21 ma bena Isalele batapuluke ku
la muntu mulume mulale nende bukoya buabu, bua kabafu mu
ne bukoya bua ku tshijila tshie- g Lew 15:22 bukoya buabu padibu banyanga
ˆ
nde buobu bumuyile, c dıba adi ntenta wanyi wa tshitendelelu
muntu au neikale mukoya matu- h Lew 15:13 udi munkatshi muabu. d
ku muanda mutekete, ne bula- 32 “‘Eu mmukenji udi uta-
lu buonso budiye ulala nebuika- Mulongo 2 ngila muntu mulume udi bi-
le ne bukoya. a Lew 1:14 ntu bipatuka, muntu mulume
ˆ
25 “‘Dıba didi mashi apatu- udi mukoya bualu mmuele bilu-
ka muntu mukaji bua matuku b Lew 15:14, 15 me, e 33 muntu mukaji udi mu
a bungi d padibi kabiyi tshi- bukoya bua tshijila tshiende
kondo tshituye uya ku tshijila c Lew 12:7 tshia mashi, f muntu mulume yo-
tshia mashi pa tshibidilu, e anyi nso anyi muntu mukaji yonso
mashi owu amupatuka matuku a d Lew 19:30
udi bintu anyi mashi bipatu-
bungi kupita bungi bua matuku Nom 5:3 ka mu mubidi wende, g ne muntu
atuwu apatuka padiye ku tshi- Nom 19:20 mulume udi ulala ne muntu mu-
jila tshia mashi, neikale muko- kaji mukoya.’”
16
ya matuku onso adi mashi amu- e Lew 15:16
Yehowa wakakula ne
patuka anu bu mutuye matuku Mose panyima pa lufu lua
adiye ne bukoya bua ku tshiji- f Lew 15:19 bana babidi ba Alona bavua ba-
la tshiende. 26 Bulalu buonso fue bualu bavua basemene kudi
budiye uladila matuku onso adi g Lew 15:2, 25 Yehowa. h 2 Yehowa wakambila
mashi amupatuka nebuikale bu
Mose ne: “Ambila muanenu Alo-
bulalu bua padiye ne bukoya bua NSHAP. 16 na ne: kena mua kubuela muaba
tshijila tshia mashi, f ne tshintu h Lew 10:1, 2 wa tshijila i dia muamua dia tshi-
tshionso tshidiye usombela ne- lamba tshia kukosolola natshi, j
tshikale ne bukoya anu mutubi i Lew 23:27 kumpala kua tshibuikidiji tshidi
bienzeka padiye mu bukoya bua ˆ
pa Mushete dıba dionso tshiana-
tshijila tshiende tshia mashi. j Eks 40:21 na tshianana bua kafu to; k bualu
27 Muntu yonso udi ubilenga Eb 6:19 nemmueneke mu ditutu l pa tshi-
Eb 9:3, 7
neikale mukoya, ne udi ne bua buikidiji atshi. m
kusukula bilamba biende, kuowa 3 “Mona bintu bidi Alona ne
ˆ k Nom 4:19, 20
mayi, ne neikale mukoya too ne bua kulua nabi padiye ubuela
ku dilolo. g muaba wa tshijila: muana mu-
ˆ
28 “‘Kadi dıba didiye ule- l Eks 40:34
lume wa ngombe bua mula-
ngejibua ku dipatuka dia ma- mbu wa mpekatu n ne tshimpa-
shi, neadibadile matuku muanda m Eks 25:22 nga tshia mukoko bua mulambu
mutekete, pashishe neikale mu-
kezuke. h 29 Dituku dia muanda n Lew 4:3 15:29 1Anyi “tukutshikutshi.”
221 LEWITIKI 16:4-17
wa kuosha. a 4 Neavuale muza- NSHAP. 16 12 “Pashishe neangate tshi-
bi wa tshijila wa line, b neabuiki- a Lew 1:3 ntu tshia kuambuila kapia a
le mubidi wende1 ne kaputula2 b Eks 28:39 tshiuwule tente ne makala a ka-
ka line, c neadisuike mukaba wa pia a pa tshioshelu b tshidi ku-
c Eks 28:42
tshilamba wa line d ne neasuike mpala kua Yehowa ne manza
d Eks 39:27, 29 abidi a musenga wa manananshi
ku mutu wende tshilamba tshia
kujingila ku mutu tshia line. e e Eks 28:4 wa mupuya muimpe menemene, c
Ebi mbilamba bia tshijila. f Neo- f Eks 28:2 neabuele nabi dia muamua dia
ˆ tshilamba tshia kukosolola na-
we mayi g ne neabivuale. g Eks 30:20
5 “Neangate mbuji ya mpu- Eb 10:22 tshi. d 13 Neele kabidi musenga
mbu ibidi itshidi miana kudi h Eb 7:27 wa manananshi pa kapia ku-
tshisumbu tshia bena Isalele h i Eb 5:1-3
mpala kua Yehowa, e ne ditutu
bua mulambu wa mpekatu ne dia muishi wa musenga wa ma-
j Nsu 16:33
tshimpanga tshia mukoko tshi- nananshi nedibuikile tshibuiki-
mue bua mulambu wa kuosha. k Lew 14:7, 53 diji tshia Mushete f tshidi pa
Lew 16:21, 22
6 “Pashishe Alona udi ne bua Yes 53:4 mutu pa Bujadiki, g bua kafu to.
kulua ne ngombe mulume wa Lom 15:3 14 “Neangate ndambu wa ma-
mulambu wa mpekatu, udiku l Lew 16:6 shi a ngombe mulume au, h neaa-
buende yeye, ne neabuikile mpe- nyakile ne munu wende kumpa-
katu yende yeye i ne ya ba mu Mulongo 2 la kua tshibuikidiji ku luseke
nzubu muende. a Eb 9:4 lua est, ne neanyakile ndambu
7 “Pashishe neangate mbuji b Eks 40:29 wa mashi ne munu wende misa-
ibidi ayi, neayimanyike ku- Lew 6:13 ngu muanda mutekete kumpala
Nom 16:46
mpala kua Yehowa ku tshibue- kua tshibuikidiji. i
lelu tshia ntenta wa kusambake-
c Eks 30:34-36
Bua 5:8
15 “Pashishe neashipe mbuji
na. 8 Alona neele nshobo bua Bua 8:3-5 wa mulambu wa mpekatu, udiku
mbuji ibidi ayi, nshobo umue d Lew 16:2 bua tshisamba tshijima, j neabue-
bua Yehowa, nshobo mukuabu Eb 6:19 le ne mashi ende dia muamua
Eb 10:19, 20
bua Azazele.1 9 Alona nealue dia tshilamba tshia kukosolola
ne mbuji uvuabu basungule ku e Eks 25:22 natshi, k ne neenze ne mashi au l
2Bk 19:15
nshobo j bua Yehowa ne neamufi- anu muvuaye muenze ne mashi
f Eks 25:18, 21 a ngombe mulume; neaanyakile
le bu mulambu wa mpekatu. 1Ku 28:11
10 Kadi bua mbuji uvuabu ba- lua ku tshibuikidiji ne kumpala
g Eks 34:29
sungule ku nshobo bua Azazele, kua tshibuikidiji.
nebalue nende ne muoyo, neba-
h Eb 9:22 16 “Yeye udi ne bua kubuiki-
muimanyike kumpala kua Yeho- i Lom 3:25 la mpekatu bua muaba wa tshi-
Eb 9:12
wa bua kubuikila mpekatu pa- Eb 9:24, 25
jila bua bienzedi bia bukoya bia
mbidi pende, bua bamutume mu Eb 10:4, 12 bena Isalele ne bua dishipa dia-
tshipela bua Azazele. k j Lew 16:5 bu dia mikenji ne mpekatu
11 “Alona nealue ne ngombe
Eb 2:17 yabu; m ke tshienzaye bua ntenta
Eb 5:1-3
mulume wa mulambu wa mpeka- Eb 9:26
wa kusambakena udi munkatshi
tu, udiku buende yeye, ne nea- 1Yn 2:1, 2 muabu, munkatshi mua bienzedi
buikile mpekatu yende yeye ne k Eb 6:19 biabu bia bukoya.
ya ba mu nzubu muende; pashi-
Eb 9:3, 7 17 “Muntu nansha umue kena
Eb 10:19, 20
she neashipe ngombe wa mula- ne bua kuikala mu ntenta wa ku-
l Lew 17:11 ˆ
mbu wa mpekatu au, udiku bue- sambakena kutuadija dıba didi-
nde yeye. l
m Mbi 7:20 ye ubuela muaba wa tshijila bua
n Lew 16:6 kubuikila mpekatu too ne padiye
16:4 1Anyi “mubidi wende udi umuene- o ˆ
Mak 10:45
upatukamu. Neabuikile mpekatu
ka.” 2Anyi “bilamba bia muinshi; kapa- Eb 2:9 buende yeye ne bena mu nzubu
Eb 7:27
nu ka bitupa.” 16:8 1Diumvuija pamua- Eb 9:7, 12
muende n ne bua tshisumbu tshi-
pa: “Mbuji udi ujimina.” Bua 1:5 jima tshia bena Isalele. o
LEWITIKI 16:18-33 222
18 “Pashishe neapatuke, nea- NSHAP. 16 26 “Muntu uvua mutume
ye ku tshioshelu a tshidi kumpa- a Eks 38:1 mbuji bua Azazele a neasukule
ˆ
la kua Yehowa, neatshibuikidile bilamba biende, neowe mayi, pa-
b Eb 9:23
mpekatu, neangate ndambu wa shishe udi mua kupingana mu
mashi a ngombe mulume ne nda- c Lew 16:16 tshitudilu.
mbu wa mashi a mbuji, ne d Lew 16:8, 10 27 “Nebaye ne ngombe mulu-
neaele pa nsengu ya tshioshe- me wa mulambu wa mpekatu ne
e Yes 53:5, 6
lu ku nseke yonso. 19 Neanya- 2Ko 5:21
mbuji wa mulambu wa mpeka-
kilaku kabidi ndambu wa mashi tu miena mashi avuabu babue-
f Yes 53:12 le nawu muaba wa tshijila
ne munu wende misangu mua- Ef 1:7
nda mutekete, neatshilengeje ne Eb 9:28 bua kubuikila mpekatu pambelu
neatshijidile ku bienzedi bia bu- 1Pt 2:24 pa tshitudilu, ne neboshe biseba
1Yn 3:5
koya bia bena Isalele. biayi ne munyinyi wayi ne tumvi
20 “Padiye ujikija kubuikila g Mis 103:12 tuayi mu kapia. b 28 Muntu udi
Eb 13:12
mpekatu b bua muaba wa tshiji- ubiosha neasukule bilamba bie-
ˆ
h Lew 16:10 nde, neowe mayi, pashishe udi
la, bua ntenta wa kusambakena
mua kupingana mu tshitudilu.
ne bua tshioshelu, c nealue kabi- i Eks 30:20
29 “Bualu ebu nebuikale mu-
di ne mbuji wa muoyo. d 21 Alo- j Eks 28:4 kenji mufunda wa kashidi buenu
na neatenteke bianza biende bio- Lew 8:7
nuenu: Mu ngondo wa muanda
nso bibidi pa mutu wa mbuji k Lew 16:3 mutekete, mu dituku dia dikumi
wa muoyo, neatondelapu bilema dia ngondo, nenudikengeshe,1
bionso bia bena Isalele, dishi- l Lew 16:5
ne kanuena ne bua kuenza mudi-
pa diabu dionso dia mikenji ne m Ef 1:7 mu nansha umue, c nansha mue-
mpekatu yabu yonso, neabiteke
na ditunga nansha muntu wa
pa mutu wa mbuji au e ne nea- Mulongo 2 ku babende udi musombele mu-
mutume mu tshipela ku tshianza a Lew 16:8, 21 nkatshi muenu. 30 Dituku edi
tshia muntu udibu basungule b Lew 4:11, 12 nebanubuikidile mpekatu d bua
bua kuenza nanku.1 22 Mbuji Eb 13:11, 12 kunulengeja. Nenulengejibue ku
neambule bilema biabu bionso c Lew 23:27, 28 mpekatu yenu yonso kumpala
pambidi pende, f neaye nabi mua- Nom 29:7 kua Yehowa. e 31 Ndituku dia
ba udi kawuyi tshintu, g ne nea- d Yne 3:16 nsabatu bua nuenu kuikisha ku
tume mbuji au mu tshipela. h Lom 8:32 midimu yenu yonso, ne nenudi-
23 “Pashishe Alona neabue- Tit 2:13, 14
1Yn 1:7
kengeshe.1 f Eu mmukenji mufu-
le mu ntenta wa kusambakena, 1Yn 3:16 nda wa kashidi.
neavule bilamba bia line bivua- 32 “Muakuidi udibu bela ma-
e Yel 33:8
ye muvuale pavuaye mubuele Eb 9:13, 14 nyi g ne bajadika1 bua kuenza
muaba wa tshijila, ne neabishi- Eb 10:2 mudimu wa buakuidi h pa muaba
ye muntu amu. 24 Udi ne bua f Lew 23:32 wa tatuende i neabuikile mpeka-
ˆ tu ne neavuale bilamba bia line, j
kuowa mayi1 i muaba kampanda
wa tshijila ne kuvuala bilamba
g Eks 29:4, 7
Lew 8:12
bilamba bia tshijila. k 33 Nea-
biende; j pashishe neapatuke ne buikile mpekatu bua muaba mu-
h Lew 8:33 nsantu wa tshijila, l bua ntenta
neafile mulambu wende wa kuo-
sha k ne mulambu wa kuosha wa i Nom 20:26 wa kusambakena m ne bua tshio-
tshisamba tshijima l ne neabuiki- shelu; n ne neabuikidile bakuidi
j Eks 28:39
le mpekatu buende yeye ne bua Eks 39:27, 28
16:29 1Anyi “nenukengeshe anyima
tshisamba tshijima. m 25 Nea- k Eks 28:2 yenu.” “Kudikengesha” kudi kumvui-
fuimishe mafuta a mulambu wa Eks 29:29
ja misangu ya bungi mishindu mishila-
Lew 16:4
mpekatu pa tshioshelu. shilangane ya kudipangisha malu, kusa-
l Lew 16:16 ngisha ne kujila biakudia. 16:31 1Anyi
16:21 1Anyi “muntu udi muimane mu- “nenukengeshe anyima yenu.” 16:32
dilongolole.” 16:24 1Ku mua.: “kuowa m Lew 16:20 1Ku mua.: “muena tshianza tshiuwu-
ˆ
mayi pambidi.” n Lew 16:18 jabu.”
223 LEWITIKI 16:34–17:14
ne bantu bonso ba mu tshisu- NSHAP. 16 bu mbuji1 a badibu benda nabu
mbu mpekatu. a 34 Bualu ebu a Lew 16:24 masandi. b Eu newikale mukenji
nebuikale mukenji mufunda wa 1Yn 2:1, 2 mufunda wa kashidi kunudi, mu
kashidi buenu nuenu, b bua ku- bipungu bienu bionso.”’
buikidila bena Isalele mpekatu b Lew 23:31 8 “Neubambile ne: ‘Muntu yo-
bua mpekatu yabu yonso musa- Nom 29:7
nso wa mu nzubu wa Isalele anyi
ngu umue tshidimu tshionso.” c muntu yonso wa ku babende
Nunku wakenza anu muvua c Eks 30:10 udi musombele munkatshi mue-
ˆ Eb 9:7
Yehowa mutumine Mose dıyi nu udi ufila mulambu wa kuosha
bua kuenza. anyi mulambu mukuabu 9 ne
17
NSHAP. 17
Yehowa wakatungunuka kayi ulua nawu ku tshibuele-
d Lew 3:1, 2
ne kuambila Mose ne: Lew 7:11
lu tshia ntenta wa kusambakena
2 “Akula ne Alona ne bana be- bua kuwufila kudi Yehowa, badi
nde ba balume ne bena Isalele ne bua kumbusha1 muntu au mu
e Lew 3:3-5
bonso, ubambile ne: ‘Ebu mbua- Lew 7:29-31
tshisamba tshiabu. c
ˆ 10 “‘Bikala muntu kampanda
lu budi Yehowa mutume dıyi bua
kuenza: Mulongo 2 wa mu nzubu wa Isalele anyi
3 “‘“Bikala muntu kampanda a Dut 32:17 muntu wa ku babende udi mu-
wa mu nzubu wa Isalele mushi- Yos 24:14 sombele munkatshi muenu mu-
pe ngombe mulume anyi tshi- die mashi kayi onso, d nembenge
mpanga tshia mukoko tshitshidi b Eks 34:15 bushuwa muntu1 udi udia ma-
tshiana anyi mbuji mu tshitudi- Dut 31:16 shi au, ne nemmumbushe2 mu-
lu anyi bikalaye mushipe nyama nkatshi mua tshisamba tshiabu.
au pambelu pa tshitudilu 4 pa- c Lew 1:3 11 Bualu muoyo1 wa tshintu udi
mutu pa kulua nende ku tshibue- Dut 12:5, 6 mu mashi, e ne meme ndi muafi-
Dut 12:13, 14
lelu tshia ntenta wa kusamba- le pa tshioshelu f bua bualu bue-
kena bua kumufila bu mulambu nu bua kubuikila mpekatu yenu
kudi Yehowa kumpala kua nte- d Gen 9:4 nuenu,2 bualu mashi ke adi
Lew 3:17
nta wa tshitendelelu wa Yehowa, Lew 7:26 abuikila mpekatu g bua muoyo1
nebabadile muntu au dibanza Lew 19:26 udi munda muawu. 12 Ke bua-
1Sm 14:33
dia mashi. Mmuele mashi pa- Bz 15:20, 29
lu kayi ndi muambile bena Isale-
nshi, ne badi ne bua kumbusha1 le ne: “Muntu1 nansha umue wa
muntu au munkatshi mua tshi- kunudi kena ne bua kudia ma-
e Lew 17:14
samba tshiabu. 5 Bidi ne bua Dut 12:23 shi, ne muntu wa ku babende na-
kuenzeka nunku bua bena Isale- nsha umue udi musombele mu-
le balue ne milambu idibu bala- nkatshi muenu h kena ne bua
f Lew 8:15
mbula mu mpata mpindieu, kudi Lew 16:18 kudia mashi to.” i
Yehowa, ku tshibuelelu tshia 13 “‘Bikala muena Isalele
ntenta wa kusambakena, kudi g Mat 26:28
anyi muntu kampanda wa ku ba-
muakuidi. Badi ne bua kuyila- Lom 3:25 bende udi musombele munka-
mbula bu milambu ya diumvua- Lom 5:9 tshi muenu ulemba nyama ne
ngana kudi Yehowa. d 6 Mua-
Ef 1:7
Eb 9:22 udi ukuata nyama wa tshisuku
kuidi neamiamine mashi ku Eb 13:12 anyi nyunyi udibu mua kudia,
1Pt 1:2
tshioshelu tshia Yehowa ku tshi- 1Yn 1:7
udi ne bua kupongolola mashi
buelelu tshia ntenta wa kusa- Bua 1:5 ende panshi j ne kuajibikila ne
mbakena ne neafuimishe mafuta buloba. 14 Bualu muoyo1 wa
bu dipembu dimpe1 kudi Yeho- h Eks 12:49 tshintu tshionso mmashi atshi,
wa. e 7 Nunku kabakufila kabi- bualu muoyo1 udi mu mashi.
di milambu kudi bademon badi
i Dut 12:23 17:7 1Ku mua.: “kudi mbuji.” 17:10-12,
17:4, 9 1Anyi “kushipa.” 17:6 1Anyi 14 1Anyi “anyima.” 17:10 2Anyi “ne-
“didi ditukijija; didi dituyisha.” Ku mua.: j Dut 12:16 mmushipe.” 17:11 2Anyi “bua anyima
“didi difila dikisha.” Dut 15:23 yenu.”
LEWITIKI 17:15–18:17 224
Ke bualu kayi mvua muambi- NSHAP. 17 bua kusangila ne mamuebe to.
le bena Isalele ne: “Kanuena a Lew 17:10, 11 Yeye mmamuebe, ne kuena ne
ne bua kudia mashi a tshintu bua kusangila nende to.
kayi tshionso, bualu muoyo1 wa 8 “‘Kuena ne bua kusangila
tshintu tshionso mmashi atshi. b Eks 22:31 ne mukaji wa tatuebe to. a Nku-
Dut 14:21
Muntu yonso udi uadia neu- fuisha tatuebe bundu.1
mbushibue.”2 a 15 Bikala mu- 9 “‘Kuena ne bua kusangila
ntu1 kampanda, nansha muena c Lew 11:40 ne muanenu wa bakaji, nansha
ditunga nansha wa ku babende, yeye muikale muana wa tatue-
mudie nyama musangana mufue be anyi muana wa mamuebe, na-
d Nom 19:20
anyi nyama mupandulula kudi
nsha yeye muledibue mu nzubu
ˆ
nyama wa luonji, b dıba adi udi umue nebe anyi muledibue mua-
NSHAP. 18
ne bua kusukula bilamba biende, ba mukuabu. b
ˆ e Gen 17:7
kuowa mayi ne neikale mukoya Eks 6:7 10 “‘Kuena ne bua kusangila
too ne ku dilolo; c pashishe nei- ne muana wa bakaji wa muane-
kale mukezuke. 16 Kadi yeye be wa balume anyi muana wa ba-
kayi mubisukule ne kayi muowe f Eks 23:24 kaji wa muanebe wa bakaji, bua-
ˆ Lew 20:23
mayi,1 neambule bujitu bua tshi- lu bobu badi butaka buebe wewe
lema tshiende.’” d muine.
18 Yehowa wakatungunuka
ne kuakula ne Mose, wa-
g Lew 20:22
Dut 4:1
11 “‘Kuena ne bua kusangila
ne muana wa mukaji wa tatuebe,
mba ne: 2 “Akula ne bena Isa- muana wa tatuebe, bualu yeye
lele, ubambile ne: ‘Meme ndi h Luk 10:27, 28 mmuanenu wa bakaji.
Yehowa Nzambi wenu. e 3 Ka- Lom 10:5 12 “‘Kuena ne bua kusangila
Gal 3:12
nuena ne bua kuenza malu bu ne tatuebe mukaji. Yeye udi ma-
mudibu benza mu buloba bua shi amue ne tatuebe. c
Ejipitu munuvua basombele, ne i Lew 20:17 13 “‘Kuena ne bua kusangi-
kanuena ne bua kuenza malu la ne mamuebe mukuabu, bua-
adibu benza mu buloba bua Ka- Mulongo 2 lu yeye udi mashi amue ne ma-
ˆ
nana mundi nya nenu. f Kanuena a Gen 35:22 muebe.
ne bua kulonda bilele biabu to. Gen 49:4
Lew 20:11
14 “‘Kuena ne bua kufuisha
4 Nenutumikile mapangadika Dut 27:20 tatuebe mukuabu bundu1 pa ku-
anyi, ne nenulame mikenji ya- 2Sm 16:21 sangila ne mukajende. Yeye
1Ko 5:1
nyi mifunda ne nenuyilonde. g mmamuebe mukuabu. d
Meme ndi Yehowa Nzambi wenu. 15 “‘Kuena ne bua kusangila
5 Nudi ne bua kutumikila mike- b Lew 20:17 ne mukaji wa muanebe to. e Yeye
nji yanyi mifunda ne mapangadi- Dut 27:22 mmukaji wa muanebe, ne kuena
2Sm 13:10-12
ka anyi; muntu yonso udi ubitu- ne bua kusangila nende to.
mikila neikale ne muoyo ku 16 “‘Kuena ne bua kusangila
diambuluisha diabi. h Meme ndi c Lew 20:19 ne mukaji wa muanenu to, f bua-
Yehowa. lu nkufuisha muanenu bundu.1
6 “‘Muntu nansha umue wa 17 “‘Kuena ne bua kusangila
d Lew 20:20
kunudi kena ne bua kuya kudi ne mamu, kusangila kabidi ne
mulela wende wa pabuipi bua muanende wa bakaji to. g Kuena
kusangila1 nende to. i Meme ndi e Lew 20:12 ne bua kuangata muana wa ba-
Yehowa. 7 Kuena ne bua kusa- kaji wa muanende wa balume ne
ngila ne tatuebe, ne kuena ne muana wa bakaji wa muanende
f Lew 20:21
17:14, 15 1Anyi “anyima.” 17:14 2Anyi Dut 25:5
ˆ 18:8 1Ku mua.: “Mbutaka bua tatuebe.”
Mak 6:17, 18
“neashipibue.” 17:16 1Ku mua.: “muo- 18:14 1Ku mua.: “kuela butaka bua mua-
ˆ
we mayi pambidi.” 18:6 1Ku mua.: nabu ne tatuebe patoke.” 18:16 1Ku
“kuela butaka patoke,” muaba eu ne mia- g Lew 20:14 mua.: “mbutaka bua muanenu wa ba-
ba mikuabu idi ilonda. Dut 27:23 lume.”
225 LEWITIKI 18:18–19:7
wa bakaji bua kusangila nabu to. NSHAP. 18 wa ku babende udi musombe-
Bobu mbalela bende ba pabuipi; a Gen 30:15 le munkatshi muenu. a 27 Bua-
ntshienzedi tshia bundu.1 b Lew 15:19, 24 lu bantu bavua basombele mu
18 “‘Kuena ne bua kuangata Lew 20:18 buloba ebu kumpala kuenu ba-
mukaji bua kusakidila ku mua- c Eks 20:14 vua benze malu mabi onso aa, b
nabu wa bakaji bua ikale muke- Lew 20:10 ne mpindieu buloba budi ne bu-
nende a ne kusangila nende pa- Dut 22:22
Nsu 6:29
koya. 28 Nunku buloba kabua-
tshidi muanabu wa bakaji ne Mat 5:27, 28 kunuluka bualu nudi babunya-
muoyo. 1Ko 6:9, 10
Eb 13:4
nge mushindu wikalabu ne bua
19 “‘Kuena ne bua kuya kudi kuluka bisamba bivua kumpa-
muntu mukaji padiye mu bukoya
d Lew 20:2
Dut 18:10
la kuenu. 29 Muntu yeye mue-
buende bua tshijila tshia mashi 1Bk 11:7 nze bumue bua ku malu mabi aa,
bua kusangila nende to. b 2Bk 23:10 bonso1 badi baenza badi ne bua
20 “‘Kuena ne bua kusangila e Lew 20:3 kubumbusha2 munkatshi mua
ne mukaji wa mukuebe,1 udivui- f Gen 19:5 tshisamba tshiabu. 30 Nudi ne
ja mukoya. c Lew 20:13 bua kulama malu andi munufu-
Bal 19:22
21 “‘Kuena ne bua kuitaba Lom 1:26, 27
ndile bua kuenza, kanuyi nuenza
bua muanebe nansha umue afi- 1Ko 6:9, 10 tshilele nansha tshimue tshia ku
Yuda 7
dibue1 kudi Moleke. d Kuena ne bilele bibi bivuabu benza ku-
ˆ g Eks 22:19 mpala kuenu, c bua kanudivuiji
bua kunyanga dına dia Nzambi Lew 20:15, 16
webe mushindu au to. e Meme bakoya bua bualu buabi. Meme
h Lew 20:23 ndi Yehowa Nzambi wenu.’”
ndi Yehowa.
19
Dut 18:12
22 “‘Kuena ne bua kulala ne i Gen 15:16
Yehowa wakakula kabi-
muntu mulume mushindu wa di ne Mose, wamba ne:
muomumue ne uudi ulala ne mu- j Lew 20:22
Dut 4:1, 40
2 “Akula ne tshisumbu tshijima
kaji to. f Mbualu bubi butambe. tshia bena Isalele, ubambile ne:
23 “‘Muntu mulume kena ne Mulongo 2
‘Nudi ne bua kuikala ba tshiji-
bua kusangila ne nyama bua ku- a Eks 12:49
la, bualu meme Yehowa Nzambi
lua mukoya bua bualu abu; na- wenu ndi wa tshijila. d
nsha muntu mukaji kena ne bua
b Dut 20:17, 18
2Bk 16:2, 3
3 “‘Muntu yonso wa kunudi
kudifila kudi nyama bua kusa- 2Bk 21:1, 2 udi ne bua kunemeka1 mamue-
ngila nende to. g Nkunyanga tshi- c Lew 18:3 nde ne tatuende, e ne nudi ne
lele tshia ku tshifukilu. Lew 20:23 bua kunemekela nsabatu yanyi. f
Dut 18:9
24 “‘Kanudivuiji bakoya bua
Meme ndi Yehowa Nzambi wenu.
bualu nansha bumue bua ku 4 Kanulondi nzambi idi kayiyi
NSHAP. 19
malu aa, bualu bisamba bi- ne mushinga g anyi kanudienze-
d Lew 11:44
ndi ngipata kumpala kuenu Yes 6:3
di nzambi ya tshiamu tshiengu-
bivua bidivuije bikoya bua malu 1Pt 1:15, 16 lula. h Meme ndi Yehowa Nzambi
onso aa. h 25 Ke bualu kayi bu- Bua 4:8 wenu.
loba budi ne bukoya, ne ne- e Eks 20:12 5 “‘Mpindieu nuenu bafi-
Ef 6:2
mbupeshe dinyoka bua tshilema Eb 12:9 le mulambu wa diumvuangana
tshiabu, ne buloba nebuluke ba- f Eks 20:8, 11
kudi Yehowa, i nudi ne bua kuwu-
ntu badi basombamu. i 26 Kadi Eks 31:13 lambula mu mushindu wa nuenu
nuenu nudi ne bua kutumiki- Luk 6:5 kuanyishibua. j 6 Nudi ne bua
la mikenji yanyi mifunda ne ma- g Lew 26:1 kuwudia dituku dinudi nuwula-
pangadika anyi, j ne kanuena ne Mis 96:5
Hab 2:18
mbula ne dituku didi dilonda,
bua kuenza bualu nansha bumue 1Ko 10:14 kadi bidi bishala too ne dituku
bua ku malu mabi aa to, nansha h Eks 20:4, 23
disatu mbia kuosha mu kapia. k
muena ditunga nansha muntu Dut 27:15 7 Kadi nuenu bawudie nansha
i Lew 3:1 mukese dituku disatu, ntshintu
18:17 1Anyi “busenji.” 18:20 1Anyi
“muinebe; mulunda webe.” 18:21 1Anyi j Lew 7:11, 12
18:29 1Anyi “anyima.” 2Anyi “kubashi-
“alambudibue.” k Lew 7:17, 18 pa.” 19:3 1Ku mua.: “kutshina.”
LEWITIKI 19:8-23 226
tshibole tshikalabu kabayi mua NSHAP. 19 nkatshi mua tshisamba tshie-
kuanyisha. 8 Muntu udi uwu- a Lew 23:22 nu. a Kuena ne bua kukeba bua
dia neambule bujitu bua tshile- Dut 24:19 kujimija muoyo1 wa mukuebe.2 b
ma tshiende, bualu mmunyange b Dut 15:7 Meme ndi Yehowa.
tshintu tshia tshijila tshia Yeho- 17 “‘Kuena ne bua kukina
wa; badi ne bua kumbusha1 mu- c Eks 20:15 muanenu mu muoyo webe. c Udi
Ef 4:28
ntu2 au mu tshisamba tshiabu. ne bua kubela mukuebe mu mi-
9 “‘Panudi nupuola bintu mu d Lew 6:2 shindu yonso d bua kulu kuambu-
buloba buenu, kanuena ne bua Nsu 12:22 la nende mpekatu.
Ef 4:25
kupuola bintu bionso bidi ku 18 “‘Kuena ne bua kudiso-
mielelu ya madimi enu kujiki- e Eks 20:7 mbuela e anyi kulamina bana ba
ja to, ne kanuena ne bua kuangu- Mat 5:33, 37 mu tshisamba tshienu munda;
Yak 5:12
lula mpumbuluila ya1 bintu bi- udi ne bua kunanga mukuebe
nudi nupuola. a 10 Kanuena ne f Nsu 22:16
ˆ
muudi mudinange. f Meme ndi Ye-
bua kupuola kabidi tumuma tudi Mak 10:19
howa.
tushala mu madimi enu a tu- g Nsu 22:22 19 “‘Nudi ne bua kutumikila
muma tua mvinyo anyi kuangu- mikenji yanyi mifunda: Kanuena
la tumuma tudi tutangalake mu h Dut 24:15 ne bua kuenza bua bimuna bienu
Yel 22:13
madimi enu a tumuma tua mvi- Yak 5:4 bia mishindu ibidi bikuatangane.
nyo. Udi ne bua kubishila mupe- Kanuena ne bua kukuna ntete ya
le1b ne muntu udi musombe bue- i Dut 27:18 mishindu ibidi mu madimi enu, g
nyi. Meme ndi Yehowa Nzambi j Lew 25:17 ne kanuena ne bua kuvuala tshi-
wenu. Neh 5:15 lamba tshienza ne manda a mi-
11 “‘Kanuena ne bua kui- Nsu 1:7 shindu ibidi masambakane. h
Nsu 8:13
ba, c kanuena ne bua kushima d 1Pt 2:17 20 “‘Mpindieu bikala mulume
ne kanuena ne bua kushimaka- mulale ne mukaji ne musangi-
jangana to. 12 Kanuena ne bua k Eks 23:3
le nende, ne mukaji au mmue-
ˆ Dut 1:16, 17
kuditshipa mu dına dianyi mu Dut 16:19 na mudimu udibu balamine
bualu bua dishima, e nunyanga 2Ku 19:6 muntu mukuabu kadi kabayi ba-
ˆ Lom 2:11
dına dia Nzambi wenu mushindu Yak 2:9 nji kumupikula anyi kumupe-
eu. Meme ndi Yehowa. 13 Kue- sha budikadidi, nekuikale di-
na ne bua kudia mukuebe bintu, f Mulongo 2 nyoka. Kadi kabakubashipa to,
ne kuena ne bua kunyengangana a Mis 15:1, 3 bualu kabavua banji kumuleke-
tshintu. g Kuena ne bua kulama la to. 21 Muntu au nealue ne
difutu dia muena mudimu butu- b Eks 20:16 mulambu wa dipila kudi Yeho-
1Bk 21:13
ku bujima too ne mu dinda. h wa ku tshibuelelu tshia ntenta
14 “‘Kuena ne bua kuela mpu- c Nsu 10:18 wa kusambakena, mmumue ne:
1Yn 2:9
di matshi mulawu1 anyi kutekela 1Yn 3:15
tshimpanga tshia mukoko tshia
mpofu tshintu mu njila, i ne udi mulambu wa dipila. i 22 Mua-
ne bua kutshina Nzambi webe. j d Mis 141:5 kuidi neamubuikidile mpekatu
Nsu 9:8
Meme ndi Yehowa. Mat 18:15
ne tshimpanga tshia mukoko
15 “‘Kanuena ne bua kukosa tshia mulambu wa dipila ku-
bilumbu bibi to. Kuena ne bua e Nsu 20:22 mpala kua Yehowa bua mpekatu
Lom 12:19
kutua ku tshia mupele anyi kue- uvuaye muenze, ne nebamufuile
ngeleka mubanji. k Ukose tshilu- f Mat 5:43, 44 luse bua mpekatu uvuaye mue-
mbu tshia mukuebe bimpe. Mat 22:39 nze.
Lom 13:9
16 “‘Kuena ne bua kuya we- Gal 5:14 23 “‘Panudi nubuela mu bu-
nda ushiminyinangana malu mu- Yak 2:8 loba, nuenu bakune mutshi ka-
mpanda wa kudia, nudi ne bua
19:8 1Anyi “kushipa.” 2Anyi “anyima.” g Dut 22:9
19:9 1Anyi “bidi bishala ku.” 19:10 h Dut 22:11 19:16 1Ku mua.: “mashi.” 2Anyi pamua-
1Anyi “mukengi.” 19:14 1Anyi “kujingi- pa: “Kuena ne bua kuimana tshianana
la mpudi matshi diakabi.” i Lew 6:6, 7 padi muoyo wa mukuebe mu njiwu.”
227 LEWITIKI 19:24–20:3
kumona bimuma biawu bu biko- NSHAP. 19 32 “‘Kumpala kua nsuki mito-
ya ne bikandikibue.1 Mbikandi- a Dut 26:1, 2 ke udi ne bua kuimana kuu-
kibue2 buenu nuenu bua bidi- Nsu 3:9 lu, a udi ne bua kunemeka muntu
mu bisatu. Kanuena ne bua mununu, b ne udi ne bua kutshi-
b Lew 3:17
kubidia to. 24 Kadi mu tshidi- Lew 17:13 na Nzambi webe. c Meme ndi Ye-
mu tshinayi bimuma biawu bio- Dut 12:23 howa.
Bz 15:20, 29
nso nebikale bia tshijila bua 33 “‘Bikala muntu wa ku ba-
kusanka kumpala kua Yehowa. a c Eks 8:7 bende musombe nebe mu bulo-
25 Pashishe mu tshidimu tshi- Dut 18:10-12 ba buenu, kanuena ne bua ku-
tanu nudi mua kudia bimuma
Gal 5:19, 20
Bua 21:8
mukengesha to. d 34 Muntu wa
biawu bua nuenu kusakidila bi- ku babende udi musombe nenu
muma biawu ku bintu binudi nu- d Lew 21:1, 5 neikale kunudi bu muena ditu-
puola. Meme ndi Yehowa Nza- nga munkatshi muenu; e udi ne
e Dut 14:1 bua kumunanga muudi mudina-
mbi wenu.
26 “‘Kanuena ne bua kudia nge, bualu nuvua basombe bue-
f Dut 23:17
tshintu nansha tshimue tshikale nyi mu buloba bua Ejipitu. f
ne mashi. b g Eb 13:4 Meme ndi Yehowa Nzambi wenu.
“‘Kanuena ne bua kukeba bi- 1Pt 4:3 35 “‘Kanuena ne bua kupima
manyinu bua kumanya malu bule bua bintu, bujitu buabi anyi
h Eks 20:10 bungi buabi ne bipiminu bibi. g
atshilualua anyi kuenza maji- Eks 31:13
36 Nudi ne bua kupima bintu ne
mbu. c
i Lew 20:6 bipiminu bia bujitu bijalame, ne
27 “‘Kanuena ne bua kuku- Dut 18:10-12 bipimu bijalame, ne tshipiminu
ngula1 nsuki ya kumpenga kua 1Ku 10:13
tshia bintu biume1 tshijalame ne
Yes 8:19
mitu2 yenu anyi kunyangakaja ˆ
tshipiminu tshia bintu bia mayi
mielelu ya miedi yenu. d ˆ
j Lew 20:27 mayi2 tshijalame. h Meme ndi Ye-
28 “‘Kanuena ne bua kudita- Bz 16:16
howa Nzambi wenu uvua munu-
pa pambidi bua muntu mufue1 e patule mu buloba bua Ejipitu.
ne kanuena ne bua kuditapa Mulongo 2
37 Nunku nudi ne bua kulama
nsalu pambidi. Meme ndi Ye- a Nsu 16:31
Nsu 20:29
mikenji yanyi mifunda yonso ne
howa. mapangadika anyi onso, nudi ne
29 “‘Kufuishishi muanebe bu- b Yob 32:6 bua kubilonda. i Meme ndi Yeho-
ndu pa kumuvuija ndumba, f bua Nsu 23:22
wa.’”
1Tm 5:1
20
buloba kabuendi bundumba ne Yehowa wakatungunuka
kabuwudi ne bikadilu bibi. g c Yob 28:28 ne kuakula ne Mose, wa-
30 “‘Nudi ne bua kunemekela Nsu 1:7
Nsu 8:13
mba ne: 2 “Udi ne bua kuambi-
nsabatu yanyi, h ne nudi ne bua 1Pt 2:17 la bena Isalele ne: ‘Muena Isa-
kunemeka1 muaba wanyi mu- lele yonso anyi muntu yonso
nsantu. Meme ndi Yehowa. d Eks 23:9 wa ku babende udi musombe-
31 “‘Kuyi kudi bena mbuku, i le mu Isalele udi ufila mua-
e Eks 12:49
ne kuebeji malu kudi bantu batu nende kudi Moleke nebamushi-
bamba malu atshilualua, j bua f Eks 22:21 pe kakuyi mpata. j Bantu ba mu
kulu mukoya bua malu au. Meme buloba nebamuase mabue too
ndi Yehowa Nzambi wenu. g Dut 25:13, 15 ne padiye ufua. 3 Meme ne-
Nsu 20:10 mbenge muntu au, nemmumbu-
19:23 1Ku mua.: “bu musoso wawu.” she1 munkatshi mua tshisamba
h Nsu 11:1
2Ku mua.: “Kawena mutengudibue.” tshiabu, bualu mmufile muane-
19:27 1Anyi “kupempa; kukosa.” 2Anyi i Lew 18:5 nde kudi Moleke, ne mmunyange
“kukosa nsuki yenu ya kumpenga.” Dut 4:6
19:28 1Anyi “bua anyima.” Muaku wa mu 19:36 1Ku mua.: “efa mujalame.” Tang.
tshiena Ebelu nephesh udi uleja muaba NSHAP. 20 Tshis. B14. 2Ku mua.: “hine mujalame.”
eu muntu mufue. 19:30 1Anyi “kuikala j Lew 18:21 Tang. Tshis. B14. 20:3 1Anyi “nemmu-
ˆ
ne buowa bua.” Ku mua.: “kutshina.” Dut 18:10 shipe.”
LEWITIKI 20:4-18 228
muaba wanyi wa tshijila a ne NSHAP. 20 ne mukaji wa muanende, badi ne
ˆ
mmunyange dına dianyi dia tshi- a Yhz 5:11 bua kubashipa bonso babidi ka-
jila. 4 Bikala bantu ba mu bu- kuyi mpata. Mbanyange tshile-
ˆ b Dut 13:6-9
loba babuikile mesu abu ku bu- le tshia ku tshifukilu. Mashi abu
kole pa bualu budi muntu au adi pambidi pabu. a
c Eks 20:5
wenza padiye ufila muanende 13 “‘Bikala mulume mulale
kudi Moleke ne babenge bua ku- ne mulume mushindu utu mulu-
ˆ d Lew 19:31
mushipa, b 5 dıba adi nembe- Dut 18:10-12 me ulala ne mukaji, bonso ba-
Gal 5:19, 20
nge bushuwa muntu au ne bena bidi mbenze tshintu tshibi tshi-
ˆ Bua 21:8
mu dıku diende. c Nengumbushe1 tambe. b Badi ne bua kubashipa
muntu au mu tshisamba tshia- e Lew 20:27 bonso babidi kakuyi mpata. Ma-
bu pamue ne bantu bonso badi Bz 16:16
shi abu adi pambidi pabu.
badisangisha kudiye bua kuenda 14 “‘Bikala muntu muangate
f 1Ku 10:13
masandi ne Moleke. mukaji, muangate ne mamuende
6 “‘Bua muntu1 udi uya kudi g Lew 11:44 wa mukaji au, ntshienzedi tshia
bena mbuku d ne bantu batu ba- 1Pt 1:15, 16
bundu.1 c Badi ne bua kumuosha
mba malu atshilualua e bua kue- yeye ne bobu kabidi mu kapia, d
h Lew 18:4
nda nabu bundumba bua mu Mbi 12:13 bua tshikadilu tshia bundu ka-
nyuma, nembenge bushuwa mu- tshikadi munkatshi muenu.
ntu1 au ne nemmumbushe2 mu i Eks 31:13
15 “‘Bikala mulume musangi-
Lew 21:8
tshisamba tshiabu. f 1Ts 5:23 le ne nyama, badi ne bua ku-
7 “‘Nudi ne bua kudijidila 2Ts 2:13
mushipa kakuyi mpata, nudi ka-
ne kulua ba tshijila, g bualu bidi ne bua kushipa nyama au. e
meme ndi Yehowa Nzambi wenu. j Eks 21:17
Dut 27:16 16 Bikala mukaji muye kudi
8 Nudi ne bua kulama mikenji Nsu 20:20
nyama ne musangile nende, f
yanyi mifunda ne kuyitumikila. h Mat 15:4
nudi ne bua kushipa mukaji au
Meme ndi Yehowa udi unujidila. i
k Dut 5:18 ne nyama au. Nudi ne bua kuba-
9 “‘Bikalaku kudi muntu udi Dut 22:22 shipa kakuyi mpata. Mashi abu
wela tatuende anyi mamuende Lom 7:3
adi pambidi pabu.
1Ko 6:9, 10
mulawu,1 badi ne bua kumushi-
17 “‘Bikala muntu mulume
pa kakuyi mpata. j Bu mudiye l Lew 18:8 musangile ne muanabu wa baka-
muele tatuende anyi mamuende Dut 27:20
mulawu, mashi ende adi pambi- ji, muana wa tatuende anyi mua-
di pende yeye. Mulongo 2 na wa mamuende, ne yeye mu-
mone butaka buende ne yeye
10 “‘Mpindieu bua muntu udi a Lew 18:15, 29
pende mumone butaka bue-
wenda masandi ne mukaji wa
b Gen 19:5 nde pende, mbualu bua bundu. g
muntu mukuabu: Muntu udi we-
nda masandi ne mukaji wa mui-
Lew 18:22 Badi ne bua kubumbusha1 ku
Bal 19:22 ˆ
nende badi ne bua kumushipa Lom 1:26, 27 mesu kua bana ba mu tshisa-
kakuyi mpata, kushipa mulume
1Ko 6:9, 10 mba tshiabu. Mmufuishe muana-
Yuda 7
ne mukaji badi bende masandi. k bu wa bakaji bundu.2 Neambule
11 Muntu udi ulala ne muka- c Lew 18:17 bujitu bua tshilema tshiende.
ji wa tatuende mmufuishe tatue-
Dut 27:23 18 “‘Bikala mulume mulale
nde bundu.1 l Badi ne bua ku- ne mukaji padiye ku tshijila
d Lew 21:9
bashipa bonso babidi kakuyi tshia mashi ne musangile nende,
mpata. Mashi abu adi pambidi e Eks 22:19 bonso babidi mbele dipatuka dia
pabu. 12 Bikala muntu mulale Dut 27:21 mashi ende patoke. h Badi ne bua
kubumbusha1 bonso babidi mu-
f Lew 18:23
20:5 1Anyi “nenshipe.” 20:6 1Anyi nkatshi mua tshisamba tshiabu.
“anyima.” 2Anyi “nemmushipe.” 20:9 g Lew 18:9
1Anyi “ujingila tatuende anyi mamuende Dut 27:22 20:14 1Anyi “busenji.” 20:17, 18 1Anyi
diakabi.” 20:11 1Ku mua.: “mmuele bu- “kubashipa.” 20:17 2Ku mua.: “mmuele
taka bua tatuende patoke.” h Lew 18:19 butaka bua muanabu wa bakaji patoke.”
229 LEWITIKI 20:19–21:8
19 “‘Kuena ne bua kusangila NSHAP. 20 ndi wa tshijila, a ne ndi nnutapu-
ne mamuebe mukuabu anyi ne a Lew 18:12, 13 lula ne bisamba bikuabu bua nu-
tatuebe mukaji, bualu bualu abu b Lew 18:14
lue banyi meme. b
nebufuishishe mulela webe bu- 27 “‘Mulume anyi mukaji yo-
ndu. a Nebapete difutu dia tshile- c Lew 18:16 nso udi ubukila bantu malu anyi
ma tshiabu. 20 Muntu udi Dut 25:5
udi wamba malu atshilualua1 udi
ulala ne mukaji wa tatuende mu- d Eks 21:1 ne bua kushipibua kakuyi mpa-
Dut 5:1
kuabu mmufuishe tatuende mu- ta. c Bantu badi ne bua kubasa
kuabu bundu.1 b Nebapete difu- e Mbi 12:13 mabue too ne padibu bafua. Ma-
tu dia mpekatu wabu. Nebafue f Lew 18:26, 28
shi abu adi pambidi pabu.’”
21
kabayi balele. 21 Bikala muntu Yehowa wakatungunuka
muangate mukaji wa muanabu, g Lew 18:3, 24
ne kuambila Mose ne:
Dut 12:30
mbualu bubi butambe. c Mmufui- “Akula ne bakuidi, bana ba Alo-
she muanabu bundu.1 Nebasha- h Lew 18:27 na, ubambile ne: ‘Muntu na-
Dut 9:5
le kabayi balele. nsha umue kena ne bua kudi-
22 “‘Nudi ne bua kulama mi- i Eks 3:17 nyanga bua muntu mufue1 mu
Eks 6:8
kenji yanyi mifunda yonso ne Dut 8:7-9 tshisamba tshiabu. d 2 Kadi udi
mapangadika anyi onso d ne ku- Yhz 20:6 mua kuenza nunku bua mule-
bitumikila, e bua buloba bundi j Eks 19:5 la wa pabuipi menemene, bua
nya nenu bua nuenu kusombe- Eks 33:16 mamuende, tatuende, muanende
la kabunuluki to. f 23 Kanuena 1Bk 8:53
wa balume, muanende wa ba-
1Pt 2:9
ne bua kulonda bilele bia bisa- kaji, muanabu wa balume, 3 ne
mba bindi ngipata kumpala kue- k Lew 11:46, 47 udi mua kudinyanga bua mua-
Dut 14:4-20
nu to; g bualu mbienze malu onso nabu wa bakaji udi pabuipi ne-
aa ne ndi mubikine. h 24 Ke l Lew 11:43 nde bikalaye utshidi kamama ne
bualu kayi mvua munuambile kayi muanji kusedibua. 4 Kena
ne: “Nenuangate buloba bua- Mulongo 2 mua kudinyanga ne kudibipisha
bu, ne nennupeshabu bua bui- a Lew 19:2 bua mukaji musela kudi mulu-
Mis 99:5
kale buloba buenu, buloba budi 1Pt 1:15, 16 me kampanda wa mu tshisamba
ne mabele ne buitshi bia bu- Bua 4:8 tshiabu. 5 Kabena ne bua kue-
ngi. i Meme ndi Yehowa Nzambi b Dut 7:6
nza mabala mu mitu yabu, e
wenu udi munutapulule ne bisa- anyi kukungula mielelu ya mie-
mba bikuabu.” j 25 Nudi ne bua c Eks 22:18 di yabu, anyi kuditapa pambidi. f
Lew 19:31
kuenza bua kuikale dishilanga- Lew 20:6 6 Badi ne bua kuikala ba tshiji-
na pankatshi pa nyama udi mu- Dut 18:10-12 la kudi Nzambi wabu, g ne ka-
Bua 21:8 ˆ
kumbane ne udi kayi mukumba-
bena ne bua kunyanga dına dia
ne, ne pankatshi pa nyunyi udi Nzambi wabu, h bualu badi ba-
NSHAP. 21
kayi mukumbane ne udi muku- lua ne milambu ya Yehowa mio-
d Nom 19:14
mbane; k kanuena ne bua kudi- sha pa kapia, biakudia1 bia Nza-
vuija1 tshintu tshia muengu bua e Dut 14:1 mbi wabu; badi ne bua kuikala
bualu bua nyama anyi nyunyi f Lew 19:27, 28
ba tshijila. i 7 Kabena ne bua
anyi tshintu tshionso tshidi tshi- kusela mukaji wa ndumba, j mu-
dikoka panshi tshindi muteke ku g Eks 29:44 kaji udibu banyange, anyi mu-
luseke bua nuenu kutshiangata h Lew 18:21 kaji udibu babenge kudi baye-
bu tshidi katshiyi tshikumbane. l Lew 19:12 nde, k bualu muakuidi mmuntu
26 Nudi ne bua kuikala ba tshi- Lew 22:32
wa tshijila kudi Nzambi wende.
jila kundi, bualu meme, Yehowa, i Yes 52:11 8 Udi ne bua kumujidila l bua-
1Pt 1:15, 16 lu yeye udi ufila biakudia bia
20:20 1Ku mua.: “mmuele butaka bua j Lew 19:29 Nzambi webe. Yeye udi ne bua
tatuende mukuabu patoke.” 20:21 1Ku
mua.: “Mmuele butaka bua muanabu k Dut 24:1 20:27 1Anyi “udi ne nyuma wa lubuku.”
Yhz 44:22
patoke.” 20:25 1Anyi “kuvuija anyima 21:1 1Anyi “bua anyima.” 21:6 1Ku
yenu.” l Eks 28:41 mua.: “mampa,” bakula bua milambu.
LEWITIKI 21:9–22:3 230
kuikala wa tshijila kunudi, bualu NSHAP. 21 Nzambi wende to. 18 Bikalaku
meme Yehowa, udi unujidila, ndi a Eks 28:36 kudi muntu udi ne bulema, kena
wa tshijila. a Lew 11:45 mua kulua to: mpofu anyi mule-
Lew 20:7, 8
9 “‘Mpindieu bikala muana ma anyi muntu udi ne bulema ku
ˆ
wa bakaji wa muakuidi mudinya- mesu1 anyi muntu udi ne dibo-
b Lew 20:14 ˆ
nge pa kuenda bundumba, udi ko anyi mukolo mule ne muıpi,
ufuisha tatuende bundu. Badi ne 19 muntu udi ne dikasa ditshi-
bua kumuosha mu kapia. b c Lew 8:12 buke anyi tshianza tshitshibuke,
10 “‘Muakuidi munene wa 20 muntu udi ne katontomena
bana babu, udibu bele manyi pa anyi muntu mushawuke1 anyi
d Eks 28:2 ˆ
mutu c ne udibu bajadike mu mu- Eks 29:29 muntu udi ne dısu dia bulema
dimu1 bua avuale bilamba bia Lew 16:32 anyi nkaka anyi tubaba anyi mi-
buakuidi, d kena ne bua kulekele- pesa minyanguke. a 21 Muntu
la nsuki yende anyi kupanda bi- e Gen 37:34 mulume nansha umue wa mu
lamba biende to. e 11 Kena ne Lew 10:6 bana1 ba muakuidi Alona udi
bua kusemena pabuipi ne mu- ne bulema kena mua kulua bua
ntu mufue;1 f kena ne bua kudi- f Nom 6:7 kufila milambu ya Yehowa mio-
nyanga nansha bua tatuende Nom 19:11, 14 sha pa kapia nansha. Bu mudiye
anyi bua mamuende. 12 Kena ne bulema, kena mua kusemena
ne bua kumbuka muaba munsa- g Lew 10:7 bua kufila biakudia bia Nzambi
ntu ne kena ne bua kunyanga wende to. 22 Yeye udi mua ku-
muaba munsantu wa Nzambi we- h Lew 8:12
dia biakudia bia Nzambi we-
nde, g bualu tshimanyinu tshia nde bia mu bintu bitambe tshiji-
dibanjijibua, manyi a kuelanga- la b ne bia mu bintu bia tshijila. c
na a Nzambi wende, h tshidi pa
i Yhz 44:22 23 Kadi kena mua kulua pabui-
mutu wende. Meme ndi Yehowa. pi ne tshilamba tshia kukosolo-
13 “‘Yeye udi ne bua kuse- j Ezl 9:2 la natshi, d ne kena mua kuse-
la mukaji utshidi kamama. i mena ku tshioshelu nansha, e
14 Kena ne bua kusela mukaji Mulongo 2 bualu udi ne bulema; kena ne
mukamba, mukaji udi dibaka di- a Dut 23:1 bua kunyanga muaba wanyi mu-
fue, mukaji udibu banyange, nsantu to, f bualu meme ndi Ye-
anyi mukaji wa ndumba; kadi howa udi ubajidila.’” g
b Lew 2:10
udi ne bua kuangata mukaji wa Lew 6:14, 16 24 Nunku Mose wakakula ne
mu tshisamba tshiabu utshidi Lew 24:8, 9 Alona ne bana bende ba balume
Nom 18:9
kamama. 15 Kena ne bua ku- ne bena Isalele bonso.
nyanga bana1 bende munkatshi
mua tshisamba tshiabu, j bualu c Lew 22:10
Nom 18:19
22 Yehowa wakakula kabi-
di ne Mose, wamba ne:
meme ndi Yehowa udi umujidi- 2 “Ambila Alona ne bana be-
la.’” nde ba balume bua badimu-
d Eks 30:6
16 Yehowa wakatungunuka ke bua tshidibu benza1 ne bi-
ne kuakula ne Mose, wamba ntu bia tshijila bia bena Isalele
ˆ
ne: 17 “Ambila Alona ne: ‘Mu- e Eks 38:1 ne bua kabanyangi dına dianyi
ntu nansha umue wa mu bana1 dia tshijila h mu bualu bua bintu
bebe, mu bipungu biabu bio- f Eks 25:8 bidibu banjidila. i Meme ndi Ye-
nso, udi ne bulema kena ne bua howa. 3 Ubambile ne: ‘Mu bi-
kulua bua kufila biakudia bia pungu bienu bionso muntu wa
g Eks 28:41
mu bana benu udi usemena pa-
21:10 1Ku mua.: “udibu buwuje tshia- buipi ne bintu bia tshijila bidi
nza.” 21:11 1Anyi “anyima mufue.” NSHAP. 22
Muaku wa tshiena Ebelu wa nephesh h Lew 21:6 21:18 1Ku mua.: “anyi udi ne diulu dipa-
udi umvuangana muaba eu ne muaku nduluke.” 21:20 1Anyi pamuapa: “mu-
wa tshiena Ebelu udi umvuija “mufue.” i Eks 28:38 nyanakane.” 22:2 1Ku mua.: “badi ne
21:15, 17, 21 1Ku mua.: “dimiinu.” Nom 18:32 bua kuditapulula ku.”
231 LEWITIKI 22:4-20
bena Isalele bajidila Yehowa pa- NSHAP. 22 mbe muntu2 ku makuta ende,
diye mukoya, nebumbushe1 mu- a Lew 7:20 muntu au udi mua kutshidia.
ntu2 au kumpala kuanyi. a Meme Bapika badi baledibue mu nzu-
ndi Yehowa. 4 Muntu nansha bu muende badi mua kudia
b Lew 13:2
umue wa mu bana ba Alona udi pabu biakudia biende. a 12 Bi-
ne nsudi b anyi udi bintu bipatu- kala muana wa bakaji wa mua-
ka mu mubidi wende c kena mua c Lew 15:2 kuidi musedibue kudi muntu udi
kudia bintu bia tshijila too ne kayi muakuidi,1 kena mua kudia
padiye ulua mukezuke, d nansha bintu bia tshijila bidibu bafila
d Lew 14:2
muntu udi ulenga muntu udi mu- Lew 15:13
to. 13 Kadi bikala muana wa
lue mukoya bua tshitalu tshia bakaji wa muakuidi mufuishe
muntu,1 e anyi muntu udi muele mulume anyi dibaka diende di-
bilume, f 5 anyi muntu udi ule- e Lew 21:1 fue ne kayi ne bana ne udi upi-
Nom 19:11, 22
nga tshifukibua tshidi tshidiko- ngana mu nzubu mua tatuende
ka panshi tshidi katshiyi tshiku- anu bu ku buana buende, yeye
mbane g anyi udi ulenga muntu f Lew 15:16 udi mua kudia biakudia bia ta-
mukoya bua bualu kayi bonso tuende; b kadi muntu udibu ka-
udi mua kumuvuija mukoya. h bayi banyishile1 kena mua kubi-
6 Muntu2 udi ulenga bantu anyi g Lew 11:24, 43
dia to.
bintu ebi neikale mukoya too ne 14 “‘Mpindieu bikala mu-
ku dilolo, ne kena ne bua kudia h Lew 15:7, 19 ntu mutupakane, mudie tshi-
tshintu nansha tshimue tshia ku ntu tshia tshijila, udi ne bua
bintu bia tshijila, kadi udi ne kusakidila tshia bitanu tshia
ˆ ˆ
bua kuowa mayi. i 7 Padi dıba i Nom 19:6, 7
mushinga watshi ne neafile mu-
dibuela, neikale mukezuke, pa-
lambu wa tshijila au kudi mua-
shishe udi mua kudia bintu bia j Nom 18:11 kuidi. c 15 Nunku kabena ne
tshijila bualu mbiakudia biende. j
bua kunyanga bintu bia tshiji-
8 Kena kabidi ne bua kudia
k Eks 22:31 la bidi bena Isalele bafila kudi
nyama musangana mufue anyi
nyama yonso mupandulula kudi
Lew 17:15 Yehowa d 16 ne kubakebela di-
Dut 14:21
nyama ya luonji ne kulua muko- nyoka bua dipila didi dibakua-
ya bua bualu abu. k Meme ndi Ye- te padibu badie bintu biabu bia
howa. l Eks 29:33 tshijila to; bualu meme ndi Yeho-
wa udi ubajidila.’”
9 “‘Badi ne bua kulama malu
andi mubafundile bua kuenza, Mulongo 2 17 Yehowa wakatungunuka
bua kabadikebedi mpekatu bua a Nom 18:11 ne kuakula ne Mose, wamba ne:
bualu abu ne kabafu bua mpeka- 18 “Akula ne Alona ne bana be-
tu au bualu bavua banyanga bi- nde ba balume ne bena Isalele
b Lew 10:14
ntu bia tshijila. Meme ndi Yeho- Nom 18:19 bonso, ubambile ne: ‘Padi mue-
wa udi ubajidila. na Isalele anyi muntu udi muso-
10 “‘Muntu nansha umue udi- mbe buenyi mu Isalele ulua
c Lew 5:15, 16 ne mulambu wa kuosha e kudi
bu kabayi banyishile1 kena
mua kudia tshintu tshia tshi- Yehowa bua kukumbaja mitshi-
jila. l Muenyi wa ku babende d Nom 18:32 pu yende anyi bua kufila mu-
udi kua muakuidi anyi muntu lambu wa budisuile, f 19 nealue
udibu bangate ku mudimu kena ne nyama wa mpanga muimpe g
e Nom 15:14, 16 wa mu tshisumbu tshia ngombe,
mua kudia tshintu tshia tshijila.
11 Kadi bikala muakuidi musu- tshia mikoko itshidi miana anyi
f Lew 7:16 tshia mbuji, bua kuanyishibua.
22:3 1Anyi “nebashipe.” 22:3, 6, 11 Nom 15:3 20 Kanuena ne bua kulua ne
2Anyi “anyima.” 22:4 1Anyi “bua anyi- Dut 12:5, 6
ma.” 22:10 1Ku mua.: “Muenyi,” mmu- 22:12 1Anyi “musedibue kudi muenyi.”
ˆ 22:13 1Ku mua.: “muenyi,” mmumue ne:
mue ne: muntu udi kayi wa mu dıku dia g Lew 1:3 ˆ
Alona. Lew 22:22 muntu udi kayi wa mu dıku dia Alona.
LEWITIKI 22:21–23:5 232
tshintu tshidi ne bulema, a bualu NSHAP. 22 pa kapia bua Yehowa. 28 Bua
katshiena mua kunuambuluisha a Dut 15:19, 21 ngombe mulume anyi mukoko,
bua nuanyishibue to. Dut 17:1 kanuena ne bua kumushipa ne
Mal 1:8
21 “‘Bikala muntu mulue ne Eb 9:14 muanende dituku dimue to. a
mulambu wa diumvuangana b 1Pt 1:19 29 “Nuenu balambule mula-
kudi Yehowa bua kukumba- mbu wa kuela nawu Yehowa tua-
ja mutshipu anyi bu mula- b Lew 3:1 sakidila, b nuwulambule bua nue-
mbu wa budisuile, nyama au nu kuanyishibua. 30 Nudi ne
udi ne bua kuikala muimpe bua kuwudia anu dituku adi. Ka-
c Eks 22:30
muangatshila mu ngombe anyi nuena ne bua kuwushiya nansha
mu mikoko anyi mu mbuji, bua mukese too ne mu dinda. c Meme
Mulongo 2
kuanyishibua. Kena ne bua kui- ndi Yehowa.
a Eks 23:19
kala ne kalema nansha kakese. Dut 22:6 31 “Nudi ne bua kulama mi-
22 Nyama wa mulambu kena ne kenji yanyi ne kuyitumikila. d
ˆ
bua kuikala mufue mesu, mu- Meme ndi Yehowa. 32 Kanue-
b Lew 7:12 ˆ
tshibuke, mutapike, muikale ne na ne bua kunyanga dına dianyi
nsundu, ne tshikupi anyi ne tu- dia tshijila, e ne ndi ne bua kuji-
baba; kanuena ne bua kulua ne c Lew 7:15 dibua munkatshi mua bena Isa-
nyama ya nunku kudi Yehowa lele. f Meme ndi Yehowa udi unu-
anyi kufila nyama ya nunku pa d Lew 19:37 jidila, g 33 udi unupatula mu
tshioshelu bua Yehowa. 23 Udi Nom 15:40 buloba bua Ejipitu bua kuleja
mua kufila ngombe mulume anyi Dut 4:40
mundi Nzambi wenu. h Meme ndi
mukoko udi ne mukolo mule Yehowa.”
ˆ
anyi muıpi kupita mikuabu bu
23
e Lew 18:21
mulambu wa budisuile, kadi ka- Lew 19:12 Yehowa wakatungunuka
bakuanyisha nyama au bu mu- ne kuakula ne Mose, wa-
lambu wa kukumbaja nawu mu- mba ne: 2 “Akula ne bena Isa-
f Lew 10:3
tshipu to. 24 Kanuena ne bua lele, ubambile ne: ‘Bibilu i bia Ye-
kulua kudi Yehowa ne nyama howa binudi ne bua kumanyisha j
udi ne mipesa minyanguke anyi
g Eks 19:5 bidi masangisha a tshijila. Bibi-
Lew 20:8
miboza anyi mipakula anyi mi- Lew 21:8 lu bianyi mbiobi ebi:
kosa, ne kanuena ne bua kufi- 3 “‘Udi mua kuenza mudimu
la nyama ya nunku mu buloba h Eks 6:7
matuku asambombo, kadi ditu-
buenu to. 25 Kanuena kabidi Lew 11:45 ku dia muanda mutekete ndi-
ne bua kulua ne nyama nansha tuku dia nsabatu wa dikisha ku
umue wa ku nyama eyi mufu- NSHAP. 23 midimu yonso, k ndituku dia ma-
me ku tshianza tshia muntu wa i Eks 23:14 sangisha a tshijila. Kuena mua
ku babende bu tshiakudia1 tshia Lew 23:37 kuenza mudimu nansha wa mu-
Nzambi wenu, bualu mmibi ne shindu kayi to. Dituku adi ne-
idi ne bulema. Kabakunuitabila- j Nom 10:10 dikale dia nsabatu bua Yehowa
yi ne dianyisha to.’” miaba yonso inudi nusombela. l
26 Yehowa wakakula kabidi k Eks 16:30
4 “‘Ebi mbibilu bia Yehowa,
ne Mose wamba ne: 27 “Padi- Eks 20:10 masangisha a tshijila anudi ne
bu balela muana mulume wa Bz 15:21 bua kumanyisha padi bikondo
ngombe anyi tshimpanga tshia biawu bikumbana: 5 Mu ngo-
mukoko anyi mbuji, udi ne bua l Neh 13:22 ndo wa kumpala, dituku dia 14
ˆ
kushala ne mamuende matuku dia ngondo au, m pakadi dıba di-
muanda mutekete, c kadi kumbu- m Nom 9:2, 3
buele, kumpala kua butuku kui-
kila ku dituku dia muanda mu- Nom 28:16 la,1 nekuikale Pasaka n bua Ye-
kulu kubanda nebamuanyishe howa.
bu mulambu, mulambu muosha n Eks 12:3, 6
Dut 16:1
23:5 1Ku mua.: “pankatshi pa madilolo
22:25 1Ku mua.: “diampa.” 1Ko 5:7 abidi.”
233 LEWITIKI 23:6-20
6 “‘Mu dituku dia 15 dia ngo- NSHAP. 23 kudia nansha diampa, nansha
ndo eu nekuikale Tshibilu tshia a Nom 28:17 ntete mikanga, anyi ntete mi-
Mampa kaayi mela Luevene 1Ko 5:8 piamipia too ne ku dituku edi,
bua Yehowa. a Nenudie mampa too ne panualua ne mulambu wa
kaayi mela luevene matuku Nzambi wenu. Eu mmukenji mu-
muanda mutekete. b 7 Dituku funda wa kashidi bua bipungu
dia kumpala nenuenze masangi- b Eks 12:15
Eks 13:6 bienu bionso miaba yonso inudi
sha a tshijila. c Kanuena ne Eks 34:18 nusombela.
bua kuenza mudimu mukole na- 15 “‘Nudi ne bua kubala nsa-
nsha umue to. 8 Kadi mu ma- batu muanda mutekete kumbu-
tuku muanda mutekete nudi ne kila ku dituku didi dilonda di-
bua kulua ne mulambu muosha c Eks 12:16 tuku dia Nsabatu, kumbukila
pa kapia bua Yehowa. Dituku dia ku dituku dinudi nulua ne
muanda mutekete nekuikale ma- tshisumbu tshia mulambu wa
sangisha a tshijila. Kanuena ne kukupakaja. a Idi ne bua kuika-
bua kuenza mudimu mukole na- d 1Ko 15:20, 23
la mbingu mijima. 16 Nenuba-
nsha umue to.’”
le matuku 50 b too ne dituku
9 Yehowa wakatungunuka ne didi dilonda Nsabatu wa mua-
kuakula ne Mose, wamba ne:
nda mutekete, pashishe nenulue
10 “Akula ne bena Isalele, uba- e Nom 18:8, 12
Nsu 3:9 ne mulambu mukuabu wa nte-
mbile ne: ‘Panuabuela ndeke-
lu wa bionso mu buloba bundi
Yhz 44:30 te kudi Yehowa. c 17 Nudi ne
bua kufuma miaba inudi baso-
nya nenu, ne panuapuola bi-
ntu bia muomu, nudi ne bua
Mulongo 2 mbele ne mampa abidi bu mu-
kulua ne tshisumbu tshia bi- a Eks 34:22 lambu wa kukupakaja. Nudi ne
Dut 16:9, 10
ntu bia kumpala d binudi nu- bua kuenza mampa aa ne bia di-
puola kudi muakuidi. e 11 Yeye kumi bibidi bia efa1 wa buku-
neakupakaje tshisumbu atshi la bunefuke. Mampa aa ikale
kumpala ne panyima, kumpa- b Bz 2:1
muosha mela luevene, d bu bintu
la kua Yehowa bua nuanyishi- bidi bikole bia kumpala bua Ye-
bue. Muakuidi udi ne bua ku- howa. e 18 Nudi ne bua kulua
tshikupakaja dituku didi dilonda ne mampa aa pamue ne bana
dituku dia Nsabatu. 12 Dituku c Nom 28:26-31 ba mikoko muanda mutekete ba
dinudi nukupakajija tshisumbu Dut 16:16 mpanga bimpe, muana wa mu-
atshi, nudi ne bua kufila tshi- koko yonso muikale ne tshidimu
mpanga tshia mukoko tshimpe tshimue, ne muana mulume wa
tshitshidi tshiana, tshitshidi mu ngombe umue ne bimpanga bibi-
tshidimu tshiatshi tshia kumpa- d Lew 7:11, 13 di bia mikoko. f Nebikale bu mu-
la, bu mulambu wa kuosha kudi lambu wa kuosha bua Yehowa
Yehowa. 13 Mulambu wawu wa pamue ne mulambu wayi wa nte-
ntete newikale wa bia dikumi bi- te ne milambu ya bia kunua bu
bidi bia efa1 wa bukula bunefu- e Eks 23:16 mulambu muosha pa kapia, wa
Eks 34:22
ke busambakaja ne mafuta, bu dipembu dimpe2 kudi Yehowa.
mulambu muosha pa kapia bua 19 Nudi ne bua kulambula mua-
Yehowa, dipembu dimpe.2 Mula- na wa mbuji umue bu mulambu
mbu wawu wa bia kunua newi- f Nom 28:26, 27 wa mpekatu g ne bana ba mi-
kale wa tshia binayi tshia hine3 koko ba mpanga babidi, yonso
wa mvinyo. 14 Kanuena ne bua muikale ne tshidimu tshimue,
bu mulambu wa diumvuanga-
23:13, 17 1Bia dikumi bibidi bia efa bi- na. h 20 Muakuidi neabikupaka-
vua bibuela litre 4,4. Tang. Tshis. B14. g Lew 4:23
24
kuosha c ne mulambu wa nte- c Lew 1:3
Yehowa wakatungunuka
te d wa mulambu ne milambu d Lew 2:1, 11 ne kuakula ne Mose, wa-
ya bia kunua e bilondeshile mu- e Nom 15:5 mba ne: 2 “Tumina bena Isale-
dibu balongolole dituku dio- ˆ
Nom 28:6, 7 le dıyi bua bakutuadile mafuta
nso. 38 Milambu eyi nya kusa- f Eks 16:23 matambe buimpe a olive idibu
Eks 20:8
kidila ku bintu bidibu bafila batue, bua kulama miendu mite-
Eks 31:13 ˆ
matuku a nsabatu ya Yehowa, f mesha dıba dionso. b 3 Dia mu-
g Eks 28:38
ne ku mapa enu, g ku milambu Nom 18:29 nemu dia tshilamba tshia kuko-
yenu inudi nufila bua kuku- h Dut 12:11
solola natshi tshia Bujadiki
mbaja mitshipu, h ne ku mila- tshidi mu ntenta wa kusambake-
i Nom 29:39 na, Alona nealongolole bua mie-
mbu yenu ya budisuile, i inudi ne Dut 12:6
bua kupesha Yehowa. 39 Kadi 1Ku 29:9 ndu yikale anu yitema kumbu-
mu dituku dia 15 dia ngondo 2Ku 35:8 kila ku dilolo too ne mu dinda
Ezl 2:68 ˆ
wa muanda mutekete, panuika- kumpala kua Yehowa dıba dio-
j Dut 16:13 nso. Mmukenji mufunda wa ka-
la bapuole bintu bia mu malo-
ba enu, nudi ne bua kuenza k Nom 29:12 shidi bua bipungu bienu bionso.
tshibilu tshia Yehowa bua ma- l Neh 8:15 4 Nealonge miendu pa tshiteke-
tuku muanda mutekete. j Dituku Bua 7:9 lu tshia miendu c tshia or mui-
dia kumpala ndituku dia dikisha m Neh 8:10 mpe menemene kumpala kua Ye-
ˆ
ku midimu yonso ne dituku dia n Dut 16:15 howa dıba dionso.
muanda mukulu ndituku dia di- o Nom 29:12
5 “Newangate bukula bunefu-
kisha ku midimu yonso. k 40 Di- ke bua kuenza mampa 12 me-
p Dut 31:10, 11 nza bu bikata. Newenze dia-
tuku dia kumpala, nenuangate
bintu bia ku mitshi minene: ma- q Dut 31:13 mpa dionso ne bia dikumi bibidi
ˆ
lala a mabue, l matamba a mitshi
Mis 78:6
bia efa.1 6 Neuateke pa mesa
idi ne mabeji a bungi ne mitshi a or muimpe menemene ku-
Mulongo 2
ya pepiliye ya mu tshibandaba- mpala kua Yehowa, d mambakaja
a Eks 12:37, 38
nda,1 ne nenusanke m kumpala Nom 24:5
mu milongo ibidi, mulongo wo-
kua Yehowa Nzambi wenu matu- nso muikale ne mampa asa-
ku muanda mutekete. n 41 Ne- NSHAP. 24 mbombo. e 7 Neuteke budimbu
nutshienze bu tshibilu tshia Ye- b Eks 27:20, 21 bua mupuya muimpe bua bui-
Nom 8:2 mpe menemene pa mulongo wo-
howa matuku muanda mutekete
c Eks 25:31 nso wa mampa, ne nebuikale
mu tshidimu. o Nudi ne bua ku- Eks 39:33, 37 bu tshimanyinu tshia mulambu1
tshienza mu ngondo wa muanda Eb 9:2
bua mampa, f mulambu muosha
mutekete bu mukenji mufunda d Eks 25:23, 24 pa kapia bua Yehowa. 8 Ditu-
wa kashidi mu bipungu bienu 1Bk 7:48
ku dionso dia Nsabatu neikale
bionso. 42 Nudi ne bua kuso- e Eks 40:22, 23 ne tshibidilu tshia kualonga ku-
mbela mu bitanda bua matuku 1Sm 21:4
ˆ mpala kua Yehowa. g Ntshipungi-
Mak 2:25, 26
muanda mutekete. p Bena bulo- di tshia kashidi ne bena Isale-
ba bonso mu Isalele badi ne bua f Lew 2:2
Lew 6:15 le. 9 Mampa au nealue a Alona
kusombela mu bitanda, 43 bua ne bana bende ba balume, h ne
g Nom 4:7
bana benu ba mu bipungu bia- 1Ku 9:32 nebaadiile muaba kampanda wa
londa q bamanye ne: mvua muso- 2Ku 2:4
mbeshe bena Isalele mu bitanda h Lew 21:22 24:5 1Bia dikumi bibidi bia efa bivua bi-
pamvua mbapatula mu buloba Lew 22:10
1Sm 21:4, 6
buela litre 4,4. Tang. Tshis. B14. 24:7
Mat 12:3, 4 1Anyi “bu tshitupa tshidi tshivuluija
23:40 1Anyi “kasulu ka tshilonda nkoka.” Luk 6:3, 4 (tshileja) mulambu au.”
LEWITIKI 24:10–25:5 236
tshijila, a bualu mbintu bitambe NSHAP. 24 futa, ufuta muoyo ku muoyo.1
tshijila buende yeye biangatshi- a Lew 6:14, 16 19 Muntu yeye mutape mu-
ˆ
la mu milambu ya Yehowa mio- kuende, dıba adi nebamuenze-
sha pa kapia, bu mukenji wa ka- le tshidiye muenzele mukue-
b Eks 12:38
shidi.” Nom 11:4 nde. a 20 Ditshibulangana ku
ˆ ˆ
10 Mpindieu munkatshi mua ditshibulangana, dısu ku dısu,
ˆ ˆ
bena Isalele muvua muana wa dınu ku dınu, bualu bubi bua
c Eks 20:7
mamu kampanda muena Isalele Eks 22:28 muomumue budiye muenzela-
ne tatu muena Ejipitu, b ne mvi- Lew 19:12 ngane nebamuenzelabu pende. b
ta yakajuka mu tshitudilu pa- 21 Muntu udi ututa nyama ne
nkatshi pende ne muena Isalele d Eks 18:22 umushipa neamufute, c kadi mu-
mukuabu. 11 Muana wa mamu ntu udi ututa muntu nende ne
muena Isalele au wakatuadija umushipa nebamushipe pende. d
ˆ e Eks 18:15, 16
kuakula bibi bua Dına1 ne ku- Nom 15:32, 34 22 “‘Nekuikale dipangadika
diela mulawu.2 c Nunku bakalua dia muomumue buenu nuenu bo-
nende kudi Mose. d Mpindieu ma- nso, nansha bua muntu udi mu-
muende uvua Shelomita muana f Nom 15:32, 35
Dut 17:7 sombe buenyi nansha bua mue-
wa bakaji wa Dibili wa mu tshi- na ditunga, e bualu meme ndi
sa tshia Dana. 12 Bakamulama Yehowa Nzambi wenu.’”
too ne pakamanyabu dipangadi- g Dut 5:11
23 Pashishe Mose wakakula
ka dia Yehowa. e ne bena Isalele, bobu kupatula
13 Pashishe Yehowa waka- h Gen 9:6 muntu uvua muele mulawu au
mbila Mose ne: 14 “Patula mu- Eks 21:12
pambelu pa tshitudilu, bobu ku-
Nom 35:31
ntu uvua muele mulawu au Dut 19:11-13 muasa mabue. f Nunku bena Isa-
pambelu pa tshitudilu; bantu bo- lele bakenza anu muvua Yehowa
nso bavua bamumvue badi ne ˆ
Mulongo 2 mutumine Mose dıyi bua kue-
bua kutenteka bianza biabu pa a Eks 21:23, 24 nza.
mutu wende, ne pashishe tshisu-
mbu tshijima tshidi ne bua ku-
muasa mabue. f 15 Pashishe ne- b Dut 19:21
25 Yehowa wakakula kabidi
ne Mose ku mukuna wa
Mat 5:38 Sinai, wamba ne: 2 “Akula ne
wambile bena Isalele ne: ‘Muntu
bena Isalele, ubambile ne: ‘Nde-
yeye muele Nzambi wende mula-
c Eks 22:1 kelu wa bionso, panuabuela mu
wu neapete difutu bua mpekatu ˆ
buloba bundi nnupesha, g dıba
wende. 16 Nunku kakuyi mpa-
adi buloba nebulame nsabatu
ta nebashipe muntu udi upenda d Gen 9:6
ˆ bua Yehowa. h 3 Mu bidimu bi-
dına dia Yehowa. g Tshisumbu Eks 21:12
27
lukuna benu c bua tshilema tshie- Yehowa wakatungunuka
nu. Eyowa, nebabole bua bi- c Dut 28:65
ne kuakula ne Mose, wa-
lema bia batatuabu. d 40 Pashi- d Eks 20:5 mba ne: 2 “Akula ne bena Isa-
she nebatonde tshilema tshiabu Nom 14:18
lele, ubambile ne: ‘Bikala muntu
bobu bine e ne tshilema tshia e 1Bk 8:33 muenze mutshipu wa pa buawu b
batatuabu ne dipanga lulamatu Neh 9:2
bua kufila mushinga udibu ba-
diabu ne nebitabe muvuabu ba- Yhz 6:9
kose bua muntu1 kudi Yeho-
Dan 9:5
pange lulamatu pavuabu banto- wa, 3 mushinga udibu bakose
mbokela. f 41 Nunku meme pa- f Yhz 36:31
bua muntu mulume udi ne bi-
nyi ngakabaluisha, g kuya nabu g Lew 26:24 dimu kumbukila ku 20 too ne
mu buloba bua bena lukuna
ku 60 newikale wa nshekele1 50
babu. h h 1Bk 8:47
ˆ 2Ku 36:20 ya arjan bilondeshile nshekele
“‘Dıba adi pamuapa muo- wa muaba wa tshijila.2 4 Kadi
yo wabu udi kawuyi mutengu- i Dut 30:6
ˆ Yel 4:4 bikalaye muntu mukaji, mushi-
la1 newupuekeshibue, i ne dıba Bz 7:51 nga wende newikale wa nshe-
adi nebafute tshilema tshiabu.
kele 30. 5 Bikala muntu ne bi-
42 Nunku nemvuluke tshipungi- j Gen 28:13
dimu kumbukila ku bitanu too
di tshianyi ne Yakoba j ne tshi- k Gen 26:3
pungidi tshianyi ne Izaka, k ne- ne ku 20, mushinga udibu bako-
mvuluke tshipungidi tshianyi ne l Gen 12:7 se bua muntu mulume newika-
Abalahama l ne nemvuluke bulo- Dut 4:31 le wa nshekele 20, ne wa muntu
Mis 106:45
ba buabu. 43 Pavuabu baleke- mukaji newikale wa nshekele di-
le buloba, buvua bufuta nsaba- m Lew 26:34 kumi. 6 Bikala muana ne ngo-
tu yabu, m buvua bushale munda
2Ku 36:20, 21 ndo kumbukila ku umue too ne
mutupu bobu kabayimu, ne n 2Bk 17:15 ku bidimu bitanu, mushinga udi-
bavua bafuta tshilema tshia- bu bakose bua muana wa balu-
o Dut 4:31 me newikale wa nshekele itanu
bu bualu bobu bavua babenge 2Bk 13:23
mapangadika anyi ne bavua1 Neh 9:31 ya arjan ne bua muana wa baka-
bakine mikenji yanyi mifunda. n ji wa nshekele isatu ya arjan.
p Dut 4:13
44 Kadi nansha bionso bikale Yel 14:21 7 “‘Bikala muntu ne bidi-
nanku, padibu mu buloba bua mu 60 kubanda, mushinga udi-
q Eks 24:3, 8
bena lukuna babu, tshiakubabe- Dut 9:9 bu bakose bua muntu mulume
ngelamu kashidi o anyi kubaleke- newikale wa nshekele 15, ne bua
r Yhz 20:9 muntu mukaji nshekele dikumi.
la, mfika too ne ku dibabutula,
bualu kuenza nunku nekunya- 8 Kadi bikalaye mupele kayi ne
Mulongo 2
nge tshipungidi tshianyi p nabu, mushindu wa kufuta mushinga
a Lew 27:34
bualu meme ndi Yehowa Nzambi Dut 6:1
udibu bakose, c muntu au neima-
wabu. 45 Bua bualu buabu, ne- ne kumpala kua muakuidi, ne
mvuluke tshipungidi tshimvua NSHAP. 27 muakuidi neatue mushinga we-
mudie ne bankambua babu q ba- b Dut 23:21 nde. Muakuidi neatue mushinga
mvua mupatule mu buloba bua Bal 11:30, 31 bilondeshile tshidi muntu udi
ˆ 1Sm 1:11
Ejipitu mu mesu a bisamba bi- wenza mutshipu au mua kuku-
kuabu, r bua kuleja mundi Nza- c Lew 5:7, 11 mbaja. d
mbi wabu. Meme ndi Yehowa.’” Lew 12:8
Lew 14:21
27:2 1Anyi “anyima.” 27:3 1Nshekele
26:41 1Anyi “wa tshitunu.” 26:43 1Anyi d Luk 21:2-4 uvua ne grame 11,4. Tang. Tshis. B14.
“anyima yabu.” 2Ko 8:12 2Anyi “bilondeshile nshekele wa tshijila.”
243 LEWITIKI 27:9-26
9 “‘Mutshipu wowu wa kufila NSHAP. 27 laye mujidile budimi buende ku-
nyama udi mukumbane bua ku- a Lew 20:25 tuadijila ku Tshidimu tshia bu-
lambula Yehowa, tshionso tshi- Dut 14:7, 8 dikadidi, a mushinga wabu udi-
dibu mua kupesha Yehowa ne- bu batue newushale anu nanku.
tshikale tshintu tshia tshijila. 18 Bikalaye mujidile budimi
10 Kena mua kushintulula nya- buende Tshidimu tshia budika-
ma au anyi kushintakaja udi didi tshimane kupita, muakuidi
muimpe ku udi mubi anyi udi neamuenzele makumi bua mu-
mubi ku udi muimpe. Kadi b Lew 27:19 shinga wabu bilondeshile bidi-
yeye mushintakaje nyama umue mu bidi bishale too ne ku Tshidi-
ne nyama mukuabu, nyama wa mu tshia budikadidi tshialonda,
kumpala ne udibu bamushinta- ne nebumbushile mu mushinga
kaje nende, yonso neyikale ya uvuabu batue. b 19 Kadi bikala
tshijila. 11 Bikala nyama au muntu uvua mujidile budimi abu
muikale nyama udi kayi muku- ˆ
ne bua kubukuula, dıba adi nea-
mbane a udibu kabayi mua kufi- c Lew 27:11, 12
file tshia bitanu tshia maku-
la kudi Yehowa bu mulambu,
ˆ ta a mushinga uvuabu batue
dıba adi neimanyike nyama au Mulongo 2
bua kusakidila ku mushinga au,
kumpala kua muakuidi. 12 Nu- a Lew 25:10
ne nebushale buende. 20 Mpi-
nku muakuidi neatue mushinga ndieu yeye kayi mukuule budimi
wende bilondeshile tshidi nya- abu ne bobu babusumbishe mu-
ma, nansha yeye muimpe anyi ntu mukuabu, kabena mua kubu-
mubi. Mushinga udi muakuidi kuula kabidi to. 21 Padibu ba-
utua newushale anu nanku. pingaja budimi abu mu Tshidimu
13 Kadi bikalaye musue kumu- tshia budikadidi nebulue tshi-
ˆ b Lew 25:15, 16
kuula, dıba adi neafile tshia bi- ntu tshia tshijila kudi Yehowa,
tanu tshia mushinga wende bua
bu budimi bufila kudiye. Nebu-
kusakidila ku mushinga uvuabu
lue budimi bua bakuidi. c
batue au. b
22 “‘Bikala muntu mujidile
14 “‘Mpindieu bikala muntu
Yehowa budimi buvuaye mu-
mujidile nzubu wende bu tshintu
ˆ sumbe, budi kabuyi tshitupa
tshia tshijila kudi Yehowa, dıba c Nom 18:8, 14
adi muakuidi neatue mushinga tshia buloba budiye mupia-
wende, nansha yeye muimpe ne, d 23 muakuidi neamuenzele
anyi mubi. Mushinga udi mua- makumi bua kumanya mushinga
kuidi utua ke wikala mushinga wabu too ne ku Tshidimu tshia
wende. c 15 Kadi bikala muntu budikadidi, ne dituku adi nea-
udi ujidila nzubu wende mu- file mushinga wabu uvuabu ba-
ˆ tue. e Ntshintu tshia tshijila kudi
sue kumukuula, dıba adi neafi- d Lew 25:25
le tshia bitanu tshia makuta a Yehowa. 24 Mu Tshidimu tshia
mushinga uvuabu bamutuile bua budikadidi, budimi nebupingane
kusakidila ku mushinga au, ne kudi muntu uvuaye mubusumbe,
nzubu nealue wende. kudi muena buloba buende. f
16 “‘Bikala muntu mujidile 25 “‘Badi ne bua kutua mu-
Yehowa tshitupa tshia budimi shinga wonso bilondeshile nshe-
e Lew 27:11, 12 kele wa muaba wa tshijila. Nshe-
buende, nebatue mushinga bilo- Lew 27:18
ndeshile bungi bua ntete idibu kele umue udi ne gera1 20.
ne bua kukunamu: tshipiminu 26 “‘Kadi muntu nansha
tshia homer1 wa orje netshikale umue kena mua kujidila mua-
nshekele 50 ya arjan. 17 Bika- nabute wa nyama to, bualu
27:16 1Homer uvua mumue ne litre 220. 27:25 1Gera uvua ne grame 0,57. Tang.
Tang. Tshis. B14. f Lew 25:10, 28 Tshis. B14.
LEWITIKI 27:27– Malu adi mu NOMBA 244
mmuledibue bu muanabute bua NSHAP. 27 30 “‘Tshia dikumi tshionso a
Yehowa. a Nansha ngombe mulu- a Eks 13:2 tshia buloba, nansha tshiotshi
me anyi mukoko, ukadi muma- Nom 18:17 tshia bia pa madimi anyi tshia
ne kuikala wa Yehowa. b 27 Bi- bimuma bia ku mitshi, ntshia Ye-
kala nyama muikale munkatshi b Eks 22:30 howa. Ntshintu tshia tshijila bua
mua nyama idi kayiyi mikumba- Dut 15:19 Yehowa. 31 Bikala muntu mu-
ne ne yeye udi umupikula bilo- sue kukuula tshia dikumi tshie-
ndeshile mushinga udibu batue, nde kayi tshionso, udi ne bua
c Lew 27:11-13
udi ne bua kufila tshia bitanu kufila tshia bitanu tshiatshi
tshia mushinga au bua kusa- bua kusakidilaku. 32 Kadi bua
kidila ku mushinga wende. c Kadi d Nom 18:8, 14 tshia dikumi tshionso tshia mu
yeye kayi mumukuule, nebamu- tshisumbu tshia ngombe ne mu
sumbishe bilondeshile mushinga tshisumbu tshia mikoko anyi
e Nom 21:2 mbuji, ku nyama yonso udi upita
udibu batue.
muinshi mua dikombo dia mu-
28 “‘Kadi tshintu tshionso lami wa nyama, nyama1 wa di-
tshidi muntu ufila kudi Yehowa f Yos 6:17
kumi neikale tshintu tshia tshi-
1Sm 15:3, 18
bua kashidi1 tshia mu bintu bie- jila kudi Yehowa. 33 Kena ne
nde kabena ne bua kutshisumbi- bua kutangila bikala nyama
Mulongo 2
sha anyi kutshikuula to, nansha au muimpe anyi mubi, anyi
a Gen 14:20
muntu anyi nyama anyi budi- Gen 28:22 kena ne bua kumushintaka-
mi. Tshintu tshionso tshifila nu- Nom 18:21, 26
ja to. Kadi bikalaye mutete
Dut 14:22
nku ntshintu tshitambe tshijila 2Ku 31:5 bua kumushintakaja, yonso ibi-
kudi Yehowa. d 29 Kabena kabi- Neh 13:12 di, nyama wa kumpala ne udibu
Mal 3:10
di mua kupikula muntu yonso Luk 11:42 bamushintakaje nende, neyikale
udibu bakosele tshibawu,1 udi- Eb 7:5 ya tshijila. b Kabena mua kuyi-
bu bateke ku luseke bua kushi- kuula to.’”
ˆ
pa. e Badi ne bua kumushipa ka- b Lew 27:9, 10 34 Aa ke meyi avua Yehowa
kuyi mpata. f mupeshe Mose ku mukuna wa
Sinai c bua bena Isalele.
27:28 1Anyi “tshifila bua kabutu.” c Eks 3:1
27:29 1Anyi “bafile.” Nom 1:1 27:32 1Anyi “mutu.”
NO M BA
MALU ADI M U M U K AN DA E U
ˆ
1 Difunda mena a bantu bua kubuela Tshitudilu tshia Lewi munkatshi (17)
mu tshiluilu (1-46) Tshisumbu tshia Efelayima lua ku
Bena Lewi kabena ne bua kubuela ouest (18-24)
mu tshiluilu (47-51) Tshisumbu tshia Dana lua ku
Miaba milongolola bimpe mu nord (25-31)
tshitudilu (52-54) Bungi busanga bua bantu balume
ˆ
2 Tshitudilu tshilongolola mu bisumbu bia bavuabu bafunde mena (32-34)
bisa bisatu bisatu (1-34) 3 Bana ba Alona (1-4)
Tshisumbu tshia Yuda lua ku est (3-9) Disungula bena Lewi bua kuenza
Tshisumbu tshia Lubena lua ku mudimu (5-39)
sud (10-16) Dikuula dia banabute (40-51)
245 Malu adi mu NOMBA
c Nom 8:6
Nom 18:2
bua.” i
11 Yehowa wakatungunuka
dituku divua Yehowa muakule ne kuakula ne Mose, wamba ne:
ne Mose ku mukuna wa Sinai. j d Nom 1:50 12 “Tangila! Buanyi meme, ndi
ˆ
2 Aa mmena a bana ba balu-
Nom 8:11
ngangata bena Lewi munkatshi
me ba Alona: Nadaba muanabu- e Nom 4:12
ˆ mua bena Isalele pa muaba wa
te, ne Abihu, k ne Eleaza, l ne Ita- f Nom 1:51 banabute1 bonso ba bena Isale-
ˆ ˆ
ma. m 3 Aa mmena a bana ba g Nom 8:15, 16 le; j ne bena Lewi nebalue banyi
balume ba Alona, bakuidi bela Nom 18:6 meme. 13 Bualu banabute bo-
manyi bavuabu bajadike mu mu- h Eks 40:15 nso mbanyi meme. k Dituku di-
dimu1 wa buakuidi. n 4 Kadi Na- Nom 18:7
mvua mushipe banabute bonso
daba ne Abihu bakafua kumpala i Nom 16:39, 40 ba mu buloba bua Ejipitu l mvua
1Sm 6:19
kua Yehowa pavuabu bafile ka- 2Ku 26:16, 18 mudijidile banabute bonso ba
pia kavua kakayi kanyishibue ku- j Nom 3:41, 45 mu Isalele kumbukila ku muntu
mpala kua Yehowa o mu tshipela
k Eks 13:2 3:10 1 Ku mua.: “muenyi,” mmumue ne:
tshia Sinai, ne kabavua ne bana Eks 34:19 ˆ
Nom 18:15 muntu udi kayi wa mu dıku dia Alona.
3:1 1 Ku mua.: “bipungu.” 3:3 1 Ku mua.: Luk 2:23 3:12 1 Ku mua.: “muanabute yonso udi
“bena bianza bivuabu buwuje.” l Eks 13:15 ukangula difu.”
251 NOMBA 3:14-37
too ne ku nyama. a Nebalue banyi NSHAP. 3 ne tshioshelu, mionji ya ntenta,
meme. Meme ndi Yehowa.” a Lew 27:26 ne midimu yonso idi itangila bi-
14 Yehowa wakakula kabidi b Eks 19:1 ntu ebi.
ˆ
ne Mose mu tshipela tshia Sinai, b 27 Dıku dia bena Amalama,
ˆ c Nom 3:39 ˆ ˆ ˆ
wamba ne: 15 “Funda mena a dıku dia bena Yiseha, dıku dia
d Eks 6:16 ˆ
bana ba balume ba Lewi bilo- Nom 26:57
bena Hebelone, ne dıku dia bena
ndeshile nzubu ya batatuabu 1Ku 23:6 Uziele akafumina kudi Kohata.
ˆ ˆ
ne bilondeshile meku abu. Ufu- e Eks 6:17 Aa ke meku a bena Kohata. a
nde muntu mulume yonso ku- f Eks 6:18
28 Bungi bua bantu balume bo-
mbukila ku wa ngondo umue nso kumbukila ku ba ngondo
kubanda.” c 16 Nunku Mose wa- g 1Ku 6:29
umue kubanda buvua 8 600; mu-
ˆ ˆ
kafunda mena abu ku dıyi dia Ye- h Eks 6:19 dimu wabu uvua wa kutangila
ˆ
howa, anu muvuabu bamutumine i 1Ku 6:20 muaba wa tshijila. b 29 Meku a
ˆ ˆ
dıyi bua kuenza. 17 Aa mmena j Nom 4:38-40 bana ba Kohata avua asa tshitu-
ˆ
a bana ba balume ba Lewi: Ge- dilu ku luseke lua ku sud kua nte-
k Nom 1:53
shona, Kohata, ne Melali. d nta wa tshitendelelu. c 30 Mfu-
ˆ ˆ
18 Mpindieu aa mmena a l Nom 4:24-26 mu wa nzubu wa batatu ba meku
ˆ
bana ba balume ba Geshona bi- m Eks 26:7 a bena Kohata uvua Elisafana
ˆ
londeshile meku abu: Libini ne n Eks 26:14 muana wa Uziele. d 31 Mudimu
Shimei. e wabu uvua wa kutangila Mushe-
o Eks 26:36 ˆ
19 Bana ba balume ba Koha- te, e mesa, f tshitekelu tshia mie-
ˆ p Eks 27:9
ndu, g bioshelu, h bintu i bivuabu
ta bilondeshile meku abu bavua:
ˆ q Eks 27:16 benza nabi mudimu muaba wa
Amalama, Yiseha, Hebelone, ne
Uziele. f tshijila, tshilamba j tshia kuko-
20 Bana ba balume ba Mela- Mulongo 2 solola natshi, ne midimu yonso
ˆ a Nom 3:19 ivua itangila bintu ebi. k
li g bilondeshile meku abu bavua:
Mali ne Mushi. h b Nom 4:34-36 32 Mfumu uvua ku mutu kua
ˆ ˆ
Aa mmeku a bena Lewi bilo- c Nom 1:53 bena Lewi uvua Eleaza l muana
ndeshile nzubu ya batatuabu. d Eks 6:22
wa muakuidi Alona, uvua utangi-
ˆ
21 Dıku dia bena Libini i ne 1Ku 6:18 la bantu bavua batangila midimu
ˆ ya muaba wa tshijila.
dıku dia bena Shimei akafumi- e Eks 25:10 ˆ ˆ
ˆ ˆ 33 Dıku dia bena Mali ne dıku
na kudi Geshona. Aa ke meku f Eks 25:23
ˆ
a bena Geshona. 22 Bungi bua dia bena Mushi akafumina kudi
ˆ
g Eks 25:31
bantu balume babu bonso bavua- Melali. Aa ke meku a Melali. m
bu bafunde kumbukila ku ba ngo- h Eks 27:1, 2 34 Bungi bua balume bonso ba-
Eks 30:1-3 ˆ
ndo umue kubanda buvua 7500. j vuabu bafunde mena kumbukila
ˆ ˆ i Eks 38:3
23 Meku a bena Geshona avua ku ba ngondo umue kubanda bu-
asa tshitudilu panyima pa ntenta j Eks 26:31 vua 6200. n 35 Mfumu wa nzubu
ˆ
wa tshitendelelu, k lua ku ouest. k Nom 4:15 wa batatu ba meku a Melali uvua
24 Mfumu wa nzubu wa batatu l Nom 4:16 Suliele muana wa Abihayila. Ba-
ˆ vua basa tshitudilu ku luseke lua
ba bena Geshona uvua Eleyasa- Nom 20:28
fa muana wa Laele. 25 Mudimu m Nom 3:20 ku nord kua ntenta wa tshite-
ˆ
wa bana ba Geshona l mu ntenta Nom 26:58 ndelelu. o 36 Bana ba Melali ba-
wa kusambakena uvua wa kuta- n Nom 4:42-44 vua ne mudimu wa kutangila
ngila ntenta wa tshitendelelu, o Nom 1:53 nyunguluilu ya mabaya p ya nte-
ne ntenta, m tshibuikilu tshiende, n nta wa tshitendelelu, mikamba
p Eks 36:20
tshilamba o tshia ku tshibuelelu yende, q makunji ende, r ntaku ye-
tshia ntenta wa kusambakena, q Eks 36:31 nde mikale ne masoso, bintu bie-
26 bilamba bilembeleja p bia lu- r Eks 26:32, 37 nde bionso bia kuenza nabi mu-
Eks 36:37, 38
pangu, tshilamba q tshia ku tshi- dimu, s ne midimu yonso ivua
buelelu tshia lupangu ludi lunyu- s Eks 27:19 itangila bintu ebi, t 37 kabidi
nguluke ntenta wa tshitendelelu t Nom 4:31, 32 ne makunji avua manyunguluke
NOMBA 3:38–4:6 252
lupangu ne ntaku yawu mikale NSHAP. 3 Meme ndi Yehowa. 46 Bua mu-
ne masoso, a mpopo yawu ne a Eks 27:10, 11 shinga wa kupikula nawu a bana-
mionji yawu. bute 273 ba bena Isalele badi ba-
38 Mose, ne Alona ne bana pite pa mutu pa bungi bua
bende ba balume bavua bobu ba- b Nom 3:10 bena Lewi, b 47 wangate nshe-
shila tshitudilu kumpala kua nte- kele1 itanu bua muntu yonso, c
nta wa tshitendelelu lua ku est, bilondeshile nshekele wa muaba
kumpala kua ntenta wa kusa- wa tshijila.2 Nshekele umue udi
ˆ c Nom 3:15
mbakena lua kudi dıba dipatuki- ne gera3 20. d 48 Upeshe Alona
la. Bavua ne mudimu wa kutangi- ne bana bende ba balume maku-
la muaba munsantu, bu mudimu ta au bu mushinga wa kupikula
d Nom 3:12
uvuabu ne bua kukumbaja bua nawu bantu badi bapite pa mutu
bena Isalele. Muntu yonso uvua- pa bungi buabu.” 49 Nunku
bu kabayi banyishile1 uvua use- Mose wakangata makuta a mu-
e Eks 13:2
mena pabuipi uvua ne bua kushi- Nom 18:15
shinga wa kupikula nawu kudi
pibua.b bantu bavua bapite pa mutu pa
39 Bantu balume bonso ba Mulongo 2 mushinga wa kupikula nawu wa
bena Lewi bavua Mose ne Alo- a Nom 18:15
bena Lewi. 50 Wakangata ma-
ˆ ˆ kuta kudi banabute ba bena Isa-
na bafunde mena ku dıyi dia
Yehowa, kumbukila ku ba ngo- lele, nshekele 1365, bilondeshile
ndo umue kubanda bilondeshile nshekele wa muaba wa tshijila.
ˆ b Nom 3:39, 43
meku abu bavua binunu 22. 51 Nunku Mose wakafila maku-
40 Pashishe Yehowa wakambi- ta a mushinga wa kupikula nawu
ˆ kudi Alona ne bana bende ba ba-
la Mose ne: “Funda mena a ba- ˆ
c Nom 18:15, 16
nabute bonso ba balume ba bena lume bilondeshile dıyi1 dia Yeho-
Isalele kumbukila ku ba ngondo wa, anu muvua Yehowa mutumi-
ˆ
umue kubanda,c ubabale ne ufu- ne Mose dıyi bua kuenza.
ˆ
nde mena abu. 41 Udi ne bua
4
d Lew 27:25
Nunku Yehowa wakakula ne
kungangatshila bena Lewi pa Mose ne Alona, wamba ne:
NSHAP. 4
muaba wa banabute bonso ba 2 “Nubale bana ba balume ba
bena Isalele, d ne kuangata bimu- e Nom 3:19, 27
Kohata e munkatshi mua bana ba
na bia bena Lewi pa muaba wa ˆ
Lewi, bilondeshile meku abu ne
banabute bonso ba bimuna bia nzubu ya batatuabu, 3 bonso
bena Isalele.e Meme ndi Yehowa.” f 1Ku 23:3 badi ne bidimu kumbukila ku 30 f
ˆ
42 Nunku Mose wakafunda mena Luk 3:23
too ne ku 50 g badi munkatshi
a banabute bonso ba bena Isalele, mua badibu basungule bua kue-
anu muvua Yehowa mumutumine nza mudimu mu ntenta wa kusa-
ˆ
dıyi bua kuenza. 43 Bungi bua g Nom 8:25, 26
mbakena. h
banabute bonso ba balume ba- 4 “Eu ke mudimu wa bana ba
ˆ
vuabu bafunde bilondeshile mena balume ba Kohata mu ntenta wa
abu kumbukila ku ba ngondo h Nom 4:30
kusambakena. i Mmudimu muta-
1Ku 6:48
umue kubanda buvua 22273. mbe tshijila: 5 Pikala bantu
44 Yehowa wakatungunuka basa luendu, Alona ne bana be-
ne kuakula ne Mose, wamba ne: nde nebabuele, nebatulule tshi-
i Nom 3:30, 31
45 “Angata bena Lewi pa muaba Nom 4:15 lamba tshia kukosolola natshi j
wa banabute bonso ba munka- ne nebatshibuikile pa mushete k
tshi mua bena Isalele, ne anga- wa Bujadiki. 6 Nebawubuikile
ta bimuna bia bena Lewi pa mua- j Eks 26:31
ba wa bimuna biabu; bena Lewi Eks 40:3 3:47 1 Nshekele uvua ne grame 11,4.
badi ne bua kulua banyi meme. Lew 16:2 Tang. Tshis. B14. 2 Anyi “bilondeshi-
le nshekele wa tshijila.” 3 Gera uvua ne
3:38 1 Ku mua.: “muenyi,” mmumue ne: grame 0,57. Tang. Tshis. B14. 3:51 1 Ku
muntu udi kayi muena Lewi. k Eks 25:10 mua.: “mukana.”
253 NOMBA 4:7-20
tshibuikilu tshia biseba bia nya- NSHAP. 4 mikoko. 14 Nebatekapu bintu
ma ya nkonga, nebadijapu tshila- a Eks 25:13 biatshi bionso bidibu benza nabi
mba tshijima tshia dikala dia ble mudimu ku tshioshelu: bintu bia
ne nebabueje mikamba ya kuwa- b Eks 25:23, 24 kuambuila kapia, nsomo, bikasu,
mbuila a muaba wayi. ne bibakudi, bintu bionso bidi-
7 “Nebadije kabidi tshilamba bu benza nabi mudimu ku tshio-
ˆ c Eks 25:29
shelu; a ne nebadijapu tshibuikilu
tshia dikala dia ble pa mesa
a mampa a dileja, b nebatekapu tshia biseba bia nyama ya nko-
d Lew 24:5, 6 nga ne nebabueje mikamba ya
malongo, makopo, bibakudi, ne
mbidika ya mulambu wa bia ku- kutshiambuila b muaba wayi.
nua; c mulambu wa pa tshibidilu e Eks 25:28 15 “Pikala bantu basa luendu,
wa mampa d neushalapu. 8 Ne- Alona ne bana bende ba balu-
badijapu tshilamba tshikunze f Eks 25:31 me badi ne bua kujikija kubui-
kunzuu ne nebabuikilapu tshi- kila bintu bia muaba wa tshiji-
buikilu tshia biseba bia nyama ya g Eks 25:37 la c ne bintu bionso bidibu benza
nkonga ne nebabueje mikamba nabi mudimu muaba wa tshiji-
ˆ la. Pashishe bana ba balume
ya kuambuila mesa e muaba wayi.
h Eks 25:38
9 Pashishe nebangate tshilamba ba Kohata nebabuele bua kubia-
tshia dikala dia ble, nebabuiki- mbula, d kadi kabena ne bua ku-
le tshitekelu tshia miendu f tshi- i Eks 30:1 lenga bintu bia muaba wa tshiji-
Eks 37:25, 26
di tshitokesha, pamue ne mie- la to, tshianana nebafue. e Bintu
ndu yatshi, g tushola tuatshi tua ebi mbujitu1 bua bana ba Koha-
j Eks 30:5
kukoka natu mikaba ya miendu,1 ta bua malu adi atangila ntenta
bintu biatshi bia kuambuila ka- wa kusambakena.
ˆ
pia, h ne tulongo tuatshi tuonso k Nom 3:30, 31 16 “Eleaza, f muana wa mua-
tua kuela natu mafuta mu mie- kuidi Alona, neikale ne mudimu
ndu. 10 Nebatshivungile tshio- l Lew 6:12 wa kutangila mafuta a kutoke-
tshi ne bintu biatshi bionso mu sha nawu, g musenga wa manana-
tshibuikilu tshia biseba bia nya- Mulongo 2 nshi wa mupuya muimpe, h mula-
ma ya nkonga ne nebatshiteke a Eks 27:3 mbu wa pa tshibidilu wa ntete,
pa tshintu tshia kutshiambuila. ne manyi a kuelangana. i Yeye udi
11 Nebadije kabidi tshilamba b Eks 27:6 ne mudimu wa kutangila ntenta
tshia dikala dia ble pa tshio- wa tshitendelelu mujima ne bio-
shelu tshia or, i nebatshibuikile nso bidimu, kusangisha ne mua-
c Nom 4:5
tshibuikilu tshia biseba bia nya- ba wa tshijila ne bintu biawu bio-
ma ya nkonga, ne nebabueje mi- nso bidibu benza nabi mudimu.”
kamba ya kutshiambuila j muaba d Nom 7:6-9
1Ku 15:2
17 Yehowa wakakula kabidi
wayi. 12 Pashishe nebangate ne Mose ne Alona, wamba ne:
bintu bionso k bia kuenza nabi 18 “Kanulekedi bua tshisa tshia
e 2Sm 6:6, 7 ˆ
mudimu bidibu benza nabi mudi- meku a bena Kohata j tshiu-
mu muaba wa tshijila pa tshibidi- mbushibue munkatshi mua bena
lu, nebabiele mu tshilamba tshia f Nom 3:32 Lewi to. 19 Kadi benzelayi nu-
dikala dia ble, nebabibuikile tshi- nku bua bashale ne muoyo ne ka-
buikilu tshia biseba bia nyama ya g Eks 27:20 bafu bualu mbasemene pabuipi
nkonga, ne nebabiteke pa tshi- ne bintu bitambe tshijila. k Alona
ntu tshia kubiambuila. h Eks 30:34, 35 ne bana bende ba balume neba-
13 “Nebumbushe butu1 mu buele, nebapeshe yonso wa kudi-
tshioshelu l ne nebadijapu tshila- i Eks 30:23-25
bu mudimu wende ne nebamule-
mba tshia miosa mikunzubile ya je tshidiye ne bua kuambula.
20 Kabena ne bua kubuela ne
4:9 1 Anyi “tukuatshilu; nkala.” 4:13 j Nom 3:27
kumona bintu bia tshijila nansha
1 Anyi “butu bua manyi,” mmumue ne:
butu busambakane ne manyi a milambu. k Nom 4:4 4:15 1 Anyi “mudimu.”
NOMBA 4:21-41 254
bua katantshi kakese to, tshiana- NSHAP. 4 ngila mudimu wabu wa ku ntenta
na nebafue.” a a Eks 19:21 wa kusambakena: nyunguluilu
21 Pashishe Yehowa wakaku- 1Sm 6:19 ya mabaya a ya ntenta wa tshi-
la ne Mose, wamba ne: 22 “Udi b Nom 3:21 tendelelu, mikamba yende, b ma-
ne bua kubala bungi bua bana ba kunji ende, c ntaku yende mika-
ˆ le ne masoso; d 32 makunji e adi
balume ba Geshona b bilondeshi- c Nom 3:25, 26
ˆ manyunguluke lupangu, ntaku
le nzubu ya batatuabu ne meku
ˆ d Eks 26:1
abu. 23 Ufunde mena a bantu yawu mikale ne masoso, f mpopo
badi ne bidimu kumbukila ku 30 e Eks 26:7, 14 yawu ya ntenta, g ne mionji yawu
too ne ku 50, bonso badi munka- ya ntenta pamue ne bintu biawu
tshi mua badibu basungule bua f Eks 26:36 bionso ne midimu yonso idi ibi-
kuenza mudimu mu ntenta wa g Eks 27:9
tangila. Neubapeshe bintu bidi-
kusambakena. 24 Ebi ke bintu bu ne bua kuambula bilondeshile
ˆ
ˆ ˆ
bidibu bapeshe meku a bena Ge- h Eks 27:16 mena abu. 33 Eu ke mushindu
ˆ
shona bua kutangila ne kua- wikala meku a bana ba Melali h ne
i Nom 3:21, 23
mbula: c 25 Nebambule bilamba bua kuenza mudimu wa ku nte-
bia ntenta wa tshitendelelu, d nte- j Nom 3:25, 26 nta wa kusambakena, ku bulo-
ˆ
nta wa kusambakena, tshibuikilu mbodi bua Itama muana wa mua-
tshiende ne tshibuikilu tshia bi- k Eks 6:23 kuidi Alona.” i
Nom 4:33
seba bia nyama ya nkonga tshi- Nom 7:8 34 Nunku Mose ne Alona ne
di pa mutu pende, e tshilamba bamfumu j ba tshisumbu bakafu-
l Eks 6:19 ˆ
tshia ku tshibuelelu tshia ntenta nda mena a bana ba balume ba
Nom 3:33 ˆ
wa kusambakena, f 26 bilamba Kohata k bilondeshile meku abu
bilembeleja bia lupangu, g tshi- m Nom 3:36, 37 ne bilondeshile nzubu wa bata-
lamba tshia ku tshibuelelu tshia tuabu, 35 bonso bavua ne bidi-
lupangu h ludi lunyunguluke nte- Mulongo 2 mu kumbukila ku 30 too ne ku 50
nta wa tshitendelelu ne tshioshe- a Eks 26:15 bavua munkatshi mua bavuabu
lu, mionji yabi ya ntenta ne bi- basungule bua kuenza mudimu
b Eks 26:26
ntu biabi bionso bia kuenza nabi wa ku ntenta wa kusamba-
mudimu ne bintu bionso bia kue- c Eks 26:37 kena. l 36 Bungi bua bantu bo-
ˆ
nza nabi mudimu ku ntenta. Eu Eks 36:38 nso bavuabu bafunde mena bilo-
ˆ
ke mudimu wabu. 27 Alona ne ndeshile meku abu buvua 2 750. m
d Eks 26:19 ˆ
bana bende ba balume nebata- Eks 38:27 37 Aba mbantu ba mu meku a
ngile mudimu wonso wa bena bena Kohata bavuabu bafunde
ˆ e Eks 27:10 ˆ
Geshona i ne bintu bidibu ne mena, bonso bavua benza mudi-
bua kuambula; neubapeshe ma- f Eks 27:11
mu ku ntenta wa kusambakena.
jitu onso aa bu mudimu wabu. Mose ne Alona bakabafunda bi-
ˆ ˆ
28 Eu ke mudimu udi meku a g Eks 27:19 londeshile dıyi divua Yehowa
ˆ
bena Geshona ne bua kuenza mu muambile Mose. n
h Nom 3:33 ˆ
ntenta wa kusambakena, j ne Ita-
ˆ 38 Bavua bafunde mena a
ma k muana wa muakuidi Alona ˆ
i Nom 4:28 bana ba balume ba Geshonao bilo-
ke walombola midimu yabu. ˆ
ndeshile meku abu ne bilondeshi-
29 “Bua bana ba balume ba j Nom 1:16 le nzubu wa batatuabu, 39 bo-
ˆ
Melali, l neubafunde mena bilo- nso bavua ne bidimu kumbukila
ˆ k Nom 3:19, 27
ndeshile dıku diabu ne bilo- ku 30 too ne ku 50 bavua mu-
ndeshile nzubu wa batatuabu. l Nom 4:47 nkatshi mua bavuabu basungu-
30 Neubafunde kutuadijila ku Nom 8:25, 26
le bua kuenza mudimu ku nte-
bidimu 30 too ne ku bidimu 50, m Nom 3:27, 28 nta wa kusambakena. 40 Bungi
bonso badi munkatshi mua ba- bua bantu bonso bavuabu bafu-
n Nom 3:15 ˆ ˆ
dibu basungule bua kuenza mu- nde mena bilondeshile meku abu
dimu wa ku ntenta wa kusamba- o Nom 3:21
ne bilondeshile nzubu wa bata-
kena. 31 Ebi ke bintu bidibu tuabu buvua 2630.p 41 Edi di-
ˆ
ne bua kuambula m pa bidi bita- p Nom 3:21, 22 vua difunda dia mena a bena mu
255 NOMBA 4:42–5:12
ˆ ˆ
meku a bana ba balume ba Ge- NSHAP. 4 nsha yeye muikale muntu mulu-
shona, bonso bavua benza mudi- a Nom 4:22, 23 me anyi muntu mukaji, nudi ne
mu ku ntenta wa kusambakena. bua kumumbusha. Nudi ne bua
Mose ne Alona bakabafunda ku kubumbusha mu tshitudilu bua
ˆ b Nom 8:25, 26
dıyi dia Yehowa.a kabanyangi a tshitudilu tshijima
ˆ
42 Bavua bafunde mena a tshia bantu bandi musombele1
bana ba balume ba Melali bilo- c Nom 3:33, 34 munkatshi muabu.” b 4 Nunku
ˆ bena Isalele bakenza anu nanku,
ndeshile meku abu ne bilondeshi-
le nzubu wa batatuabu, 43 bo- bobu kubumbusha mu tshitudi-
d Nom 4:29 lu. Anu muvua Yehowa muambi-
nso bavua ne bidimu kumbukila
ku 30 too ne ku 50 bavua munka- le Mose, ke muakenza bena Isa-
tshi mua bavuabu basungule bua e Nom 4:15 lele nanku.
kuenza mudimu ku ntenta wa ku- Nom 4:24-26 5 Yehowa wakatungunuka ne
Nom 4:31-33
sambakena.b 44 Bungi bua ba- kuakula ne Mose, wamba ne:
ntu bonso ba kudibu bavuabu 6 “Ambila bena Isalele ne: ‘Bi-
ˆ ˆ f Nom 3:39 kala muntu mulume anyi mu-
bafunde mena bilondeshile meku
ntu mukaji muenze umue wa
abu buvua 3200. c 45 Edi divua
ˆ NSHAP. 5 ku mpekatu itu bantu benza ne
difunda dia mena a bena mu
ˆ g Lew 13:45, 46 muenze bualu bua dipanga lula-
meku a bana ba balume ba Me-
lali, bavua Mose ne Alona bafu- matu kudi Yehowa, muntu1 au
ˆ mmupile. c 7 Udi1 ne bua kuto-
nde bilondeshile dıyi divua Yeho- h Lew 15:2
wa muambile Mose.d nda d mpekatu udiye2 muenze ne
46 Mose ne Alona ne bamfu- kupingaja bintu bionso bu difu-
mu ba mu Isalele bakafunda i Lew 22:4 tu dia dipila diende ne kusaki-
ˆ Nom 19:11 dila kabidi tshia bitanu tshia
mena a bena Lewi bonso aba
ˆ bintu abi; e udi ne bua kubipe-
bilondeshile meku abu ne bilo- Mulongo 2
ndeshile nzubu ya batatuabu; sha muntu udiye muenzele bibi.
47 bavua ne bidimu kumbukila
a Nom 19:22 8 Kadi bikala muntu udiye mue-
nzele bibi kayi ne mulela wa pa-
ku 30 too ne ku 50, ne bonso ba-
b Eks 25:8 buipi udi mua kuangata bintu
vua basungula bua kuenza mudi-
Lew 26:11 abi, nebabipeshe Yehowa ne ne-
mu ne kuambula majitu adi
bikale bia muakuidi, pa kumbu-
atangila ntenta wa kusambake-
sha tshimpanga tshia mukoko
na.e 48 Bungi bua bantu bo- c Lew 5:1, 17
ˆ tshia kubuikila natshi mpekatu
nso bavuabu bafunde mena tshikalaye ne bua kumubuikidila
buvua 8580. f 49 Bavua baba- natshi mpekatu. f
ˆ d Lew 5:5
funde bilondeshile dıyi divua Ye- Yos 7:19
9 “‘Tshintu tshionso tshia tshi-
howa muambile Mose, muntu yo- Yak 5:16
jilag tshidi bena Isalele bafila kudi
nso bilondeshile mudimu uvuabu muakuidi netshikale tshiende.h
bamupeshe ne bujitu buvuaye ne e Lew 6:4, 5 10 Bintu bia tshijila bia muntu
bua kuambula; bavua babafunde yonso nebishale biende. Tshi-
anu muvua Yehowa mutumine ntu tshionso tshidi muntu upesha
ˆ f Lew 5:16
Mose dıyi bua kuenza. Lew 6:6, 7 muakuidi, netshikale tshia mua-
5 Yehowa wakakula kabidi ne
Mose, wamba ne: 2 “Tumi-
ˆ
Lew 7:7
kuidi.’”
11 Yehowa wakatungunuka ne
na bena Isalele dıyi bua bumbu- g Lew 6:14, 17 kuakula ne Mose, wamba ne:
she mu tshitudilu muntu yonso Lew 7:1, 6
Lew 10:12, 13
12 “Akula ne bena Isalele, uba-
udi ne nsudi g ne muntu yonso mbile ne: ‘Tangilayi tshidi ne bua
udi bintu bipatuka mu mubidi h kuenzeka bikala mukaji wa muntu
ne muntu yonso udi mukoya bua h Eks 29:27, 28
tshitalu tshia muntu.1i 3 Na- Nom 18:8
Dut 18:3
5:3 1 Anyi “muashile ntenta.” 5:6 1 Anyi
Yhz 44:29 “anyima.” 5:7 1 Ku mua.: “Badi.” 2 Ku
5:2 1 Anyi “bua anyima.” Tang. Diumv. 1Ko 9:13 mua.: “udibu.”
NOMBA 5:13-27 256
mupambuke ne mupange lulama- NSHAP. 5 bululu adi apetesha mulawu aa
tu kudiye, 13 ne mulume mu- a Lew 18:20 kaakuenzedi bualu to. 20 Kadi
Dut 5:18
kuabu musangile nende,a kadi ba- biwikala mupambuke paudi ku
yende kayi mumanye bualu abu bukokeshi bua bayebe, mudinya-
ne kabuyi bumanyike to, ne nge, ne biwikala musangile ne
yeye mudinyange kadi kakuyi mu- mulume mukuabu a pa kumbusha
ntu udi mua kujadika bualu abu bayebe . . .” 21 Pashishe mua-
ne kabayi bamukuate: 14 Na- kuidi neatshipishe mukaji mutshi-
nsha mulume mupete mukawu pu udi ne mulawu, ne muakuidi
anyi mumone bu ne: mukajende b Yel 17:10 neambile mukaji au ne: “Yeho-
Eb 13:4
mmupange lulamatu kudiye, pe- wa akuvuije tshilejilu tshia mula-
nde mudinyange, anyi nansha wu ne tshia mutshipu munkatshi
yeye ne mukawu ne mumone bu mua tshisamba tshienu, padi Ye-
ne: mukajende mmupange lula- howa wenza bua tshibelu1 tshie-
matu kudiye pende kayi mudinya- be tshifubidile2 ne wenza bua
ˆ
nge, 15 mulume au udi ne bua difu diebe diuwule. 22 Mayi adi
kulua ne mukajende kudi muakui- apetesha mulawu aa neabuele mu
di pamue ne mulambu bua muka- c Nom 5:15, 25 mala ebe bua kuwuja difu die-
jende, tshia dikumi tshia efa1 wa be ne kuenza bua tshibelu1 tshie-
ˆ
bukula bua orje. Kena ne bua ku- be tshifubidile.”2 Dıba adi mukaji
pongololapu mafuta anyi kuteka- neambe ne: “Amen! Amen!”3
pu budimbu bua mupuya muimpe 23 “‘Pashishe muakuidi neafu-
to, bualu mmulambu wa ntete wa nde milawu eyi mu mukanda ne
ˆ
mukawu, mulambu wa ntete udi neayikupuile mu mayi a bululu.
uvuluija dipila. 24 Pashishe neanuishe mukaji au
d Nom 5:22, 24 ˆ
16 “‘Muakuidi neasemene ne- mayi a bululu adi apetesha mu-
ˆ
nde kumpala, neamuimanyike ku- lawu, ne mayi adi apetesha mu-
mpala kua Yehowa.b 17 Muakui- lawu neabuele munda muende ne
ˆ
di neangate mayi a tshijila mu neamuenzele bibi. 25 Muakuidi
dibungu, ne muakuidi neangate neangate mulambu wa ntete wa
ndambu wa buloba budi panshi mukawub mu tshianza tshia mu-
mu ntenta wa tshitendelelu, nea- kaji, neakupakaje mulambu wa
ˆ e Lom 7:2 ntete au kumpala ne panyima,
buele mu mayi au. 18 Muakui- kumpala kua Yehowa, ne nea-
di neimanyike mukaji au kumpa-
Mulongo 2 lue nawu pabuipi ne tshioshelu.
la kua Yehowa, neasulule nsuki
a Lew 18:20 26 Muakuidi neangate dianza dia
ya mukaji au, neateke mulambu 1Ko 6:9, 10
mulambu wa ntete bu tshima-
wa ntete bua divuluija mu tshia-
nyinu tshia mulambu, neadifui-
nza tshiende, mbuena kuamba
mishe pa tshioshelu c ne pashi-
ne: mulambu wa ntete wa muka- ˆ
ˆ she neanuishe mukaji mayi au.
wu, c ne muakuidi neikale ne mayi ˆ
27 Padiye unuisha mukaji mayi
a bululu adi apetesha mulawu mu au, bikala mukaji mudinyange ne
tshianza.d muenze bualu bua dipanga lu-
19 “‘Pashishe muakuidi nea- b Nom 5:15
ˆ
lamatu kudi bayende, dıba adi
tshipishe mukaji, umuambila ne: ˆ
mayi adi apetesha mulawu nea-
“Bikala mulume mukuabu kayi buele munda muende, neamue-
musangile nebe paudi ku bukoke-
shi bua bayebee ne kuena mu- 5:21, 22 1 Bidi bimueneka ne: badi baku-
ˆ
pambuke ne mudinyange, mayi a la bua bitupa bia lulelu. 5:21, 22 2 Anyi
“tshiuminyine.” Bidi mua kuleja dijimija
5:15 1 Tshia dikumi tshia efa tshivua tshi- lulelu. 5:22 3 Anyi “Bikale nanku! Bikale
buela litre 2,2. Tang. Tshis. B14. c Lew 2:9 nanku!”
257 NOMBA 5:28–6:12
nzele bibi, difu diende nediuwule, NSHAP. 5 5 “‘Matuku onso a mutshipu
tshibelu1 tshiende netshifubidi- a Nom 5:14, 15 wa Bunazi buende, kapaya kake-
le,2 ne mukaji au nealue tshileji- na ne bua kupita ku mutu kue-
lu tshia mulawu munkatshi mua NSHAP. 6 nde to. a Udi ne bua kushala wa
tshisamba tshiabu. 28 Kadi bi- b Bal 13:5 tshijila, ulekela nsuki ya ku mutu
kala mukaji kayi mudinyange ne kuende ilepa too ne padi matuku
ˆ a diditeka diende ku luseke bua
muikale mukezuke, dıba adi ka-
kupeta dinyoka edi to; neimite ne Yehowa akumbana. 6 Kena ne
nealele bana. bua kusemena pabuipi1 ne tshi-
29 “‘Eu mmukenji udi utangi- talu tshia muntu2 matuku onso
ˆ adiye ushala muditeke ku luseke
la mukawu,a dıba didi mukaji upa-
mbuka ne udinyanga padiye ku bua Yehowa to. 7 Nansha tatue-
bukokeshi bua bayende, 30 anyi nde anyi mamuende anyi muana-
ˆ c Lew 10:9
dıba didi mulume upeta muka- Amo 2:11, 12 bu wa balume anyi muanabu wa
wu ne umona bu ne: mukaje- Luk 1:15 bakaji yeye mufue, kena mua ku-
dinyanga to, b bualu tshimanyinu
nde mmupange lulamatu kudiye;
Mulongo 2 tshia Bunazi buende kudi Nza-
neimanyike mukajende kumpala
kua Yehowa, ne muakuidi udi ne
a Bal 13:5 mbi wende tshidi pa mutu we-
Bal 16:17
bua kumuenzela malu onso adi 1Sm 1:11 nde.
mu mukenji eu. 31 Mulume ka- 8 “‘Ngua tshijila kudi Yehowa
kuikala ne dipila, kadi mukajende matuku onso a Bunazi buende.
neapete dinyoka bua dipila die- 9 Kadi bikala muntu mufuile ku
nde.’” luseke luende mu tshimpitshi-
mpi c ne udi unyanga nsuki idi
6 Yehowa wakakula kabidi
ne Mose, kuambaye ne:
tshimanyinu tshia diditeka die-
nde ku luseke bua Nzambi,1 udi
2 “Akula ne bena Isalele, uba- ne bua kukungula mutu wende d
b Lew 21:1, 11
mbile ne: ‘Bikala muntu mulume dituku didiye ujadika dilengeji-
anyi muntu mukaji muenze mu- bua diende. Udi ne bua kuwuku-
tshipu wa pa buawu bua kushala ngula dituku dia muanda mute-
Munazi1b bua Yehowa, 3 kena kete. 10 Dituku dia muanda
ne bua kunua mvinyo anyi malu- mukulu, nealue ne tumanda nku-
vu makuabu makole to. Kena tshi1 tubidi anyi bana ba nku-
ne bua kunua vinegre wa mvi- dimba babidi kudi muakuidi ku
nyo anyi vinegre wa tshintu kayi tshibuelelu tshia ntenta wa ku-
tshionso tshidi tshikuata. c Kena c Nom 19:14 sambakena. 11 Muakuidi nea-
ne bua kunua bintu bienza ne tu- longolole umue bu mulambu wa
muma tua mvinyo anyi kudia tu- mpekatu ne mukuabu bu mu-
muma tua mvinyo, nansha tubi- lambu wa kuosha ne neamubui-
shi anyi tume. 4 Matuku onso a kidile mpekatu bualu mmuenze
Bunazi buende kena ne bua ku- mpekatu e padiye mulenge tshi-
dia tshintu tshionso tshienza ne talu tshia muntu.2 Pashishe mu-
tumuma tua mvinyo, kubangila ntu au udi ne bua kujidila
anu ku tumuma tua mvinyo tudi d Nom 6:13, 18 mutu wende dituku adi. 12 Udi
katuyi tuanji kuboba too ne ku ne bua kuditeka kabidi ku lu-
bizubu biatu. seke bua Yehowa bua matuku
a Bunazi buende, ne nealue ne
5:27 1 Bidi bimueneka ne: badi bakula
bua bitupa bia lulelu. 2 Anyi “netshiu- 6:6 1 Anyi “kusemena nansha kakese pa-
minyine.” Bidi mua kuleja dijimija lulelu. buipi.” 6:6, 11 2 Anyi “anyima.” Tang.
6:2 1 Mu tshiena Ebelu, nazir, muaku udi Diumv. 6:9 1 Anyi “unyanga mutu wa
umvuija “musungula; mulambula; mute- Bunazi buende.” 6:10 1 Anyi “tukutshi-
ka ku luseke.” e Lew 5:8, 10 kutshi.”
NOMBA 6:13–7:1 258
tshimpanga tshia mukoko tshi- NSHAP. 6 nde ne neayiteke pa kapia kadi
tshidi tshiana tshidi mu tshi- a Nom 30:2 muinshi mua mulambu wa diu-
dimu tshiatshi tshia kumpala Mbi 5:4 mvuangana. 19 Muakuidi udi
bu mulambu wa dipila. Kadi ne bua kuangata diboko dia tshi-
kabakubala matuku a kumpa- b Lew 1:10 mpanga tshia mukoko dilamba, a
la to, bualu uvua munyange Bu- diampa dimue dienza bu tshika-
nazi buende. c Lew 4:32
ta mu tshianda,1 mukata umue
13 “‘Mpindieu eu mmukenji wa tshibetubetu kawuyi muela
udi utangila Munazi: Padiye uku- luevene, ne neabiteke mu bia-
d Lew 3:1 nza bia Munazi panyima pa
mbaja matuku a Bunazi buende, a
nebalue nende ku tshibuelelu yeye mumane kukungula tshi-
tshia ntenta wa kusambakena. e Lew 2:1 manyinu tshia Bunazi buende.
14 Kuntu aku, udi ne bua kupe- Lew 6:14 20 Muakuidi udi ne bua ku-
sha Yehowa mulambu wende bikupakaja kumpala ne panyi-
wa: tshimpanga tshia mukoko f Nom 15:8, 10 ma bu mulambu wa kukupakaja
tshia tshimpe tshitshidi tshia- kumpala kua Yehowa. b Ntshintu
na tshidi mu tshidimu tshia- g Lew 2:9 tshia tshijila bua muakuidi, pa-
tshi tshia kumpala bu mulambu mue ne tshiadi tshia mulambu
wa kuosha, b lukungulu lua mu- wa kukupakaja ne tshibelu tshia
h Nom 6:5 nyama wa mulambu. c Pashishe
koko lua luimpe ludi mu tshidi-
mu tshialu tshia kumpala bu Munazi udi mua kunua mvinyo.
Mulongo 2
mulambu wa mpekatu, c tshimpa- 21 “‘Eu mmukenji udi utangi-
a Lew 8:31
nga tshia mukoko tshia tshimpe la Munazi d udi wenza mutshipu:
bu mulambu wa diumvuangana, d Yeye muenze mutshipu ne mui-
15 tshianda1 tshia mampa me- b Eks 29:23, 24 kale ne mushindu wa kupe-
nza bu bikata kaayi mela lueve- sha Yehowa mulambu udi mupi-
ne menza ne bukula bunefuke te bidibu balombe bua Bunazi
c Lew 7:34 ˆ
busambakaja ne mafuta, mika- buende, dıba adi udi ne bua
ta ya bibetubetu kayiyi miela kukumbaja mutshipu wende mu
d Bal 13:5 diumvuangana ne mukenji wa
luevene milaba mafuta, ne mula-
mbu wayi wa ntete e ne milambu Bunazi buende.’”
yayi ya bia kunua. f 16 Muakui- e Lew 9:22 22 Pashishe Yehowa waka-
di nealue nabi kumpala kua Ye- Dut 10:8
mbila Mose ne: 23 “Ambila Alo-
howa ne neafile mulambu we- na ne bana bende ba balume ne:
nde wa mpekatu ne mulambu f Lut 2:4 ‘Eu ke mushindu unudi ne bua
wende wa kuosha. 17 Neala- Mis 134:3
kubenesha e bena Isalele. Nuba-
mbule tshimpanga tshia mukoko mbile ne:
bu mulambu wa diumvuangana g Mis 31:16
24 “Yehowa anubeneshe f ne
Mis 67:1
kudi Yehowa pamue ne tshianda1 anulame.
tshia mampa kaayi mela lueve- 25 Yehowa anukenkeshile mpa-
ne, ne muakuidi nealue ne mula- h Mis 29:11
la wende, g ne anuanyishe.
Luk 2:14
mbu watshi wa ntete g ne mula- 26 Yehowa ajule mpala wende
mbu watshi wa bia kunua. atangile kunudi ne anupe-
18 “‘Pashishe Munazi udi ne i Dut 28:10
Yes 43:7, 10 she ditalala.”’ h
bua kukungula nsuki ivua kayi-
27 Nunku badi ne bua kuteka
yi mikosa ya ku mutu1 kuende h ˆ
j Mis 5:12 dına dianyi pa bena Isalele i bua
ku tshibuelelu tshia ntenta wa Mis 67:7 meme mbabeneshe.” j
kusambakena, ne neangate nsu-
ki ya ku mutu kuende ivua mi-
lepe pavuaye mu Bunazi bue-
NSHAP. 7
k Eks 40:17
7 Dituku divua Mose mujikije
kuasa ntenta wa tshitendele-
lu, wakamuela manyi, l kumujidi-
k
6:15, 17, 19 1 Anyi “tshibata, lubenji.” laye pamue ne bintu biende bio-
6:18 1 Anyi “mutu wa Bunazi buende.” l Eks 30:26 nso, ne tshioshelu, ne bintu
259 NOMBA 7:2-19
biatshi bionso bia kuenza nabi NSHAP. 7 “Dituku dionso, mfumu yonso
mudimu.a Pakelaye bintu ebi ma- a Lew 8:10 neafile mulambu wende bua di-
nyi ne pakabijidilaye, b 2 bamfu- banjija dia tshioshelu, mfumu ne
mu ba mu Isalele,c bantu bavua mfumu diende dituku.”
ku mutu kua nzubu ya bata- b Eks 40:10
12 Mfumu uvua mufile mula-
tuabu, bakafila mulambu. Bamfu- mbu wende dituku dia kumpala
mu ba bisa aba bavua balombole uvua Nashona a muana wa Ami-
ˆ c Eks 18:21
difunda dia mena a bantu 3 ba- Nom 1:4, 16 nadaba wa mu tshisa tshia Yuda.
kalua kumpala kua Yehowa ne 13 Mulambu wende uvua wa di-
mulambu wabu wa matempu asa- longo dimue dia tshiamu tshia
mbombo mabuikila ne ngombe d Nom 3:25, 26
Nom 4:24-26
arjan dia bujitu bua nsheke-
mipakula 12, ditempu dimue bua le1 130 ne tshibakudi tshimue
bamfumu babidi ne ngombe mu- tshia tshiamu tshia arjan tshia
lume1 umue bua mfumu yonso; e Nom 3:36, 37 bujitu bua nshekele 70 bilo-
Nom 4:31-33
bakabifila kumpala kua ntenta ndeshile nshekele wa muaba
wa tshitendelelu. 4 Yehowa wa- wa tshijila,2b bionso bibidi biu-
kambila Mose ne: 5 “Angata bi- f Nom 3:30, 31 wule tente ne bukula bunefuke
ntu ebi kudibu bu muikalabu mua Nom 4:15 busambakaja ne mafuta bua mu-
kuenza nabi mudimu mu ntenta lambu wa ntete; c 14 dikopo di-
wa kusambakena, ne ubipeshe mue dia or1 dia bujitu bua
g 2Sm 6:13
bena Lewi, upeshe yonso wa ku- 1Ku 15:15 nshekele dikumi, diuwule te-
dibu bilondeshile bidiye nabi diji- nte ne musenga wa manananshi;
nga bua midimu yende.” 15 muana mulume wa ngombe
6 Nunku Mose wakangata ma- h 1Bk 8:63 umue, tshimpanga tshimue tshia
2Ku 7:5
tempu au ne ngombe ayi, kubi- mukoko, ne muana wa mukoko
peshaye bena Lewi. 7 Wakape- umue wa mpanga udi mu tshidi-
ˆ Mulongo 2
sha bana ba balume ba Geshona mu tshiende tshia kumpala bua
a Nom 1:4, 7
matempu abidi ne ngombe mipa- Nom 2:3 mulambu wa kuosha; d 16 mua-
kula inayi bilondeshile bivuabu Lut 4:20 na wa mbuji umue bua mula-
Mat 1:4
nabi dijinga bua midimu yabu; d mbu wa mpekatu; e 17 ne ngo-
8 ne wakapesha bana ba balu- mbe ibidi, bimpanga bia mikoko
me ba Melali matempu anayi ne b Lew 27:25 bitanu, mbuji ya mpumbu itanu,
ngombe mipakula muanda mu- ne bana ba mikoko ba mpanga
kulu bilondeshile bivuabu nabi batanu yonso muikale ne tshi-
dijinga bua midimu yabu, ku bu- c Lew 2:1 dimu tshimue bua mulambu wa
ˆ
lombodi bua Itama muana wa diumvuangana. f Eu ke uvua mu-
muakuidi Alona. e 9 Kadi kaka- lambu wa Nashona muana wa
d Lew 1:3
pesha bana ba balume ba Koha- Aminadaba. g
ta tshintu nansha tshimue bualu 18 Dituku dibidi Netaneleh
midimu yabu ivua itangila mudi- ˆ
e Lew 4:22, 23 muana wa Sua, mfumu wa Yisa-
ˆ
mu wa muaba wa tshijila, f ne ba- ka, wakafila mulambu. 19 Waka-
vua bambula bintu bia tshijila pa fila mulambu wende wa dilongo
makaya abu. g f Lew 3:1 dimue dia tshiamu tshia arjan dia
10 Mpindieu bamfumu ba- bujitu bua nshekele 130 ne tshiba-
kafila mulambu wabu pavua- kudi tshimue tshia tshiamu tshia
g Eks 6:23
bu babanjije1h tshioshelu dituku Luk 3:23, 33 arjan tshia bujitu bua nshekele 70
divuabu batshiele manyi. Pa- bilondeshile nshekele wa muaba
vua bamfumu balue ne mulambu wa tshijila, i bionso bibidi biuwule
wabu kumpala kua tshioshelu, h Nom 1:4, 8
Nom 2:5
11 Yehowa wakambila Mose ne: Nom 10:15 7:13 1 Nshekele uvua ne grame 11,4.
Tang. Tshis. B14. 2 Anyi “bilondeshile
7:3 1 Anyi “ngombe mupakula.” 7:10 nshekele wa tshijila.” 7:14 1 Anyi “kaba-
1 Anyi “bajidile.” i Lew 27:25 kudi.”
NOMBA 7:20-39 260
tente ne bukula bunefuke busa- NSHAP. 7 30 Dituku dinayi mfumu wa
ˆ
mbakaja ne mafuta bua mulambu a Lew 2:1 bana ba Lubena, Elisu a mua-
wa ntete; a 20 dikopo dimue dia na wa Shedeu, 31 wakafila mu-
or dia bujitu bua nshekele di- lambu wende wa dilongo dimue
b Lew 1:3
kumi, diuwule tente ne muse- dia tshiamu tshia arjan dia bu-
nga wa manananshi; 21 muana jitu bua nshekele 130 ne tshiba-
mulume wa ngombe umue, tshi- c Lew 4:22, 23 kudi tshimue tshia tshiamu tshia
mpanga tshimue tshia mukoko arjan tshia bujitu bua nsheke-
ne muana wa mukoko umue wa d Lew 3:1
le 70 bilondeshile nshekele wa
mpanga udi mu tshidimu tshie- muaba wa tshijila, b bionso bibi-
nde tshia kumpala bua mulambu di biuwule tente ne bukula bu-
wa kuosha; b 22 muana wa mbu- e Nom 2:7 nefuke busambakaja ne mafuta
ji umue bua mulambu wa mpeka- Nom 10:16
bua mulambu wa ntete; c 32 di-
tu;c 23 ne ngombe ibidi, bimpa- kopo dimue dia or dia bujitu
nga bia mikoko bitanu, mbuji ya f Lew 27:25 bua nshekele dikumi, diuwule te-
mpumbu itanu, ne bana ba miko- nte ne musenga wa manananshi;
ko ba mpanga batanu yonso mui- g Lew 2:1
33 muana mulume wa ngombe
kale ne tshidimu tshimue bua mu- umue, tshimpanga tshimue tshia
lambu wa diumvuangana.d Eu ke mukoko ne muana wa mukoko
uvua mulambu wa Netanele mua- h Lew 1:3 umue wa mpanga udi mu tshidi-
ˆ
na wa Sua. mu tshiende tshia kumpala bua
24 Dituku disatu mfumu wa i Lew 4:22, 23
mulambu wa kuosha; d 34 mua-
bana ba Zebulona, Eliaba e mua- na wa mbuji umue bua mula-
na wa Helona, 25 wakafila mu- mbu wa mpekatu; e 35 ne ngo-
lambu wende wa dilongo dimue j Lew 3:1 mbe ibidi, bimpanga bia mikoko
dia tshiamu tshia arjan dia bu- bitanu, mbuji ya mpumbu itanu,
jitu bua nshekele 130 ne tshiba- k Nom 1:4, 9 ne bana ba mikoko ba mpanga
kudi tshimue tshia tshiamu tshia batanu yonso muikale ne tshi-
arjan tshia bujitu bua nsheke- Mulongo 2 dimu tshimue bua mulambu wa
le 70 bilondeshile nshekele wa diumvuangana. f Eu ke uvua mu-
a Nom 2:10 ˆ
muaba wa tshijila, f bionso bi- Nom 10:18 lambu wa Elisu g muana wa She-
bidi biuwule tente ne bukula bu- deu.
nefuke busambakaja ne mafuta b Lew 27:25 36 Dituku ditanu mfumu wa
bua mulambu wa ntete; g 26 di- bana ba Simeona, Shelumiele h
kopo dimue dia or dia bujitu muana wa Sulishadai, 37 waka-
bua nshekele dikumi, diuwule te- c Lew 2:1 fila mulambu wende wa dilongo
nte ne musenga wa manananshi; dimue dia tshiamu tshia arjan
27 muana mulume wa ngombe d Lew 1:3 dia bujitu bua nshekele 130 ne
umue, tshimpanga tshimue tshia tshibakudi tshimue tshia tshia-
mukoko ne muana wa mukoko mu tshia arjan tshia bujitu bua
umue wa mpanga udi mu tshidi- e Lew 4:22, 23 nshekele 70 bilondeshile nshe-
mu tshiende tshia kumpala, bua kele wa muaba wa tshijila, i bio-
mulambu wa kuosha; h 28 mua- f Lew 3:1 nso bibidi biuwule tente ne bu-
na wa mbuji umue bua mula- kula bunefuke busambakaja ne
mbu wa mpekatu; i 29 ne ngo- mafuta bua mulambu wa ntete; j
mbe ibidi, bimpanga bia mikoko g Nom 1:4, 5
38 dikopo dimue dia or dia buji-
bitanu, mbuji ya mpumbu itanu, tu bua nshekele dikumi, diuwu-
ne bana ba mikoko ba mpanga h Nom 2:12 le tente ne musenga wa mana-
batanu yonso muikale ne tshi- nanshi; 39 muana mulume wa
dimu tshimue bua mulambu wa ngombe umue, tshimpanga tshi-
i Lew 27:25
diumvuangana. j Eu ke uvua mu- mue tshia mukoko ne muana wa
lambu wa Eliaba k muana wa He- mukoko umue wa mpanga udi
lona. j Lew 2:1 mu tshidimu tshiende tshia ku-
261 NOMBA 7:40-59
mpala bua mulambu wa kuosha; a NSHAP. 7 le 70 bilondeshile nshekele wa
40 muana wa mbuji umue bua a Lew 1:3 muaba wa tshijila, a bionso bibi-
mulambu wa mpekatu; b 41 ne di biuwule tente ne bukula bu-
ngombe ibidi, bimpanga bia mi- b Lew 4:22, 23 nefuke busambakaja ne mafuta
koko bitanu, mbuji ya mpumbu bua mulambu wa ntete; b 50 di-
itanu, ne bana ba mikoko ba kopo dimue dia or dia bujitu
c Lew 3:1
mpanga batanu yonso muikale bua nshekele dikumi, diuwule te-
ne tshidimu tshimue bua mula- nte ne musenga wa manananshi;
mbu wa diumvuangana. c Eu ke
d Nom 1:4, 6
51 muana mulume wa ngombe
uvua mulambu wa Shelumiele d umue, tshimpanga tshimue tshia
muana wa Sulishadai. e Nom 2:14 mukoko ne muana wa mukoko
Nom 10:20
42 Dituku disambombo mfu- umue wa mpanga udi mu tshidi-
mu wa bana ba Gada, Eleyasa- mu tshiende tshia kumpala bua
fa muana wa Deuele, 43 waka-
e
f Lew 27:25 mulambu wa kuosha; c 52 mua-
fila mulambu wende wa dilongo na wa mbuji umue bua mula-
dimue dia tshiamu tshia arjan
g Lew 2:1 mbu wa mpekatu; d 53 ne ngo-
dia bujitu bua nshekele 130 ne mbe ibidi, bimpanga bia mikoko
tshibakudi tshimue tshia tshia- h Lew 1:3 bitanu, mbuji ya mpumbu itanu,
mu tshia arjan tshia bujitu bua ne bana ba mikoko ba mpanga
nshekele 70 bilondeshile nshe- i Lew 4:22, 23 batanu yonso muikale ne tshi-
kele wa muaba wa tshijila, f bio- dimu tshimue bua mulambu wa
nso bibidi biuwule tente ne bu- j Lew 3:1
diumvuangana. e Eu ke uvua mu-
lambu wa Elishama muana wa
kula bunefuke busambakaja ne
Amihuda. f
mafuta bua mulambu wa nte- k Nom 1:4, 14
te; g 44 dikopo dimue dia or 54 Dituku dia muanda muku-
dia bujitu bua nshekele diku- lu mfumu wa bana ba Manashe,
l Nom 2:18 ˆ
Gamaliele g muana wa Pedasu,
mi, diuwule tente ne musenga Nom 10:22
55 wakafila mulambu wende wa
wa manananshi; 45 muana mu-
dilongo dimue dia tshiamu tshia
lume wa ngombe umue, tshi- Mulongo 2
arjan dia bujitu bua nsheke-
mpanga tshimue tshia mukoko a Lew 27:25
le 130 ne tshibakudi tshimue
ne muana wa mukoko umue wa tshia tshiamu tshia arjan tshia
mpanga udi mu tshidimu tshie- b Lew 2:1 bujitu bua nshekele 70 bilonde-
nde tshia kumpala bua mulambu shile nshekele wa muaba wa tshi-
wa kuosha; h 46 muana wa mbu- c Lew 1:3 jila, h bionso bibidi biuwule tente
ji umue bua mulambu wa mpeka- ne bukula bunefuke busambaka-
tu; i 47 ne ngombe ibidi, bimpa- d Lew 4:22, 23 ja ne mafuta bua mulambu wa
nga bia mikoko bitanu, mbuji ya ntete; i 56 dikopo dimue dia or
mpumbu itanu, ne bana ba miko- dia bujitu bua nshekele diku-
e Lew 3:1
ko ba mpanga batanu yonso mui- mi, diuwule tente ne musenga
kale ne tshidimu tshimue bua wa manananshi; 57 muana mu-
mulambu wa diumvuangana. j Eu f Nom 1:4, 10
lume wa ngombe umue, tshi-
ke uvua mulambu wa Eleyasafa k mpanga tshimue tshia mukoko
muana wa Deuele. g Nom 2:20
ne muana wa mukoko umue wa
Nom 10:23
48 Dituku dia muanda mu- mpanga udi mu tshidimu tshie-
tekete mfumu wa bana ba Efe- nde tshia kumpala bua mulambu
h Lew 27:25
layima, Elishama l muana wa wa kuosha; j 58 muana wa mbu-
Amihuda, 49 wakafila mula- ji umue bua mulambu wa mpeka-
mbu wende wa dilongo dimue i Lew 2:1
tu; k 59 ne ngombe ibidi, bimpa-
dia tshiamu tshia arjan dia bu- nga bia mikoko bitanu, mbuji ya
jitu bua nshekele 130 ne tshiba- j Lew 1:3 mpumbu itanu, ne bana ba miko-
kudi tshimue tshia tshiamu tshia ko ba mpanga batanu yonso mui-
arjan tshia bujitu bua nsheke- k Lew 4:22, 23 kale ne tshidimu tshimue bua
NOMBA 7:60-79 262
mulambu wa diumvuangana. a Eu NSHAP. 7 ne muana wa mukoko umue wa
ke uvua mulambu wa Gamaliele b a Lew 3:1 mpanga udi mu tshidimu tshie-
ˆ
muana wa Pedasu. nde tshia kumpala bua mulambu
60 Dituku dia tshitema mfu- b Nom 1:4, 10 wa kuosha; a 70 muana wa mbu-
muc wa bana ba Benyamina, ji umue bua mulambu wa mpeka-
Abidana d muana wa Gideoni, c Nom 1:16 tu;b 71 ne ngombe ibidi, bimpa-
61 wakafila mulambu wende wa nga bia mikoko bitanu, mbuji ya
dilongo dimue dia tshiamu tshia d Nom 2:22 mpumbu itanu, ne bana ba miko-
Nom 10:24
arjan dia bujitu bua nshekele 130 ko ba mpanga batanu yonso mui-
ne tshibakudi tshimue tshia tshia- e Lew 27:25
kale ne tshidimu tshimue bua mu-
mu tshia arjan tshia bujitu bua lambu wa diumvuangana.c Eu ke
ˆ
nshekele 70 bilondeshile nshekele f Lew 2:1
uvua mulambu wa Ahieze d mua-
wa muaba wa tshijila, e bionso bi- na wa Amishadai.
bidi biuwule tente ne bukula bu- g Lew 1:3 72 Dituku dia 11 mfumu wa
ˆ
nefuke busambakaja ne mafuta bana ba Ashe, Pagielee muana
bua mulambu wa ntete; f 62 di- h Lew 4:22, 23 wa Okelana, 73 wakafila mula-
kopo dimue dia or dia bujitu mbu wende wa dilongo dimue
bua nshekele dikumi, diuwule te- i Lew 3:1 dia tshiamu tshia arjan dia bu-
nte ne musenga wa manananshi; jitu bua nshekele 130 ne tshiba-
63 muana mulume wa ngombe j Nom 1:4, 11 kudi tshimue tshia tshiamu tshia
umue, tshimpanga tshimue tshia arjan tshia bujitu bua nshekele 70
mukoko ne muana wa mukoko k Nom 2:25 bilondeshile nshekele wa muaba
Nom 10:25
umue wa mpanga udi mu tshidi- wa tshijila, f bionso bibidi biuwule
mu tshiende tshia kumpala bua tente ne bukula bunefuke busa-
l Lew 27:25
mulambu wa kuosha;g 64 mua- mbakaja ne mafuta bua mulambu
na wa mbuji umue bua mulambu wa ntete; g 74 dikopo dimue dia
m Lew 2:1
wa mpekatu; h 65 ne ngombe ibi- or dia bujitu bua nshekele di-
di, bimpanga bia mikoko bitanu, Mulongo 2
kumi, diuwule tente ne muse-
mbuji ya mpumbu itanu, ne bana nga wa manananshi; 75 muana
a Lew 1:3
ba mikoko ba mpanga batanu yo- mulume wa ngombe umue, tshi-
nso muikale ne tshidimu tshimue b Lew 4:22, 23
mpanga tshimue tshia mukoko
bua mulambu wa diumvuangana.i ne muana wa mukoko umue wa
Eu ke uvua mulambu wa Abidana j c Lew 3:1
mpanga udi mu tshidimu tshie-
muana wa Gideoni. nde tshia kumpala bua mulambu
66 Dituku dia dikumi mfumu d Nom 1:4, 12 wa kuosha; h 76 muana wa mbu-
ˆ ji umue bua mulambu wa mpeka-
wa bana ba Dana, Ahiezek muana
wa Amishadai, 67 wakafila mu- e Nom 2:27 tu;i 77 ne ngombe ibidi, bimpa-
lambu wende wa dilongo dimue Nom 10:26 nga bia mikoko bitanu, mbuji ya
dia tshiamu tshia arjan dia buji- mpumbu itanu, ne bana ba mi-
tu bua nshekele 130 ne tshibakudi f Lew 27:25 koko ba mpanga batanu yonso
tshimue tshia tshiamu tshia arjan muikale ne tshidimu tshimue bua
tshia bujitu bua nshekele 70 bilo- g Lew 2:1 mulambu wa diumvuangana. j Eu
ndeshile nshekele wa muaba wa ke uvua mulambu wa Pagiele k
h Lew 1:3 muana wa Okelana.
tshijila, l bionso bibidi biuwule te-
nte ne bukula bunefuke busa- 78 Dituku dia 12 mfumu wa
i Lew 4:22, 23
mbakaja ne mafuta bua mulambu bana ba Nafatale, Ahila l mua-
wa ntete; m 68 dikopo dimue dia na wa Enana, 79 wakafila mu-
j Lew 3:1
or dia bujitu bua nshekele di- lambu wende wa dilongo dimue
kumi, diuwule tente ne muse- k Nom 1:4, 13
dia tshiamu tshia arjan dia bu-
nga wa manananshi; 69 muana jitu bua nshekele 130 ne tshiba-
mulume wa ngombe umue, tshi- l Nom 2:29
kudi tshimue tshia tshiamu tshia
mpanga tshimue tshia mukoko Nom 10:27 arjan tshia bujitu bua nshe-
263 NOMBA 7:80–8:7
kele 70 bilondeshile nshekele wa NSHAP. 7 tshidimu tshimue ne mulambu
muaba wa tshijila, a bionso bibi- a Lew 27:25 wayi wa ntete, ne bana ba mbu-
di biuwule tente ne bukula bu- ji 12 bua mulambu wa mpekatu;
nefuke busambakaja ne mafuta b Lew 2:1
88 ne nyama yonso ya mulambu
bua mulambu wa ntete; b 80 di- wa diumvuangana ivua: ngombe
kopo dimue dia or dia bujitu milume 24, bimpanga bia miko-
c Lew 1:3 ko 60, mbuji ya mpumbu 60,
bua nshekele dikumi, diuwule te-
nte ne musenga wa manananshi; bana ba mikoko ba mpanga 60
81 muana mulume wa ngombe d Lew 4:22, 23 yonso muikale ne tshidimu tshi-
umue, tshimpanga tshimue tshia mue. Eu ke uvua mulambu wa di-
mukoko ne muana wa mukoko banjija nawu a tshioshelu panyi-
e Lew 3:1
umue wa mpanga udi mu tshidi- ma pa bamane kutshiela manyi. b
ˆ
mu tshiende tshia kumpala bua 89 Dıba dionso divua Mose
f Nom 1:4, 15 ubuela mu ntenta wa kusamba-
mulambu wa kuosha; c 82 mua-
na wa mbuji umue bua mula- kena bua kuakula ne Nzambi,1c
ˆ
mbu wa mpekatu;d 83 ne ngo- g Nom 7:10 uvua umvua dıyi diyukila ne-
mbe ibidi, bimpanga bia mikoko
Ezl 2:68 nde diumbukila pa tshibuikidiji d
bitanu, mbuji ya mpumbu itanu, tshia mushete wa Bujadiki, diu-
ne bana ba mikoko ba mpanga h Nom 7:13-17 mbukila pankatshi pa bakeluba
batanu yonso muikale ne tshidi- babidi; e ne Nzambi uvua wakula
mu tshimue bua mulambu wa i Lew 27:25
nende.
diumvuangana. e Eu ke uvua mu-
lambu wa Ahila f muana wa
Mulongo 2 8 Yehowa wakakula ne Mose,
wamba ne: 2 “Akula ne Alo-
Enana. a Nom 7:10 na, umuambile ne: ‘Paudi ute-
84 Eu ke uvua mulambu wa mesha miendu, miendu muanda
dibanjija nawu g tshioshelu wa mutekete ayi idi ne bua kukenke-
b Nom 7:1
kudi bamfumu ba mu Isalele sha tshitupa tshidi kumpala kua
pavuabu batshiele manyi: malo- tshitekelu tshia miendu.’”f 3 Ke
ngo 12 a tshiamu tshia arjan,
c Eks 33:9 Alona kuenza nunku: Yeye kute-
Nom 11:17
bibakudi 12 bia tshiamu tshia Nom 12:8
mesha miendu bua kukenkesha
arjan, makopo 12 a or; h 85 di- tshitupa tshivua kumpala kua
longo dionso dia tshiamu tshia tshitekelu tshia miendu g anu mu-
d Eks 25:22 ˆ
vua Yehowa mutumine Mose dıyi
arjan divua ne bujitu bua nshe- Eks 37:6
bua kuenza. 4 Tshitekelu tshia
kele 130 ne tshibakudi tshionso
miendu tshivua tshienza nunku:
tshivua ne bujitu bua nsheke- e Eks 25:18
1Sm 4:4 Tshivua tshienza ne or mufula;
le 70; arjan yonso uvuabu benze Mis 80:1 tshivua tshienza ne or mufula ku-
nende bintu ebi uvua ne bujitu bangila anu ku mulamba watshi
bua nshekele 2400 bilondeshile NSHAP. 8 too ne ku bilongo biatshi bikadi
nshekele wa muaba wa tshijila; i f Eks 25:37 bikanguke. h Tshitekelu tshia mie-
86 makopo 12 a or muwule te- Eks 40:24, 25
ndu tshivua tshienza bilondeshi-
Lew 24:2
nte ne musenga wa manananshi, le tshikena kumona tshivua Ye-
dikopo dionso dikale ne bujitu howa muleje Mose. i
bua nshekele dikumi bilondeshi- g Eb 9:2
5 Yehowa wakakula kabidi
le nshekele wa muaba wa tshi- ne Mose, wamba ne: 6 “Angata
jila; or yonso uvuabu benze ne- h Eks 37:17 bena Lewi munkatshi mua bena
nde makopo uvua ne bujitu bua Isalele, ubakezule.j 7 Neubake-
nshekele 120. 87 Nyama yonso zule mushindu eu: Neubamiami-
i Eks 25:9, 40 ˆ
ya mulambu wa kuosha ivua: 1Ku 28:12, 19 ne mayi adi akezula ku mpeka-
ngombe milume 12, bimpanga tu, ne badi ne bua kukungula
bia mikoko 12, bana ba mikoko j Eks 29:4
ba mpanga 12 yonso muikale ne Yes 52:11 7:89 1 Ku mua.: “nende.”
NOMBA 8:8-25 264
mubidi wabu mujima ne ka- NSHAP. 8 nguanyi meme, nansha wa mu-
paya, kusukula bilamba biabu a Eks 30:18, 19 ntu nansha wa nyama.a Ngaka-
ne kudikezula. a 8 Pashishe ne- Lew 16:28 dijidilabu dituku dimvua mu-
Nom 19:7
bangate muana mulume wa ngo- shipe banabute bonso ba mu
mbe b ne mulambu wende wa buloba bua Ejipitu. b 18 Nenga-
ntete c wa bukula bunefuke bu- b Lew 1:3 ngate bena Lewi pa muaba wa
sambakaja ne mafuta, ne newa- banabute bonso ba munkatshi
ngate ngombe mulume mukua- c Lew 2:1 mua bena Isalele. 19 Nemfile
bu utshidi muana bua mulambu bena Lewi bu bantu bafila kudi
wa mpekatu.d 9 Pashishe udi ne d Lew 4:3 Alona ne bana bende ba balume,
bua kulua ne bena Lewi kumpa- bangata munkatshi mua bena
la kua ntenta wa kusambakena Isalele, bua benzele bena Isalele
ne kusangisha tshisumbu tshiji- e Lew 8:2, 3
mudimu ku ntenta wa kusamba-
ma tshia bena Isalele. e 10 Paudi kena c ne babuikidile bena Isale-
ulua ne bena Lewi kumpala kua f Nom 3:9, 41 le mpekatu, bua tshipupu nansha
Yehowa, bena Isalele badi ne bua tshimue katshilu munkatshi mua
kutenteka bianza biabu pa bena bena Isalele d bualu bena Isalele
g Lew 7:30
Lewi. f 11 Alona udi ne bua kufi- Nom 8:21 badi balua pabuipi ne muaba wa
la1 bena Lewi kumpala kua Yeho- tshijila.”
wa bu mulambu wa kukupakaja g 20 Mose ne Alona ne tshisu-
h Nom 1:50
wa kudi bena Isalele, ne nebenze Nom 3:6 mbu tshijima tshia bena Isa-
mudimu wa Yehowa.h 2Ku 31:2
lele bakenzela bena Lewi
12 “Pashishe bena Lewi neba- nunku. Bena Isalele bakenze-
tenteke bianza biabu pa mitu ya i Eks 29:10 la bena Lewi malu bilondeshi-
ngombe milumei ayi. Pashishe, le malu onso avua Yehowa mu-
ulambule Yehowa ngombe umue ˆ
j Lew 1:4 tumine Mose dıyi bua kubenzela.
bu mulambu wa mpekatu ne mu- 21 Nunku bena Lewi bakadike-
kuabu bu mulambu wa kuosha zula, kusukulabu bilamba bia-
bua kubuikidila bena Lewi mpe- k Nom 3:45
Nom 16:9 bu; e pashishe Alona kubafilaye1
katu. j 13 Pashishe newimanyi-
bu mulambu wa kukupakaja ku-
ke bena Lewi kumpala kua Alo-
l Nom 3:12 mpala kua Yehowa. f Pashishe
na ne bana bende ba balume ne
Alona wakababuikidila mpeka-
neubafile1 bu mulambu wa kuku-
tu bua kubalengeja. g 22 Pashi-
pakaja kudi Yehowa. 14 Udi ne Mulongo 2
bua kumbusha bena Lewi mu- a Eks 13:2, 12 she bena Lewi bakaya bua kue-
nkatshi mua bena Isalele, ne Lew 27:26 nza mudimu wabu ku ntenta wa
bena Lewi nebikale banyi meme. k kusambakena kumpala kua Alo-
15 Pashishe bena Lewi neba- b Eks 12:29 na ne bana bende ba balume. Ba-
lue bua kuenza mudimu ku nte- Eks 13:15 kenzela bena Lewi malu anu mu-
ˆ
nta wa kusambakena. Eu ke mu- vua Yehowa mutumine Mose dıyi
shindu uudi ne bua kubalengeja c Nom 3:9 bua kubenzela.
ne kubafila1 bu mulambu wa ku-
Nom 18:6 23 Nunku Yehowa wakakula
1Ku 23:32
kupakaja. 16 Bualu mbantu ba- Yhz 44:11 ne Mose, wamba ne: 24 “Bualu
dibu bafile, bafila kundi banga- ebu budi butangila bena Lewi:
ta munkatshi mua bena Isalele. d Nom 1:53
Muena Lewi udi ne bidimu ku-
Nendiangatshilabu pa muaba wa Nom 18:5 mbukila ku 25 kubanda nea-
banabute1 bonso ba bena Isale- 1Sm 6:19 buele mu tshisumbu tshia bantu
le. l 17 Bualu muanabute yonso badi benza mudimu wa ntenta
wa munkatshi mua bena Isalele e Nom 8:7 wa kusambakena. 25 Kadi pa-
diye upitshisha bidimu 50, neu-
8:11, 13, 15 1 Ku mua.: “kukupakaja,” f Nom 8:11
mmumue ne: kutuma panyima ne ku- 8:21 1 Ku mua.: “kubakupakajaye,” mmu-
mpala. 8:16 1 Anyi “banabute bonso mue ne: kubatumaye panyima ne ku-
badi bakangula mafu.” g Nom 8:12 mpala.
265 NOMBA 8:26–9:14
mbuke mu tshisumbu tshia badi NSHAP. 8 mua kutupangisha bua kupe-
benza mudimu abu ne kakue- a Nom 1:53 sha Yehowa mulambu munka-
nza kabidi mudimu to. 26 Yeye Nom 3:32 tshi mua bena Isalele padi tshi-
Nom 18:4
udi mua kuenzela bana babu
kondo tshiawu tshikumbane?” a
badi benza midimu ya ku ntenta 8 Ke Mose kubambila ne: “Indi-
NSHAP. 9
wa kusambakena mudimu, kadi layi
ˆ muaba eu, nganji kumvua
b Eks 40:2
yeye kena ne bua kuenzaku mu- Nom 1:1
dıyi diatuma Yehowa bua bualu
dimu to. Etshi ke tshiudi ne bua buenu.” b
kuenza bua bena Lewi ne midi- 9 Pashishe Yehowa wakambi-
c Eks 12:27
mu yabu.” a la Mose ne: 10 “Ambila bena
10
tshitendelelu too ne mu dinda. b Nunku Yehowa wakambi-
16 Monayi tshivua tshitungunu- la Mose ne: 2 “Dienzela
d Nom 10:11, 34
ka ne kuenzeka: Mu munya di- mpungi ibidi;a uyenze ne tshia-
tutu divua dimubuikila, ne butu- mu tshia arjan tshifula, ne wikale
ku tshintu tshivua tshimueneka e Eks 40:36, 37
ubikila nayi tshisumbu ne uleja
bu kapia tshivua tshimubuikila. c ˆ
ˆ dıba dia kuasa luendu. 3 Padi-
17 Dıba dionso divua ditutu di- f Eks 17:1 bu bayela yonso ibidi, tshisumbu
juka pa ntenta, bena Isalele Nom 10:11-13
tshijima netshilue kuudi ku tshi-
bavua basa luendu diakamue, d buelelu tshia ntenta wa kusamba-
ne muaba uvua ditutu dimana, g Eks 40:37 kena. b 4 Bobu bele anu mpungi
ke uvua bena Isalele batudila.e umuepele, anu bamfumu, bantu
18 Bena Isalele bavua basa lue- badi ku mutu kua binunu bia Isa-
ˆ h Eks 40:36
ndu pavua Yehowa wamba dıyi Mis 78:14
lele, ke balua kuudi. c
ne bavua batula pavua Yehowa ˆ
ˆ ˆ 5 “Paudi wela mpungi ne dıyi
wamba dıyi. f Dıba dionso di- Mulongo 2
dibanda dipueka, bantu badi mu
vua ditutu dishala dimane pa
bitudilu bidi ku estd nebase lue-
mutu pa ntenta wa tshitendele- NSHAP. 10 ndu. 6 Paudi wela mpungi ne
lu, bavua bashala muaba uvuabu a Lew 23:24 ˆ
dıyi dibanda dipueka musangu
batudile. 19 Pavua ditutu disha-
muibidi, bantu badi mu bitudilu
la pa mutu pa ntenta wa tshi-
tendelelu matuku a bungi, bena b Nom 1:18 bidi ku sud e nebase luendu. Ne-
Dut 29:10, 11 ˆ
Isalele bavua batumikila Yeho- bele mpungi mushindu eu dıba
wa, kabavua basa luendu to. g dionso didi tshimue tshia kudibi
20 Imue misangu ditutu divua di-
c Eks 18:21 tshiasa luendu.
7 “Mpindieu paudi ubikila
Nom 1:16
shala dimane pa mutu pa nte- Nom 7:2
nta wa tshitendelelu matuku ma- Dut 1:15 tshisumbu tshijima pamue, ne-
ˆ Dut 5:23 ˆ
kese. Pavua Yehowa wamba dıyi, wele mpungi, f kadi kuedi ne dıyi
bena Isalele bavua bashala mua- didi dibanda dipueka to. 8 Ba-
d Nom 2:3 kuidi, bana ba Alona, nebikale
ba uvuabu batudile, ne pavua Ye-
ˆ bela mpungi, g ne diyela nedika-
howa wamba dıyi, bavua basa
luendu. 21 Imue misangu ditu- e Nom 2:10 le bu mukenji mufunda wa kashi-
tu divua dishala dimane anu ku- di buenu nuenu mu bipungu bie-
mbukila ku dilolo too ne mu di- f Nom 10:3
nu bionso.
nda, ne mu dinda pavua ditutu 9 “Binuikala ne bua kuya ku
dijuka, bavua basa luendu. Ba- mvita mu buloba buenu bua ku-
g Nom 31:6
vua basa luendu nansha mu mu- 1Ku 15:24
luangana ne mukokeshi mubi
nya nansha butuku pavua ditu- 1Ku 16:6 udi unutatshisha, nenuele lubi-
2Ku 29:26
tu dijuka. h 22 Mutantshi wonso Neh 12:35, 41
la lua mvita ne mpungi, h ne Ye-
uvua ditutu dishala pa mutu pa howa Nzambi wenu neanuvuluke
ntenta wa tshitendelelu, nansha ne neanupandishe kudi bena lu-
h 2Ku 13:12
bua matuku abidi, bua ngondo kuna benu.
umue anyi bua mutantshi mule, 10 “Nenuele kabidi mpungi
bena Isalele bavua bashala mua- i Nom 28:11 pa milambu yenu ya kuosha i ne
ba uvuabu batudile, kabayi basa pa milambu yenu ya diumvua-
luendu. Kadi pavua ditutu dijuka, j Lew 3:1 ngana j mu bikondo bienu bia ma-
267 NOMBA 10:11-31
sanka, a mmumue ne: mu bibilu NSHAP. 10 Gada kuvua Eleyasafa a muana
bienu b ne ku ntuadijilu kua ngo- a 1Ku 15:28 wa Deuele.
ndo yenu; mpungi eyi neyika- 2Ku 5:12
2Ku 7:6
21 Pashishe bena Kohata, ba-
le bu divuluija buenu nuenu ku- Ezl 3:10 vua bambula bintu bia muaba
mpala kua Nzambi wenu. Meme b Lew 23:24 munsantu, b bakasa luendu. Nte-
ndi Yehowa Nzambi wenu.” c Nom 29:1 nta wa tshitendelelu uvua ne bua
11 Mpindieu mu tshidimu c Eks 6:7
Lew 11:45
kuikala mumana kuasa pavuabu
tshibidi, mu ngondo muibidi, mu d Nom 1:1
bafika.
dituku dia 20 dia ngondo au, d di- e Nom 9:17
22 Pashishe tshisumbu tshia
tutu diakajuka pa ntenta wa tshi- Mis 78:14 bisa bisatu bia mu tshitudilu
tendelelu e wa Bujadiki. 12 Nu- f Eks 40:36 tshia bana ba Efelayima tshiaka-
nku bena Isalele bakatuadija Nom 2:9, 16, sa luendu bilondeshile bisumbu
17, 24, 31
kumbuka mu tshipela tshia Si- g Nom 12:16
biabu,1 ne Elishama c muana wa
nai bilondeshile mushindu uvua- Nom 13:26 Amihuda ke uvua ku mutu kua
bu balongolole bua kuasabu lue- Dut 1:1, 2 tshisumbu atshi. 23 Ku mutu
ndu, f ne ditutu diakimana mu h Nom 2:34 kua tshisumbu tshia tshisa tshia
tshipela tshia Palana. g 13 Eu
Nom 9:23
bana ba Manashe kuvua Gama-
i Nom 1:4, 7 ˆ
ke musangu wa kumpala uvuabu
ˆ Nom 2:3 liele d muana wa Pedasu. 24 Ku
base luendu balonda dıyi divua j Nom 1:4, 8 mutu kua tshisumbu tshia tshisa
Yehowa muambile Mose. h Nom 2:5 tshia bana ba Benyamina kuvua
14 Nunku tshisumbu tshia k Nom 2:7 Abidana e muana wa Gideoni.
bisa bisatu bia mu tshitudilu l Nom 1:51 25 Pashishe tshisumbu tshia
tshia bana ba Yuda tshiakasa lue- m Nom 3:25, 26 bisa bisatu tshia mu tshitudi-
ndu kumpala bilondeshile bisu- n Nom 3:36, 37 lu tshia bana ba Dana tshiakasa
mbu biabu,1 ne Nashona i muana o Nom 1:4, 5 luendu bilondeshile bisumbu bia-
Nom 2:10
wa Aminadaba ke uvua ku mutu bu,1 bikale bilama panyima pa
p Nom 1:5, 6 ˆ
kua tshisumbu atshi. 15 Ku Nom 2:12 bitudilu bionso, ne Ahieze f mua-
mutu kua tshisumbu tshia bana na wa Amishadai ke uvua ku
ˆ
ba Yisaka kuvua Netanele j mua- Mulongo 2 mutu kua tshisumbu atshi.
ˆ
na wa Sua. 16 Ku mutu kua a Nom 1:4, 14 26 Ku mutu kua tshisumbu tshia
ˆ
tshisumbu tshia bana ba Zebulo- Nom 2:14 tshisa tshia bana ba Ashe ku-
na kuvua Eliaba k muana wa He- b Nom 3:30, 31 vua Pagiele g muana wa Okelana.
Nom 4:15
lona. Nom 7:9 27 Ku mutu kua tshisumbu tshia
17 Pavuabu batulakaje ntenta c Nom 1:4, 10 tshisa tshia bana ba Nafatale
wa tshitendelelu, l bana ba balu- Nom 2:18, 24 kuvua Ahila h muana wa Enana.
ˆ d Nom 1:4, 10 28 Eu ke mushindu uvuabu ba-
me ba Geshona m ne bana ba ba- Nom 2:20
lume ba Melali n bavua bambula e Nom 1:4, 11
longolole bua kuasa luendu uvua
ntenta wa tshitendelelu bakasa Nom 2:22 bena Isalele ne bisumbu biabu1
luendu. f Nom 1:4, 12 balonda pavuabu basa luendu. i
18 Pashishe tshisumbu tshia Nom 2:25, 31 29 Pashishe Mose wakambila
g Nom 1:4, 13 Hobaba, muana wa Luele1j mue-
bisa bisatu tshia mu tshitudi- Nom 2:27
lu tshia Lubena tshiakasa luendu h Nom 1:4, 15
na Midiyana tatuende muenu wa
bilondeshile bisumbu biabu,1 ne Nom 2:29 Mose ne: “Tukadi tuya muaba
ˆ uvua Yehowa muambe ne: ‘Ne-
Elisu o muana wa Shedeu uvua i Nom 2:34
ku mutu kua tshisumbu atshi. j Eks 2:16, 18 nnupeshawu.’ k Luaku tuye koku; l
19 Ku mutu kua tshisumbu tshia Eks 3:1
Eks 18:1, 5
netukuenzele malu mimpe bua-
tshisa tshia bana ba Simeona ku- k Gen 12:7
lu Yehowa mmulaye Isalele malu
vua Shelumiele p muana wa Suli- Gen 13:14, 15 mimpe.” m 30 Kadi yeye waka-
shadai. 20 Ku mutu kua tshisu- Gen 15:18 muambila ne: “Tshiakuya to. Ne-
mbu tshia tshisa tshia bana ba l Bal 1:16 mpingane mu ditunga dietu
Bal 4:11
1Sm 15:6 kudi balela banyi.” 31 Ke yeye
10:14, 18, 22, 25, 28 1 Ku mua.: “bilonde- m Eks 3:8
shile misumba yabu.” Eks 6:7 10:29 1 Mmumue ne: Yetelo.
NOMBA 10:32–11:13 268
kuamba ne: “Ndi nkulomba ne: NSHAP. 10 dinangi, a ne bena Isalele pabu
kutushiyi to, bualu wewe udi mu- a Bal 1:16 bakabanga kudila kabidi bamba
manye miaba itudi mua kutudi- Bal 4:11 ne: “Nnganyi watupesha munyi-
la mu tshipela ne udi mua kui- nyi bua tuetu kudia? b 5 Kaa!
b Eks 3:1
kala muludiki wetu.1 32 Wewe Eks 19:3 Tudi tuvuluka mishipa ituvua tu-
muye netu, a malu mimpe onso Eks 24:16 dia tshianana mu Ejipitu ne
Dut 5:2
atuenzela Yehowa netukuenzela- tuyijinga, kabidi ne konkombre,
wu pebe bushuwa.” pasteke, matungulu a puaro, ma-
c Eks 25:10, 17
33 Nunku bakatuadija luendu tungulu a tshianana ne matu-
lua matuku asatu bumbukila ku d Dut 1:32, 33 ngulu a ayi! c 6 Kadi mpindieu
mukuna wa Yehowa, b ne mushe- Yos 3:3, 4 tuetu1 tukadi tuletela. Katuena
te c wa tshipungidi tshia Yehowa tumona tshintu tshikuabu anu
wakaya kumpala kuabu mu lue-
e Eks 13:21 mana aa.” d
Neh 9:12
ndu lua matuku asatu elu bua Mis 78:14 7 Mpindieu mana e avua bu
kubakebela muaba wa kuikishi- ntete ya koriandre, f ne avua
la. d 34 Ditutu dia Yehowa e di- f Mis 132:8 amueneka bu budimbu bua be-
vua pa mutu pabu mu munya pa- deliume. 8 Bantu bavua ba-
g Dut 1:10 muangalaka, baangula ne baape-
vuabu bumbuka mu tshitudilu.
ˆ la ne mabue a mpelu anyi
35 Dıba dionso divuabu baya NSHAP. 11
ne mushete, Mose uvua wa- baatua mu tshinu. Pashishe ba-
h Eks 32:11 vua baalamba mu ngesu anyi
mba ne: “Yehowa wetu, juka, f Dut 9:19
baenza mampa a bijengu, g ne
bena lukuna bebe batangalaji- Mis 106:23 ˆ
Yak 5:16 mukana avua bu mukata mushe-
bue, ne bantu badi bakukine ba-
me muela mafuta. 9 Pavua lu-
nyeme kumpala kuebe.” 36 Pa- i Dut 9:22 muma lupueka mu tshitudilu bu-
vuabu batula mushete, Mose tuku, mana pawu avua apueka. h
uvua wamba ne: “Yehowa wetu, j Eks 12:37, 38
10 Mose wakumvua bantu ba-
pingana kudi binunu bia Isalele Lew 24:10 ˆ ˆ
dila, mu dıku ne mu dıku, muntu
bidi bungi kabuyi kubala.”1g yonso ku tshibuelelu tshia nte-
11
Mulongo 2
Mpindieu bantu bakatua- a 1Ko 10:6, 10 nta wende. Yehowa wakumvua
dija kudiabakena bikole tshiji tshikole, i ne Mose pende
kumpala kua Yehowa. Pakumvua b Mis 78:18, 22 wakanyingalala bikole. 11 Nu-
Yehowa bualu ebu, tshiji tshie- Mis 106:14 nku Mose wakambila Yehowa ne:
nde tshiakatema, ne kapia ka “Udi mukengeshe muena mudi-
kudi Yehowa kakatuadija kubate- c Eks 16:3
mu webe bua tshinyi? Bua tshi-
mena ne kuosha bamue kumpe- nyi tshiena muanyishibue ku
nga kua tshitudilu. 2 Pakatua- d Eks 16:35 ˆ
Nom 21:5 mesu kuebe bua muudi muteke
dija bantu kudidila Mose, yeye bujitu bua bantu bonso aba pa-
wakasengelela Yehowa, h kapia e Eks 16:14 mbidi panyi? j 12 Meme ke uvua
kujimaku. 3 Nunku bakinyika Neh 9:20
Yne 6:31
muimite bantu bonso aba anyi?
muaba au ne: Tabela,1 bualu Meme ke uvua mubalele, bua
kapia ka kudi Yehowa kakabate- f Eks 16:31 wewe kungambila ne: ‘Bambu-
mena. i la mu tshiadi tshiebe, anu mutu
4 Musumba wa bantu bakua- g Eks 16:16, 23 mulami1 wambula muana utshidi
bu1j uvua munkatshi muabu wa- wamua,’ bua kuya nabu mu bu-
kabanga kuleja dijinga dia bu- h Mis 78:24 loba buuvua muditshipe bua ku-
pesha bankambua babu anyi? k
ˆ 13 Nempete munyinyi wa kupe-
10:31 1 Anyi “mesu etu.” 10:36 1 Anyi i Nom 11:1
“misumba.” 11:3 1 Diumvuija: “Dioshe- sha bantu bonso aba penyi? Bua-
ka,” mmumue ne: kapia kanene; dilaku- j Eks 17:4
Dut 1:12
lu badi batungunuka ne kudila
ka dia kapia. 11:4 1 Bidi bimueneka ne:
mbantu bavua kabayi bena Isalele bavua k Gen 13:14, 15 11:6 1 Anyi “anyima yetu.” 11:12 1 Anyi
munkatshi muabu. Gen 26:3 “ndeji mulume.”
269 NOMBA 11:14-29
kumpala kuanyi, bamba ne: ‘Tu- NSHAP. 11 munyinyi mukumbane bua kudia-
pesha munyinyi bua tuetu ku- a Eks 18:17, 18 bu ngondo mujima’! 22 Nansha
dia!’ 14 Tshiena mua kuambu- Dut 1:9 bashipe mikoko yonso ne ngo-
la bantu bonso aba nkayanyi to; b 1Bk 19:2, 4
mbe yonso, nebibakumbane anyi?
mbampite makanda. a 15 Bika- Yob 6:8, 9 Peshi bobu bakuate mishipa yo-
labi ne: eu ke mushindu uwange- nso ya mu mbuu, neyibakumbane
c Dut 16:18 anyi?”
nzela malu, ndi nkulomba bua
unshipe anu mpindieu. b Bingika-
ˆ d Eks 19:11 23 Nunku Yehowa wakambila
la muanyishibue ku mesu kuebe, Eks 25:22 Mose ne: “Tshianza tshia Yehowa
Eks 34:5 ˆ
enza bua tshimonyi dikenga di- Nom 12:5
ntshıpi bikole anyi? a Mpindieu
kuabu kabidi to.” neumone bikala tshindi muambe
16 Yehowa wakandamuna e Nom 11:25 ni tshiakumbana anyi katshiaku-
Nom 12:8
Mose ne: “Nsangishila bantu balu- kumbana.”
me 70 ba munkatshi mua bakulu f 1Sm 10:6 24 Ke Mose kupatuka, kua-
ˆ
ba mu Isalele, bantu baudi muma- 2Bk 2:15 mbilaye bantu meyi a Yehowa.
Neh 9:20
nye ne:1 mbakulu ne bamfumu ba Bz 2:17
Yeye kusangisha bantu balume 70
bantu;c ulue nabu ku ntenta wa ba munkatshi mua bakulu ba
kusambakena, wimane nabu mua- g Eks 18:21, 22 mu tshisamba, yeye kubimanyika
ba au. 17 Nempueke, d ne nenga- banyunguluke ntenta.b 25 Pa-
h Eks 19:10
kule nebe muaba au, e nengangate shishe Yehowa wakapueka mu di-
ndambu wa nyuma f udi pambidi i Eks 16:7 tutu, c kuakulaye nende, d kuanga-
pebe, nemmuteke pambidi pabu, taye ndambu wa nyuma e uvuaye
ne bobu nebakuambuluishe bua j Nom 11:4, 5 nende, kumupeshaye yonso wa
kuambula bujitu bua bantu aba ku bakulu 70. Diakamue pakaba-
k Eks 16:8
bua kubuambudi nkayebe to.g tulukila nyuma, bakatuadija kue-
18 Newambile bantu ne: ‘Nudiji- l Mis 78:29 nza malu bu baprofete,1f kadi ka-
dile bua malaba, h bualu nenudie bakenza kabidi nanku to.
munyinyi bushuwa bua munuvua m Nom 21:5 26 Kuvua bantu babidi ba mu
badile Yehowa mumvue, i bambe bantu abu batshivua mu tshitu-
n Eks 12:37 ˆ
ne: “Nnganyi watupesha munyi- Eks 38:26 dilu. Mena abu avua Eladada ne
nyi bua tuetu kudia? Mu Ejipitu Nom 1:45, 46 Medada. Nyuma wakabanga ku-
tuvua bimpe be!” j Bushuwa, Yeho-
batulukila bu muvuabu munka-
wa neanupeshe munyinyi, ne ne- Mulongo 2 tshi mua bantu bavuabu bafu-
ˆ
nudie.k 19 Kanuakuwudia anu a Gen 18:14 nde mena, kadi kabavua baye
Yes 59:1
dituku dimue, anyi matuku abi- ˆ
Mak 10:27 ku ntenta to. Nunku bakatuadi-
di, anyi matuku atanu, anyi ma- Luk 1:37 ja kuenza malu mu tshitudilu
tuku dikumi, anyi matuku 20 to, bu baprofete. 27 Ke nsongalu-
b Nom 11:16
20 kadi nenuwudie ngondo mu- me mukuabu kuyaye lubilu, kua-
jima, too ne padiwu unupatukila c Eks 33:9 mbilaye Mose ne: “Eladada ne
mu mawulu ne unutonda, l bualu Nom 12:5 Medada badi benza malu mu
nuvua babenge Yehowa udi mu- Dut 31:15
tshitudilu bu baprofete!” 28 Ke
nkatshi muenu, ne nuvua nudi- d Mis 99:7 Yoshua g muana wa Nuna, mua-
la kumpala kuende, nuamba ne: mbuluishi wa Mose katshia ku
“Bua tshinyi tuvua bumbuke mu e Nom 11:17 bunsonga buende, kuambaye
2Bk 2:9, 15
Ejipitu?”’” m ne: “Mukalenge wanyi Mose, ba-
21 Ke Mose kuamba ne: “Tshi- f 1Sm 10:6 kandika!” h 29 Kadi Mose waka-
samba tshindi tshidi ne bantu ba- 1Sm 19:20 muambila ne: “Udi umvua muka-
`
lume binunu 600n badi benda g Eks 17:9
wu bua bualu buanyi anyi? Too,
lua makasa, kadi wewe nkaye- Eks 24:13 meme ndi njinga bua bantu ba
be udi muambe ne: ‘Nembapeshe Eks 33:11 Yehowa bonso bikale baprofete,
Nom 27:18-20
Dut 31:3 ne bua Yehowa abapeshe nyuma
11:16 1 Anyi “baudi mumanye mudibu;
ˆ
badi bamanyike kuudi bu.” h ˆ
Mak 9:38 11:25 1 Anyi “kuamba meyi a buprofete.”
NOMBA 11:30–12:11 270
wende!” 30 Pashishe Mose wa- NSHAP. 11 uvua uteleja.a 3 Kadi muntu eu
kapingana mu tshitudilu pamue a Eks 16:13 Mose uvua muena bupuekele ku-
Mis 78:26, 27
ne bakulu ba mu Isalele. pita bantu bonso1b bavua pa bu-
31 Pashishe lupepele luakafu- loba.
ma kudi Yehowa, kutuadijalu ku- 4 Yehowa wakambila Mose ne
b Mis 78:30, 31 ˆ
saka nyunyi ya tulumbu lumbu- 1Ko 10:10 Alona ne Mıyama diakamue ne:
ka nayi ku mbuu, luyikulula “Patukayi, nuenu bonso basatu,
kumpenga kua tshitudilu, a muta- nuye ku ntenta wa kusambake-
ntshi bu wa luendu lua dituku c Nom 33:16 na.” Nunku bakapatuka bonso ba-
Dut 9:22
dijima ku luseke lumue ne mu- satu. 5 Pashishe Yehowa waka-
tantshi wa luendu lua dituku di- pueka mu dikunji dia ditutu,c
mue ku luseke lukuabu, kumpe- d 1Ko 10:6 kuimanaye ku tshibuelelu tshia
nga kuonso kua tshitudilu, ne ˆ
ntenta, yeye kubikila Alona ne Mı-
ivua mikunguija panshi mushiki yama. Bonso babidi kusemena-
bule bua nkubita1 ibidi. 32 Nu- e Nom 33:17 bu. 6 Ke yeye kuamba ne: “Ndi
nku dituku adi dijima ne butu-
ˆ
nnulomba bua nuteleje meyi anyi.
ku bujima ne dituku diakalonda NSHAP. 12 Bu muprofete wa Yehowa muika-
dijima bantu bakatshisha bakua- f Eks 2:16, 21 le munkatshi muenu, mvua mua
ta nyunyi ya tulumbu. Kakuvua kudimanyisha kudiye mu tshike-
muntu uvua mukuate nyunyi mi- na kumona d ne mvua mua kua-
shadile ku bipiminu bia homer1 g Eks 4:14-16 kula nende mu tshilota.e 7 Kadi
Eks 4:30
dikumi, ne bavua bayadija ku- Eks 15:20 kabiena nanku bua muena mudi-
mpenga kuonso kua tshitudilu. Eks 28:30 mu wanyi Mose to! Yeye udi ne
33 Kadi patshivuabu ne munyi- Mik 6:4
nzubu wanyi mujima mu bianza
ˆ
nyi ku menu, kabayi banji kuwu-
Mulongo 2
biende.1f 8 Ndi ngakula nende
tshiankunya, tshiji tshia Yehowa mpala ne mpala,1g ngakula ne-
a Nom 11:1
tshiakatemena bantu, ne Yehowa nde patoke, kabiyi mu nsumuinu;
wakatuadija kushipa bantu dishi- ne yeye udi umona tshimueneke-
pa dia dikema menemene. b b Mat 11:29 lu tshia Yehowa. Nunku bua tshi-
34 Nunku bakinyika muaba au nyi kanuvua batshine bua kuaku-
ne: Kibelota-hatawa,1c bualu ba- la bibi bua muena mudimu wanyi,
kajiikapu bantu bavua baleje di- c Eks 34:5 kuakula bibi bua Mose?”
jinga dia budinangi.d 35 Bantu Nom 11:25
9 Nunku tshiji tshia Yehowa
bakumbuka ku Kibelota-hatawa tshiakabatemena, yeye kumbuka
batangile ku Haselota, ne baka- kudibu. 10 Ditutu diakumbuka
d Gen 15:1
shala ku Haselota.e Gen 46:2 pa mutu pa ntenta, ne mona-
ˆ ˆ
12 Mpindieu Mıyama ne Alo- yi! Mıyama wakakuatshika disa-
Eks 24:9-11
` `
na bakatuadija kuakula ma dia nsudi mitoke too anu bu
bibi bua Mose bualu bua mu- neje. h Pashishe Alona wakaku-
e Gen 31:10, 11 ˆ
kaji muena Kushi uvuaye muse- dimuka kudi Mıyama, kumona-
le, bualu uvua muangate muka- ye ne: uvua mukuatshike disama
ji muena Kushi.f 2 Bavua bamba f Eb 3:2, 5
dia nsudi. i 11 Alona wakambi-
ne: “Yehowa mmuakuile anu mu- la Mose diakamue ne: “Ndi nku-
kana mua Mose nkayende anyi? lomba, mukalenge wanyi, bua
Ki mmuakule kabidi ku butua- g Eks 33:11 luse kutulaminyi mpekatu eu to!
ngaji buetu anyi?” g Yehowa pende Dut 34:10
12:3 1 Anyi “uvua ne budipuekeshi bua
11:31 1 Nkubita uvua ne santimetre 44,5. menemene (mupole malu), kupita muntu
Tang. Tshis. B14. 11:32 1 Homer uvua h Dut 24:9 kayi yonso.” 12:7 1 Ku mua.: “Mu nzubu
mumue ne litre 220. Tang. Tshis. B14. wanyi mujima, udi udileja muena lula-
11:34 1 Diumvuija: “Miaba ya dijiikilanga- matu.” 12:8 1 Ku mua.: “mukana ne mu-
na ya dijinga dikole.” i 2Ku 26:19 kana.”
271 NOMBA 12:12–13:22
Bua tshitudi benze, tudi benze NSHAP. 12 9 mu tshisa tshia Benyamina,
malu anu bu bapote. 12 Bua a Eks 32:11 Palati muana wa Lafu; 10 mu
luse, kumulekedi bua ashale bu Yak 5:16 tshisa tshia Zebulona, Gadadie-
muntu mufue udi mubidi mu- b Lew 13:45, 46 le muana wa Sodi; 11 mu tshi-
bole ndambu padibu bamule- Nom 5:2 sa tshia Jozefe, a bua tshisa tshia
le!” 13 Mose wakatuadija kudi- c Dut 24:9
Manashe, b Gadi muana wa Susi;
la kudi Yehowa, wamba ne: 12 mu tshisa tshia Dana, Amiele
“Nzambi wanyi, muondopa koku d Nom 11:35 muana wa Gemali; 13 mu tshi-
Nom 33:18 ˆ ˆ
bua luse!” a sa tshia Ashe, Setu muana wa
14 Yehowa wakandamuna e Nom 10:12 Mikaele; 14 mu tshisa tshia Na-
Mose ne: “Bu tatuende yeye mu- fatale, Nabi muana wa Wofesi;
mutuile mate mu mpala, kavua NSHAP. 13 15 mu tshisa tshia Gada, Gewele
ˆ
mua kuikala mufuishibue bundu f Eks 18:25 muana wa Maki. 16 Aa mmena
matuku muanda mutekete anyi? Dut 1:15 a bantu bavua Mose mutume bua
Bamuteke muaba wa nkayende g Dut 1:22, 23
kutentekela buloba. Pashishe
pambelu pa tshitudilu bua ma- Mose wakapesha Hoshea muana
ˆ
tuku muanda mutekete,b pashi- h Nom 12:16 wa Nuna dına dia Yoshua.1c
she badi mua kumupingajamu.”
Dut 1:19
17 Pavua Mose mubatume
ˆ
15 Nunku bakateka Mıyama mua- i Nom 13:30 bua kutentekela buloba bua Ka-
ˆ
ba wa nkayende pambelu pa tshi- Nom 14:30, 38 nana, wakabambila ne: “Nubande
Nom 34:18, 19
tudilu bua matuku muanda mute- 1Ku 4:15 kuntu aku, ku Negebe, pashishe
kete, c ne bantu kabakasa luendu nubande ku buloba bua mi-
ˆ j Nom 11:28 kuna.d 18 Nudi ne bua kutangi-
too ne pakapingajabu Mıyama mu Nom 13:16
tshitudilu. 16 Pashishe bantu Nom 14:30 la mudi buloba e ne bikala bantu
bakumbuka ku Haselota, d kutua- Nom 34:17 badi basombamu bikale ne buko-
dijabu kutudila mu tshipela tshia le anyi kabayi ne bukole, bikala-
Palana.e
Mulongo 2 bu bakese anyi ba bungi, 19 ne
a Gen 48:5 bikala buloba buimpe anyi bubi
13 Pashishe Yehowa wakaku-
la ne Mose, wamba ne: b Gen 48:17, 19 ne bikala bimenga bidibu baso-
mbele bikale bitudilu anyi bikale
2 “Tuma bantu bua batenteke-
ˆ c Eks 17:9 ne ngumbu. 20 Nutangile kabi-
le1 buloba bua Kanana bundi
di bikala buloba budi ne bu-
mpesha bena Isalele. Udi ne bua d Dut 1:7
fuke1 anyi buatuke,2f ne bikala-
kutuma muntu umue wa mu e Eks 3:8 mu mudi mitshi anyi kayenamu.
tshisa tshionso tshia bankambua Dut 8:7
Nudi ne bua kuikala ne dikima g
babu, yonso wa kudibu muikale ne kuangata ndambu wa bimuma
f Neh 9:25 ˆ
mfumu f munkatshi muabu.” g Yhz 20:6 bia mu buloba abu.” Dıba adi tu-
3 Nunku Mose wakabatuma vua tshikondo tshitu tumuma tua
kumbukila mu tshipela tshia Pa- g Dut 31:6
ˆ Yos 1:6, 9 mvinyo tua kumpala tuboba.h
lana h bilondeshile dıyi dia Yeho- 21 Nunku bakabanda, kute-
wa. Bantu bonso abu bavua ba- h Nom 13:23
ntekelabu buloba, kumbukila ku
mfumu ba bena Isalele. 4 Aa tshipela tshia Sine,i kupitshi-
ˆ i Nom 34:2, 3
mmena abu: mu tshisa tshia Lu- Yos 15:1 la mu Lehoba j too ne ku Lebo-
ˆ
bena, Shamua muana wa Zaku; hamate.1k 22 Pakabandabu ku
5 mu tshisa tshia Simeona, Sha- j 2Sm 10:6, 8
Negebe, bakafika ku Hebelone l
fata muana wa Holi; 6 mu tshi- k Nom 34:8 kuvua Ahimana, Sheshai ne Ta-
sa tshia Yuda, Kaleba i muana lemaim bena Anaka n basombele.
wa Yefune; 7 mu tshisa tshia l Gen 13:18
ˆ Yos 15:13
ˆ
Yisaka, Igala muana wa Jo- Yos 21:11, 12 13:16 1 Anyi “Yehoshua,” dına didi diu-
zefe; 8 mu tshisa tshia Efela- mvuija ne: “Yehowa udi lupandu.”
m Bal 1:10
yima, Hoshea j muana wa Nuna; 13:20 1 Ku mua.: “mafuta.” 2 Ku mua.:
n Dut 9:1, 2 “kabuena ne mafuta.” 13:21 1 Anyi
13:2 1 Anyi “babadile.” Yos 11:21 “tshibuelelu tshia Hamate.”
NOMBA 13:23–14:7 272
Mpindieu bavua bibake Hebelo- NSHAP. 13 babande nende bakamba ne:
ne bidimu muanda mutekete ku- a Nom 32:9 “Katuena mua kubanda bua ku-
mpala kua Soana wa mu Ejipitu. luangana ne bantu abu to, bualu
23 Pakafikabu mu Tshibanda- b Dut 1:25
Dut 8:7-9
mbatupite bukole.” a 32 Bakatu-
banda1 tshia Eshekola,a bakako- ngunuka ne kuambila bena Isale-
sa ditamba dikale ne tshisumbu c Dut 1:24 le lumu lubi b bua buloba buvua-
tshia tumuma tua mvinyo, divua d Nom 14:33, 34 bu baye kutentekela bamba ne:
bantu babidi ba kudibu ne bua “Buloba butuvua baye kutente-
kuambuila ku mutshi; kuambu- e Dut 1:19 kela mbuloba budi budia ba-
labu kabidi ndambu wa bimuma ntu badi basombamu, ne bantu
f Eks 3:8
bia grenade ne bia mfigi.b 24 Ba- Lew 20:24 bonso batuvua bamonamu mba-
kabikila muaba au ne: Tshibanda- ntu banene bale ba mfiondo. c
g Dut 1:25
banda1 tshia Eshekola2c bua tshi- 33 Tuvua bamonamu Banefili-
sumbu tshia tumuma tua mvinyo h Nom 13:22, 33 ma, bana ba Anaka, d badi bafu-
tshivua bena Isalele bakose mua- Dut 1:27, 28 mine kudi1 Banefilima, patuvua
ba au. tudifuanyikija nabu, tuvua tudi-
i Gen 36:12
25 Ku ndekelu kua matu- Eks 17:8 mona anu bu mpasu ne tumue-
ku 40,d bakalukila bafuma ku di- ˆ
1Sm 15:3 neka kabidi bu mpasu ku mesu
tentekela buloba. 26 Nunku ba- j Nom 13:17 kuabu.”
14
kapingana kudi Mose ne Alona Nunku tshisumbu tshijima
ne tshisumbu tshijima tshia bena k Bal 1:21 ˆ
2Sm 5:6, 7 tshiakabandisha dıyi, ba-
Isalele mu tshipela tshia Pala- ntu bonso bakatungunuka ne
na, ku Kadeshe.e Bakalonde- l Gen 10:15, 16 kuela mbila, badila butuku
la tshisumbu tshijima malu avua- abu bujima.e 2 Bena Isalele bo-
bu bamone, kubalejabu bimuma m Eks 23:23
Dut 7:1 nso bakatuadija kunungana bua
bia mu buloba abu. 27 Baka- Dut 20:17 Mose ne Alona, f ne tshisumbu
londela Mose ne: “Tuvua babue-
n Gen 10:19 tshijima tshiakakula bibi bua
le mu buloba buuvua mututume;
bualu buabu, tshiamba ne: “Tu-
bushuwa mbuloba budi ne ma- o Yos 14:7, 8 vua mua kuikala nansha bafuile
bele ne buitshi bia bungi; f tangi-
la bimuma bia muomu.g 28 Kadi mu buloba bua Ejipitu, anyi ba-
Mulongo 2 fuile nansha mu tshipela emu!
bantu badi basombe mu buloba
abu badi ne bukole bua bungi,
a Nom 32:9 3 Bua tshinyi Yehowa mmulue
ne bimenga biabu bikolesha mbi- b Nom 14:36 netu mu buloba ebu bua tuetu
nene be! Tuvua bamonamu kabi- kufua ku muele wa mvita? g Ne-
di bena Anaka.h 29 Bena Ama-
c Amo 2:9 bakuate bakaji betu ne bana
leka i mbasombele mu buloba bua d Dut 1:28
betu. h Ki mbimpe bua tuetu kupi-
Negebe, j bena Hiti, bena Yebuse, k Dut 9:1, 2 ngana mu Ejipitu anyi?”i 4 Ba-
vua mene bambilangana ne: “Tu-
ne bena Amolel mbasombele mu
buloba bua mikuna, ne bena Ka- NSHAP. 14 sungulayi mulombodi, tupingane
ˆ e Dut 1:32, 33 mu Ejipitu!” j
nana m bobu mbasombele kumpe-
nga kua mbuu n ne ku muelelu kua 5 Bua bualu ebu Mose ne Alo-
f Dut 1:27
musulu wa Yadene.” Mis 106:25
na bakatua mpala yabu panshi
30 Nunku Kaleba wakateta kumpala kua tshisumbu tshijima
g Mis 78:40 tshia bena Isalele tshivua tshidi-
kutukija bantu pavuabu bimane
kumpala kua Mose, kuambaye h Nom 14:31 sangishe. 6 Yoshua k muana wa
ne: “Tubandayi mpindieu, tue- Dut 1:39 Nuna ne Kaleba l muana wa Ye-
tu netukuate buloba abu, bua- fune, bavua munkatshi mua ba-
i Nom 11:5
lu tudi mua kubunyenga bu- ntu bavua baye kutentekela
shuwa.” o 31 Kadi bantu bavua j Neh 9:17 buloba abu, bakadipanda bila-
mba, 7 bobu kuambila tshisu-
k Nom 13:8, 16
13:23, 24 1 Anyi “Kasulu ka tshilonda mbu tshijima tshia bena Isalele
nkoka.” 13:24 2 Diumvuija: “Tshisumbu l Nom 13:6, 16
tshia tumuma tua mvinyo.” Nom 14:30 13:33 1 Anyi “ndelanganyi ya.”
273 NOMBA 14:8-24
ne: “Buloba butuvua baye kute- NSHAP. 14 wa kavua mukumbane bua kufi-
ntekela abu mbuimpe, buimpe a Nom 13:26, 27 kisha tshisamba etshi mu buloba
butambe. a 8 Yehowa yeye mu- Dut 1:25 buvuaye muditshipe bua kuba-
Dut 8:7, 8
tuanyishe, kakuyi mpata nea- pesha, ke bualu kayi mmuba-
tubueje mu buloba abu ne b Eks 3:8 shipele mu tshipela.’ a 17 Kadi
neatupeshabu, mbuloba budi ne c Dut 7:17, 18 Yehowa, leja koku bukole bue-
mabele ne buitshi bia bungi. b Dut 20:3 be bunene anu muuvua mula-
9 Kadi kanuena ne bua kuto- d Eks 33:16 ye pauvua muambe ne: 18 ‘Ye-
mbokela Yehowa to, ne kanuena Dut 20:1 howa, kena ukuata tshiji lubilu,
ne bua kutshina bantu ba mu bu- e Eks 17:4 mmuwule tente ne dinanga dia
loba abu c bualu netubabutule.1 lulamatu,1b udi ubuikila tshile-
f Eks 16:10
Bukubi buabu bukadi bumbushi- ma ne dishipa dia mikenji, kadi
bue, ne Yehowa udi netu. d Kanu- g Eks 16:28 mu mushindu nansha umue kena
Nom 14:22, 23
batshinyi to.” mua kupanga kunyoka muntu
10 Kadi tshisumbu tshijima h Dut 9:23 udi mupile, udi ufila dinyoka bua
Eb 3:19 tshilema tshia batatu kudi bana,
tshiakamba bua kubasa mabue. e
Butumbi bua Yehowa buakamue- i Eks 32:10 kudi bantu ba mu tshipungu
neka kudi bena Isalele bonso pa j Eks 32:12
tshisatu ne kudi bantu ba mu
ntenta wa kusambakena. f Yhz 20:9 tshipungu tshinayi.’ c 19 Buikila
11 Pashishe Yehowa waka- k Eks 15:13, 14
koku tshilema tshia tshisamba
mbila Mose ne: “Bantu aba neba- Yos 2:10 etshi bilondeshile dinanga diebe
tungunuke ne kumpetula too ne Yos 5:1 dia lulamatu dia bungi, anu muu-
ˆ vua mubuikidile tshisamba etshi
dıba kayi? g Nebabenge kungita- l Dut 4:12
ˆ kumbukila mu Ejipitu too ne
buja too ne dıba kayi nansha Dut 5:4
p Nom 15:20
wumupikule ne mushinga wa ku-
tupa tshikala tshiebe mu mila- Yhz 44:30 pikula nawu padiye ne ngondo
mbu miosha pa kapia yonso idi umue kubanda, ku mushinga udi-
q Eks 29:27
mitambe tshijila: mulambu wo- Lew 7:34 bu bakose wa nshekele1j ita-
nso udibu bafila, kusangisha ne nu ya arjan bilondeshile nshe-
milambu yabu ya ntete k ne mila- Mulongo 2 kele wa muaba wa tshijila.2
mbu yabu ya mpekatu l ne mila- a Lew 10:14 Nshekele umue udi ne gera3 20.
mbu yabu ya dipila m idibu balua Dut 18:3
17 Kadi kanuena ne bua kupi-
nayi kundi. Ntshintu tshitambe b Lew 22:4-6 kula muanabute mulume wa
tshijila buebe wewe ne bua bana c Nsu 3:9 ngombe anyi muanabute wa
bebe ba balume. 10 Udi mua mpanga wa mukoko anyi muana-
d Lew 2:14
kutshidiila muaba kampanda Dut 18:4 bute wa mbuji.k Nyama eyi
mutambe tshijila. n Muntu mulu- nya tshijila. Neumiamine mashi
e Eks 23:19
me yonso udi mua kutshidia. Ne-
f Lew 27:21, 28 ayi pa tshioshelu l ne neufuimishe
tshikale tshintu tshia tshijila
mafuta ayi bu mulambu muosha
kuudi. o 11 Tshitupa etshi kabi- g Eks 13:2
Lew 27:26
di netshikale tshiebe: bintu bio- Nom 3:13 18:14 1 Mmumue ne: tshintu tshionso
nso bidibu bafila p pamue ne mi- tshidibu bajidila Nzambi, batshilambu-
h Eks 13:13
lambu yonso ya kukupakaja q ya la Nzambi kabayi mua kutshishinta-
bena Isalele. Ndi mukupeshabi i Eks 34:20 kaja anyi kutshikuula kabidi. 18:15
Lew 27:27
wewe ne bana bebe ba balume 1 Ku mua.: “wa musunyi wonso.” 18:16
j Lew 27:6 1 Nshekele uvua ne grame 11,4. Tang.
ne bana bebe ba bakaji bu tshi-
k Eks 22:30 Tshis. B14. 2 Anyi “nshekele wa tshiji-
18:7 1 Ku mua.: “muenyi,” mmumue ne: Dut 15:19 la.” 3 Gera uvua ne grame 0,57. Tang.
ˆ
muntu udi kayi wa mu dıku dia Alona. l Lew 17:11 Tshis. B14.
NOMBA 18:18–19:2 282
pa kapia bua dipembu dimpe1 NSHAP. 18 le ne: ‘Kabena ne bua kuangata
kudi Yehowa.a 18 Munyinyi wa a Lew 3:16 bumpianyi munkatshi mua bena
nyama eyi newikale webe. Ne- Isalele to.’” a
wikale webe anu bu tshiadi
b Eks 29:26
25 Pashishe Yehowa waka-
tshia mulambu wa kukupakaja Lew 7:31, 34 mbila Mose ne: 26 “Newambile
ne bu tshibelu tshia dia balume. b bena Lewi ne: ‘Nenupete tshia
19 Bintu bionso bia tshijila bika- dikumi tshia kudi bena Isalele
c Eks 23:19
la bena Isalele ne bua kupesha Nom 15:18, 19 tshindi munupeshe bu bumpia-
Yehowa, c meme ndi nkupeshabi Nom 18:11, 26 nyi buenu, b ne nenuangatamu
Nom 31:28, 29
wewe ne bana bebe ba balume tshia dikumi tshia tshia dikumi
ne bana bebe ba bakaji bu tshi- atshi bua kutshifila bu mulambu
tupa tshikalabu banupesha bua d 2Ku 31:4 kudi Yehowa. c 27 Nenutshia-
kashidi. d Ntshipungidi tshia mu- ngate bu mulambu wenu bienze
kele tshia kashidi1 kumpala kua bu ntete ya muaba wa tshishipui-
e Nom 26:62, 63
Yehowa buebe wewe ne bua bana Dut 10:9 di d anyi bu bintu bia bungi bia
bebe badi nebe.” Dut 14:27 ku tshikaminu tshia mvinyo anyi
tshia mafuta. 28 Mushindu eu
Yos 14:3
20 Yehowa wakatungunuka
ne kuambila Alona ne: “Kua- ke unuapesha penu Yehowa bi-
kuikala ne bumpianyi mu bulo- f Dut 18:1, 2 ntu bia ku bia dikumi bionso bi-
Yos 18:7
ba buabu ne kuakupeta tshitupa Yhz 44:28
nudi nupeta kudi bena Isalele,
tshia buloba munkatshi muabu ne mu biobi abi ke munuapesha
to. e Meme ndi tshitupa tshiebe muakuidi Alona bintu bia Yeho-
ne bumpianyi buebe munkatshi
g Lew 27:30
Neh 10:37
wa. 29 Nenupeshe Yehowa bi-
mua bena Isalele. f Neh 12:44 ntu bia mishindu yonso bia mu
21 “Mpindieu tangila, ndi mu-
Eb 7:5 bintu bitambe buimpe meneme-
peshe bana ba balume ba Lewi ne bidibu banupesha e bu tshintu
tshia dikumi tshionsog mu Isa- h Nom 3:6, 7 tshia tshijila.’
lele bu bumpianyi bua mudimu
Nom 18:1 30 “Udi ne bua kubambila ka-
udibu benza, mudimu wa ku nte- bidi ne: ‘Panudi nufila bintu bi-
nta wa kusambakena. 22 Bena i Yos 13:33 tambe buimpe bia mu bintu abi,
ˆ
mu tshisamba tshia Isalele kabe- dıba adi nebiangatshibue bu bi-
na kabidi mua kusemena ku nte- Mulongo 2 ntu bia bena Lewi bia muaba wa
nta wa kusambakena to, tshiana- a Dut 10:9 tshishipuidi ne bia ku tshikami-
na nebapie mpekatu ne nebafue. nu tshia mvinyo anyi tshia ma-
23 Bena Lewi nkayabu ke badi futa. 31 Nuenu ne ba mu nzu-
b Nom 18:21
ne bua kuenza mudimu wa ku Dut 12:19
bu yenu nudi mua kubidiila
ntenta wa kusambakena ne bobu muaba kayi wonso, bualu ndifu-
tu dienu bua mudimu unudi
ke bambula bujitu bua tshile- c Neh 10:38 nuenza ku ntenta wa kusamba-
ma tshia bena Isalele. h Mmukenji
kena. f 32 Kanuakupia mpekatu
mufunda wa kashidi mu bipungu
d Nom 15:20 mu bualu ebu panudi nufila bi-
bienu bionso bua kabangatshi
ntu bitambe buimpe bia mu bi-
bumpianyi munkatshi mua bena
ntu abi, ne kanuena ne bua ku-
Isalele to. i 24 Bualu ndi mupe- e Nom 18:8, 12
nyanga bintu bia tshijila bia bena
she bena Lewi bumpianyi bua
Isalele, tshianana nenufue.’” g
tshia dikumi tshidi bena Isalele
bafila, tshikalabu bapesha Yeho-
wa. Ke bualu kayi ndi mubambi-
f 1Ko 9:13
19 Yehowa wakakula kabidi
ne Mose ne Alona, wa-
ˆ
g Lew 22:2, 15
mba ne: 2 “Edi ndıyi difunda
18:17 1 Anyi “didi ditukijija; didi ditu-
dia mukenji didi Yehowa mue-
yisha.” Ku mua.: “didi difila dikisha.” NSHAP. 19 le: ‘Ambila bena Isalele bua ba-
18:19 1 Mmumue ne: tshipungidi tshia h Lew 22:20 kuangatshile ngombe mukunze
kashidi tshidi katshiyi mua kushintuluka. Mal 1:14 wa muimpe udi kayi ne kalema h
283 NOMBA 19:3-19
ne udibu kabayi banji kusuika NSHAP. 19 kete. a 12 Muntu au neadikezu-
ˆ
mutshi wa tshikokedi. 3 Nenu- a Eb 9:13, 14 le ne mayi1 au dituku disatu,
ˆ
mupeshe muakuidi Eleaza, yeye ne dituku dia muanda muteke-
neaye nende pambelu pa tshi- te neikale mukezuke. Kadi yeye
tudilu ne nebamushipe kumpa- kayi mudikezule dituku disatu,
b Lew 4:11, 12
la kuende. 4 Pashishe muakui- kakuikala mukezuke dituku dia
ˆ
di Eleaza neangate ndambu wa muanda mutekete to. 13 Muntu
mashi a ngombe au ne munu we- udi ulenga tshitalu tshia muntu
nde, neanyakile mashi au bulu- c Mis 51:7 kayi yonso udi mufue1 ne kayi
diludi misangu muanda mute- udikezula mmunyange ntenta wa
kete lua kumpala kua ntenta tshitendelelu wa Yehowa, b ne
wa kusambakena. a 5 Pashishe muntu2 au udi ne bua kumbu-
ˆ d Eb 9:13, 14
nebuoshe ngombe au mu mesu shibua3 mu Isalele. c Bu mudi-
ˆ
ende. Nebuoshe tshiseba tshie- bu kabayi bamumiamine mayi a
nde ne munyinyi wende ne mashi kukezulangana nawu, d udi usha-
ende pamue ne tumvi tuende. b e Nom 19:13, 21 la mukoya. Bukoya buende budi
6 Muakuidi neangate mutshi wa bushala pambidi pende.
sedre, bisalasala bia tumitshi tua 14 “‘Eu mmukenji wa kulo-
izope c ne buanda bukunze ku- nda padi muntu ufuila mu nte-
nzuu, neabiele mu kapia mudi- f Eks 12:49
Lew 24:22
nta: Muntu yonso udi ubuela
bu buosha ngombe au. 7 Pashi- Nom 15:15 mu ntenta amu ne muntu yonso
she muakuidi neasukule bilamba ukavua mu ntenta amu nebika-
ˆ
biende ne neowe mayi,1 pashi- Mulongo 2 le bakoya matuku muanda mute-
she udi mua kubuela mu tshitudi- a Lew 21:1, 11 kete. 15 Tshintu tshionso tshia
lu; kadi muakuidi neikale muko- Nom 5:2 kuelela bintu tshidibu kaba-
Nom 6:9
ya too ne ku dilolo. Nom 9:6 yi basuikaku tshibuikidiji netshi-
8 “‘Muntu uvua muoshe ngo- Nom 31:19 kale tshikoya.e 16 Muntu yonso
mbe au neasukule bilamba bie- udi pambelu mu mpata udi ule-
ˆ ˆ
nde ne mayi, neowe mayi1 ne nga muntu kampanda mushipa
neikale mukoya too ne ku dilolo. b Lew 15:31 ne muele wa mvita anyi tshitalu
9 “‘Muntu udi mukezuke nea- anyi mufuba wa muntu anyi mua-
boye butu bua ngombe au, d ba wa kujikilangana neikale mu-
neabuele pambelu pa tshitudi- koya matuku muanda mutekete. f
lu muaba kampanda wa manke- c Lew 22:3 17 Nebambuile muntu udi mu-
Eb 10:28
nda, ne tshisumbu tshia bena koya au ndambu wa butu bua
Isalele netshibulame bua kue- nyama wa mulambu wa mpeka-
ˆ
nza nabu mayi a kukezulanga- tu uvuabu buoshe ne nebapo-
na nawu. e Mmulambu wa mpe- ˆ
d Nom 19:9 ngoluelapu mayi a mu mpokolo
katu. 10 Muntu udi uboya butu mu tshintu. 18 Pashishe muntu
bua ngombe au neasukule bila- udi mukezuke g neangate bisala-
mba biende ne neikale mukoya sala bia tumitshi tua izope, h nea-
too ne ku dilolo.
e Lew 11:31, 32 ˆ
bitue mu mayi au ne neaanyakile
“‘Eu newikale mukenji mufu- ku ntenta ne ku bintu bionso bia
nda wa kashidi bua bena Isale- kuelela bintu ne pa bantu2 bavua-
le ne bua muntu wa ku babende f Nom 19:11 mu ne pambidi pa muntu uvua
Nom 31:19
udi musombe munkatshi mua- mulenge mufuba anyi muntu
bu: f 11 Muntu yonso udi ulenga mushipa anyi tshitalu anyi mua-
tshitalu tshia muntu1 neikale ba wa kujiikilangana. 19 Muntu
mukoya matuku muanda mute- g Nom 19:9
19:12 1 Ku mua.: “nawu.” 19:13 1 Anyi
ˆ
19:7, 8 1 Ku mua.: “neowe mayi pambi- “tshitalu, anyima wa muntu yonso udi
di.” 19:11 1 Anyi “tshitalu tshia anyima mufue.” Tang. Diumv. 19:13, 18 2 Anyi
wa muntu kayi yonso.” Tang. Diumv. h Mis 51:7 “anyima.” 19:13 3 Anyi “kushipibua.”
NOMBA 19:20–20:14 284
mukezuke au neaanyakile pambi- NSHAP. 19 miinu, tumuma tua mfigi, mionji
di pa muntu mukoya mu dituku a Lew 14:9 ya tumuma tua mvinyo, ne bimu-
ˆ
disatu ne mu dituku dia muanda Nom 19:12 ma bia grenade, ne kakuena mayi
Nom 31:19
mutekete, a ne neamukezule ku a kunua to.” a 6 Nunku Mose ne
mpekatu mu dituku dia muanda b Nom 19:13 Alona bakumbuka kumpala kua
mutekete; pashishe neasukule bi- tshisumbu, kuyabu ku tshibuele-
ˆ lu tshia ntenta wa kusambakena,
lamba biende, neowe mayi, ne ku c Nom 19:18
dilolo nealue mukezuke. Eb 9:9, 10 kutuabu mpala yabu panshi, ne
Eb 9:13, 14
20 “‘Kadi muntu udi kayi mu- butumbi bua Yehowa kubangabu
kezuke ne wikala kayi mudi- d Lew 15:4, 5 kubamuenekela. b
kezule, badi ne bua kumbusha1 7 Pashishe Yehowa wakambi-
muntu2 au mu tshisumbu, b bua- NSHAP. 20 la Mose ne: 8 “Angata diko-
lu mmunyange muaba munsantu e Nom 13:26 mbo; wewe ne muanenu Alona
wa Yehowa. Ki mbamumiamine Nom 20:22 nusangishe tshisumbu kaba ka-
ˆ Nom 33:36
mue, nuambile mukuna wa dibue
mayi a kukezulangana nawu to, Dut 2:14 ˆ ˆ
nunku mmukoya. mu mesu abu bua upatule mayi
ˆ
21 “‘Eu newikale mukenji mu- f Eks 15:20 awu; neubapatuile mayi mu mu-
funda wa kashidi buabu bobu:
Nom 26:59 kuna wa dibue au ne neupe-
Mik 6:4
ˆ she tshisumbu ne bimuna biabu
Muntu udi unyakilangana mayi ˆ
a kukezulangana nawu c udi ne g Eks 17:1 mayi a kunua.” c
bua kusukula bilamba biende ne 9 Nunku Mose wakangata di-
ˆ h Eks 17:2 kombo kumpala kua Yehowa, d
muntu udi ulenga mayi a kuke- ˆ
zulangana nawu neikale muko- anu muvuaye mumutumine dıyi
ya too ne ku dilolo. 22 Tshintu
i Eks 14:11 bua kuenza. 10 Panyima pa
Eks 17:3
tshionso tshidi muntu mukoya Nom 16:13, 14
bualu abu, Mose ne Alona baka-
ulenga netshikale tshikoya, ne
Nom 21:5 sangisha tshisumbu kaba kamue
ku mukuna wa dibue, yeye ku-
muntu2 udi utshilenga neikale j Dut 8:14, 15 bambila ne: “Mpindieu umvuayi,
mukoya too ne ku dilolo.’” d
nuenu bantomboji! Tudi ne
20 Mu ngondo wa kumpala, Mulongo 2 ˆ
bua kunupatuila mayi mu muku-
tshisumbu tshijima tshia a Dut 8:7, 8 na wa dibue eu anyi?” e 11 Ke
bena Isalele tshiakafika mu tshi- Mose kujula tshianza tshiende,
pela tshia Sine, bantu kutua- b Eks 16:10
kututaye dikombo diende ku
Nom 14:10
dijabu kusombela mu Kadeshe. e mukuna wa dibue misangu ibi-
ˆ ˆ
Kuntu aku ke kuvua Mıyama f mu- c Eks 17:5, 6 di; mayi kutuadijawu kupatuka a
fuile ne ke kuvuabu bamujiikile. Mis 78:15 bungi, tshisumbu ne bimuna bia-
ˆ
2 Mpindieu kakuvua mayi bua Mis 105:41
Mis 114:8 bu kubangabu kunua. f
tshisumbu to, g ne bantu ba- Yes 48:21 12 Pashishe Yehowa wakambi-
kadisanga, kutombokelabu Mose la Mose ne Alona ne: “Bu munu-
ne Alona. 3 Bantu bavua ba- d Eks 7:12, 19
vua kanuyi baleje ditabuja kundi
tanda ne Mose, h bamba ne: “Tu-
Nom 17:10 ˆ
ne banjidile ku mesu kua tshi-
vua mua kuikala nansha bafue e Mis 106:32, 33 samba tshia Isalele, kanuakubue-
pavua bana betu bafue kumpala ja tshisumbu etshi mu buloba
ˆ
kua Yehowa! 4 Bua tshinyi nudi f 1Ko 10:1, 4 bungabapesha to.”g 13 Aa mma-
balue ne tshisumbu tshia Yeho- yi a Meliba,1h muaba uvua bena
wa mu tshipela etshi bua tue- g Nom 27:12-14 Isalele batande ne Yehowa, nu-
Dut 1:37
tu ne bimuna bietu kufuilamu? i Dut 3:26 nku yeye wakajidibua munkatshi
5 Bua tshinyi nudi batupatule Dut 32:51, 52 muabu.
14 Pashishe Mose wakatumi-
Dut 34:4
mu Ejipitu bua kulua netu muaba Yos 1:2
mubi eu? j Muaba eu kawena ma- na mukalenge wa Edome i bantu
h Mis 106:32, 33 ne mukenji bumbukila mu Kade-
19:20 1 Anyi “kushipa.” 19:20, 22 2 Anyi
“anyima.” i Bal 11:17 20:13 1 Diumvuija: “Matandu.”
285 NOMBA 20:15–21:4
ˆ
she bua kumuambila ne: “Muane- NSHAP. 20 ne Alona ku mukuna wa Ho pa-
nu Isalele a udi wamba ne: ‘Udi a Gen 36:8 buipi ne mikalu ya buloba bua
mumanye bimpe makenga onso Dut 2:4
Dut 23:7
Edome ne: 24 “Alona neasangi-
atudi bapete. 15 Batatuetu ba- shibue kudi bena mu tshisamba
vua baye mu Ejipitu, b tuetu b Gen 46:6
tshiabu.1a Kakubuela mu buloba
kusomba mu Ejipitu bidimu1 bungapesha bena Isalele to, bua-
bia bungi; c bena Ejipitu ku- c Gen 15:13
lu nuenu babidi nuvua babe-
tukengesha tuetu ne batatuetu. d Eks 12:40 nge kuenza tshimvua muambe
ˆ
16 Ndekelu wa bionso tuakadila bua mayi a Meliba. b 25 Angata
ˆ
kudi Yehowa, e yeye kutumvuila, d Eks 1:11, 14 Alona ne muanende Eleaza,
ˆ
kutumaye muanjelu wende, f yeye ubande nabu ku mukuna wa Ho.
kutupatula mu Ejipitu, ne mpi- e Eks 2:23 26 Uvule Alona bilamba bie-
ndieu tudi mu Kadeshe, tshime- Eks 3:7 nde, c ubivuadike muanende Elea-
ˆ
nga tshidi ku mikalu ya buloba za, d ne Alona neafuile kuntu
f Eks 14:19 aku.”1
buebe. 17 Tulekela koku tupi- Eks 23:20
tshile mu buloba buebe. Ka- Eks 33:2 27 Nunku Mose wakenza anu
ˆ
tuakupitshila mu budimi nansha muvua Yehowa mumutumine dıyi
bumue anyi mu budimi bua tu- g Nom 21:21, 22 bua kuenza; bobu kubanda ku
ˆ ˆ
muma tua mvinyo nansha bumue
Dut 2:26, 27 mukuna wa Ho, mu mesu mua
ˆ
ne katuakunua mayi a mu tshi- tshisumbu tshijima. 28 Nunku
h Dut 2:5, 6 Mose wakavula Alona bilamba
na nansha tshimue to. Netuende-
le mu Njila wa Mukalenge, katu- biende, kubivuadikaye muane-
i Dut 2:26, 28 ˆ
yi tukudimuka ni nku dia balume nde Eleaza. Panyima pa bualu
anyi ku dia bakaji too ne mutua- abu Alona wakafuila kuntu aku,
j Bal 11:17 ku mutu kua mukuna.e Pashi-
pita mu buloba buebe.’” g ˆ
she Mose ne Eleaza kutulukabu
18 Kadi Edome wakamuambi- k Dut 2:8 ku mukuna. 29 Pakamona tshi-
la ne: “Kuena mua kupitshila mu Bal 11:18
sumbu tshijima ne: Alona uvua
buloba buetu to. Wewe mupitshi- mufue, nzubu mujima wa Isalele
lamu, nendue kusambakena nebe l Nom 21:4
wakadila Alona matuku 30. f
ne muele wa mvita.” 19 Bena Nom 33:37
21
Pakumvua mukalenge
Isalele pabu kumuambila ne: “Ne- ˆ
tubandile mu njila munene, ne bi-
Mulongo 2 muena Kanana wa ku Ala-
tuikala tuetu ne bimuna bietu ba-
a Nom 33:38 da g uvua musombele mu Negebe
Dut 32:50
ˆ ne: Isalele uvua muluile njila wa
nue mayi ebe, netufute. h Katuena
Atalima, wakaluangana ne Isale-
tujinga tshintu tshikuabu to, tudi b Nom 20:12
le, kukuataye bamue ba kudibu,
basue anu kupita ku makasa.” i Dut 32:51, 52
kuyaye nabu. 2 Nunku Isalele
20 Kadi wakamba ne: “Kuena
c Eks 28:2 wakaditshipa kudi Yehowa, wa-
mua kupita to.” j Ke Edome kupa- Eks 29:29 mba ne: “Wewe mufile bantu aba
tukaye ne bantu ba bungi ne tshi- mu tshianza tshianyi, nembutu-
luilu1 tshikole bua kusambakena d Eks 6:23 le bimenga biabu kakuyi mpata.”
nende. 21 Nunku Edome waka- Nom 4:16
3 Nunku Yehowa wakateleja dıyi
ˆ
benga bua kulekela Isalele upi- dia Isalele, kubapeshaye bena
tshila mu buloba buende; ke Isa- e Nom 33:39 ˆ
Dut 10:6
Kanana; kubabutulabu bobu ne
lele kukudimuka, kumushiyaye. k Dut 32:50 bimenga biabu. Ke bualu kayi ba-
22 Tshisamba tshia Isalele, ˆ
kinyika muaba au ne: Homa.1h
tshisumbu atshi tshijima, tshia- f Dut 34:8 4 Pavuabu batungunuka ne
kumbuka ku Kadeshe kufika- luendu luabu bumbukila ku
ˆ
tshi ku mukuna wa Ho. l 23 Pa- NSHAP. 21
shishe Yehowa wakambila Mose g Nom 33:40 20:24 1 Eu mmushindu wa kuakula bua
Yos 12:7, 14 lufu mu ngakuilu wa kasala. 20:26 1 Ku
20:15 1 Ku mua.: “matuku.” 20:20 1 Ku mua.: “neasangishibue ne neafuile kuntu
mua.: “tshianza.” h Nom 14:45 aku.” 21:3 1 Diumvuija: “Dibutula.”
NOMBA 21:5-22 286
ˆ
mukuna wa Ho, a balonda nji- NSHAP. 21 kuntu aku, kutudilabuˆ mu tshitu-
la wa ku Mbuu Mukunze bua a Nom 33:41 pa tshia buloba tshia Anonaa tshi-
kunyunguluka buloba bua Edo- di mu tshipela tshidi tshiumbu-
me, b bantu1 bakapungila bua lue- b Nom 20:21 kile ku ˆ mukalu wa bena Amole,
ndu. 5 Bantu bakatuadija kua- Dut 2:8 bualu Anona mmukalu wa Moa-
Bal 11:18
kula bibi bua Nzambi ne bua ba, pankatshi pa Moaba ne bena
Mose, c bamba ne: “Bua tshinyi Amole. 14 Ke bualu kayi muka-
nudi batupatule mu Ejipitu bua c Eks 14:11 nda wa Mvita ya Yehowa udi
Eks 15:24
tuetu kufuila mu tshipela emu? wakula bua “Waheba mu ˆ Sufa-
ˆ Nom 16:13
Kamuena ni mbiakudia ni mma- ha ne bibandabanda1 bia Anona,
yi, d ne tuetu1 tukadi bakine2 bi- 15 ne mpulumuku2 wa bibanda-
d Nom 20:5
mampa bibi ebi.” e 6 Nunku Ye- banda1 udi muye too ne ku luse-
howa wakatumina bantu nyoka ke lua musoko wa Ale, udi mula-
ya lulengu;1 nyoka ayi ivua isu- e Eks 16:15 mate ku mukalu wa Moaba.”
Nom 11:6 ˆ
ma bantu, nunku bena Isalele ba Mis 78:24, 25 16 Pashishe bakaya ku Be.
bungi bakafua. f Etshi ntshina tshivua Yehowa
7 Nunku bantu bakalua kudi f 1Ko 10:6, 9 muambile Mose ne: “Sangisha ba-
Mose, kuambabu ne: “Tudi benze ˆ
ntu bua mbapeshe mayi.”
mpekatu patudi bakule bibi bua 17 Tshikondo atshi Isalele wa-
Yehowa ne buebe wewe.g Utulo- g Mis 78:34
kimba musambu eu:
mbele kudi Yehowa bua atu- ˆ
“Patula mayi, wewe tshina!
mbushile nyoka eyi.” Mose wa- h Eks 32:11
—Tshipungulujayi!1
kalombela bantu kudi Nzambi.h
18 Tshina tshivua bakokeshi bu-
8 Pashishe Yehowa wakambila i 2Bk 18:1, 4 mbule, tshivua bantu bane-
Mose ne: “Enza tshimfuanyi tshia
ne ba mu tshisamba buo-
nyoka wa lulengu1 ne utshiteke
j Yne 3:14, 15 ndole,
ku dikunji. Padibu basuma mu-
ˆ Ne dikombo dia mukokeshi
ntu, dıba adi udi ne bua ku-
tshitangila bua ashale ne muoyo.” k Yne 6:40 ne makombo abu bobu
9 Diakamue Mose wakenza nyo- bine.”
ka wa tshiamu tshia mitaku, i ku- l Nom 33:43
Pashishe bakumbuka mu tshi-
ˆ pela kuyabu ku Matana, 19 ku-
mutekaye ku dikunji, j ne dıba dio-
nso divua nyoka usuma muntu, mbukabu ku Matana kuyabu ku
m Nom 33:44 Nahaliele, kumbukabu ku Naha-
ne muntu au yeye mutangile nyo-
ka wa tshiamu tshia mitaku, uvua liele kuyabu ku Bamota.b 20 Ba-
upanda.k n Dut 2:13 kumbuka ku Bamota kuyabu mu
10 Panyima pa bualu abu tshibandabanda tshidi mu bulo-
bena Isalele bakasa luendu, kutu- Mulongo 2 ba1 bua Moaba, c ku mutu kua Pi-
dilabu mu Oboto.l 11 Pashishe a Nom 22:36
Bal 11:18
sega d udi kuulu kua Yeshimone.2e
bakumbuka mu Oboto, kutudila- 21 Mpindieu Isalele wakatu-
bu mu Iye-habalima, m mu tshipe- ma bantu ne mukenji kudi Si-
la tshidi tshitangilangane ne b Yos 13:15, 17 hona mukalenge wa bena Amole
Moaba, lua ku est. 12 Bakumbu- bua kumuambila ne:f 22 “Utule-
ka kuntu aku, kutudilabu pa- c Nom 33:49 kele tupitshile mu buloba bue-
buipi ne Tshibandabanda1 tshia be. Katuakukudimuka bua kuya
Zelede.n 13 Bakumbuka kabidi d Dut 3:27 mu budimi kampanda anyi budi-
Dut 34:1
21:4 1 Anyi “anyima wa bantu.” 21:5 21:14, 15 1 Anyi “tusulu tua tshilonda
1 Anyi “anyima yetu.” 2 Anyi “banyoke.” nkoka.” 21:15 2 Ku mua.: “mukana.”
e Nom 23:28
21:6 1 Anyi “ya kapia.” 21:8 1 Anyi “wa 21:17 1 Anyi “Tshimbilayi.” 21:20 1 Ku
kapia.” 21:12 1 Anyi “Kasulu ka tshilo- mua.: “mpata.” 2 Anyi pamuapa: “mua-
nda nkoka.” f Dut 2:26-28 ba mutupu; tshipela.”
287 NOMBA 21:23–22:4
mi bua tumuma tua mvinyo. Ka- NSHAP. 21 bantu bakuata kudi Siho-
ˆ
tuakunua mayi a mu tshina na- a Nom 20:14, 17 na, mukalenge wa bena
nsha tshimue. Netuendele mu Amole.
b Dut 2:30-35
Njila wa Mukalenge too ne patua- Dut 29:7 30 Tubasayi;
pita buloba buebe.” a 23 Sihona Bal 11:19, 20 Heshebona neabutudibue
kakitabila Isalele bua kupitshila too ne ku Dibona; a
mu buloba buende to. Kadi Si- c Mis 135:10, 11
Tumushiye tshipela too ne
hona wakasangisha bantu bende d Nom 32:33 ku Nofaha;
bonso, kupatukaye bua kului- Neh 9:22
Kapia nekatampakane too ne
sha Isalele mu tshipela, kufikaye
ku Yahasa ne kutuadijaye kulua- e Nom 21:13 ku Medeba.” b
Dut 3:16
ngana ne Isalele. b 24 Kadi Isale- 31 Nunku Isalele wakatuadija
le wakamutshimuna ne muele wa f Bal 11:21, 22 kusombela mu buloba bua bena
mvita, c kukuataye buloba
ˆ bue- Amole. 32 Pashishe Mose wa-
g Nom 32:1 katuma bantu bua kutenteke-
nded kumbukila ku Anona e too 1Ku 6:77, 81 ˆ
ne ku Yaboka, f pabuipi ne bena la Yaze.c Bakakuata misoko ivua
ˆ
Amona, bualu Yaze g udi ku h Yos 12:1, 2 kumpenga kuende,1 kuipatabu
muelelu kua buloba bua bena bena Amole bavuamu. 33 Pa-
i Gen 10:15, 16
Amona.h Gen 15:16 shishe bakakudimuka, kubanda-
25 Nunku Isalele wakakuata Eks 3:8 bu ne Njila wa Bashana. Ke
Dut 7:1
bimenga bionso ebi ne bakatuadi- Oga d mukalenge wa Bashana ku-
ja kusombela mu bimenga bionso j Bal 11:23, 24 patukaye ne bantu bende bonso
bia bena Amole, i mu Heshebona 1Bk 11:7 bua kuluangana nabu mvita ku
2Bk 23:13
ne mu misoko yonso ivua kumpe- Edelei. e 34 Yehowa wakambila
nga kuende.1 26 Bualu Heshe- Mose ne: “Kumutshinyi to, f bua-
Mulongo 2
bona uvua tshimenga tshia Siho- lu nemmufile yeye ne bantu be-
a Yos 13:15, 17
na, mukalenge wa bena Amole, nde bonso ne buloba buende mu
uvua muluangane ne mukalenge b Yos 13:8, 9 tshianza tshiebe, g ne neumuenze-
wa Moaba ne mumunyengeˆ malo- le anu muuvua muenzele Siho-
ba ende onso too ne ku Anona. c Nom 32:1
na, mukalenge wa bena Amole,
27 Ke tshivua tshifikishe ku lu- uvua musombele mu Heshebo-
d Dut 3:11
sumuinu lua mayobo ludi lua- Dut 4:47 na.” h 35 Nunku bakatungunuka
mba ne: Yos 13:8, 12
ne kushipa, kumushipabu yeye
“Luayi ku Heshebona. e Dut 3:1 pamue ne bana bende ne bantu
Tshimenga tshia Sihona tshi- Dut 3:8, 10
bende bonso, too ne pavuaku ka-
bakibue ne tshijadikibue kuyi kushale muntu wende na-
f Dut 20:3
bikole. nsha umue ne muoyo; i bakakua-
28 Bualu kapia kavua kafume g Eks 23:27 ta kabidi buloba buende. j
mu Heshebona, ludimi lua Dut 7:24
Ne kabalubalu ka mutu ka
bana bonso ba kayumbayu-
Mulongo 2 25 Pavua Isalele musombele
mu Shitima, e bantu baka-
mba. a Gen 15:18, 19 tuadija kuenda masandi ne bana
Bal 1:16 ba bakaji ba mu Moaba. f 2 Ba-
18 Ne Edome nealue tshintu ntu bakaji abu bakabikila bantu
tshia kuangata, g b Gen 10:2, 4
ˆ Yhz 27:6 ku milambu ya nzambi yabu, g ne
Bushuwa, Seı h tshintu tshia bantu kutuadijabu kudia ne kui-
bena lukuna bende, i c Nah 3:18
namina nzambi yabu. h 3 Nunku
Pikala Isalele wenda uleja di- d Nom 31:7, 8 Isalele wakadisangisha mu dite-
kima diende. ˆ ˆ
ndelela dia1 Bala wa Peo, i ne Ye-
19 Ne mu Yakoba nemupatuke NSHAP. 25 howa wakakuatshila Isalele tshi-
muntu wikala utshimuna, j e Yos 2:1 ji tshikole. 4 Yehowa kuambila
Ne neabutule muntu yonso Mik 6:5 Mose ne: “Angata balombodi1
wa mu tshimenga wapa- f Nom 31:16
bonso ba bantu aba, ubakudike
nduka.” 1Ko 10:8 kumpala kua Yehowa munda mu-
20 Pakamonaye Amaleka, wa-
Bua 2:14 nya,2 bua tshiji tshikole tshia Ye-
katungunuka ne lusumuinu lue- g Eks 34:15 howa tshiumbuke kudi Isalele.”
nde ne: 1Ko 10:20 5 Nunku Mose kuambilaye ba-
lumbuluishi ba Isalele ne: j “Mu-
“Amaleka uvua wa kumpala h Eks 20:5
ntu yonso wa kunudi udi ne
ku bisamba bionso, k i Dut 4:3 bua kushipa bantu bende bavua
Kadi ku ndekelu neajimine.” l Yos 22:17
Mis 106:28, 29
Hos 9:10
25:3 1 Anyi “wakalamata kudi.” 25:4
24:14 1 Anyi “ku ndekelu kua matuku.” 1 Ku mua.: “mitu.” 2 Ku mua.: “batangi-
ˆ
24:17 1 Anyi “nseke ya mutu wa Moaba.” j Eks 18:21 langane ne dıba.”
NOMBA 25:6–26:9 294
badisangishe mu ditendelela dia1 NSHAP. 25 diyana au divua Zimeli muana wa
ˆ ˆ
Bala wa Peo.” a a Eks 22:20 Salu, umue wa ku bamfumu ba
ˆ
6 Kadi anu dıba adi, mue- Eks 32:25, 27
Dut 13:6-9
nzubu wa batatu ba bena Simeo-
ˆ
na Isalele mukuabu kuluaye kudi na. 15 Dına dia mukaji muena
bana babu ne mukaji b kampanda b Nom 25:14, 15 Midiyana uvuabu bashipe divua
ˆ ˆ ˆ
muena Midiyana ku mesu kua Kozebi muana wa Su; a Su eu
c Eks 6:25
Mose ne kua tshisumbu tshionso Yos 22:30 uvua mfumu wa bisa bia nzubu
tshia bena Isalele, pavuabu be- wa batatuende mu Midiyana. b
nda badila ku tshibuelelu tshia d Mis 106:30 16 Pashishe Yehowa wakambi-
ntenta wa kusambakena. 7 Pa- la Mose ne: 17 “Luishayi bena
ˆ e Nom 25:4
vua Pinehasa c muana wa Eleaza Dut 4:3 Midiyana, nubashipe,c 18 bualu
muana wa muakuidi Alona mu- 1Ko 10:8
mbanuluishe pavuabu banuenze-
mone bualu abu, diakamue waka- f Nom 25:7 le malu ne budimu mu tshilumbu
juka munkatshi mua tshisumbu, ˆ
tshia Peod ne tshia Kozebi mua-
kuangataye difuma mu tshia- g Mis 106:30, 31 na wa mfumu kampanda wa Midi-
nza tshiende. 8 Pashishe kulo- yana, muanabu wa bakaji uvuabu
h Eks 20:5
ndakajaye mulume muena Isalele Eks 34:14 bashipe e mu tshikondo tshia tshi-
au mu ntenta, kubabuejaye bo- Dut 4:24 ˆ
pupu bua tshilumbu tshia Peo.” f
26
nso babidi difuma, mulume mue- i 1Ku 6:4 g
Panyima pa tshipupu, Ye-
na Isalele au ne mukaji au Ezl 7:1, 5
howa wakambila Mose ne
lua mu mubidi wende wa buntu Ezl 8:1, 2 ˆ
Eleaza muana wa muakuidi Alo-
bukaji. Nunku tshipupu tshivua j 1Bk 19:10 na ne: 2 “Nubale bungi bua
mu bena Isalele tshiakimana. d tshisumbu tshijima tshia bena
9 Bantu bavua bafue ku tshipu- Mulongo 2 Isalele kubangila ku bantu badi
pu atshi bavua binunu 24. e a Nom 31:7, 8 ne bidimu 20 kubanda, bilonde-
10 Pashishe Yehowa kuambi- Yos 13:21
shile nzubu ya batatuabu, nubale
laye Mose ne: 11 “Pinehasa f bantu bonso badi mua kubuela
ˆ b 1Ku 1:32, 33
muana wa Eleaza muana wa
mu tshiluilu mu Isalele.” h 3 Nu-
muakuidi Alona mmumbushe c Nom 31:1, 2 ˆ
nku Mose ne muakuidi Eleaza i
tshiji tshianyi kudi tshisamba
d Nom 25:3 bakakula nabu mu mpata ya bi-
tshia Isalele, bualu ki mmui- Nom 31:16 pela ya Moaba j lua ku Yade-
tabe nansha kakese bua mu-
ne pabuipi ne Yeliko, k bamba
ntu atendelele nzambi mukuabu e Nom 25:8, 15
ne: 4 “Nubale bungi buabu ku-
pa kungumbusha meme munka-
f Nom 25:9 bangila ku bantu badi ne bidi-
tshi muabu. g Ke bualu kayi tshie-
na mubutule bena Isalele nansha mu 20 kubanda, anu muvua Ye-
ˆ
mundi ndomba bua bantu banda-
NSHAP. 26 howa mutumine Mose dıyi bua
mate anu meme. h 12 Nunku g Nom 25:7, 8 kuenza.” l
amba ne: ‘Ndi ndia nende tshipu- Mpindieu bana ba Isalele ba-
h Eks 30:12
ngidi tshia ditalala. 13 Netshi- Eks 38:26 vua bapatuke mu buloba bua
kale tshipungidi tshia buakuidi
Nom 1:2 Ejipitu bavua: 5 Lubena, m mua-
bua kashidi buende yeye ne bua i Nom 20:26
nabute wa Isalele; bana ba balu-
bana bende balonda panyima pe- me ba Lubena: n ba kudi Hanoka,
ˆ
nde, i bualu ki mmuitabe bua mu- j Nom 22:1 dıku dia bena Hanoka; ba kudi
ˆ
ntu atendelele nzambi mukuabu
Nom 33:48
Palu, dıku dia bena Palu; 6 ba
ˆ
pa kumbusha Nzambi wende j ne k Yos 6:1 kudi Heselona, dıku dia bena He-
ˆ ˆ
mmubuikidile tshisamba tshia selona; ba kudi Kami, dıku dia
ˆ ˆ
Isalele mpekatu.’”
l Nom 1:3 bena Kami. 7 Aa ke avua meku
ˆ a bena Lubena, ne bungi bua ba-
14 Mpindieu dına dia mulu- m Gen 29:32 ˆ
me muena Isalele uvuabu bashi- ntu babu bavuabu bafunde mena
pe pamue ne mukaji muena Mi- n Gen 46:8, 9 buvua 43730. o
Eks 6:14
8 Muana wa balume wa Palu
25:5 1 Anyi “balamate kudi.” o Nom 1:21 uvua Eliaba. 9 Bana ba balume
295 NOMBA 26:10-35
ba Eliaba bavua: Nemuele, Data- NSHAP. 26 bungi bua bantu babu bavuabu
ˆ
na, ne Abilama. Datana eu ne a Nom 16:12 bafunde mena buvua 76500. a
Abilama bavua bantu basungula b Nom 16:1 23 Bana ba balume ba Yi-
ba mu tshisumbu bavua baluishe ˆ ˆ
c Nom 16:5, 19 saka b bilondeshile meku abu:
Mose a ne Alona pamue ne tshi- Dut 11:6 ˆ
ba kudi Tola, c dıku dia bena
sumbu tshia Kola, b pavuabu ba-
Mis 106:17 ˆ
d Nom 16:32, 35 Tola; ba kudi Puwaha, dıku
luishe Yehowa. c Mis 106:18 dia bena Puna; 24 ba kudi Ya-
10 Nunku buloba buakaka- e Nom 16:38 ˆ
shuba, dıku dia bena Yashu-
nguka,1 kubaminabu. Bua Kola 1Ko 10:10, 11 ˆ
f Eks 6:24
ba; ba kudi Shimelona, dıku
yeye, wakafua ne bena diende Nom 26:58 dia bena Shimelona. 25 Aa ke
pavua kapia kuoshe bantu 250. d ˆ ˆ
Mis 42:Mut avua meku a Yisaka, ne bungi
Nunku bakalua tshilejilu tshidi g Gen 35:23 bua bantu babu bavuabu bafu-
tshidimuija. e 11 Kadi bana ba
Gen 46:10 ˆ
Eks 6:15 nde mena buvua 64300. d
Kola kabavua bafue to. f 1Ku 4:24
26 Bana ba balume ba Zebu-
12 Bana ba balume ba Simeo- h Nom 1:23 ˆ
ˆ lona e bilondeshile meku abu: ba
na g bilondeshile meku abu: ba i Gen 35:26 ˆ
ˆ kudi Selede, dıku dia bena Sele-
kudi Nemuele, dıku dia bena
Gen 46:16 ˆ
ˆ j Nom 1:25 de; ba kudi Elona, dıku dia
Nemuele; ba kudi Yamina, dıku ˆ
k Gen 29:35 bena Elona; ba kudi Yalele, dıku
dia bena Yamina; ba kudi Yaki- Gen 46:12 dia bena Yalele. 27 Aa ke avua
ˆ ˆ
na, dıku dia bena Yakina; 13 ba l Gen 38:2-4 meku a bena Zebulona, ne bu-
ˆ
kudi Zela, dıku dia bena Zela; m Gen 38:7-10 ngi bua bantu babu bavuabu ba-
ˆ ˆ
ba kudi Shawula, dıku dia bena n Gen 38:2, 5
funde mena buvua 60 500. f
ˆ
Shawula. 14 Aa ke avua meku Gen 38:26
1Ku 4:21 28 Bana ba balume ba Jozefeg
a bena Simeona: bantu 22 200. h ˆ
o Gen 38:29 bilondeshile meku abu bavua Ma-
15 Bana ba balume ba Gada i Lut 4:18
nashe ne Efelayima.h 29 Bana
ˆ Mat 1:3
bilondeshile meku abu: ba kudi ba balume ba Manashe: i ba kudi
ˆ p Gen 38:30 ˆ ˆ ˆ
Sefona, dıku dia bena Sefona; ba Makı, j dıku dia bena Makı; ne
ˆ 1Ku 2:4
ˆ
kudi Hagi, dıku dia bena Hagi; ba q Lut 4:19 Makı wakalela Gilada. Ba kudi Gi-
ˆ ˆ
kudi Shuni, dıku dia bena Shuni; r 1Ku 2:5 lada,k dıku dia bena Gilada.
ˆ
16 ba kudi Ozeni, dıku dia bena
30 Aba ke bavua bana ba balu-
ˆ ˆ ˆ
Ozeni; ba kudi Eli, dıku dia bena Mulongo 2 me ba Gilada: ba kudi Yeze, dıku
ˆ
Eli; 17 ba kudi Alodi, dıku dia a Nom 1:27 dia bena Yeze; ba kudi Hele-
ˆ
ˆ ˆ
bena Alodi; ba kudi Aleli, dıku b Gen 30:18 ke, dıku dia bena Heleke; 31 ba
dia bena Aleli. 18 Aa ke avua Gen 35:23 ˆ
ˆ Gen 46:13 kudi Aseliele, dıku dia bena Ase-
meku a bana ba balume ba Gada, ˆ
1Ku 7:1 liele; ba kudi Shekeme, dıku dia
ne bungi bua bantu babu bavua-
ˆ c 1Ku 7:2 bena Shekeme; 32 ba kudi She-
bu bafunde mena buvua 40 500. j d Nom 1:29 ˆ
mida, dıku dia bena Shemida; ba
19 Bana ba balume ba Yuda k e Gen 30:20 ˆ ˆ ˆ
kudi Hefe, dıku dia bena Hefe.
bavua Ele ne Onana. l Kadi Ele ne Gen 46:14
f Nom 1:31 33 Kadi Selofehada muana wa
Onana bakafuila mu buloba bua ˆ
ˆ Hefe kavua ne bana ba balume
Kanana. m 20 Bana ba balume g Gen 30:24
ˆ Gen 35:24 to, uvua anu ne bana ba bakaji, l
ba Yuda bilondeshile meku abu: Gen 46:20 ˆ
ˆ ne mena a bana ba bakaji ba Se-
ba kudi Shela, n dıku dia bena h Gen 41:52
ˆ lofehada m avua Mahala, Noa, Ho-
Shela; ba kudi Pelese, o dıku dia i Gen 41:51 ˆ
ˆ gela, Mileka, ne Tısa. 34 Aa ke
bena Pelese; ba kudi Zela, p dıku j Gen 50:23 ˆ
dia bena Zela. 21 Bana ba balu- Dut 3:15 avua meku a Manashe, ne bungi
me ba Pelese: ba kudi Heselona, q
1Ku 7:14 bua bantu babu bavuabu bafunde
ˆ k Yos 17:1 ˆ
dıku dia bena Heselona; ba kudi mena buvua 52700.n
l Nom 27:7
ˆ
Hamula, r dıku dia bena Hamula. 1Ku 7:15 35 Aba ke bavua bana ba ba-
ˆ lume ba Efelayimao bilondeshile
22 Aa ke avua meku a Yuda, ne m Nom 36:11
ˆ ˆ
n Nom 1:35 meku abu: ba kudi Shutela, p dıku
ˆ
26:10 1 Ku mua.: “buakakangula mukana o Gen 41:52 dia bena Shutela; ba kudi Beke,
ˆ ˆ
muabu.” p 1Ku 7:20 dıku dia bena Beke; ba kudi
NOMBA 26:36-60 296
ˆ ˆ
Tahana, dıku dia bena Tahana. NSHAP. 26 kudi Yasele, dıku dia bena Yase-
ˆ
36 Aba ke bavua bana ba ba- a Nom 1:33 le; ba kudi Guni, dıku dia bena
ˆ ˆ
lume ba Shutela: ba kudi Ela- Yos 17:17 Guni; 49 ba kudi Yese, dıku dia
ˆ ˆ ˆ
na, dıku dia bena Elana. 37 Aa b Gen 35:24 bena Yese; ba kudi Shilema, dıku
ˆ
ke avua meku a bana ba balume Gen 46:21 dia bena Shilema. 50 Aa ke
1Ku 8:1 ˆ
ba Efelayima, ne bungi bua bantu avua meku a Nafatale bilondeshi-
ˆ ˆ
babu bavuabu bafunde mena bu- c 1Ku 7:6 le meku abu, ne bungi bua bantu
ˆ
vua 32500.a Bobu aba ke bavua d 1Ku 8:3, 4 babu bavuabu bafunde mena bu-
ˆ vua 45400. a
bana ba Jozefe bilondeshile meku
abu. e Nom 1:37
51 Bungi bua bena Isalele bo-
ˆ
38 Bana ba balume ba Benya- f Gen 30:6 nso bavuabu bafunde mena bu-
ˆ vua 601730. b
mina b bilondeshile meku abu: ba g Nom 1:39
ˆ 52 Pashishe Yehowa waka-
kudi Bela, c dıku dia bena Bela;
ˆ h Gen 30:13 mbila Mose ne: 53 “Nenuaba-
ba kudi Ashabele, dıku dia bena
ˆ Gen 35:26
nyine bantu aba buloba bua
Ashabele; ba kudi Ahilama, dıku Gen 46:17
dia bena Ahilama; 39 ba kudi 1Ku 7:30 buikale bumpianyi buabu bilo-
ˆ
ˆ ndeshile mena adibu bafunde.1c
Shefufama, dıku dia bena Shu- i Nom 1:41
ˆ 54 Bua bisumbu bia binene, udi
fama; ba kudi Hufama, dıku dia
j Gen 30:8
bena Hufama. 40 Bana ˆ ba balu- Gen 35:25
ne bua kudiundisha bumpia-
ˆ nyi, kadi bua bisumbu bia bi-
me ba Bela bavua ˆ Ada ne Nama- Gen 46:24
d ba kudi Ada, dıku dia bena ˆ 1Ku 7:13 kese, udi ne bua kukepesha bu-
na:
ˆ
ˆ ˆ mpianyi. d Nebapeshe tshisumbu
Ada; ba kudi Namana, dıku dia
ˆ Mulongo 2 tshionso bumpianyi bilondeshi-
bena Namana. 41 Aba ke ba-
a Nom 1:43 le bungi bua bantu badibu
vua bana ba balume ba Benyami- ˆ
ˆ bafunde mena. 55 Kadi neba-
na bilondeshile meku abu, ne bu- b Eks 38:26
ngi bua bantu babu bavuabu Nom 1:46, 49 banye buloba ku nshobo. e Neba-
ˆ Nom 14:29
pete bumpianyi buabu bilonde-
bafunde mena buvua 45600. e ˆ
42 Aba ke bavua bana ba ba- c Yos 11:23 shile mena a bisa bia batatuabu.
lume ba Dana f bilondeshile meku
ˆ Yos 14:1
56 Bumpianyi buonso nebuma-
ˆ d Nom 33:54 nyike ku nshobo ne nebabuaba-
abu: ba kudi Shuhama, dıku dia
ˆ nyine bisumbu bia binene ne bi-
bena Shuhama. Aa ke avua meku e Nom 34:13
ˆ Yos 14:2 sumbu bia bikese.”
a Dana bilondeshile meku abu.
ˆ
43 Meku onso a bena Shuhama,
Yos 17:4 57 Mpindieu aba ke bena
Yos 18:6 ˆ
bungi bua bantu babu buvuabu Nsu 16:33 Lewi bavuabu bafunde mena f bi-
ˆ ˆ ˆ
bafunde mena buvua 64 400. g londeshile meku abu: ba kudi Ge-
f Gen 46:11 ˆ ˆ
ˆ shona, dıku dia bena Geshona;
44 Bana ba balume ba Asheh Eks 6:16 ˆ
ˆ ba kudi Kohata, g dıku dia bena
bilondeshile meku abu: ba kudi g Nom 3:19 ˆ
ˆ Kohata; ba kudi Melali, dıku
Yimenaha, dıku dia bena Yime-
ˆ h Eks 6:17 dia bena Melali. 58 Aa ke avua
naha; ba kudi Yishewi, dıku dia Nom 3:18 ˆ ˆ
meku a bena Lewi: dıku dia bena
bena Yishewi; ba kudi Belia, ˆ
ˆ i Nom 3:27 Libini, h dıku dia bena Hebelo-
dıku dia bena Belia; 45 ba kudi ˆ
ne, i dıku dia bena Mali, j dıku dia
ˆ
bana ba balume ba Belia: ba j Eks 6:19 ˆ
ˆ ˆ ˆ Nom 3:33 bena Mushi, k dıku dia bena Kola. l
kudi Hebe, dıku dia bena Hebe;
ˆ Kohata wakalela Amalama. m
ba kudi Malekiele, dıku dia bena k Nom 3:20 ˆ
ˆ 59 Dına dia mukaji wa Amalama
Malekiele. 46 Dına dia muana 1Ku 23:23
divua Yokebede, n muana wa Lewi
ˆ
wa Ashe wa bakaji divua Sela. l Eks 6:24
uvua mukajende mumulelele mu
ˆ
47 Aa ke avua meku a bana ba Ejipitu. Wakalelela Amalama Alo-
ˆ m Eks 6:18
ˆ
balume ba Ashe, ne bungi bua ba- Nom 3:19
na ne Mose ne Mıyama muanabu
ˆ
ntu babu bavuabu bafunde mena n Eks 2:1 wa bakaji.o 60 Pashishe bakale-
buvua 53400. i Eks 6:20
48 Bana ba balume ba Nafa- 26:53 1 Anyi “bipetangana ne bungi bua
ˆ o Eks 15:20 ˆ
tale j bilondeshile meku abu: ba Mik 6:4 mena adibu bafunde.”
297 NOMBA 26:61–27:14
ˆ
lela Alona Nadaba, Abihu, Eleaza, NSHAP. 26 muana wa balume nansha umue.
ˆ ˆ
ne Itama.a 61 Kadi Nadaba ne a Eks 6:23 4 Bua tshinyi dına dia tatuetu
ˆ
Abihu bakafua bualu bavua bafi- Eks 24:9 didi ne bua kujimina mu dıku dia-
le kapia kavua kakayi kanyishibue bu anu bualu kavua mulele mua-
kumpala kua Yehowa.b b Lew 10:1, 2 na wa balume? Tupesha bumpia-
Nom 3:2, 4
62 Bungi bua bantu bonso ba- 1Ku 24:2 nyi munkatshi mua bana babu ne
ˆ
vuabu bafunde mena buvua bi- tatu.” 5 Nunku Mose wakaya ne
nunu 23, balume bonso ba c Nom 3:39 tshilumbu tshiabu kumpala kua
ngondo umue kubanda. c Bua- Yehowa.a
ˆ
lu kabavua babafunde mena mu- d Nom 1:49 6 Ke Yehowa kuambila Mose
nkatshi mua bena Isalele d bu nunku: 7 “Bana ba bakaji ba Se-
muvuabu kabayi mua kubapesha e Nom 18:24 lofehada mbambilamu. Mu mishi-
bumpianyi munkatshi mua bena Dut 10:9 ndu yonso udi ne bua kubapesha
Dut 14:27
Isalele to. e Yos 14:3 buloba bu bumpianyi munkatshi
63 Aba ke bantu bavuabu ba- mua bana babu ne tatuabu ba
ˆ
funde mena kudi Mose ne mua- f Nom 1:2 balume ne kubapesha bumpianyi
ˆ
kuidi Eleaza pavuabu bafunde
ˆ
Dut 2:14 bua tatuabu.b 8 Pashishe ambi-
1Ko 10:5
mena a bena Isalele mu mpata la bena Isalele ne: ‘Muntu yeye
ya bipela ya Moaba pabuipi ne mufue kayi mulele muana wa ba-
Yadene bitangilangane ne Yeliko. g Eb 3:17 ˆ
lume, dıba adi nudi ne bua
64 Kadi munkatshi muabu kamu- kuenza bua bumpianyi buende
vua muntu nansha umue uvuabu h Nom 14:29, 30
ˆ Yos 14:14
buye kudi muanende wa bakaji.
bafunde dına kudi Mose ne mua- Yos 19:49 9 Yeye kayi ne muana wa baka-
kuidi Alona pavuabu babale bu- ji, nenupeshe bana babu ba balu-
ngi bua bena Isalele mu tshipela NSHAP. 27 me bumpianyi buende. 10 Yeye
tshia Sinai to.f 65 Bualu Yeho- i Nom 26:33 kayi ne bana babu ba balu-
wa uvua muambe bua bualu bua- me, nenupeshe bana babu ne ta-
bu ne: “Kakuyi mpata nebafui- j Eks 18:25, 26 tuende ba balume bumpianyi bue-
le mu tshipela.” g Nunku kakuvua nde. 11 Tatuende yeye kayi ne
muntu nansha umue wa kudibu k Nom 14:35 bana babu ba balume, nenupeshe
uvua mushale pa kumbusha Kale- Nom 16:1, 2
mulela wa pabuipi menemene wa
ba muana wa Yefune ne Yoshua Nom 16:19, 35 ˆ
mu dıku diabu bumpianyi buende,
muana wa Nuna to.h ne nebuikale buende. Dipangadi-
Mulongo 2
27 ˆ
Pashishe bana ba bakaji
ba Selofehada,i muana wa
a Eks 18:15, 16
Eks 33:11
ka edi nedikale mukenji mufunda
bua bena Isalele, anu muvua Yeho-
ˆ
Hefe, muana wa Gilada, muana wa Lew 24:11, 12
wa mutumine Mose dıyi bua kue-
ˆ
Makı, muana wa Manashe, ba mu nza.’”
ˆ
meku a Manashe muana wa Jo-
ˆ
b Nom 36:2
Yos 17:3, 4
12 Pashishe Yehowa wakambi-
zefe bakalua. Mena a bana bende la Mose ne: “Banda ku mukuna wa
ba bakaji avua Mahala, Noa, Ho- Abalima eu,c umone buloba bu-
ˆ c Nom 33:47
gela, Mileka, ne Tısa. 2 Bakima- Dut 32:48, 49 ngapesha bena Isalele.d 13 Pa-
na kumpala kua Mose, kua mua- wabumona, wewe pebe neusangi-
ˆ
kuidi Eleaza, kua bamfumu, j ne d Gen 13:14, 15 shibue kudi bena mu tshisamba
kua tshisumbu tshijima ku tshi- Dut 3:27
tshienu1e anu muvua muane-
Dut 32:52
buelelu tshia ntenta wa kusamba- Dut 34:1 nu Alona musangishibue kudibu, f
kena, kuambabu ne: 3 “Tatuetu 14 bualu pavua tshisumbu tshita-
uvua mufuile mu tshipela, kadi e Nom 31:2 nde nanyi mu tshipela tshia Sine,
kavua munkatshi mua tshisumbu Dut 34:7 nuenu nuvua babenge kutumikila
tshia bena dia Kola tshivua tshi- ˆ
dıyi dianyi bua kunjidila kumpala
disangishe bua kuluisha Yehowa f Nom 20:24, 28
to, k kadi uvua mufue bua mpekatu Nom 33:38
Dut 10:6
27:13 1 Eu mmushindu wa kuakula bua
wende nkayende ne kavua mulele Dut 32:50 lufu mu ngakuilu wa kasala.
NOMBA 27:15–28:9 298
ˆ
kuabu ku diambuluisha dia mayi.a NSHAP. 27 lambu yanyi miosha pa kapia bu
ˆ
(Au mmayi a Meliba b ku Kadeshe c a Nom 20:10, 12 dipembu dimpe2 idi ne bua kufi-
mu tshipela tshia Sine.)” d Dut 1:37
dibua mu bikondo biayi.’a
15 Ke Mose kuambila Yehowa 3 “Nunku ubambile ne: ‘Eu
ne: 16 “Yehowa Nzambi udi upe- b Mis 106:32, 33
ke mulambu muosha pa kapia
sha bantu bonso bukole bua muo- unuapesha Yehowa: bana ba mi-
yo1 atekaku muntu ku mutu kua c Dut 1:2
koko babidi ba mpanga bimpe
tshisumbu etshi 17 udi mua ku- ba tshidimu tshimue ku dituku,
patuka ne kubuela kumpala kua- d Yos 15:1
bu mulambu wa kuosha wa ku-
bu ne udi mua kubapatula ne ku- fila pa tshibidilu. b 4 Neulambu-
babueja, bua tshisumbu tshia e Dut 34:9
le muana wa mukoko umue wa
Bz 6:5, 6
Yehowa katshikadi bu mikoko idi mpanga mu dinda, ne neulambu-
kayiyi ne mulami.” 18 Nunku Ye- le muana wa mukoko wa mpanga
f Dut 31:7 ˆ
howa wakambila Mose ne: “Anga- mukuabu au pakadi dıba dibue-
ta Yoshua muana wa Nuna, muntu le, kumpala kua butuku kuila,1c
g Dut 1:38
udi ne nyuma munda muende, ne Dut 31:3 5 pamue ne tshia dikumi tshia
umutentekele tshianza.e 19 Pa- Dut 34:10
efa1 wa bukula bunefuke busa-
shishe umuimanyike kumpala kua
ˆ mbakaja ne tshia binayi tshia
muakuidi Eleaza ne kumpala kua h Yos 1:17
tshisumbu tshijima, ne udi ne hine2 wa mafuta a olive idi-
bua kumuteka mu mudimu wende bu batue bu mulambu wa ntete. d
i Eks 28:30
ˆ
mu mesu abu.f 20 Udi ne bua 1Sm 23:9 6 Mmulambu wa kuosha wa ku-
kumupesha ndambu wa bukoke-
1Sm 28:6 fila pa tshibidilu e uvuabu bajadi-
Neh 7:65
shi1 buebe g bua tshisumbu tshiji- ke ku mukuna wa Sinai bu dipe-
ma tshia bena Isalele tshimutele- mbu dimpe,2 mulambu muosha
j Nom 27:18
je.h 21 Neimane kumpala kua pa kapia bua Yehowa, 7 pamue
ˆ ne mulambu wawu wa bia ku-
muakuidi Eleaza ne yeye neikale k Dut 3:28
umuebejila malu kudi Yehowa bua Dut 31:14, 23 nua, tshia binayi tshia hine
kumanya dipangadika diende ku bua muana wa mukoko yonso
diambuluisha dia Ulima.i Nebikale Mulongo 2 wa mpanga. f Upongolole maluvu
ˆ makole muaba wa tshijila bu mu-
bapatuka ku dıyi diende ne nebi-
ˆ lambu wa bia kunua wa Yehowa.
kale babuela ku dıyi diende, yeye NSHAP. 28
ne bena Isalele bonso badi nende a 2Ku 8:13 8 Neulambule muana wa muko-
ne tshisumbu tshijima.” Neh 10:32, 33 ko wa mpanga mukuabu au pa-
ˆ
22 Nunku Mose wakenza anu kadi dıba dibuele, kumpala kua
ˆ
muvua Yehowa mumutumine dıyi b Eks 29:38 butuku kuila.1 Neumufile pamue
Lew 6:9
bua kuenza. Wakangata Yoshua, Yhz 46:15 ne mulambu wa ntete wa muo-
kumuimanyikaye kumpala kua mumue ne uvuabu bafile mu di-
ˆ
muakuidi Eleaza ne kumpala kua c Eks 29:39 nda ne mulambu wawu wa bia
tshisumbu tshijima, 23 kumute- kunua wa muomumue bu mula-
ntekelaye bianza,j kumujadikaye d Eks 29:40 mbu muosha pa kapia bu dipe-
mu mudimu wende anu muvua Ye- Nom 15:4 mbu dimpe2 kudi Yehowa. g
howa muambe ku butuangaji bua 9 “‘Kadi dituku dia Nsabatu, h
Mose.k e Eks 29:38, 42 mulambu newikale wa bana ba
28
2Ku 2:4
Pashishe Yehowa wakambi- Ezl 3:3 mikoko babidi ba mpanga bimpe
la Mose ne: 2 “Tumina
ˆ 28:2, 6, 8 2 Anyi “didi ditukijija; didi
bena Isalele dıyi, ubambile ne: f Eks 29:39, 40
‘Nudimuke bua kumpesha mula- dituyisha.” Ku mua.: “didi difila di-
mbu wanyi, biakudia1 bianyi. Mi- g Eks 29:41
kisha.” 28:4, 8 1 Ku mua.: “pankatshi
pa madilolo abidi.” 28:5 1 Tshia diku-
27:16 1 Ku mua.: “nyuma ya bintu bionso mi tshia efa tshivua tshibuela litre 2,2.
ˆ h Eks 16:29
Tang. Tshis. B14. 2 Hine uvua ubuela li-
bidi ne muoyo.” 27:20 1 Anyi “buneme.” Eks 20:10
28:2 1 Ku mua.: “mampa.” Yhz 20:12 tre 3,67. Tang. Tshis. B14.
299 NOMBA 28:10-25
ba tshidimu tshimue ne bia diku- NSHAP. 28 muana wa mbuji bu mulambu wa
mi bibidi bia tshipiminu tshia efa a Nom 28:3, 7 mpekatu.
wa bukula bunefuke busamba- 16 “‘Mu ngondo wa kumpala
kaja ne mafuta bu mulambu wa mu dituku dia 14 dia ngondo au,
ntete, pamue ne mulambu wawu nekuikale Pasaka wa Yehowa. a
wa bia kunua. 10 Eu ke mula- b Nom 10:10 17 Dituku dia 15 dia ngondo au,
1Ku 23:31
mbu wa kuosha bua Nsabatu, pa- 2Ku 2:4 nekuikale tshibilu. Nenudie ma-
mue ne mulambu wa kuosha wa Neh 10:32, 33 mpa kaayi mela luevene matuku
kufila pa tshibidilu ne mulambu muanda mutekete. b 18 Dituku
wawu wa bia kunua. a dia kumpala nekuikale masa-
11 “‘Ku ntuadijilu kua ngondo ngisha a tshijila. Kanuena ne
yonso1 nenulambule Yehowa mu- c Lew 2:11 bua kuenza mudimu mukole na-
lambu wa kuosha wa ngombe nsha umue. 19 Nenufile mula-
milume ibidi itshidi miana, tshi- mbu wa kuosha muosha pa kapia
mpanga tshia mukoko tshimue bua Yehowa wa ngombe milume
ne bana ba mikoko muanda mu- d Lew 1:10 ibidi itshidi miana, tshimpanga
tekete ba mpanga bimpe ba tshi- tshia mukoko tshimue, ne bana
dimu tshimue, b 12 ne bia diku- ba mikoko muanda mutekete ba
mi bisatu bia efa wa bukula mpanga ba tshidimu tshimue.
bunefuke busambakaja ne mafu- e Lew 1:10, 13 Nudi ne bua kulambula nyama ya
ta bu mulambu wa ntete c bua mimpe. c 20 Nenuyilambule ne
ngombe mulume yonso, ne bia milambu yayi ya ntete ya buku-
dikumi bibidi bia efa wa buku- la bunefuke busambakaja ne ma-
f Nom 15:8, 10 futa, d bia dikumi bisatu bia efa
la bunefuke busambakaja ne ma-
futa bu mulambu wa ntete bua ngombe mulume ne bia di-
bua tshimpanga tshia mukoko, d kumi bibidi bia efa bua tshi-
13 ne tshia dikumi tshia efa wa mpanga tshia mukoko. 21 Neu-
g Nom 15:6, 7
bukula bunefuke busambakaja lambule tshia dikumi tshia efa
ne mafuta bu mulambu wa nte- bua muana wa mukoko yonso
te bua muana wa mukoko yonso wa ku bana ba mikoko mua-
wa mpanga, bu mulambu muo- nda mutekete ba mpanga abu,
h Nom 15:5
sha, dipembu dimpe,1e mulambu
22 pamue ne mbuji umue bu
muosha pa kapia bua Yehowa. mulambu wa mpekatu bua kunu-
Mulongo 2
14 Milambu yayi ya bia kunua buikidila mpekatu. 23 Pa ku-
a Eks 12:14
neyikale: tshitupa tshia hine wa Lew 23:5 mbusha mulambu wa kuosha wa
mvinyo bua ngombe mulume f ne Dut 16:1 mu dinda, unudi nufila bua mu-
Yhz 45:21
tshia bisatu tshia hine bua tshi- 1Ko 5:7 lambu wa kuosha wa kufila pa
mpanga tshia mukoko g ne tshia tshibidilu, nudi ne bua kufila
binayi tshia hine bua muana wa kabidi milambu eyi. 24 Nenu-
mukoko wa mpanga. h Eu mmu- lambule bintu ebi mushindu
lambu wa kuosha wa ku ngo- b Eks 12:15 wa muomumue dituku dionso
Lew 23:6
ndo wa kufila ngondo yonso mu- 1Ko 5:8
bua matuku muanda mutekete
nkatshi mua tshidimu. 15 Pa bu biakudia,2 mulambu muo-
kumbusha mulambu wa kuosha sha pa kapia bu dipembu di-
wa kufila pa tshibidilu pamue mpe1 kudi Yehowa. Mbia kufila
ne mulambu wawu wa bia ku- c Lew 22:20, 22 pamue ne mulambu wa kuo-
nua, nebalambule kabidi Yehowa Dut 15:21 sha wa kufila pa tshibidilu ne
mulambu wawu wa bia kunua.
28:11 1 Ku mua.: “kua ngondo yenu.” 25 Dituku dia muanda mutekete
28:13, 24 1 Anyi “didi ditukijija; didi ditu-
yisha.” Ku mua.: “didi difila dikisha.” d Lew 2:1 28:24 2 Ku mua.: “mampa.”
NOMBA 28:26–29:9 300
nudi ne bua kuenza masangi- NSHAP. 28 ko ba mpanga muanda muteke-
sha a tshijila. a Kanuena ne bua a Eks 13:6 te ba tshidimu tshimue, nyama
kuenza mudimu mukole nansha yonso mikale mimpe, 3 ne mu-
umue. b lambu wayi wa ntete wa bukula
26 “‘Dituku dia bintu bidi bi- b Eks 12:16 bunefuke busambakaja ne mafu-
Lew 23:8
kola bia kumpala, c panudi nu- Dut 16:8 ta: bia dikumi bisatu bia tshipi-
fila mulambu wa ntete mipia- minu tshia efa bua ngombe mu-
mipia kudi Yehowa, d nudi ne lume, bia dikumi bibidi bia efa
bua kuenza masangisha a tshiji- c Eks 23:16 bua tshimpanga tshia mukoko,
la mu tshibilu tshienu tshia mbi- 4 ne tshia dikumi tshia efa bua
ngu. e Kanuena ne bua kuenza muana wa mukoko yonso wa
mudimu mukole nansha umue. f d Lew 23:15, 16
ku bana ba mikoko ba mpanga
27 Nenufile mulambu wa kuo- muanda mutekete, 5 ne mbuji
sha bua dipembu dimpe1 kudi wa mpumbu umue utshidi mua-
e Eks 34:22
Yehowa wa ngombe milume ibi- Dut 16:10 na bu mulambu wa mpeka-
di itshidi miana, tshimpanga Bz 2:1
tu bua kunubuikidila mpekatu.
tshimue tshia mukoko ne bana 6 Milambu eyi nya kusakidila ku
ba mikoko muanda mutekete ba mulambu wa kuosha wa ku ngo-
mpanga ba tshidimu tshimue, g f Lew 23:16, 21
ndo ne mulambu wawu wa nte-
28 ne mulambu wayi wa ntete te a ne ku mulambu wa kuosha
wa bukula bunefuke busambaka-
g Lew 23:16, 18 wa kufila pa tshibidilu ne mula-
ja ne mafuta, bia dikumi bisatu
mbu wawu wa ntete, b pamue ne
bua ngombe mulume yonso, bia
milambu yayi ya bia kunua, c bilo-
dikumi bibidi bia efa bua tshi- h Lew 23:16, 19
mpanga tshia mukoko, 29 tshia ndeshile mutubu bayifila pa tshi-
dikumi tshia efa bua muana bidilu, bu dipembu dimpe,1 mu-
wa mukoko yonso wa ku bana lambu muosha pa kapia bua
i Lew 1:3
ba mikoko muanda mutekete
Yehowa.
ba mpanga abu; 30 pamue ne NSHAP. 29
7 “‘Mu dituku dia dikumi dia
muana wa mbuji umue bua kunu- j Lew 23:24, 25
ngondo wa muanda mutekete eu
buikidila mpekatu. h 31 Nenuyi- nenuenze masangisha a tshijila, d
lambule kusakidila ku mulambu ne nudi ne bua kudikengesha.1
wa kuosha wa kufila pa tshibidi- k Nom 10:2 Kanuena ne bua kuenza mudi-
lu ne mulambu wawu wa ntete. Mis 81:3 mu nansha umue to. e 8 Nenufi-
Nyama eyi idi ne bua kuikala ya le mulambu wa kuosha kudi Ye-
mimpe, i pamue ne milambu yayi Mulongo 2 howa bu dipembu dimpe:1 muana
ya bia kunua. a Nom 28:11-13 mulume wa ngombe umue, tshi-
30
mikoko bibidi, ne bana ba mi- Pashishe Mose wakakula
koko ba mpanga 14 ba tshidi- ne bamfumu k ba bisa bia
mu tshimue, nyama yonso mika- NSHAP. 30 ˆ
Isalele, wamba ne: “Edi ndıyi didi
le ya mimpe, e 33 ne mulambu k Eks 18:25
Yehowa mutume: 2 Bikala mu-
wayi wa ntete ne milambu yayi ntu mulume mulaye Yehowa bua-
ya bia kunua bua ngombe milu- l Gen 28:20-22
Bal 11:30, 31 lu anyi muenze mutshipu l bua
me, bimpanga bia mikoko ne kudienzela1 mutshipu m wa kudi-
bana ba mikoko ba mpanga bi- kanda, kena ne bua kutupa ku
m Mis 132:1-5
londeshile bungi bua nyama ˆ
dıyi diende to. n Udi ne bua kue-
anu mutubu bayifila pa tshibidi- nza bualu buonso buvuaye mula-
n Dut 23:21
lu, 34 ne mbuji umue bu mula- Mis 116:14 ye bua kuenza. o
mbu wa mpekatu, pa kumbusha Mis 119:106
Mbi 5:4
mulambu wa kuosha wa kufila Mat 5:33 29:36 1 Anyi “didi ditukijija; didi ditu-
pa tshibidilu, mulambu wawu yisha.” Ku mua.: “didi difila dikisha.”
wa ntete ne mulambu wawu wa o Mis 50:14 30:2 1 Anyi “musuikile anyima wende ku
bia kunua. f Mis 66:13 mukenji.”
303 NOMBA 30:3–31:4
3 “Bikala muntu mukaji mu- NSHAP. 30 onso anyi mutshipu kayi wonso
laye Yehowa bualu anyi mudie- a Eks 20:12 wa kudikanda bivua mukaji mu-
nzele mutshipu wa kudikanda ditshipe bua kuenza, dituku didi-
patshidiye nsongakaji mu nzu- ye umvua bualu buabi, kabiakui-
bu mua tatuende 4 ne tatuende kala ne mushinga to. a Bayende
udi umvua dilaya diende anyi mmubishipe, ne Yehowa nea-
mutshipu wende wa kudikanda fuile mukaji luse. 13 Bua dila-
udiye mudienzele1 ne tatuende ya dionso anyi diditshipa dionso
kena wamba bualu, mitshipu ye- didi ditangila mutshipu wa ku-
nde yonso neyikale ne mushinga, dikanda bua kudipangisha amue
ne mutshipu wonso wa kudi- malu,1 bayende udi mua kubija-
kanda udiye mudienzele newika- b Lom 7:2
1Ko 11:3 dika anyi bayende udi mua kubi-
le ne mushinga. 5 Kadi bikala Ef 5:22 shipa. 14 Kadi bikala bayende
tatuende mumukandike padiye kayi wamba bualu padi matu-
umvua ne: mmudienzele mitshi- Mulongo 2 ku enda apita, udi pende ujadi-
pu anyi mitshipu ya kudikanda, a 1Ko 11:3 ka malaya a mukaji onso anyi mi-
kabiakuikala ne mushinga to. Ye- 1Pt 3:1
tshipu yende ya kudikanda bidi
howa neamufuile luse bualu ta- pa mutu pende. Udi ubijadika
tuende mmumukandike. a bualu kavua muambe bualu di-
6 “Kadi biamuselabu kudi tuku divuaye mumvue mukaje-
mulume patshidiye ku mutshi- nde ubienza. 15 Kadi yeye mu-
pu wende anyi ku dilaya divua- lue kubishipa pashishe, matuku
ye mudienzele kayi muele meji ndambu panyima pa dituku di-
bimpe 7 ne bayende udi umvua vuaye mubiumvue, neambule bu-
bualu abu ne kena wamba bualu jitu bua dipila dia mukajende. b
dituku didiye ubumvua, malaya ˆ
ende anyi mitshipu yende ya ku-
b Dut 23:21 16 “Aa mmeyi ne mikandu bi-
dikanda bidiye mudienzele nebi- vua Yehowa muambile Mose pa
NSHAP. 31
kale ne mushinga. 8 Kadi bika- bidi bitangila mulume ne muka-
c Mis 94:1 jende, ne pa bidi bitangila tatu
la bayende mumukandike dituku Yes 1:24
didiye umvua bualu abu, udi mua Nah 1:2 ne muanende wa bakaji utshidi
kushipa mutshipu au anyi dila- nsonga udi musombele mu nzu-
ya divua mukaji mudienzele kayi bu muende.”
muele meji bimpe, b ne Yehowa
neafuile mukaji au luse. 31 Pashishe Yehowa waka-
mbila Mose ne: 2 “Uso-
9 “Bikala mukaji mukamba mbuele c bena Isalele kudi bena
anyi mukaji udi dibaka difue mu- Midiyana. d Pashishe neusangi-
laye bualu, bualu bonso budiye shibue kudi bena mu tshisamba
mudisuike bua kuenza nebuikale tshienu.”1e
pa mutu pende. d Nom 22:7 3 Ke Mose kuakula ne ba-
10 “Kadi bikala muntu muka- Nom 25:1-3
Nom 25:17, 18
ntu, kuambaye ne: “Peshayi ba-
ji mudienzele dilaya anyi mu- 1Ko 10:8 ntu balume ba munkatshi mue-
tshipu wa kudikanda padiye mu Bua 2:14 nu bia mvita bua baye
nzubu mua bayende, 11 ne ba- kuluangana1 ne Midiyana ne bua
yende mmumvue bualu abu ne ki kukumbaja disombuela dia Ye-
mmuambe bualu anyi mubenge, howa kudi Midiyana. 4 Nenu-
malaya ende onso anyi mutshipu tume bantu tshinunu ba mu
wonso wa kudikanda bidiye mu- tshisa tshionso tshia mu bisa
dienzele nebikale ne mushinga.
12 Kadi bikala bayende mushi- 30:13 1 Anyi “dilaya bua kukengesha
pe mushipilamu malaya kayi anyima.” 31:2 1 Eu mmushindu wa kua-
e Nom 27:12, 13 kula bua lufu mu ngakuilu wa kasala.
30:4 1 Anyi “musuikile anyima wende.” Dut 32:48-50 31:3 1 Anyi “bua tshiluilu.”
NOMBA 31:5-23 304
bia Isalele ku mvita.” 5 Nunku NSHAP. 31 tshinunu ne bamfumu ba bantu
bakasungula bantu tshinunu mu a Nom 26:51 lukama lukama bavua bafumina
tshisa tshionso mu binunu bia ku mvita tshiji. 15 Mose waka-
Isalele, a bantu binunu 12 bikale bambila ne: “Nudi bashiye ba-
ne bia mvita bua kuluangana.1 ntu bakaji bonso ne muoyo
6 Pashishe Mose wakabatuma b Nom 25:7, 8
anyi? 16 Monayi! Bobu aba ke
ku mvita, bantu tshinunu ba mu bavua basake bena Isalele ku di-
tshisa tshionso, pamue ne Pine- panga lulamatua kudi Yehowa ku
ˆ ˆ ˆ
hasa b muana wa Eleaza muakui- dıyi dia Balama mu tshilumbu
ˆ
di wa tshiluilu, uvua ne bintu tshia Peo, b nunku tshipupu ku-
c Nom 10:2, 9 kuatatshi tshisumbu tshia Yeho-
bia tshijila ne mpungi ya mvi-
ta c mu tshianza tshiende. 7 Ba- wa. c 17 Mpindieu nudi ne bua
kela Midiyana mvita, anu muvua kushipa muana wa balume yo-
ˆ nso munkatshi mua bana ne ku-
Yehowa mutumine Mose dıyi, ku-
shipabu bantu balume bonso. d Nom 22:12 shipa muntu mukaji yonso ukadi
8 Bakashipa bakalenge ba Midi-
2Pt 2:15 musangile ne mulume. 18 Kadi
Bua 2:14
yana pamue ne bantu bakuabu nudi mua kushiya bana ba baka-
bavuabu bashipe, mmumue ne: ji bonso badi kabayi banji kusa-
ˆ ˆ ngila ne balume ne muoyo. d
Evi, Lekeme, Su, Hu, ne Leba,
bakalenge batanu ba Midiyana. 19 Pashishe nudi ne bua kusha-
ˆ e Nom 22:1 la pambelu pa tshitudilu matuku
Bakashipa kabidi Balama d mua-
ˆ muanda mutekete. Muntu yonso
na wa Beo ku muele wa mvita. Mulongo 2 wa kunudi udi mushipe muntu,1
9 Kadi bena Isalele bakakuata a Nom 25:1, 2 ne muntu yonso wa kunudi udi
bantu bakaji ne bana ba mu Midi- Bua 2:14
mulenge muntu mushipa e udi ne
yana, kuyabu nabu. Bakapawula bua kudikezula f mu dituku disa-
kabidi nyama yabu yonso ya pa- tu ne mu dituku dia muanda mu-
mbelu, bimuna biabu bionso, ne tekete, nuenu ne bantu banudi
bintu biabu bionso. 10 Bakuo- b Nom 25:17, 18 bakuate. 20 Nudi ne bua kuke-
sha bimenga biabu bionso bivua- Dut 4:3
zula tshilamba tshionso, tshintu
Yos 22:17
bu basombele ne bitudilu1 biabu tshionso tshia tshiseba, tshintu
bionso ne kapia. 11 Bakangata tshionso tshienza ne miosa ya
bionso bivuabu banyenge ne bio- mbuji ne tshintu tshionso tshie-
nso bivuabu bapawule, bantu ne nza ne dibaya ku mpekatu.”
nyama bionso. 12 Pashishe ba- c Nom 25:9
1Ko 10:8 21 Pashishe muakuidi Eleaza
ˆ
kalua ne bantu bavuabu bakua- wakambila bantu ba mu tshiluilu
te, bintu bivuabu bapawule ne ˆ
bavua baye ku mvita ne: “Edi ndı-
bivuabu banyenge kudi Mose ne yi difunda dia mukenji divua Ye-
ˆ
muakuidi Eleaza ne kudi tshisu- howa muelele Mose ne: 22 ‘Anu
d Nom 31:35
mbu tshia bena Isalele, mu tshi- or, tshiamu tshia arjan, tshiamu
tudilu mu mpata ya bipela ya tshia mitaku, tshiamu tshifiike,
Moaba e pabuipi ne Yadene bita- tshiamu tshia eten, ne tshiamu
ngilangane ne Yeliko. tshia plomb, 23 tshintu tshio-
13 Nunku Mose ne muakuidi e Nom 5:2
nso tshidi mua kupitshila mu ka-
ˆ Nom 19:11, 16
Eleaza ne bamfumu ba tshisu- pia, nudi ne bua kutshipitshisha
mbu bakapatuka bua kusamba- mu kapia ne netshikale tshikezu-
kena nabu pambelu pa tshitudi- ke. Kadi nudi ne bua kutshike-
ˆ
lu. 14 Kadi Mose wakakuatshila zula kabidi ne mayi a kukezu-
f Nom 19:20
bantu basungula ba mu tshilui- langana nawu.g Tshintu tshionso
lu, bamfumu ba bantu tshinunu tshidi katshiyi mua kupitshila mu
kapia nudi ne bua kutshitua mu
31:5 1 Anyi “bua tshiluilu.” 31:10 1 Anyi
“bitudilu binyunguluka kudi bimanu.” g Nom 19:9 31:19 1 Anyi “anyima.”
305 NOMBA 31:24-50
ˆ
mayi. 24 Nudi ne bua kusuku- NSHAP. 31 vua ne mikoko 337500. 37 Tshi-
la bilamba bienu dituku dia mua- a Nom 19:19, 20 tadi tshia Yehowa tshia mu mi-
nda mutekete ne kuikala bakezu- koko tshivua tshia mikoko 675.
ke, ne pashishe nudi mua kubuela 38 Kuvua ngombe binunu 36,
mu tshitudilu.’” a ne tshitadi tshiayi tshia Yeho-
25 Pashishe Yehowa waka- wa tshia ngombe 72. 39 Ku-
mbila Mose nunku: 26 Bala bu- b Yos 22:7, 8 vua mpunda 30 500, ne tshita-
1Sm 30:24
ngi bua bintu bivuabu bapawu- di tshiayi tshia Yehowa tshivua
le, ubala bionso bivuabu bakuate, tshia mpunda 61. 40 Kuvua ka-
bantu ne nyama; wenze nunku bidi bantu2 binunu 16, ne tshitadi
ˆ tshiabu tshia Yehowa tshivua
pamue ne muakuidi Eleaza ne ba-
mfumu ba nzubu ya batatuabu ba c Nom 18:20, 29
tshia bantu1 32. 41 Pashishe
mu tshisumbu. 27 Tapulula bi- Mose wakafila tshitadi atshi kudi
ˆ
ntu bivuabu bapawule mu bitu- muakuidi Eleaza, a bu dipa dia Ye-
pa bibidi bua kubiabanyina ba- howa, anu muvua Yehowa mutu-
ˆ
ntu ba mu tshiluilu bavua baye mine Mose dıyi bua kuenza.
ku mvita ne bena mu tshisumbu d Dut 12:19 42 Mu tshia bibidi tshia bintu
bakuabu bonso.b 28 Newangate tshia bena Isalele tshivua Mose
bu tshitadi tshia Yehowa kudi ba- mutapulule ku tshitupa tshia bi-
salayi bavua baye ku mvita, anyi- ntu bia bantu bavua baye ku-
ma1 umue mu anyima 500 yo- luangana mvita, 43 tshia bibidi
nso, mu bantu, mu ngombe, mu e Nom 3:6, 7 atshi tshivua ne mikoko 337500,
mpunda ne mu mikoko. 29 Ne- Nom 18:2, 3 44 ne ngombe binunu 36, 45 ne
nutshiangate mu tshia bibidi 1Ku 23:32
mpunda 30500, 46 ne bantu2 bi-
tshiabu ne nenutshipeshe mua- nunu 16. 47 Pashishe Mose wa-
ˆ
kuidi Eleaza bu dipa dia Yehowa. c kangata muntu umue mu ba-
30 Mu tshia bibidi tshidibu bape- ntu 50 ne nyama umue mu
she bena Isalele newangate umue f Nom 31:18 nyama 50 mu tshia bibidi tshia
mu 50, mu bantu, mu ngombe, bena Isalele, yeye kubipesha
mu mpunda, mu mikoko, ne mu Mulongo 2 bena Lewib bavua batangila mudi-
nyama ya pambelu ya mishindu a Nom 18:8, 19
mu wa ku ntenta wa tshitendele-
yonso, ne neubipeshe bena Lewi d lu wa Yehowa c anu muvua Yehowa
ˆ
badi batangila midimu idi itangi- mutumine Mose dıyi bua kuenza.
la ntenta wa tshitendelelu wa Ye- 48 Pashishe bantu basungula
howa.” e ba mu binunu bia mu tshilui-
31 Nunku Mose ne muakuidi b Dut 12:19 lu, d bamfumu ba bantu tshinu-
ˆ
Eleaza bakenza anu muvua Yeho- nu tshinunu ne bamfumu ba ba-
wa muambile Mose bua kuenza. ntu lukama lukama, bakalua kudi
32 Bintu bivuabu banyenge, Mose, 49 kuambilabu Mose ne:
mmumue ne: bintu bivua bisha- “Bena mudimu bebe mbabale bu-
le ku bivuabu bapawule bivua c Nom 3:6, 7 ngi bua bantu bavua baye ku mvi-
bantu bavua baye ku mvita ba- Nom 18:2, 3 ta ku bulombodi buetu, ne mu-
1Ku 23:32
ngate, bivua mikoko binunu 675, ntu nansha umue wa kutudi ki
33 ngombe binunu 72, 34 ne mmujimine to. e 50 Nunku anyi-
mpunda binunu 61. 35 Bantu sha bua muntu yonso wa kutudi
bakaji bavua kabayi banji kusa- afile bidiye mupete bu mulambu
ngila ne balumef bavua bantu1 bi- d Nom 31:4 wa Yehowa: bintu bia or, she-
nunu 32. 36 Tshia bibidi tshia ne ya ku mikolo, bikanu bia ku
bintu tshivuabu babanyine ba- maboko, mpeta ya kutua nayi
ntu bavua baye ku mvita tshi- bimanyinu, tukanu tua ku ma-
tshi ne bilengejilu bikuabu, bua
31:28 1 Tang. Diumv. 31:35, 40 1 Anyi e Eks 23:27
“anyima.” Lew 26:7, 8 31:40, 46 2 Anyi “anyima ya bantu.”
NOMBA 31:51–32:17 306
kutubuikidila mpekatu1 kumpala NSHAP. 32 benu nebaye ku mvita panudi
kua Yehowa.” a Nom 26:7 nuenu nushala basombe mua-
51 Nunku Mose ne muakuidi ba eu anyi? 7 Bua tshinyi nudi
ˆ nutekesha tshisamba tshia Isa-
Eleaza bakangata or uvuabu ba- b Nom 26:18
file, mmumue ne: bilengejilu bio- lele mu mikolo bua katshi-
nso. 52 Or yonso wa mulambu c Nom 21:32 sabuki bua kubuela mu buloba
uvuabu bapeshe Yehowa kudi ba- budi Yehowa mujadike bua ku-
mfumu ba bantu tshinunu tshi- d Nom 21:26 bapesha? 8 Ke tshivua batatue-
nunu ne bamfumu ba bantu luka- nu benze pamvua mubatume ku-
ˆ
ma lukama uvua nshekele1 16750. e Nom 33:47 mbukila ku Kadeshe-banea bua
53 Muntu yonso wa mu tshiluilu kutangila buloba. a 9 Pavuabu
uvua muangate tshiende tshitu- f Nom 32:37, 38
babande mu Tshibandabanda1
pa tshia bintu bivuabu bapawu- tshia Eshekola b ne bamone bu-
le. 54 Mose ne muakuidi Elea- loba, bakatekesha tshisamba
ˆ g Nom 21:23, 24
za bakangata or kudi bamfumu Dut 2:24 tshia Isalele mu mikolo bua ka-
ba bantu tshinunu tshinunu ne tshiyi mu buloba buvua Yehowa
ba bantu lukama lukama, kubue- h Dut 2:35 ne bua kubapesha. c 10 Tshiji
labu nende mu ntenta wa kusa- tshia Yehowa tshiakatema ditu-
mbakena bu divuluija1 bua tshi- Mulongo 2 ku adi, nunku kuditshipaye ne: d
samba tshia Isalele kumpala kua a Nom 13:31 11 ‘Bantu bavua bumbuke mu
Yehowa. Yos 14:7, 8 Ejipitu ba bidimu 20 kubanda ka-
314
315 Malu adi mu DUTELONOME
4
Nsu 30:5, 6
“Mpindieu wewe Isalele, tele- webe matuku ebe onso a muoyo.
ˆ Bua 22:18, 19
ja meyi ne mikandu ne mapa- g Nom 25:5, 9 Udi kabidi ne bua kuambila bana
ngadika bindi nnulongesha bua Mis 106:28 bebe ne bikulu bebe. c 10 Ditu-
Hos 9:10
kutumikila, bua nuikale ne muo- 1Ko 10:7, 8
ku diuvua muimane kumpala
yoe ne nubuele, nuangate buloba h Lew 26:46 kua Yehowa Nzambi webe mu
budi Yehowa Nzambi wa banka- Nom 30:16 Holeba, Yehowa wakangambila
mbua benu unupesha. 2 Ka- Nom 36:13
ne: ‘Sangisha bantu kumpala
ˆ Dut 6:1 ˆ
nuena ne bua kusakidila meyi kuanyi bua bumvue meyi anyi, d
ˆ i 1Bk 2:3
makuabu ku meyi andi nnutumi- bua balonge bua kuntshina e ma-
ˆ j Mis 111:10
na dıyi bua kuenza, anyi kanue- tuku onso adibu ne muoyo pa
ˆ k Mis 119:98,
na ne bua kumbushaku meyi ma- 100 buloba, ne bua balongeshe bana
ˆ
kuabu to, f bua nutumikile meyi a l 1Bk 4:34 babu.’ f
1Bk 10:4-7
Yehowa Nzambi wenu andi nnu-
ˆ Dan 1:19, 20 11 “Nunku nuenu kusemena
tumina dıyi bua kuenza. pabuipi, kuimana kuinshi kua
ˆ
3 “Mesu enu avua madimuene Mulongo 2 mukuna, ne mukuna uvua ute-
tshivua Yehowa muenze mu tshi- a Eks 25:8 ma kapia too ne mu diulu mene;1
ˆ ˆ ˆ
lumbu tshia Bala wa Peo; Yehowa Lew 26:12 kuvua mıdima, matutu, ne mifi-
Dut 5:26
Nzambi wenu wakabutula muntu
ˆ ˆ 2Sm 7:23 tu mikole. g 12 Yehowa wakaba-
yonso uvua mulonde Bala wa Peo b Mis 147:19, 20 nga kuakuila nenu mu kapia. h
munkatshi muenu.g 4 Kadi nue- ˆ
c Gen 18:19 Nuvua bumvue anu dıyi, kadi
nu badi balamate Yehowa Nza- Dut 6:6, 7 kanuvua bamone tshintu, i ku-
mbi wenu bikole nudi bonso ne ˆ
d Eks 19:9 vua anu dıyi tshianana. j 13 Wa-
muoyo lelu. 5 Monayi, ndi mu- e Eks 20:20 kanumanyisha tshipungidi tshie-
ˆ ˆ
nulongeshe meyi ne mikandu ne Dut 5:29
nde k tshivuaye munutumine dıyi
mapangadika, h anu muvua Ye- f Nsu 22:6 ˆ
Ef 6:4 bua kulama, mmumue ne: Meyi
howa Nzambi wanyi muntumi- Dikumi.1l Pashishe yeye kuafu-
ˆ g Eks 19:18
ˆ
ne dıyi bua kuenza, bua nubi- Eb 12:18, 19 nda pa mabue abidi. m 14 Dıba
tumikile mu buloba bunuangata. h Dut 9:10 ˆ
adi Yehowa wakantumina dıyi
6 Nudi ne bua kubilonda bimpe i Yes 40:18
ˆ
bua kunulongesha meyi ne mika-
menemene, i bualu, bualu ebu ne- Yne 1:18
ndu ne mapangadika binudi ne
Yne 4:24
buleje munudi ne meji j ne lunge- bua kutumikila mu buloba bunu-
j Eks 20:22
nyi k kumpala kua bisamba bikala di nubuela bua kuangata.
ˆ k Eks 19:5
ne bua kumvua bualu bua meyi Dut 5:2 15 “Nunku nudimuke bikole,1
ne mikandu yonso eyi, ne ne- Dut 9:9
Eb 9:19, 20 bu munuvua kanuyi bamone tshi-
biambe ne: ‘Bulelela, tshisamba
l Eks 20:1
tshinene etshi ntshisamba tshi- Eks 34:28 4:9 1 Anyi “watabalela anyima webe bi-
di ne meji ne lungenyi.’ l 7 Bualu Dut 10:4 kole.” 4:11 1 Ku mua.: “too ne mu muo-
ntshisamba kayi tshinene tshidi m Eks 24:12 yo wa diulu.” 4:13 1 Anyi “Mikenji Di-
ne nzambi yatshi pabuipi natshi Eks 31:18
Eks 32:19
kumi.” 4:15 1 Anyi “nutabalele anyima
bu mudi Yehowa Nzambi wetu Eks 34:1 yenu bikole.”
323 DUTELONOME 4:16-32
ntu nansha tshimue dituku di- NSHAP. 4 kukandike. a 24 Bualu Yehowa
vua Yehowa muakuile nenu mu- a Eks 20:4 Nzambi webe nkapia kadi kabu-
Dut 27:15
nkatshi mua kapia mu Holeba, Yes 40:18
tula, b Nzambi udi ulomba bua
16 bua kanuenji bualu bubi pa Bz 17:29 kumulamata anu yeye. c
kudienzela lupingu lusonga na- 1Ko 10:14
25 “Wewe mupete bana ne bi-
nsha lua mushindu kayi ludi ne b Dut 5:8 kulu ne nuenu basombe matu-
Lom 1:22, 23
tshimuenekelu tshia tshintu kayi ku a bungi mu buloba ebu, nue-
tshionso, tshimfuanyi tshia mulu- c 1Sm 5:4 nu benze bualu bubi, ne benze
me anyi tshia mukaji, a 17 tshi- d Dut 17:2, 3 lupingu lusonga d nansha lua mu-
mfuanyi tshia nyama kayi yonso 2Bk 17:16 shindu kayi, ne wewe muenze
Yhz 8:16 ˆ
wa pa buloba anyi tshimfuanyi bualu bubi ku mesu kua Yeho-
tshia nyunyi kayi yonso udi e Eks 19:5 wa Nzambi webe bua kumufii-
ubuuka muulu, b 18 tshimfuanyi f Mis 106:32 kisha munda, e 26 ndi ngangata
tshia tshintu kayi tshionso tshi- diulu ne buloba bu bantemu ku-
g Nom 20:12
di tshidikoka panshi, anyi tshi- Dut 31:1, 2 nudi lelu eu ne: kakuyi mpata
mfuanyi tshia mushipa kayi wo- nenujimine ne lukasa mu bulo-
ˆ h Dut 3:27
nso udi mu mayi adi pa buloba. c ba bunudi nusabukila Yadene
ˆ
19 Paudi ubandisha kabidi mesu i Eks 24:3 bua kuangata. Kanuakunenga-
ebe utangila mu diulu ne umona mu matuku a bungi to, kadi ne-
ˆ
dıba, ngondo, ne mitoto, musu- Mulongo 2
nubutudibue butubutu. f 27 Ye-
a Eks 20:4
mba wonso wa bintu bia mu howa neanutangalaje munkatshi
diulu, kabikusesuishi ne kubina- b Eks 24:17 mua bisamba; g anu bantu bake-
Dut 9:3
minyi ne kubitendeledi to. d Yeho- Eb 12:29
se ba kunudi ke bashala ne muo-
wa Nzambi webe mmubipeshe bi- yoh mu bisamba muikala Yehowa
c Eks 20:5
samba bionso bidi muinshi mua Eks 34:14
mua kuya nenu. 28 Kuoku aku
diulu. 20 Kadi nuenu nudi ba- Nom 25:11 nenutendelele nzambi ya mitshi
Luk 10:27
ntu badi Yehowa muangate ne ne ya mabue mienza ku bianza
mupatule mu tshikutu tshia kapia d Bal 18:30 bia bantu, i nzambi idi kayiyi mua
2Bk 21:1, 7
tshia kuenguluila tshiamu tshifii- kumona anyi kumvua anyi kudia
ke, mu Ejipitu, bua kuikala tshi- e 2Bk 17:16, 17 anyi kununkila.
samba tshiende1e yeye nkayende f Lew 18:24, 28 29 “Nuenu bakebe Yehowa
bu munudi lelu eu. Lew 26:27, 32 Nzambi wenu kuntu aku, neumu-
21 “Yehowa wakankuatshila g Dut 28:64 pete kakuyi mpata, j wewe mu-
Neh 1:8
tshiji bua bualu buenu, f yeye ku- mukebe ne muoyo webe wo-
ditshipa ne: meme tshiakusabu- h Dut 28:62 nso ne anyima1 webe yonso. k
ka Yadene anyi kubuela mu bulo- i Dut 28:15, 36 30 Pawikala mu dikenga dikole
ba buimpe budi Yehowa Nzambi Yel 16:13 ne malu onso aa owu makufiki-
Yhz 20:39 ˆ
webe ukupesha bu bumpia- le mu matuku a ku ndekelu, dıba
nyi. g 22 Bualu nemfuile mu bu- j 2Ku 15:4, 15 adi neupingane kudi Yehowa
ˆ
loba ebu; tshiakusabuka Yade- k Dut 30:1-3 Nzambi webe ne neuteleje dıyi
ne to, h kadi nuenu nenusabuke Dut 30:8-10 diende. l 31 Bualu Yehowa Nza-
1Bk 8:48, 49
ne nenuangate buloba buimpe Yel 29:13 mbi webe udi Nzambi wa luse. m
ebu. 23 Nudimuke bua kanupu Yoe 2:12 Kakukulekela anyi kukufikisha
muoyo tshipungidi tshia Yehowa l 2Ku 33:13 ku kabutu anyi kupua tshipungi-
Nzambi wenu tshivuaye mudie Neh 1:9 di tshivuaye muditshipe kudi ba-
nenu, i ne kanudienzedi lupingu m Eks 34:6 nkambua bebe muoyo to. n
lusonga, mmumue ne: tshimfua- Dut 30:3 32 “Mpindieu ebeja bua ma-
2Ku 30:9
nyi tshia tshintu kayi tshionso Neh 9:31 tuku a kale a kumpala kua tshi-
tshidi Yehowa Nzambi webe mu- Yes 54:7 kondo tshiebe, kumbukila ku
Yes 55:7
8
kuvuluka tshivua Yehowa Nza- “Udi ne bua kudimuka bua
ˆ Yos 24:12
ˆ
mbi webe muenzele Palo ne Ejipi- o Nom 14:9
kutumikila meyi onso andi
tu mujima, j 19 manyoka1 mako- p Dut 10:17
nkuambila lelu, bua nushale ne
ˆ 1Sm 4:7, 8
le avua mesu ebe mamone ne q Eks 23:30 muoyoi ne nuvulangane, nubuele
bimanyinu, ne bishima, k ne tshia- ne nuangate buloba buvua Yeho-
nza tshia bukole ne diboko diolola Mulongo 2 wa muditshipe bua kupesha ba-
bivua Yehowa Nzambi webe mu- a Dut 9:3 nkambua benu. j 2 Uvuluke nji-
kupatule nabi.l Ke tshienzela Ye- b Yos 10:24 la mule uvua Yehowa Nzambi
howa Nzambi webe bisamba bio- Yos 12:1
webe mukuendeshe mu tshipe-
nso biudi utshina. m 20 Yehowa c Eks 17:14
Mis 9:5 la bidimu ebi 40, k bua kukupue-
Nzambi webe neabatumine dite- d Dut 11:25 kesha ne kukuteta l bua kuma-
keshibua mu mikolo1 too ne pika- Yos 1:5
Lom 8:31 nya tshivua mu muoyo webe, m
la bantu bavua bashale n ne bavua e Yos 11:14 ˆ
ni uvua mua kulama meyi ende
basokome kumpala kuebe bajike. f Dut 12:3
ˆ anyi kubenga kualama. 3 Nu-
21 Kuikadi ne buowa bua bualu 1Ku 14:12
g Yes 30:22 nku yeye wakakupuekesha ne
buabu to, bualu Yehowa Nzambi h Dut 27:15 kukulekela ne nzala, n kukudisha
webe udi nebe, o Nzambi munene mana o auvua wewe kuyi muma-
ne udi ukemesha.p NSHAP. 8 nye nansha batatuebe kabayi ba-
22 “Yehowa Nzambi webe nei- i Nsu 3:1, 2 manye, bua kukuleja ne: muntu
pate bisamba ebi kumpala kue- j Gen 15:18
kena ne muoyo anu bua diampa
be ku kakese ku kakese ka- k Dut 2:7
nkayadi kadi udi ne muoyo bua
kuyi mpata.q Kabakukuanyishila l Eks 16:4 ˆ
Eks 20:20 dıyi dionso didi dipatuka mu-
bua kubijikija lukasa, bua nya- m Dut 13:3 kana mua Yehowa. p 4 Bilamba
ma ya luonji ya tshisuku kayiku- Nsu 17:3
n Eks 16:3 biuvua uvuala kabiakasunsuka,
7:16 1 Ku mua.: “kudia.” 2 Ku mua.: o Eks 16:31 nansha makasa ebe kaakuwula
ˆ
“Dısu diebe.” 7:19 1 Anyi “mateta.” p Mis 78:24 mu bidimu ebi 40. q 5 Udi mu-
Mat 4:4
7:20 1 Anyi pamuapa: “dipampakana; q Dut 29:5
manye bimpe mu muoyo webe
ditshina dikole.” Neh 9:21 ne: Yehowa Nzambi webe uvua
DUTELONOME 8:6–9:4 330
ˆ
ukubela anu mutu muntu ubela NSHAP. 8 buyi ne mayi. Yeye wakenza bua
ˆ
muanende. a a Nsu 3:12 mayi apatuke mu dibue dikole a
6 “Mpindieu udi ne bua kula- 1Ko 11:32 16 ne wakakudisha mana b mu
ˆ Eb 12:5-7
tshipela, avua batatuebe kaba-
ma meyi a Yehowa Nzambi webe Bua 3:19
paudi wendela mu njila yende yi bamanye, bua kukupueke-
b Eks 3:8
ne umutshina. 7 Bualu Yehowa Lew 26:4
sha c ne kukuteta bua kukua-
Nzambi webe udi uya nebe mu Dut 11:11, 12 mbuluisha mu matuku alonda. d
buloba buimpe, b buloba budi ne 17 Wewe mudiambile mu muo-
ˆ c Nom 13:23
yo webe ne: ‘Ndi mupete bubanji
tusulu tua mayi,1 mishimi ne
mpokolo2 bipueka mu tshibanda- d Yhz 20:6 ebu ku bukokeshi buanyi meme
banda ne mu buloba bua miku- ne ku bukole bua tshianza tshia-
ˆ
na, 8 buloba budi ne ntete ya e Dut 6:10-12 nyi meme,’ e 18 dıba adi uvulu-
´ ke ne: Yehowa Nzambi webe ke
ble, orje, mionji ya tumuma tua f Hos 13:6
mvinyo, mitshi ya mfigi, ne mi- udi ukupesha bukokeshi bua ku-
tshi ya bimuma bia grenade, c bu- g Dut 9:4 peta bubanji, f bua kukumbaja-
Dut 32:15
loba budi ne mafuta a olive ne ye tshipungidi tshiende tshivua-
buitshi, d 9 buloba buikala bia- h Mis 106:21 ye muditshipe kudi bankambua
kudia kabiyi mua kukepa ne bebe, anu mudibi lelu. g
i Dut 1:19
wewe kuyi ukengela tshintu, bu- Yel 2:6
19 “Wewe anu mupue Yehowa
loba budi ne mabue adi ne tshia- Nzambi webe muoyo ne mulonde
mu tshifiike ne ku mikuna yabu Mulongo 2 nzambi mikuabu, muyenzele mu-
nkuwumbuila tshiamu tshia mi- a Nom 20:11 dimu ne muyinamine, ndi nnu-
taku. jadikila lelu ne: nenujimine bu-
10 “Pawadia, wewe kukuta, b Eks 16:35 lelela. h 20 Anu bu bisamba bidi
udi ne bua kutumbisha Yehowa c Dut 8:2
Yehowa ubutula kumpala kuenu,
Nzambi webe bua buloba buimpe ke mushindu unuajimina, bua-
ˆ
budiye mukupeshe. e 11 Udi- d Eb 12:11 lu kanuakuteleja dıyi dia Yehowa
muke bua kupu Yehowa Nza- Nzambi wenu. i
e Hos 12:8
mbi webe muoyo upanga bua
ˆ
kulama meyi ende, mapangadi- f Mis 127:1
Hos 2:8
9 “Teleja, wewe Isalele, udi usa-
buka lelu Yadenej bua kunye-
ka ende, ne mikenji yende mi- nga buloba budi ne bisamba bi-
ˆ
funda bindi nkutumina d ıyi g Dut 7:12 nene ne bia bukole kukupita, k ne
lelu bua kuenza. 12 Paudi udia, bimenga binene bidi ne ngumbu
ukuta, wasa nzubu mimpe ne h Dut 4:25, 26
Dut 30:17, 18
miye too ne mu diulu,1l 2 ne ba-
usombamu, f 13 pikala ngombe Yos 23:12, 13 ntu banene bale, bana ba bena
yebe ne mikoko yebe bivulanga- Anaka, m baudi mumanye ne mu-
ne ne arjan ne or yebe milue ya i Dan 9:11, 12 mvue bamba bua bualu buabu ne:
bungi ne wewe muikale ne bi- ‘Nnganyi udi mua kukandamena
ntu bionso bia bungi, 14 kule- NSHAP. 9
bana ba Anaka?’ 3 Nunku uma-
kedi muoyo webe upeta lutambi- j Yos 4:19
nye lelu eu ne: Yehowa Nzambi
shi g ne ukusaka bua kupua k Dut 7:1 webe neasabuke kumpala kue-
Yehowa Nzambi webe muoyo, be.n Yeye nkapia kadi kabutula o
yeye uvua mukupatule mu bu- l Nom 13:28 ne neababutule. Neabatshimune
ˆ
loba bua Ejipitu, mu nzubu wa m Nom 13:33
mu mesu ebe bua ubipate1 luka-
bupika, h 15 yeye uvua mukupi- sa ne ubabutule, anu mudi Yeho-
tshishile mu tshipela tshinene, n Dut 1:30 wa mukulaye. p
ˆ
tshidi tshienza buowa, i tshikale Dut 20:4
Dut 31:3
4 “Pikala Yehowa Nzambi we-
ne nyoka ya lulengu ne tuminyi- be ne bua kubipata kumpa-
minyi, ne buloba bume budi ka- o Dut 4:24
Eb 12:29
9:1 1 Mmumue ne: bidi ne bimanu bile
ˆ
8:7 1 Anyi “tusulu tua mayi tua tshilonda p Eks 23:31
menemene. 9:3 1 Anyi “ubanyenge bu-
ˆ
nkoka.” 2 Anyi “mpokolo mile ya mayi.” Dut 7:23, 24 loba.”
331 DUTELONOME 9:5-19
la kuebe, kudiambidi mu muoyo NSHAP. 9 butuku au, Yehowa wakampesha
webe ne: ‘Yehowa mmulue na- a Dut 7:7, 8 mabue abidi, mabue a tshipu-
nyi bua kuangata buloba ebu Yhz 36:22 ngidi, 12 ne Yehowa wakanga-
bua buakane buanyi meme’ to. a b Gen 15:16 mbila ne: ‘Juka, pueka lukasa,
Kadi Yehowa udi wipata bi- Dut 12:31 bualu bantu bebe bauvua mu-
Dut 18:9, 12
samba ebi kumpala kuebe bua patule mu Ejipitu mbenze bualu
malu abi mabi. b 5 Kuena ubue- c Lew 18:25 bubi. a Mbasesuke ne lukasa luo-
la bua kuangata buloba ebu bua nso mu njila umvua mubatumi-
d Gen 13:14, 15 ˆ
buakane buebe anyi bua bulu- ne dıyi bua bobu kulonda. Mba-
Gen 17:1, 8
lame bua muoyo webe to. Kadi dienzele lupingu lua tshiamu.’1b
Yehowa Nzambi webe udi wipa- e Gen 26:3 13 Pashishe Yehowa wakanga-
ta bisamba ebi kumpala kuebe mbila ne: ‘Ndi mutangile bantu
f Gen 28:13
bua malu abi mabi, c ne bua ku- aba, ne mona! mbantu ba mutu
ˆ
kumbaja dıyi divua Yehowa mu- g Eks 34:9 mukole.1c 14 Lekela mbabutu-
ˆ
ditshipe kudi bankambua bebe Mis 78:8 le, njimije dına diabu muinshi
Abalahama, d Izaka, e ne Yakoba. f mua diulu, nkuvuije wewe tshi-
h Dut 9:22
6 Nunku umanye ne: Yehowa Mis 78:40 samba tshia bukole ne tshia ba-
Nzambi webe kena ukupesha Eb 3:16 ntu ba bungi kubapita.’ d
buloba buimpe ebu bua buika- i Eks 17:2 15 “Pashishe ngakakudimuka,
le buebe bualu udi muakane to, Nom 11:4 meme kutuluka ku mukuna pa-
bualu wewe udi tshisamba tshidi Nom 16:1, 2
vua mukuna utema kapia;e mabue
Nom 25:2, 3
ne mutu mukole.1g Dut 31:27 abidi a tshipungidi avua mu bia-
7 “Nuvuluke mushindu unu- nza bianyi bionso bibidi. f 16 Ke
j Eks 32:4, 10
vua bafiikishe Yehowa Nza- meme kutangila, kumona ne: nu-
mbi wenu munda mu tshipela, k Eks 24:12 vua benzele Yehowa Nzambi wenu
kanupu muoyo musangu na- Eks 31:18 mpekatu! Nuvua badienzele kana
Eks 32:16
nsha umue to. h Kumbukila ku ka ngombe ka tshiamu.1 Nuvua
dituku dinuvua bumbuke mu bu- l Eks 24:7 basesuke ne lukasa luonso mu nji-
loba bua Ejipitu too ne panu- ˆ
la uvua Yehowa munutumine dıyi
di bafike muaba eu nudi bato- m Eks 24:18
bua kulonda. g 17 Ke meme kua-
mbokele Yehowa. i 8 Nansha mu n Eks 19:19 ngata mabue abidi au, kuatuta pa-
Holeba nuvua bafiikishe Yehowa Dut 4:10-13 nshi ne bianza bianyi bionso bi-
munda, ne Yehowa uvua munu- ˆ
bidi, meme kuatayisha mu mesu
kuatshile tshiji tshikole, ukeba Mulongo 2 enu. h 18 Pashishe meme kutua
too ne kunubutula. j 9 Pamvua a Eks 32:7 mpala panshi kumpala kua Yeho-
mubande ku mukuna bua kua- wa, anu bu kumpala, munkatshi
b Eks 32:4
ngata mabue, k mabue a tshi- mua matuku 40, munya ne butu-
pungidi tshivua Yehowa mudie c Eks 32:9 ku. Tshiakadia biakudia, tshia-
nenu, l mvua mushale ku muku- ˆ
kanua mayii bualu bua mpekatu
na matuku 40, munya ne butu- d Eks 32:10 yonso inuvua benze panuvua be-
ku, m tshiyi ndia biakudia, tshiyi ˆ
ˆ e Eks 19:18 nze bualu bubi ku mesu kua
nnua mayi. 10 Pashishe Yeho- Yehowa ne bamufiikishe munda.
ˆ
wa Nzambi wakampesha mabue f Eks 32:15 19 Bualu mvua mumvue buowa
abidi avua mafunda ne munu wa bua tshiji tshikole tshivua Yeho-
g Eks 20:3, 4
Nzambi; pa mabue apu pavua wa munukuatshile, j ukeba too ne
ˆ
meyi onso avua Yehowa munua- h Eks 32:19 kunubutula. Kadi Yehowa waka-
mbile ku mukuna mu kapia ditu- nteleja musangu au kabidi. k
ku dia disangisha.1n 11 Ku nde- i Eks 34:28
kelu kua matuku 40 a munya ne 9:12 1 Anyi “lupingu lua tshiamu tshie-
j Eks 32:10
ngulula.” 9:13 1 Ku mua.: “badi ne
9:6 1 Ku mua.: “tshidi ne nshingu mumi- k Eks 32:11, 14
nshingu miumisha.” 9:16 1 Anyi “tshia-
sha.” 9:10 1 Anyi “tshisumbu.” Mis 106:23 mu tshiengulula.”
DUTELONOME 9:20–10:8 332
20 “Yehowa uvua mukuatshile NSHAP. 9 lu ntshisamba tshiebe ne mbantu
Alona tshiji tshikole, ukeba too a Eks 32:2, 21 bebe wewe nkayebe1a bauvua mu-
ne kumushipa, a kadi meme kulo- b Eks 32:4
patule ne bukole bua bungi ne di-
mbela Alona musangu au kabi- boko diebe diolola.’ b
10
di. 21 Pashishe meme kuanga- c Eks 32:20
“Tshikondo atshi Yeho-
ta tshintu tshibi tshinuvua benze, d Nom 11:3 wa wakangambila ne: ‘Di-
kana ka ngombe, b meme kukosha e Eks 17:7 songela mabue abidi a bue-
mu kapia; meme kukazaza, kuka- na a kumpala au, c ubande kundi
vingutula konso too ne pakasha- f Nom 11:4, 34
ku mukuna; udi ne bua kudie-
laku bukulakula anu bu lupuishi, g Nom 13:26 nzela kabidi mushete wa maba-
meme kuela lupuishi alu mu kasu- h Nom 14:3, 4 ya. 2 Nemfunde pa mabue au
lu kadi kapueka kafumina ku mu- ˆ
meyi avua pa mabue a ku-
kuna. c i Dut 1:32
Mis 106:24, 25 mpala auvua mutayishe au, ne
22 “Pashishe nuakajula kabi- Eb 3:19 udi ne bua kuateka mu mushe-
di Yehowa tshiji ku Tabela, d ku j Eks 34:28 te.’ 3 Nunku ngakenza mushe-
Masa, e ne ku Kibelota-hatawa. f te wa mabaya a mutshi wa muse-
ˆ
23 Ku Kadeshe-banea, g pavua Ye- k Eks 19:5
Mis 135:4
se, meme kusonga mabue abidi
howa munutume, muambe ne: a buena a kumpala, meme kuba-
‘Bandayi, nuangate buloba bu- l Eks 32:11
nda ku mukuna ne mabue abidi
nganupesha kakuyi mpata!’ nua-
ˆ m Eks 3:6 au mu tshianza tshianyi. d 4 Pa-
katombokela kabidi dıyi dia Ye- Eks 6:8
shishe yeye kufunda pa mabue
howa Nzambi wenu;h kanuakaleja
Dut 9:5 ˆ
au meyi avuaye mufunde ku-
ditabuja i kudiye ne kanuakamu- n Eks 32:31, 32 ˆ
mpala, e Meyi Dikumi,1 f avua
tumikila. 24 Nudi batombokele o Eks 32:12 Yehowa munuambile ku muku-
Yehowa katshia anu nganuma- Nom 14:15, 16
na mu kapia g dituku dia disa-
nya. ngisha;2h ne Yehowa wakaampe-
25 “Nunku ngakashala mutue Mulongo 2
sha. 5 Nunku ngakakudimuka,
mpala panshi kumpala kua Yeho- a 1Bk 8:51 meme kutuluka ku mukuna, i ku-
Neh 1:10
wa matuku 40, munya ne bu- teka mabue mu mushete umvua
tuku;j mvua mutue mpala pa- b Eks 6:6 muenze, muaba udiwu anu mu-
Dut 4:20, 34 ˆ
nshi mushindu au bualu Yehowa vua Yehowa muntumine dıyi bua
uvua muambe bua kunubutu- NSHAP. 10 kuenza.
la. 26 Ngakabanga kusengelela c Eks 34:1 6 “Pashishe bena Isalele ba-
Yehowa, ngamba ne: ‘Mukalenge ˆ
kumbuka ku Belota Bene-yakana
Mutambe Bunene Yehowa, kubu- d Eks 34:4
batangile ku Mosela. Alona wa-
tudi bantu bebe to. Mbantu bebe e Eks 32:15 kafuila kuntu aku ne bakamu-
wewe nkayebe1k bauvua mupiku- ˆ
f Eks 20:1 jiika; j muanende Eleaza wakaba-
le mu bunene buebe ne mupatu- Eks 34:28 nga kuenza mudimu wa buakuidi
le mu Ejipitu ne tshianza tshia Dut 4:13 pa muaba wende. k 7 Bakumbu-
bukole. l 27 Vuluka bena mudi- g Dut 4:36 ka kuntu aku batangile ku Gudu-
mu bebe Abalahama, Izaka, ne Dut 5:4 goda, bakumbuka kabidi ku Gu-
Yakoba. m Kutangidi mutu muko- h Eks 19:17 dugoda batangile ku Yotebata, l
le wa bantu aba, malu abu mabi, Dut 5:22 ˆ
buloba budi ne tusulu tua mayi1
ne mpekatu wabu to.n 28 Tshia- i Eks 34:29 tua bungi.
nana bantu ba mu buloba buu- j Nom 20:23, 24 8 “Tshikondo atshi Yehowa
di mutupatule badi mua kuamba Nom 33:31, 38 wakateka tshisa tshia Lewim ku
ne: “Yehowa kavua mukokeshe k Nom 20:28 luseke bua kuambula mushete wa
bua kuya nabu mu buloba bu- tshipungidi tshia Yehowa, n bua
vuaye mubalaye, ne bu muvuaye l Nom 33:33
kuimana kumpala kua Yehowa
mubakine, wakabapatula bua ku- m Nom 1:50
bashipa mu tshipela.” o 29 Bua- Nom 3:6 10:4 1 Anyi “Mikenji Dikumi.” 2 Anyi
Nom 8:14
“tshisumbu.” 10:7 1 Anyi “tusulu tua
ˆ
9:26, 29 1 Anyi “bumpianyi buebe.” n Nom 3:30, 31 mayi tua tshilonda nkoka.”
333 DUTELONOME 10:9–11:4
bua kumuenzela mudimu, ne bua NSHAP. 10 mbi wa banzambi a ne Mukale-
ˆ
kubenesha bantu mu dına die- a Nom 6:23-27 nge wa bakalenge, Nzambi mu-
nde, a anu mudibu benza too ne Dut 21:5 nene, wa bukole, ne wa kutshina,
2Ku 30:27
lelu eu. 9 Ke bualu kayi ki mba- udi kayi wenzela muntu nansha
b Nom 18:20, 24
peshe Lewi tshiende tshitupa Dut 18:1 umue malu ne kansungansunga b
anyi bumpianyi bu mudibu bape- c Eks 24:18 ne udi kayi witaba dikosa mishi-
she bana babu to. Yehowa ke bu- Eks 34:28 ku. 18 Udi ulumbuluila muana
mpianyi buende, anu muvua d Eks 32:14 udi kayi ne tatuende1 ne muka-
Yehowa Nzambi webe mumua- e Gen 15:18 ji mukamba, c ne mmunange mu-
mbile. b 10 Ngakashala ku mu- f Mik 6:8 ntu udi musombe buenyi, d umu-
kuna meme nkayanyi anu bu mu- pesha biakudia ne bia kuvuala.
g Dut 5:29
sangu wa kumpala, matuku 40, 19 Nuenu penu nudi ne bua ku-
h Dut 5:33
munya ne butuku, c ne Yehowa Yos 22:5 nanga muntu udi musombe bue-
wakanteleja kabidi musangu au. d i Dut 6:5 nyi, bualu nuvua penu basombe
Yehowa kavua musue kukubutu- Luk 10:27 buenyi mu buloba bua Ejipitu. e
la to. 11 Nunku Yehowa waka- j Dut 6:24 20 “Yehowa Nzambi webe ke
ngambila ne: ‘Pita kumpala kua k 1Ku 29:11 uudi ne bua kutshina, yeye ke
bantu aba, ne udilongolole bua Mis 24:1 uudi ne bua kuenzela mudimu, f
kuya, bua babuele ne bangate Mis 115:16
yeye ke uudi ne bua kulama-
buloba bumvua muditshipe kudi l Dut 4:37 ˆ
ta, ne mu dına diende ke mu-
bankambua babu bua kubape- m Dut 30:6
udi ne bua kuditshipa. 21 Yeye
sha.’ e n Eks 34:9 nkayende ke uudi ne bua kutu-
12 “Mpindieu, wewe Isalele, Dut 9:6
Dut 31:27 mbisha. g Yeye udi Nzambi webe
Yehowa Nzambi webe udi ukulo- udi mukuenzele malu mane-
mba tshinyi? f Udi ukulomba anu Mulongo 2 ne ne adi akemesha onso aa adi
bualu ebu: kutshina Yehowa Nza- ˆ
a Eks 18:11 mesu ebe madimuene. h 22 Ba-
mbi webe, g kuendela mu njila ye- 2Ku 2:5 nkambua bebe bavua bapueke
nde yonso, h kumunanga, kuenze- Mis 97:9
mu Ejipitu bantu1 70, i kadi
la Yehowa Nzambi webe mudimu b Bz 10:34
mpindieu Yehowa Nzambi webe
Lom 2:11
ne muoyo webe wonso ne anyi- mmukuvuije bungi bu bua mito-
ma1 webe yonso, i 13 ne kutu- c Mis 68:5
to ya mu diulu. j
ˆ Yak 1:27
mikila meyi a Yehowa ne mikenji
yende mifunda bindi nkutumina
ˆ
dıyi lelu eu bua kuenza bua dia-
d Lew 19:10
Dut 24:14
Mis 146:9
11 “Udi ne bua kunanga Yeho-
wa Nzambi webek ne kutu-
kalenga diebe wewe. j 14 Mona, e Eks 22:21
mikila misangu yonso malu adiye
diulu, nansha diulu dia mu diu- Lew 19:34 mukufundile bua kuenza, ne mi-
lu,1 ne buloba ne bionso bidipu f Luk 4:8 kenji yende mifunda, ne mapa-
ˆ
mbia Yehowa. k 15 Kadi Yehowa g Eks 15:2 ngadika ende ne meyi ende.
uvua musemene pabuipi ne ba- Bua 19:6 2 Nudi bamanye ne: lelu ndi nga-
nkambua benu nkayabu ne mu- h 2Sm 7:23 kula nenu, tshiena ngakula ne
baleje dinanga diende, ne mmu- i Gen 46:27 bana benu bavua kabayi bama-
nusungule nuenu, bana babu, l Eks 1:5 nye anyi bamone dinyoka dia
Bz 7:14
munkatshi mua bisamba bionso, kudi Yehowa Nzambi wenu, l bu-
j Gen 15:1, 5
anu bu munudi lelu eu. 16 Mpi-
nene buende, m tshianza tshiende
ndieu nudi ne bua kulengeja1 tshia bukole n ne diboko diende
NSHAP. 11
mioyo yenu m ne kulekela kuikala diolola. 3 Kabavua bamone bi-
k Dut 6:5
ne tshitunu2 nunku. n 17 Bualu Dut 10:12
manyinu biende ne malu ende bi-
Yehowa Nzambi wenu udi Nza-
ˆ
Mak 12:30 vuaye muenze mu Ejipitu kudi
ˆ
l Dut 8:5 Palo mukalenge wa Ejipitu ne mu
10:12 1 Tang. Diumv. 10:14 1 Anyi “diu- Eb 12:6 buloba buende bujima;o 4 anyi
lu dia muulu menemene.” 10:16 1 Ku m Dut 5:24 tshivuaye muenzele biluilu bia
mua.: “kutengula musoso wa.” 2 Ku Dut 9:26
mua.: “ne kanukoleshi kabidi nshi- n Eks 13:3 10:18 1 Anyi “muana wa nshiya.” 10:22
ngu yenu.” o Dut 4:34 1 Anyi “anyima.”
DUTELONOME 11:5-22 334
ˆ
mu Ejipitu, tubalu tua Palo ne NSHAP. 11 13 “Nuenu batumikile ne muo-
ˆ
matempu ende a mvita, bivuabu a Eks 14:23, 28 yo mujima meyi anyi andi nnutu-
ˆ ˆ
babuikile kudi mayi a Mbuu Mu- Eb 11:29 mina dıyi lelu bua kuenza ne
kunze pavuabu benda banulonda, banange Yehowa Nzambi wenu,
ne Yehowa wakababutula musa- b Nom 16:1, 32 bamuenzele mudimu ne muoyo
ngu umue bua kashidi.1a 5 Ka- wenu wonso ne anyima1 wenu
bavua bamone tshivuaye munue- c Dut 4:40 yonso, a 14 nendokeshile kabidi
nzele mu tshipela too ne munudi Nsu 3:1, 2 buloba buenu mvula mu tshiko-
bafike muaba eu, 6 anyi bamo- ndo tshiayi, mvula ya mbe-
ne tshivuaye muenzele Datana ne d Gen 13:14, 15 di ne mvula ya ndekelu,1 ne
Gen 26:3
Abilama, bana ba Eliaba muana Gen 28:13
neusangishe ntete yebe, mvi-
wa Lubena, pavua buloba buka- nyo webe mupiamupia ne mafuta
nguke ne bubamine pamue ne ba e Eks 3:8
ebe. b 15 Nentolueshe bisonsa
mu nzubu yabu ne ntenta yabu Yhz 20:6 mu mpata yebe bua bimuna bie-
ne tshintu tshionso tshivua ne be, ne neudie, neukute. c 16 Nu-
muoyo tshivua tshibalonde, mu f Dut 1:7 dimuke bua kanulekedi mioyo
ˆ
mesu mua bena Isalele bonso. b yenu isesuishibua ne bua kanute-
ˆ
7 Mesu enu mmadimuene malu g Dut 8:7
ndeledi nzambi mikuabu ne kanu-
manene onso avua Yehowa mue- yinaminyi. d 17 Tshianana tshiji
nze. Mulongo 2
tshia Yehowa netshinutemene, ne
ˆ
8 “Nudi ne bua kutumikila dı- a Dut 4:29
neakange diulu bua mvula kalo-
yi dionso dindi nnuambila lelu Dut 6:5 ki, e ne buloba kabuakumenesha
eu bua nulue ne bukole ne nu- Dut 10:12 bintu biabu ne nenujimine ne lu-
Mat 22:37
sabuke bua kubuela mu buloba kasa mu buloba buimpe budi Ye-
ne kubuangata, 9 ne bua nula- howa unupesha. f
ˆ
b Lew 26:4
le matuku a bungi c mu bulo- Dut 8:7-9
18 “Nudi ne bua kubueja meyi
ba buvua Yehowa muditshipe Dut 28:12 anyi aa mu mioyo yenu ne mu
Yel 14:22
bua kupesha bankambua benu anyima1 yenu, kuasuika ku tshia-
ne bana1 babu, d buloba budi ne nza tshienu bu divuluija, ne
mabele ne buitshi bia bungi. e c Dut 8:10 neikale bu mukaba pa mpala
10 “Buloba bunudi nuya bua yenu.2 g 19 Nualongeshe bana
kuangata kabuena bu buloba bua d Dut 8:19 benu, nubambilawu panudi ba-
Dut 29:18
Ejipitu munuvua bafume, munu- Eb 3:12
sombe mu nzubu yenu, panudi
vua nukuna ntete, nuyipandila nuenda mu njila, panudi nulala
ˆ ne panudi nubika. h 20 Uafunde
mayi ne dikasa,1 bienze bu budi- e Dut 28:15, 23
mi bua bisekiseki. 11 Kadi bu- 1Bk 8:35, 36 ku mabaya a mu nseke ya mu-
loba bunukadi pa kusabuka 2Ku 7:13, 14 shiku wa mbelu wa nzubu webe
bua kuangata mbuloba bua mi- ne ku biibi1 biebe, 21 bua nue-
kuna ne bibandabanda. f Budi bu- f Dut 8:19 nu ne bana benu nulale matu-
ˆ ku a bungi i mu buloba buvua
nua mayi adi afuma mu diulu; g
12 mbuloba budi Yehowa Nza- g Nsu 7:1-3 Yehowa muditshipe bua kupesha
ˆ bankambua benu, j matuku onso
mbi webe utabalela. Mesu a Ye-
howa Nzambi webe adi abutangi- h Dut 6:6-9
adi diulu pa mutu pa buloba.
la misangu yonso, kutuadijila ku Nsu 22:6 22 “Nuenu balame ne muo-
Ef 6:4 ˆ
mbangilu kua tshidimu too ne ku yo mujima dıyi dindi nnuambi-
ndekelu kua tshidimu. la edi ne baditumikile, bua kuna-
i Dut 4:40 nga Yehowa Nzambi wenu, k bua
11:4 1 Anyi “too ne lelu.” 11:9 1 Ku Nsu 4:10
mua.: “dimiinu.” 11:10 1 Anyi “nuyela 11:13, 18 1 Tang. Diumv. 11:14 1 Anyi
ˆ
mayi ne dikasa,” mmumue ne: kunyu- j Gen 13:14, 15 “mvula ya mu muvu wa automne ne
nguluja ne dikasa lukata ludi lunyungu- mvula ya mu muvu wa printemps.”
ˆ ˆ ˆ
luka ne mayi anyi kupandila mayi njila k Dut 6:5 11:18 2 Ku mua.: “pankatshi pa mesu
ne dikasa. Luk 10:27 enu.” 11:20 1 Anyi “biibi bia bimenga.”
335 DUTELONOME 11:23–12:8
ˆ
kuendela mu njila yende yonso NSHAP. 11 kutumikila meyi ne mikandu bio-
ne bua kumulamata, a 23 Yeho- a Dut 10:20 nso ne mapangadika onso bindi
wa neipate bisamba bionso ebi Dut 13:4
Yos 22:5
nteka kumpala kuenu lelu. a
ˆ
12
kumpala kuenu, b ne nenunyenge “Aa mmeyi ne mikandu
b Eks 23:28
buloba bua bisamba binene ne Yos 3:10 ne mapangadika binudi ne
bidi ne bantu ba bungi kunupi- bua kudimuka bua kutumikila
c Dut 7:1
ta. c 24 Muaba wonso udi dika- Dut 9:1, 5 matuku onso anudi ne muoyo mu
sa dienu didiata newulue wenu. d d Yos 14:9 buloba budi Yehowa Nzambi wa
Mukalu wenu newikale kumbuki- bankambua benu ne bua kunupe-
la ku tshipela too ne ku Leba- e Gen 15:18
Eks 23:31 sha bua buikale buenu. 2 Nudi
nona, kumbukila ku Musulu, ne bua kubutula miaba yonso
f Dut 7:24
musulu wa Pelata, too ne ku Yos 1:5 ivua bisamba binudi banyenge
mbuu wa ku ouest.1e 25 Muntu buloba bitendelela nzambi yabi
g Eks 23:27
nansha umue kakunukandamena Yos 2:9, 10 butubutu, b nansha pa mikuna mi-
to. f Yehowa Nzambi wenu nea- Yos 5:1
le, nansha pa mikuna mikese,
ˆ
tume buowa bukole ne ditshina h Dut 30:15 anyi muinshi mua mutshi wonso
bua bualu buenu mu buloba buo- i Dut 28:1, 2 udi musampile bikole. 3 Nudi
nso bunudi nuendela, g anu mu- Mis 19:8, 11
ne bua kupula bioshelu biabu, ku-
vuaye munulaye. j Lew 26:15, 16 bumbula makunji abu a tshijila, c
26 “Monayi, ndi nteka dibene- Yes 1:20
kuosha mitshi yabu ya tshijila1
sha ne mulawu kumpala kuenu k Dut 27:12, 13 mu kapia, ne kukosa mpingu mi-
lelu: h 27 dibenesha, nuenu ba- Yos 8:33, 34
songa ya nzambi yabu, d nujimija
ˆ ˆ
tumikile meyi a Yehowa Nzambi l Gen 12:6
mena ayi mene miaba ayi. e
ˆ
wenu andi nnutumina dıyi lelu m Yos 1:11 4 “Kanuena ne bua kutendele-
bua kuenza, i 28 ne mulawu,
ˆ la Yehowa Nzambi wenu mu-
nuenu babenge kutumikila meyi Mulongo 2 shindu au to. f 5 Kadi nukebe
a Yehowa Nzambi wenu j ne nue- a Dut 5:32 Yehowa Nzambi wenu muaba wo-
nu basesuke mu njila undi nnu- Dut 12:32
ˆ nso udiye usungula bua kujadi-
tumina dıyi lelu bua kulonda ne ˆ
ka dına diende ne muaba wende
nuenu balonde nzambi mikuabu NSHAP. 12
inuvua kanuyi bamanye. b Eks 34:13
wa kusombela munkatshi mua
bisa bienu bionso, ne nuye ku-
29 “Padi Yehowa Nzambi we- c Eks 23:24
ntu aku. g 6 Muaba au ke unudi
be ukubueja mu buloba buwi- d Dut 7:25 ne bua kuya ne milambu yenu ya
kala mua kuangata, udi ne bua
e Eks 23:13 kuosha, h milambu yenu mikua-
kuamba1 dibenesha ku mukuna Yos 23:7 bu, bia dikumi bienu, i mapa a ku
wa Gelizima ne kuela mulawu ku
mukuna wa Ebala. k 30 Kayena
f Lew 18:3 tshianza tshienu, j milambu yenu
Dut 12:31
dia muamua dia Yadene lua ku ya kukumbaja nayi mitshipu, mi-
ouest,1 mu buloba bua bena Ka-
g 2Ku 7:12 lambu yenu ya budisuile, k ne ba-
ˆ ˆ h Lew 1:3 nabute ba ngombe yenu ne ba
nana badi basombele mu Alaba,
bitangilangane ne Gilegala, ku- i Dut 14:22 mikoko yenu. l 7 Nuenu ne ba
mpenga kua mitshi minene ya mu nzubu yenu nudi ne bua ku-
j Nom 18:19
Mole anyi? l 31 Bualu nudi nu- Dut 12:11 diila kuntu aku kumpala kua Ye-
sabuka Yadene bua kubuela ne k 1Ku 29:9
howa Nzambi wenu m ne kusanka
kuangata buloba budi Yehowa Ezl 2:68 bua midimu yenu yonso, n bualu
Nzambi wenu unupesha. m Panu- l Dut 12:17 Yehowa Nzambi wenu mmunube-
di nubuangata ne nusombamu, Dut 15:19 neshe.
32 nudi ne bua kudimuka bua m Dut 15:19, 20 8 “Kanuena ne bua kuenza
n Lew 23:40
malu mutudi tuenza muaba eu
11:24 1 Mmumue ne: Mbuu Munene, Dut 12:12, 18 lelu, muntu yonso wenza tshio-
Mbuu wa Mediterane. 11:29 1 Anyi “ku- Dut 14:23, 26 nso tshidiye mumone tshimpe
ˆ Mis 32:11
fila.” 11:30 1 Anyi “kudi dıba dibuele- Mis 100:2
la.” Flp 4:4 12:3 1 Tang. Diumv.
DUTELONOME 12:9-23 336
ˆ
ku mesu kuende,1 9 bualu ka- NSHAP. 12 kanuena ne bua kudia mashi
nuena banji kubuela muaba wa a 1Bk 8:56 to; a neuapongolole panshi anu
ˆ
dikisha a ne mu bumpianyi budi 1Ku 23:25 bu mayi. b 17 Kabakukuanyishi-
Yehowa Nzambi webe ukupe- la bua kudiila tshia dikumi tshia
sha. 10 Panudi nusabuka Yade- b Yos 3:17
ntete yebe, tshia mvinyo webe
ne b ne nusomba mu buloba budi mupiamupia, tshia mafuta ebe,
c Dut 33:28
Yehowa Nzambi wenu unupesha 1Bk 4:25 banabute ba ngombe yebe ne mi-
bua buikale buenu, neanupeshe koko yebe, c milambu yebe yo-
kakuyi mpata dikisha bua bena d Dut 16:2 nso ya kukumbaja nayi mitshipu
lukuna benu bonso badi banu- Dut 26:2
yebe iudi ulaya, milambu yebe ya
nyunguluke, ne nenusombe ta- budisuile, anyi dipa dia ku tshia-
lalaa. c 11 Nenuye ne bintu bio- e Dut 14:22, 23
nza tshiebe mu bimenga bie-
nso bindi nnuambila muaba udi
f Dut 14:26
be1 to. 18 Neudie bintu ebi ku-
Yehowa Nzambi wenu usungula mpala kua Yehowa Nzambi webe
ˆ 1Bk 8:66
bua dına diende disombele: d mi- Neh 8:10 muaba wikala Yehowa Nzambi
lambu yenu ya kuosha, mila- webe mua kusungula, d wewe,
mbu yenu mikuabu, bia diku- g Nom 18:20, 24
Dut 10:9 muanebe wa balume, muanebe
mi bienu, e mapa a ku tshianza Dut 14:28, 29 wa bakaji, muena mudimu webe
tshienu, ne milambu yonso ya Yos 13:14
mulume ne mukaji, ne muena
kuditshipa nayi inudi nuditshipa Lewi udi musombele mu bime-
bua kupesha Yehowa. 12 Nenu- h Lew 17:3, 4
nga1 biebe; ne neusanke kumpa-
1Bk 12:28
sanke kumpala kua Yehowa Nza- la kua Yehowa Nzambi webe bua
mbi wenu, f nuenu, bana benu i 2Ku 7:12 midimu yebe yonso. 19 Udimu-
ba balume, bana benu ba baka- ke bua kulenguludi muena Lewi e
ji, bapika benu balume ne bakaji, j Dut 12:21 matuku onso audi usomba mu
ne muena Lewi udi mu bimenga1 buloba buebe.
bienu, bualu ki mbamupeshe Mulongo 2 20 “Padi Yehowa Nzambi we-
tshiende tshitupa anyi bumpia- a Gen 9:4 be udiundisha buloba buebe, f
nyi bu mudibu banupeshe nue- Lew 7:26
anu mudiye mukulaye, g wewe
nu to. g 13 Udimuke bua kufidi Lew 17:10
13
ne bua kuadia to. Udi ne bua b Gen 9:4 “Bikala muprofete anyi
kuapongolola panshi anu bu Lew 17:11, 14 muntu udi wamba malu a-
ˆ
mayi. c 25 Kuena ne bua kua- tshilualua ku diambuluisha dia bi-
dia, bua malu ende bimpe bue- lota mujuke munkatshi muebe ne
be wewe ne bua bana bebe balua c Lew 17:13
Dut 15:23 mukuleje tshimanyinu anyi tshi-
panyima pebe, bualu udi we- ntu tshidi tshileja bualu bue-
ˆ
nza tshidi tshimpe ku mesu kua nzeka matuku atshilualua, 2 ne
Yehowa. 26 Newangate anu bi- d Lew 17:11 tshimanyinu anyi tshintu tshi-
ntu biebe bia tshijila ne mi- di tshileja bualu buenzeka matu-
lambu yebe ya kukumbaja nayi ku atshilualua atshi tshikumbane
mitshipu paudi uya muaba wi- e Lew 4:29, 30
padiye ukuambila ne: ‘Tulonde
kala Yehowa ne bua kusungu- nzambi mikuabu,’ nzambi iudi
la. 27 Neufile kuntu aku mila- f Eks 23:23 kuyi mumanye, ‘ne tuyenzele mu-
mbu yebe ya kuosha, mmumue Mis 44:2 dimu,’ 3 kuena ne bua kuteleja
ne: munyinyi ne mashi, d pa Mis 78:55 ˆ
meyi a muprofete au anyi mulo-
tshioshelu tshia Yehowa Nzambi tshi wa bilota au to, c bualu Ye-
webe; neupongolole mashi a nya- g Dut 7:16 howa Nzambi wenu udi unuteta d
ma ya milambu yebe ku tshioshe- Mis 106:36 bua kumanya binuikala banange
lu e tshia Yehowa Nzambi webe, Yhz 20:28
Yehowa Nzambi wenu ne muoyo
kadi udi mua kudia munyinyi. wenu wonso, ne anyima1 wenu
28 “Udimuke bua kutumikila yonso. e 4 Yehowa Nzambi wenu
ˆ ˆ h Lew 18:3, 21
meyi onso andi nkutumina dıyi Lew 20:2 ke unudi ne bua kulonda, yeye
bua kuenza bua malu ikale anu Dut 18:10-12 ˆ
Yel 32:35
ke unudi ne bua kutshina, meyi
enda bimpe buebe wewe ne bua ende ke anudi ne bua kulama,
bana bebe balua panyima pebe, ˆ
Mulongo 2 dıyi diende ke dinudi ne bua kute-
bualu udi wenza tshidi tshimpe leja; yeye ke unudi ne bua kue-
ˆ a Yos 22:5
ne tshiakane ku mesu kua Yeho- nzela mudimu, ne yeye ke unudi
wa Nzambi webe. ne bua kulamata bikole. f 5 Kadi
29 “Padi Yehowa Nzambi we- b Dut 4:2 badi ne bua kushipa muprofete
be ubutula bisamba biudi ne bua Yos 1:7 au anyi mulotshi wa bilota aug
kunyenga buloba, f ne paudi uso- bualu mmukusake ku ditombo-
mba mu buloba buabi, 30 udi- NSHAP. 13 kela Yehowa Nzambi wenu uvua
muke bua kukuluki mu buteyi c Yes 8:19 munupatule mu buloba bua Ejipi-
Yel 27:9
biobi bimane kubutudibua ku- tu ne mukupikule mu nzubu wa
mpala kuebe. Kuebeji bua nza- bupika, bua kukumbusha mu nji-
mbi yabi, wamba ne: ‘Bisamba d Dut 8:2 la uvua Yehowa Nzambi webe mu-
ˆ
ebi bivua bitendelela nzambi kutumine dıyi bua kuendela. Udi
yabi mushindu kayi? Meme pa- ne bua kumbusha malu mabi mu-
nyi nengenze bia muomumue.’ g e Dut 6:5 nkatshi muebe. h
Dut 10:12
31 Kuena ne bua kuenzela Yeho- Mat 22:37 6 “Bikala muanenu wa balu-
wa Nzambi webe nunku, bualu me, muana wa mamuebe, anyi
bobu badi benzela nzambi yabu muanebe wa balume anyi mua-
malu mabi onso adi Yehowa mu- f Dut 10:20 nebe wa bakaji anyi mukajebe
kine, buoshila too ne nzambi uudi munange anyi mulunda
yabu bana babu ba balume ne webe wa pa muoyo1 mute-
g Dut 18:20
bana babu ba bakaji mu kapia. h te kukusesuisha mu musokoko
32 Tshionso tshindi nnutumina
h Dut 17:2, 3, 7 13:3 1 Tang. Diumv. 13:6 1 Anyi “mulu-
12:23 1 Anyi “anyima.” 1Ko 5:13 nda webe udi bu anyima webe wewe.”
DUTELONOME 13:7–14:7 338
wamba ne: ‘Tuye, tuenzele nza- NSHAP. 13 kapia, ne bintu biudi mupete ne-
mbi mikuabu mudimu,’ a nzambi a 1Bk 11:4 bikale bu mulambu mujima kudi
iudi wewe nansha bankambua 2Pt 2:1 Yehowa Nzambi webe. Tshime-
benu kanuyi bamanye, 7 mu nga atshi netshishale tshibundu
nzambi ya bisamba bionso bidi b Gal 1:8 kashidi. Kabakutshiasulula kabi-
binunyunguluke, nansha bidi pa- di nansha. 17 Tshianza tshie-
buipi nebe anyi bidi kule nebe, be katshiangatshi tshintu nansha
c Eks 22:20
kumbukila ku luseke lumue lua Eks 32:27 tshimue tshivua tshiteka ku luse-
buloba abu too ne ku luseke lu- Nom 25:5 ke bua kabutu,1a bua Yehowa
kuabu lua buloba abu, 8 kuena umbushe tshiji tshiende tshikole,
ne bua kumuitaba anyi kumute- d Dut 17:2, 3, 7 akufuile luse ne akumvuile, aku-
leja, b kuena nansha mua kumu- vudije anu muvuaye muditshipe
fuila luse, anyi kumumvuila pe- kudi bankambua bebe.b 18 Bua-
shi kumusokoka to; 9 kadi udi e Lew 20:2, 27 lu udi ne bua kutumikila1 Ye-
ne bua kumushipa kakuyi mpa- howa Nzambi webe paudi ulama
ta. c Tshianza tshiebe netshika- ˆ
f Dut 17:13 meyi ende onso andi nkutumina
le tshia kumpala bua kumushi- ˆ
1Tm 5:20 dıyi lelu bua kulama, bua kuenza
pa, ne bianza bia bantu bonso ˆ
malu makane ku mesu kua Yeho-
nebilonde pashishe. d 10 Udi ne g Dut 19:15 wa Nzambi webe. c
14
bua kumuasa mabue too ne pa- 1Tm 5:19
“Nudi bana ba Yehowa
diye ufua, e bualu mmukebe bua Nzambi wenu. Kanuditapi
kukumbusha kudi Yehowa Nza- h Dut 17:4, 5 nsalu d anyi kanukunguishi mu
mbi webe udi mukupatule mu 2Ku 28:6
mpala yenu1 bua muntu mufue
buloba bua Ejipitu, mu nzubu to. e 2 Bualu wewe udi tshisa-
wa bupika. 11 Nunku bena Isa- i Eks 22:20 mba tshia tshijila f kudi Yehowa
lele bonso nebumvue lumu elu, Nzambi webe, ne Yehowa mmu-
nebatshine, ne kabakuenza kabi- Mulongo 2 kusungule bua wikale tshisa-
di bualu bubi bua nunku munka- a Yos 6:18 mba tshiende, tshisamba tshie-
tshi muebe to. f nde tshia pa buatshi,1 munkatshi
12 “Wewe mumvue bamba mu mua bisamba bionso bidi panshi
tshimue tshia ku bimenga biebe b Gen 22:15, 17
Gen 26:3, 4 pa buloba. g
bidi Yehowa Nzambi webe ukupe- 3 “Kuena ne bua kudia tshi-
sha bua kusombela ne: 13 ‘Ba- ntu nansha tshimue tshidi tshi-
ntu tshianana mbajuke munka- c Dut 6:18
bi to. h 4 Nyama inudi mua ku-
tshi muebe bua kusesuisha bantu
dia nyoyi eyi: i ngombe, mukoko,
ba mu tshimenga tshiabu, bamba NSHAP. 14
mbuji, 5 ngulungu, kabuluku,
ne: “Tuyayi, tuenzele nzambi mi- d Lew 19:28
ntole, mbuji wa tshisuku, mbaji,
kuabu mudimu,” nzambi inudi ka-
mukoko wa tshisuku, ne mu-
nuyi bamanye,’ 14 udi ne bua e Lew 21:1, 5 koko wa ku mikuna. 6 Nudi
kutangila bualu abu, kukebulula
mua kudia nyama yonso udi
bimpe bimpe ne kuebeja;g bikala-
f Lew 19:2 ne bikono bipanduluke mu bitu-
bu bajadike ne: bualu bubi ebu Lew 20:26 pa bibidi ne udi upingajilula bi-
mbuenzeke munkatshi muebe bu- Dut 28:9
ntu mukana bua kubidia kabi-
lelela, 15 udi ne bua kushipa 1Pt 1:15
di. 7 Kadi kuena ne bua kudia
bantu ba mu tshimenga atshi ne
nyama idi ipingajilula bintu mu-
muele wa mvita kakuyi mpata. h g Eks 19:5, 6 kana bua kubidia kabidi anyi idi
Utshibutule i ne bintu bionso bidi- Dut 7:6
mu ku muele wa mvita, kusangi- 13:17 1 Anyi “tshivuija tshia tshijila ku
sha ne bimuna bidimu. 16 Pa- h Lew 11:43 mukandu.” 13:18 1 Anyi “kuteleja dıyi
ˆ
shishe neusangishe bintu bionso Lew 20:25 dia.” 14:1 1 Ku mua.: “kuenza dibala
biudi upeta mu tshimenga mua- Bz 10:14 ˆ
pankatshi pa mesu ebe.” 14:2 1 Anyi
ba wa tshinsangansanga, lua mu- “tshintu tshiende tshia mushinga mu-
nkatshi, ne neutue tshimenga i Lew 11:2, 3 kole.”
339 DUTELONOME 14:8-27
ne bikono bipanduluke idi ilonda NSHAP. 14 pesha muntu udi musombe bue-
eyi: kamelu, kalulu ka ditu, ne a Lew 11:4-8 nyi mu bimenga1 biebe, ne yeye
nsenji, bualu idi ipingajilula bi- udi mua kudia nyama au, anyi
ntu mukana bua kubidia kabidi badi mua kumusumbisha muntu
kadi kayena ne bikono bipandu- wa ku babende. Bualu wewe udi
luke to. Ki mmikumbane buenu tshisamba tshia tshijila kudi Ye-
nuenu to. a 8 Nansha ngulube, b Lew 11:9, 10 howa Nzambi webe.
bualu udi ne bikono bipandu- “Kuena ne bua kulambila kana
luke, kadi kena upingajilula bi- ka mbuji mu mabele a mamua-
ntu mukana bua kubidia kabidi ku to. a
to. Ki mmukumbane buenu nue- 22 “Kakuyi mpata udi ne bua
nu to. Kanuena ne bua kudia mu- c Lew 11:13-20 kufila tshia dikumi tshia bintu
nyinyi wayi anyi kulenga bitalu bionso bidi bikuama mu budimi
biayi. buebe ku tshidimu ku tshidimu. b
9 “Ku bintu bionso bidi ne 23 Neudiile tshia dikumi tshia
ˆ
muoyo mu mayi, nudi mua kudia ntete yebe, mvinyo webe mupia-
d Eks 22:31
ebi: Bintu bionso bidi ne bipepe Lew 17:15 mupia, mafuta ebe ne banabu-
ne misalala ne mabamba, nudi te ba ngombe yebe ne banabu-
mua kubidia. b 10 Kadi kanue- Mulongo 2 te ba mikoko yebe kumpala kua
na ne bua kudia tshintu na- a Eks 23:19 Yehowa Nzambi webe muaba udi-
nsha tshimue tshidi katshiyi ne ˆ
Eks 34:26 ye usungula bua dına diende
bipepe ne musalala anyi ne ma- disombele, c bua ulonge mua ku-
bamba. Ki ntshikumbane buenu tshina Yehowa Nzambi webe mi-
nuenu to. sangu yonso. d
11 “Nudi mua kudia nyunyi 24 “Kadi bikala njila mupi-
yonso udi mukezuke. 12 Kadi b Dut 12:11
Dut 26:12
te bule buebe wewe ne kuena
kanuena ne bua kudia nyu- ne mushindu wa kuya ne bintu
nyi eyi to: mukanku, mukanku bionso ebi muaba udi Yehowa
utu ukuata mishipa, tshimi- ˆ
Nzambi webe usungula bua dına
nyi tshifiike, c 13 kabemba, nku- diende dikale, e bualu muaba au
mbikumbi, tubemba tua mishi- c Dut 12:5, 17 udi kule ne muaba uudi mu-
ndu yonso, 14 bikololo bia Dut 15:19, 20
sombele (bualu Yehowa Nzambi
mishindu yonso, 15 nyunyi wa ˆ
webe neakubeneshe), 25 dıba
mfiondo, tshipungulu, musabula adi udi mua kubisumbisha ne
nkala, nyunyi ya mvulu ya mishi- kuya muaba wasungula Yehowa
ndu yonso, 16 kakutukutu, tshi- Nzambi webe ne makuta ebe
d Mis 111:10
kutukutu, dibata ditoke dia pa
ˆ au mu tshianza. 26 Pashishe
mayi, 17 mukuekue, tshiminyi, udi mua kutula makuta au bua
tshiowa,1 18 kasonga nyunyi, tshintu tshionso tshiudi musue:1
nyunyi ya tusonga mule ya mishi- ngombe, mikoko, mbuji, mvi-
ndu yonso, katodi, ne mudima. e Dut 12:5, 6 nyo ne maluvu makuabu makole,
19 Nansha bifukibua bia mishi- anyi tshintu tshionso tshidi tshi-
ndu yonso bidi ne masala bidi kusankisha;2 neudiile kuntu aku
bienda mu bisumbu1 ki mbiku- kumpala kua Yehowa Nzambi
mbane buenu nuenu to. Ki mbia webe ne neusanke, wewe ne ba
kudia to. 20 Nudi mua kudia f Dut 12:7 mu nzubu muebe. f 27 Kulengu-
tshifukibua tshikezuke tshionso Dut 26:11 ludi muena Lewi udi musombele
tshitu tshibuuka. Mis 100:2
mu bimenga biebe, g bualu ki
21 “Kanuena ne bua kudia mbamupeshe tshiende tshitupa
nyama nansha umue uvuabu ba-
sangane mufue. d Udi mua kumu- 14:21 1 Ku mua.: “biibi.” 14:26 1 Anyi
“tshidi anyima webe musue.” 2 Anyi
g Nom 18:21
14:17 1 Anyi “tshiokoso.” 14:19 1 Anyi 2Ku 31:4 “tshintu tshionso tshidi anyima webe
“bishi.” 1Ko 9:13 mua kukulomba.”
DUTELONOME 14:28–15:14 340
anyi bumpianyi bu mudibu baku- NSHAP. 14 kadi biobi kabiakukukokesha
peshe wewe to. a a Nom 18:20 wewe to.a
28 “Ku ndekelu kua bidimu bi- Dut 10:9 7 “Bikala muanenu mulue mu-
satu bionso, neupatule tshia di- b Dut 26:12 pele munkatshi muebe mu tshi-
kumi tshionso tshia bintu biebe mue tshia ku bimenga bidi
bia tshidimu atshi ne neutshite- c Eks 22:21 mu buloba budi Yehowa Nzambi
ˆ Dut 10:18
webe ukupesha, kukoleshi muo-
ke mu bimenga biebe.b 29 Dıba Yak 1:27
adi muena Lewi udibu kabayi ba- yo webe anyi kuikadi ne minu mi-
peshe tshiende tshitupa anyi bu- d Dut 15:10 kole kudi muanenu mupele to.b
mpianyi bu mudibu bakupeshe
Mis 41:1
Nsu 11:24 8 Bualu udi ne bua kumubului-
wewe, muntu udi musombe bue- Nsu 19:17 la tshianza tshiebe bikole c ne mu
Mal 3:10
nyi, muana udi kayi ne tatuende,1 Luk 6:35
mishindu yonso kumusombesha1
ne mukaji mukamba badi mu bi- tshionso tshidiye natshi dijinga
anyi tshidiye mupangile. 9 Udi-
menga biebe nebalue, nebadie NSHAP. 15
muke bua kuikadi ne lungenyi
bobu kukuta, c bua Yehowa Nza- e Lew 25:2
lubi elu mu muoyo webe, wa-
mbi webe akubeneshe mu malu mba ne: ‘Tshidimu tshia muanda
f Dut 31:10
onso audi wenza. d mutekete, tshidimu tshia dileke-
15 “Ku ndekelu kua bidimu
muanda mutekete bionso
g Eks 12:43
Dut 14:21
Dut 23:20
leela bantu mabanza, ntshiseme-
ne pabuipi,’ d ne upala muanenu
neulekeleele bantu mabanza.e mupele bintu, ubenga kumupe-
2 Dilekeleelangana edi nedikale h Dut 28:8
sha tshintu nansha tshimue. Yeye
nunku: Muntu yonso udi muso- i Yos 1:7, 8 mudile kudi Yehowa bua bualu
mbeshangane bintu nealekeleele Yes 1:19 buebe, newikale muenze mpeka-
mukuende dibanza divuaye mu- tu. e 10 Udi ne bua kumupesha
j Dut 28:12
buele. Kena ne bua kulomba bua ne muoyo mujima, f kuena1 ne
mukuende anyi muanabu amufu- bua kumupesha ne muoyo mu-
Mulongo 2
te to, bualu nebamanyishe dile- kuatshidile to, bualu ke tshi-
a Dut 28:13
keleelangana mabanza bua Yeho- 1Bk 4:24, 25 di Yehowa Nzambi webe ubene-
wa. f 3 Udi mua kulomba muntu shila bualu buonso buudi wenza
b Nsu 21:13 ne mudimu wonso uudi wenza. g
wa ku babende bua akufute, g Yak 2:15, 16
kadi udi ne bua kulekeleela mua- 1Yn 3:17 11 Bualu nekuikale anu bapele
nenu dibanza diebe dionso didi- mu buloba buebe. h Ke bualu kayi
c Lew 25:35 ˆ
ye nadi. 4 Kadi muntu nansha ndi nkutumina dıyi edi ne: ‘Udi
Nsu 19:17
umue wa munkatshi muebe kena Mat 5:42 ne bua kubuluila muanenu udi
Luk 6:34, 35 ukenga ne udi mupele tshianza
ne bua kulua mupele, bualu Ye- Gal 2:10
tshiebe bikole mu buloba buebe.’ i
howa neakubeneshe kakuyi mpa-
d Dut 15:1 12 “Bikalabu bakusumbishe
ta h mu buloba budi Yehowa Nza-
muanenu muena Ebelu mulume
mbi webe ukupesha bua buikale e Eks 22:22, 23 anyi mukaji, ne yeye mukuenze-
bumpianyi buebe, 5 kadi anu Dut 24:14, 15
le mudimu bidimu bisambombo,
ˆ Nsu 21:13
wewe mutumikile dıyi dia Yeho- nunku mu tshidimu tshia mua-
wa Nzambi webe ne muoyo umue f Bz 20:35
nda mutekete udi ne bua kumu-
ˆ 2Ko 9:7
ne mulame bimpe meyi onso 1Tm 6:18 lekela. j 13 Wewe mumulekele,
andi nkuambila lelu aa.i 6 Bua- Eb 13:16 kumulekedi uya bianza bitupu
lu Yehowa Nzambi webe neakube- to. 14 Udi ne bua kumupesha
g Dut 24:19
neshe anu mudiye mukulaye, ne Mis 41:1 ne muoyo umue ndambu wa bi-
neusombeshe1 bisamba bia bu- ntu mu mikoko yebe, mu bintu
ngi bintu, kadi wewe kuakuika- h Mat 26:11
bia muaba webe wa tshishipui-
la dijinga ne kusomba tshintu; j i Nsu 3:27 di, ne bia mu tshikaminu tshie-
neukokeshe bisamba bia bungi, Mat 5:42 be tshia mafuta ne tshia mvinyo.
Luk 12:33
14:29 1 Anyi “muana wa nshiya.” 15:6 j Eks 21:2 15:8 1 Anyi “kumusombesha ku tshieya.”
1 Anyi “neusombeshe ku tshieya.” Lew 25:39 15:10 1 Ku mua.: “muoyo webe kawena.”
341 DUTELONOME 15:15–16:8
Neumupeshe bilondeshile mudi NSHAP. 15 luku anyi ngulungu. a 23 Kadi
Yehowa Nzambi webe mukube- a Eks 21:5, 6 kuena ne bua kudia mashi ende
neshe. 15 Vuluka ne: wakalua to; b neuapongolole panshi anu
ˆ
mupika mu buloba bua Ejipitu ne b Eks 13:2 bu mayi. c
Eks 22:30
Yehowa Nzambi webe uvua mu-
kupikule. ˆ Ke bualu kayi ndi nku-
tumina dıyi bua kuenza nunku
Nom 3:13
Nom 18:15, 17 16 “Uvuluke ngondo wa Abi-
ba,1 ne wenze Pasaka bua
c Dut 12:5, 6 Yehowa Nzambi webe, d bua-
lelu. Dut 14:23 lu mu ngondo wa Abiba Yeho-
16 “Kadi yeye mukuambile Dut 16:11
wa Nzambi webe uvua mukupa-
ne: ‘Tshiakukushiya to,’ bu mudi- d Lew 22:20 tule mu Ejipitu butuku. e 2 Udi
ye mukunange wewe ne ba mu Dut 17:1 ne bua kulambula Yehowa Nza-
Mal 1:8
nzubu muebe, bualu uvua ne di- mbi webe mulambu wa Pasaka, f
ˆ Eb 9:14
sanka pavuaye kuebe, a 17 dıba muangatshila mu mikoko ne mu
adi newangate tshintu tshia ku- Mulongo 2 ngombe, g muaba udi Yehowa usu-
tubula natshi tumasoso, neutu- ˆ
a Dut 12:15
ngula bua dına diende disombe-
buile ditshi diende ku tshiibi, ne Dut 14:4, 5 le. 3 Kuena ne bua kuwudia
h
yeye neashale mupika webe ma- pamue ne bintu biela luevene to; i
tuku ende onso a muoyo. Ne- b Gen 9:4
Lew 7:26
neudie mampa kaayi mela lue-
wenze kabidi nanku bua mu- Bz 15:20, 29 vene, mampa a dikenga, matu-
pika webe mukaji. 18 Kumonyi ku muanda mutekete, bualu uvua
bu bualu bukole paudi umule- c Lew 17:10, 13
Dut 12:16
mupatuke mu Ejipitu lubilu lubi-
kela, uya ukushiya, bualu mudi- lu. j Wenze nunku bua wewe ku-
mu uvuaye mukuenzele munka- NSHAP. 16 vuluka dituku diuvua mupatuke
tshi mua bidimu bisambombo d Eks 12:14
mu buloba bua Ejipitu matuku
uvua mupite wa muntu udibu ba- Lew 23:5 ebe onso a muoyo. k 4 Kabena
ngate ku mudimu misangu ibidi, Nom 9:2 ne bua kukusangana ne lueve-
Nom 28:16
ne Yehowa Nzambi webe mmu- 1Ko 5:7 ne mu buloba buebe buonso mu-
kubeneshe mu malu onso avua nkatshi mua matuku muanda mu-
menzeke. e Eks 34:18 tekete, l anyi kuena mua kushiya
19 “Udi ne bua kujidila Yeho- f Mat 26:17
munyinyi nansha mukese uwala-
wa Nzambi webe muanabute yo- mbula dituku dia kumpala dilolo,
nso mulume wa ngombe yebe ne g Eks 12:5, 6 butuku bujima too ne mu dinda. m
wa mikoko yebe. b Kuena ne bua 2Ku 35:7
5 Kabakukuanyishila bua kula-
kuenza mudimu nansha umue h 1Bk 8:29 mbula mulambu wa Pasaka mu
ne banabute ba ngombe1 yebe, bimenga bionso tshianana bidi
anyi kukosa miosa ya bana- i Eks 13:3 Yehowa Nzambi webe ukupesha.
bute ba mikoko yebe. 20 Neu- Lew 23:6
Nom 28:17
6 Kadi neuwulambuile muaba
mudiile wewe ne ba mu nzu- 1Ko 5:8 udi Yehowa Nzambi webe usu-
ˆ
bu muebe kumpala kua Yehowa ngula bua dına diende disombele.
j Eks 12:33
Nzambi webe ku tshidimu ku Udi ne bua kulambula mulambu
tshidimu muaba wikala Yehowa k Eks 12:14 wa Pasaka ˆ ku dilolo diakamue
ne bua kusungula. c 21 Kadi bi- Eks 13:8, 9 padi dıba dibuela, n padi tshiko-
kalaye ne bulema, mmumue ne: l Eks 12:15
ndo tshia buena tshiuvua mu-
muikale utebuka, muikale ne Eks 13:7 patuke mu Ejipitu tshikumbana.
bufofo anyi ne bulema bukua- 7 Udi ne bua kuwosha ne ku-
m Eks 12:10 wudiila o muaba wasungula Yeho-
bu bubi, kuena ne bua kumula- Eks 34:25
mbula Yehowa Nzambi webe to. d wa Nzambi webe, p ne mu dinda
22 Udi ne bua kumudiila mu bi- n Eks 12:3, 6 udi mua kupingana ku ntenta
menga1 biebe, muntu udi muko- Nom 9:2, 3
Mat 26:19, 20
yebe. 8 Neudie mampa kaayi
ya nansha muntu udi mukezuke, mela luevene matuku asambo-
anu bu mudibu mua kudia kabu- o Eks 12:8 mbo, ne dituku dia muanda mute-
2Ku 35:13
kete nekuikale masangisha a pa
15:19 1 Ku mua.: “ngombe milume.” p Yne 2:13
15:22 1 Ku mua.: “biibi.” Yne 11:55 16:1 1 Tang. Tshis. B15.
DUTELONOME 16:9–17:1 342
buawu bua Yehowa Nzambi webe. NSHAP. 16 webe neabeneshe bintu biebe
Kuena ne bua kuenza mudimu a Eks 12:16 bionso bia pa madimi ne malu
nansha umue to.a Lew 23:8 onso audi wenza, a ne newikale
9 “Neubale mbingu muanda b Eks 23:16 anu ne disanka. b
mutekete. Neubange kubala mbi- Eks 34:22 16 “Misangu isatu ku tshidi-
Lew 23:15
ngu muanda mutekete eyi ku- mu bantu balume bebe bonso
mbukila ku tshikondo tshiudi c Nom 28:26 nebamueneke kumpala kua Ye-
ukosa ntete itshidi ku tukolakola howa Nzambi webe muaba udi-
d Dut 16:17 ye musungule: mu Tshibilu tshia
bua musangu wa kumpala.b 1Ko 16:2
10 Pashishe newenze Tshibilu 2Ko 8:12 Mampa kaayi mela Luevene, c mu
tshia Mbingu bua Yehowa Nza- Tshibilu tshia Mbingu d ne mu
e Dut 12:5-7 Tshibilu tshia Bitanda,1e ne mu-
mbi webe c ne mulambu wa bu-
disuile wa ku tshianza tshiebe f Eks 3:7 ntu nansha umue wa kudi-
uudi ufila bilondeshile mudi Ye- Dut 5:15 bu kamueneki kumpala kua Ye-
howa Nzambi webe ukubenesha. d howa bianza bitupu to. 17 Dipa
g Eks 23:16
11 Neusanke kumpala kua Yeho- Lew 23:34 didi muntu yonso ulua nadi di-
wa Nzambi webe, muaba udi Ye- Nom 29:12 kale dikumbanangane ne dibe-
Dut 31:10, 11
howa Nzambi webe usungula bua Yne 7:2
nesha didi Yehowa Nzambi webe
ˆ mukubeneshe nadi. f
dına diende disombele, wewe,
h Dut 12:12
muanebe wa balume, muanebe Neh 8:10, 17
18 “Neuteke balumbuluishig
wa bakaji, mupika webe mulu- Mbi 5:18 ne batangidi bua tshisa tshionso
me, mupika webe mukaji, muena mu bimenga bionso1 bidi Yehowa
i Lew 23:36, 40
Lewi udi mu bimenga1 biebe, mu- Neh 8:18 Nzambi webe ukupesha, ne badi
ntu udi musombe buenyi, muana ne bua kulumbuluisha bantu ne
udi kayi ne tatuende2 ne mukaji Mulongo 2 dilumbuluisha diakane. 19 Kue-
mukamba, badi munkatshi mue- a Dut 7:13 na ne bua kukonyangaja tshilu-
be. e 12 Vuluka ne: wakalua mu- Dut 28:8 mbu, h kuikala ne kansungansu-
Dut 30:16
pika mu Ejipitu, f nunku ulame nga, i anyi kuitaba dikosa mishiku,
ˆ bualu dikosa mishiku didi difofo-
meyi ne mikandu ebi ne ubitumi- b Flp 4:4 ˆ
kile. 1Ts 5:16 mija mesu a muena meji j ne diko-
ˆ
13 “Newenze Tshibilu tshia c Eks 23:14, 15
nyangaja meyi a muntu muakane.
Bitanda1g matuku muanda mute- 20 Ulonde buakane, anu buaka-
kete paudi usangisha bintu bia d Dut 16:10 ne nkayabu, k bua ushale ne muo-
muaba webe wa tshishipuidi, yo ne wangate buloba budi Yeho-
e Dut 16:13
ne bia mu tshikaminu tshiebe wa Nzambi webe ukupesha.
tshia mvinyo ne tshia mafuta. f 2Ko 8:12 21 “Kuena ne bua kukuna mu-
14 Usanke mu tshibilu tshie- tshi wa mushindu kayi wonso bua
g Eks 18:25, 26 wikale mutshi wa tshijila1l pabuipi
be, h wewe, muanebe wa balu- Dut 1:16
me, muanebe wa bakaji, mupi- 2Ku 19:4, 5 ne tshioshelu tshia Yehowa Nza-
ka webe mulume, mupika webe mbi webe tshiudi udiashila.
h Eks 23:2
mukaji, muena Lewi, muntu udi Lew 19:15
22 “Kuena nansha ne bua ku-
musombe buenyi, muana udi mu- dimanyikila dikunji dia tshijila, m
fuishe tatuende, ne mukaji mu- i Dut 1:17 tshintu tshidi Yehowa Nzambi
kamba, badi mu bimenga biebe. j Eks 23:8
webe ukina.
15 Newenze tshibilu i bua Yeho-
wa Nzambi webe matuku mua-
1Sm 12:3
Mbi 7:7 17 “Kuena ne bua kulambula
Yehowa Nzambi webe ngo-
nda mutekete muaba udi Yehowa k Mik 6:8 mbe mulume anyi mukoko bidi
usungula, bualu Yehowa Nzambi ne bulema kampanda anyi bidi
l Eks 34:13 kabiyi bimpe to, bualu mulambu
16:11 1 Ku mua.: “biibi.” 2 Anyi “muana
wa nshiya.” 16:13, 16 1 Anyi “Bisaasa m Eks 23:24
Lew 26:1 16:18 1 Ku mua.: “munda mua biibi bie-
bia kusombela bua matuku makese.” Dut 12:3 be bionso.” 16:21 1 Tang. Diumv.
343 DUTELONOME 17:2-18
au newikale mubi kumpala kua NSHAP. 17 la. a 9 Uye kudi bakuidi bena
Yehowa Nzambi webe. a a Lew 22:20 Lewi ne kudi mulumbuluishi b
2 “Fuanyikija ne: mbasanga- Dut 15:21
Mal 1:8
udi ulumbuluisha mu matuku
ne muntu mulume anyi muntu au, ubakuatshile tshilumbu, ne
mukaji munkatshi muebe, mu b Dut 4:23 bobu nebakuambile tshia kue-
tshimenga kayi tshionso tshidi
Dut 13:6-9
nza. c 10 Nunku udi ne bua kue-
Yehowa Nzambi webe ukupesha, c Dut 4:19 nza malu bilondeshile tshidibu
ˆ bakuambila muaba udi Yehowa
udi wenza malu mabi ku mesu d Dut 13:12-15
kua Yehowa Nzambi webe ne usungula. Udimuke bua kuenza
unyanga tshipungidi tshiende, b e Yne 7:51 malu bilondeshile bionso bidibu
3 ne muntu au udi usesuka ne bakuambila. 11 Udi ne bua kue-
f Dut 13:6, 10
utendelela nzambi mikuabu, uyi- nza malu bilondeshile mukenji
ˆ udibu bakuleje, ne bilondeshile
namina anyi winamina dıba anyi g Mat 18:16
Yne 8:17
ngondo anyi musumba wonso wa 1Tm 5:19
tshidibu bakuambile bua kue-
bintu bia mu diulu, c bualu bundi Eb 10:28 nza.d Kubengi tshiakuambilabu
ˆ bua kuenza, wenza tshia tshiana-
tshiyi mutume dıyi bua kuenza. d h Nom 35:30
4 Padibu bakuambila bualu abu Dut 19:15 na, uya ku dia balume anyi ku dia
ˆ bakaji to. e 12 Muntu udi wenza
anyi paudi ubumvua, dıba adi
i Dut 13:5
neukebulule bualu abu bimpe 1Ko 5:13
malu ne dikamakama, kayi utele-
menemene. Bobu bajadike bule- ja muakuidi udi wenzela Yehowa
lela e ne: bualu bubi ebu mbue- j Nom 35:11 Nzambi webe mudimu anyi kayi
nzeke mu Isalele, 5 udi ne bua uteleja mulumbuluishi, udi ne
kuya ne muntu mulume anyi mu- Mulongo 2 bua kufua. f Udi ne bua kumbusha
ˆ
ntu mukaji udi muenze bualu a Dut 12:5 malu mabi mu Isalele. g 13 Dıba
1Bk 3:16, 28
bubi ebu ku biibi bia tshimenga, adi bantu bonso nebumvue, ne-
Mis 122:2, 5 ˆ
ne badi ne bua kushipa muntu bikale ne buowa, ne kabakuenza
b 1Sm 7:15, 16 kabidi malu ne dikamakama to.h
mulume anyi muntu mukaji au
ne mabue. f 6 Badi ne bua ku- c Dut 19:17 14 “Paudi ubuela mu buloba
shipa muntu udi mukumbanyine Dut 21:5 budi Yehowa Nzambi webe uku-
lufu au anu ku bujadiki1 bua ba- d Mal 2:7 pesha, ubuangata ne usombamu,
ntemu babidi anyi bantemu ba- wewe muambe ne: ‘Nditekele mu-
e Dut 5:32 kalenge ku mutu kuanyi bu mudi
satu. g Kabena ne bua kumushi- Dut 12:32
pa ku bujadiki bua ntemu umue bisamba bionso bidi binnyungu-
ˆ
to. h 7 Bianza bia bantemu abu f Nsu 11:2 luke bienza,’i 15 dıba adi, kaku-
Eb 10:28
ke bikala bia kumpala bua ku- yi mpata neuteke mukalenge udi
banga kumushipa, ne bianza bia g Dut 13:5 Yehowa Nzambi webe usungula. j
1Ko 5:13
bantu bonso nebilonde pashishe. Neuteke mukalenge wa munka-
Udi ne bua kumbusha malu mabi h Dut 13:11 tshi mua bana benu. Mbakuka-
munkatshi muebe. i Dut 19:20 ndike bua kuditekela muntu wa
8 “Bikalaku kujuke tshilumbu i 1Sm 8:5, 20 ku babende udi kayi muanenu ku
tshidi tshipite bukole bua kutshi- 1Sm 10:19 mutu kuebe. 16 Kadi yeye kena
kosa mu tshimue tshia ku bime- j 1Sm 9:17
ne bua kudikebela tubalu tua bu-
nga biebe, nansha tshiotshi tshi- 1Sm 10:24 ngi k anyi kupingaja bantu mu Eji-
kale tshilumbu tshidi tshitangila 1Sm 16:12, 13 pitu bua kupetaye tubalu tupite
diela mashi panshi, j anyi mu- k Dut 20:1 bungi, l bualu Yehowa uvua mu-
ntu yeye mulue kufunda mukua- 2Sm 8:4 nuambile ne: ‘Kanuena ne bua
Mis 20:7
bu, anyi mbenze bualu kampa- Nsu 21:31
kupinganyina kabidi mu njila eu
nda bua tshikisu, anyi bilumbu to.’ 17 Kena nansha ne bua ku-
l Yes 31:1 sela bakaji ba bungi, bua muoyo
bikuabu bia bantu bakokangana,
neujuke, wewe kuya muaba udi m 1Bk 11:1-3 wende kawulu kupambuka;m anyi
Yehowa Nzambi webe usungu- Neh 13:26 kena ne bua kupeta arjan ne or
n Yob 31:24, 28
bia bungi menemene to. n 18 Pa-
17:6 1 Ku mua.: “mukana.” 1Tm 6:9 diye usomba mu nkuasa wa
DUTELONOME 17:19–18:16 344
bukalenge buende, yeye udi ne NSHAP. 17 vuaye usombela a ne yeye1 musue
bua kudifundila mukanda,1 ute- a Dut 31:9, 26 kuya muaba udi Yehowa usungu-
ntulamu Mikenji eyi, uyitentula 2Bk 22:8 la,2b 7 yeye udi mua kuenza
ˆ
mu mukanda udi bakuidi bena b 2Ku 34:18 mudimu kuntu aku mu dına dia
Lewi nawu. a c Mis 1:2 Yehowa Nzambi wende anu mudi
19 “Neashale nawu, ne yeye Mis 119:97 bana babu bonso bena Lewi
udi ne bua kuwubala matuku badi bimane kuntu aku kumpala
ende onso a muoyo, b bua alonge NSHAP. 18 kua Yehowa benza. c 8 Neapete
bua kutshina Yehowa Nzambi d Nom 18:20, 24 tshiende tshitupa tshia biakudia
ˆ Dut 10:9
wende ne alame meyi onso a mu Yos 13:14, 33 tshia muomumue ne tshiabu, d
ˆ
Mikenji eyi ne meyi ne mikandu 1Ko 9:13 kusakidila ku bintu bidiye upeta
ebi pa kubitumikila. c 20 Nunku e Eks 23:19 ku disumbisha bintu bia banka-
Nom 18:8, 12
muoyo wende kawakudibandisha 2Ku 31:4 mbua bende.
ku mutu kua bana babu ne kaku-
ˆ
Neh 12:44 9 “Paudi ubuela mu buloba
sesuka ku dıyi edi bua kuya ku f Eks 28:1 budi Yehowa Nzambi webe uku-
dia balume anyi ku dia bakaji Nom 3:10
pesha, kuena ne bua kulonga
Dut 10:8
bua ashale matuku a bungi mu bua kuidikija bilele bibi meneme-
bukalenge buende, yeye ne bana
Mulongo 2 ne bia bisamba abi to. e 10 Ka-
bende munkatshi mua Isalele. bena ne bua kusangana munka-
a Nom 35:2
20
bu nebamubikidishe, nebamufile Nom 35:33
2Sm 21:1 “Wewe muye ku mvita bua
mu tshianza tshia musombuedi kuluangana ne bena luku-
wa mashi, ne udi ne bua kufua. a c Dut 27:17 na bebe ne mumone ne: tuba-
13 Kuena1 ne bua kumumvuila lu tuabu ne makalu abu a mvita
luse to, ne udi ne bua kumbusha d Nom 35:30 ne basalayi babu mbipite biebe
mu Isalele dipila dia kuela mashi Dut 17:6
ku bungi, kubatshinyi to, bualu
a bantu badi kabayi ne bualu pa- Yehowa Nzambi webe uvua mu-
nshi, b bua malu ebe ende bimpe. e Mat 18:16
kupatule mu buloba bua Ejipi-
Yne 8:17
14 “Paudi upeta bumpianyi 2Ko 13:1 tu udi nebe. d 2 Panudi nukeba
buebe mu buloba budi Yeho- 1Tm 5:19
kuya ku mvita, muakuidi nea-
wa Nzambi webe ukupesha bua ˆ
f Eks 23:1
lue bua kuambila bantu dıyi. e
buikale buebe, kuena ne bua 3 Neabambile ne: ‘Telejayi nue-
1Bk 21:13
kutentemuna tshimanyinu tshia ˆ
Mak 14:56 nu bena Isalele, nukadi pa ku-
mukalu wa mukuebe, c kutshiu- luangana ne bena lukuna benu.
mbusha muaba uvua bankambua g Dut 17:8, 9
Kanuteketshi ku muoyo to. Ka-
bebe bateke mikalu to. ˆ
nubatshinyi, kanuikadi ne buo-
15 “Ntemu umuepele kena h Dut 13:14
wa anyi kanuzakadi bua bualu
Dut 17:4
mua kupisha1 muntu mukuabu 2Ku 19:6 buabu to, 4 bualu Yehowa Nza-
bua tshilema anyi bua mpekatu mbi wenu udi uya nenu bua ku-
kampanda udiye muenze to.d i Nsu 19:5 nuluila mvita ne bena lukuna
Tshilumbu netshijadikibue anu benu ne bua kunupandisha.’ f
ku bujadiki2 bua bantemu babidi j Dut 21:20, 21
5 “Batangidi pabu nebambile
anyi ku bujadiki bua bantemu ba- Dut 24:7
bantu ne: ‘Nnganyi udi muiba-
satu. e 16 Bikala ntemu wa meji
1Ko 5:13
ke nzubu mupiamupia kadi kayi
mabi ujadika bualu bua mu-
Mulongo 2 muanji kumubanjija? Apingane
ntu ne umubanda mudiye mushi-
pe mikenji kampanda, f 17 ba-
a Dut 13:11 kuende. Tshianana udi mua
Dut 17:13
ntu babidi badi bakokangana abu 1Tm 5:20
kufua mu mvita ne muntu mu-
nebimane kumpala kua Yehowa, kuabu neamubanjije. 6 Nnga-
kua bakuidi ne kua balumbului- b Dut 19:13 nyi udi mudime mionji ya tumu-
shi bikala benza mudimu matu- ma tua mvinyo kadi kayi muanji
ku au. g 18 Balumbuluishi neba- c Eks 21:23-25 kupuola tumuma tuayi? Apinga-
londolole bualu abu bimpe, h ne
Lew 24:20 ne, aye kuende. Tshianana udi
Mat 5:38
bikala muntu udi ujadika bualu mua kufua mu mvita ne muntu
au muikale ntemu wa dishima ne mukuabu neabange kutupuola.
NSHAP. 20
mubande muanabu ne bualu bua 7 Nnganyi udi mubangile muka-
d Dut 3:22
dishima, 19 nenumuenzele anu Dut 31:6 ji kadi kayi muanji kumusela?
muvuaye ukeba kuenzela muana- Mis 20:7 Apingane, aye kuende. g Tshia-
Nsu 21:31
bu; i udi ne bua kumbusha malu nana udi mua kufua mu mvita
mabi munkatshi muebe. j 20 Ba- e Nom 31:6
ne muntu mukuabu neamusele.’
ntu badi bashale nebumvue ne 8 Batangidi nebakonke kabidi
ˆ ˆ
nebapete buowa, ne kabakuenza f Eks 14:14 bantu ne: ‘Nnganyi udi ne buowa
Yos 23:10 ne kayi ne muoyo mukole? h Api-
19:11 1 Anyi “anyima wende.” 19:13, 21 ngane kuende bua kalu kuteke-
ˆ
1 Ku mua.: “Dısu diebe kadiena.” 19:15 g Dut 24:5 sha bana babu ku muoyo anu bu
1 Ku mua.: “kujukila.” 2 Ku mua.: “mu-
kana.” h Bal 7:3 19:21 2 Anyi “anyima.”
347 DUTELONOME 20:9–21:5
yeye.’1a 9 Padi batangidi bajiki- NSHAP. 20 bua kulonda bilele biabu bibi me-
ja kuakula ne bantu, badi ne bua a Nom 13:33 nemene bidibu benzele nzambi
kuteka bamfumu ba basalayi bua Nom 14:1-3
Nom 32:9
yabu, banufikisha ku dienzela Ye-
kulombolabu bantu. Dut 1:28 howa Nzambi wenu mpekatu. a
10 “Paudi usemena pabuipi 19 “Wewe mutshintshimike
ne tshimenga kampanda bua ku- tshimenga bua kutshikuata ne
tshiela mvita, udi kabidi ne bua mutshiluishe matuku a bungi,
kuambila benamu malu adibu kuena ne bua kupula mitshi idi-
b Yos 11:19
ne bua kuenza bua kuikala mu mu ne kasuyi to. Udi mua ku-
ditalala. b 11 Benamu bobu ba- dia bimuma biayi, kadi kuena
ˆ
kuandamune ne meyi a ditalala ne bua kuyikosa to.b Bualu, udi
ne bakukanguile biibi, bantu bo- mua kutshintshimika mutshi wa
nso baudi usanganamu nebalue c Lew 25:44, 46 mu mpata bu muudi mua kutshi-
bebe bua ubenzeje midimu mi- Yos 9:22, 27
ntshimika muntu anyi? 20 Udi
kole ku bukole, ne nebakuenze- mua kupula anu mutshi uudi
le mudimu. c 12 Bobu babenge mumanye ne: kabatu bawudia to.
kulengejangana nebe, kadi balue Udi mua kuwukosa ne kuenza lu-
bua kuluangana nebe, neutshi- d 2Ku 14:13 pangu lua mitshi lunyunguluke
ntshimike tshimenga atshi, tshimenga tshidi tshikuela mvita,
13 ne Yehowa Nzambi webe nea- too ne paudi utshikuata.
tshifile mu tshianza tshiebe ka-
kuyi mpata, ne neushipe mu-
ntu mulume yonso ne muele wa e Yos 22:8
21 “Bobu basangane muntu
mushipa mu mpata mu bu-
loba budi Yehowa Nzambi webe
mvita. 14 Kadi bua bantu baka-
ukupesha bua buikale buebe,
ji, bana, bimuna ne bintu bio-
kadi kabayi bamanye muntu
nso bidi mu tshimenga, mmu-
uvua mumushipe, 2 bakulu ne
mue ne: bintu bionso biudi
f Yos 6:17 balumbuluishi bebec nebapatuke
unyengamu, udi mua kubianga- Yos 10:28
ta buebe wewe; d ne neudie bintu Yos 11:11
ne nebapime ntanta wa kumbu-
biudi unyenga bena lukuna bebe ka muaba udi tshitalu too ne
bidi Yehowa Nzambi webe mufi- ku bimenga bidi bitshinyungu-
le kuudi. e luke. 3 Pashishe bakulu ba mu
tshimenga tshidi pabuipi mene-
15 “Etshi ke tshiwenzela bi- g Dut 7:1 mene ne muaba udi tshitalu ne-
menga bionso bidi nebe kule me-
nemene bidi kabiyi bia munka- bangate mu tshisumbu tshia ngo-
Mulongo 2 mbe muana wa ngombe mukaji
tshi mua bimenga bia bisamba a Eks 34:15
bidi pabuipi nebe ebi. 16 Kadi Dut 7:4
udibu kabayi banji kuenza nende
mu bimenga bia bisamba ebi Yos 23:12, 13 mudimu, udi kayi muanji kukoka
bidi Yehowa Nzambi webe uku-
Yes 2:6
1Ko 5:6
mutshi wa tshikokedi, 4 ne ba-
pesha bu bumpianyi, kuena ne 1Ko 15:33 kulu ba mu tshimenga atshi ne-
bua kulekela tshintu nansha tshi- bapueke ne muana wa ngombe
mue tshidi tshipuyakana tshisha- au mu tshibandabanda1 tshidi ne
ˆ
la ne muoyo to.f 17 Kadi udi ne mayi adi apueka mudibu kabayi
bua kubibutula butubutu: bena banji kudima anyi kukuna ntete,
b Neh 9:25
ˆ ne nebatshibule nshingu wa mua-
Hiti, bena Amole, bena Kanana,
bena Pelizi, bena Hiwi, ne bena NSHAP. 21
na wa ngombe au mu tshibanda-
Yebuse, g anu mudi Yehowa Nza- c Dut 16:18
banda amu. d
ˆ 5 “Pashishe bakuidi, bena Le-
mbi webe mukutumine dıyi bua
kuenza; 18 bua kabanulongeshi wi, nebalue, bualu Yehowa Nza-
mbi webe mmubasungule bua
20:8 1 Anyi “kuenza bua muoyo wa bana
babu utekete bu wende.” d Nom 35:33 21:4 1 Anyi “kasulu ka tshilonda nkoka.”
DUTELONOME 21:6-23 348
kumuenzela mudimu, a bua kube- NSHAP. 21 kengesha to, bualu udi mumupue-
ˆ
nesha mu dına dia Yehowa. b Ne- a Eks 28:1 keshe milongo.
baleje mudibu ne bua kukosa tshi- 15 “Bikala muntu ne bakaji ba-
lumbu tshionso tshidi tshitangila b Nom 6:23-27 bidi, munange umue kupita mu-
dienzelangana malu ne tshikisu. c 1Ku 23:13 kuabu,1 ne bonso babidi mbamu-
6 Pashishe bakulu bonso ba mu lelele bana ba balume, kadi
tshimenga badi pabuipi meneme- c Dut 17:8, 9 muanabute muikale wa muka-
ne ne muaba udi tshitalu nebuo-
ˆ ji udiye kayi munange, a 16 di-
wele mayi ku bianza d pa mutu pa d Mis 26:6 tuku didiye upesha bana bende
muana wa ngombe uvuabu batshi- Mat 27:24 bumpianyi buende, kabakumua-
bule nshingu mu tshibandabanda, nyishila bua kuangata muana wa
7 ne nebambe ne: ‘Bianza bietu e 2Sm 7:23 mukaji udiye munange bu mua-
kabivua biele mashi aa panshi ne nabute wende pamutu pa mua-
ˆ
mesu etu kaavua mamone muvua- f Yes 26:21 na wa mukaji udiye kayi munange,
bu baele panshi to. 8 Yehowa, Yel 26:15 udi muanabute. 17 Neangate
kubadidi tshisamba tshiebe tshia muana wa mukaji udiye kayi mu-
Isalele tshiuvua mupikule tshile- g Nom 31:9 nange bu muanabute wende, nea-
Dut 20:13, 14
ma etshi to, e ne kulekedi bua dipi- mupeshe bitupa bibidi bia bintu
la bua mashi a muntu udi kayi ne bionso bidiye nabi, bualu muana
h Nom 20:29
bualu dishala mu tshisamba tshie- au ke ntuadijilu wa bukole bue-
ˆ Dut 34:8
be tshia Isalele.’ f Dıba adi kaba- nde bua kulela. Yeye ke udi ne bu-
kubabadila dibanza dia mashi to. i Dut 24:1
kenji bua kuikala muanabute. b
9 Mushindu eu ke uwumbusha di- 18 “Bikala muntu ne muana
pila dia mashi a muntu udi kayi Mulongo 2 udi ne tshitunu ne muikale nto-
ne bualu munkatshi muebe paudi mboji, muana au kayi utumikila
ˆ a Gen 29:30, 33
wenza tshidi tshiakane ku mesu tatuende anyi mamuende, c ne
kua Yehowa. mbatete bua kumubela kadi yeye
b Gen 25:31
10 “Wewe muye ku mvita bua 2Ku 21:3 udi ubenga kubateleja, d 19 ta-
kuluangana ne bena lukuna bebe tuende ne mamuende nebamu-
ne Yehowa Nzambi webe yeye mu- c Eks 20:12 kuate, nebaye nende kudi bakulu
kutshimuinabu, wewe mubakua- Dut 27:16 ku tshiibi tshia tshimenga tshia-
te, g 11 ne wewe mumone mukaji Nsu 1:8
Ef 6:1
bu, 20 nebambile bakulu ba mu
mulenga udi ukusankisha munka- tshimenga tshiabu ne: ‘Muanetu
tshi mua bantu baudi mukuate eu udi ne tshitunu, udi ntomboji,
d Dut 8:5
ne wewe musue kumuangata bu Nsu 13:24 ne udi ubenga kututumikila.
mukajebe, 12 udi mua kulua ne- Nsu 19:18 Mmuena lumpukusu e ne mmu-
nde mu nzubu muebe. Pashishe Nsu 23:13
Eb 12:9
kuatshiki wa maluvu.’ f 21 Pashi-
neakungule mutu wende, neakose she bantu bonso ba mu tshime-
nzadi yende, 13 neumbushe bi- e Nsu 28:7
nga tshiabu badi ne bua kumuasa
lamba biende bivuabu bamukua- mabue too ne padiye ufua. Nunku
te nabi, ne neasombe mu nzu- udi ne bua kumbusha malu mabi
f Lom 13:13
bu muebe. Neadile tatuende ne 1Ko 6:10 munkatshi muebe, ne Isalele mu-
mamuende ngondo mujima, h pa- Ef 5:18 jima neumvue ne neatshine.g
shishe udi mua kusangila ne- 22 “Bikala muntu muenze
nde; neulue bayende ne yeye nea- g Dut 13:10, 11 mpekatu udi mukumbanyine tshi-
lue mukajebe. 14 Kadi yeye kayi bawu tshia lufu, bobu bamushipeh
ˆ
mukusankishe, dıba adi udi mua h Nom 25:5 ne wewe mumukudike ku mutshi, i
kumulekela aye i konso kudiye 23 tshitalu tshiende katshiena ne
musue.1 Kadi kuena mua kumu- i Yos 10:26 bua kushala butuku bujima ku
sumbisha ku makuta anyi kumu- Bz 10:39 mutshi aku to. j Kadi wenze mue-
21:14 1 Anyi “bilondeshile anyima we- j Yos 8:29 21:15 1 Ku mua.: “bakaji babidi, umue
nde.” Yne 19:31 munangibue ne mukuabu mukinyibue.”
349 DUTELONOME 22:1-17
be muonso bua kumujiika dituku NSHAP. 21 wewe, ne bua ulale matuku a bu-
adi, bualu muntu udibu bakudike a Gal 3:13 ngi.
ku mutshi mmuntu muela mula- 8 “Wewe muibake nzubu mu-
wu kudi Nzambi, a ne kuena ne bua piamupia, udi ne bua kuibaka ka-
kunyanga buloba buebe budi Ye- bidi katshibumba ku mutu kua
howa Nzambi webe ukupesha bu nzubu webe, a bua kukebedi nzu-
bumpianyi to.b b Nom 35:34 bu webe dibanza dia mashi, bua-
22 “Wewe mumone ngombe lu muntu udi mua kukulukaku.
wa muanenu anyi muko- NSHAP. 22 9 “Kuena ne bua kukuna ma-
ko wende mupambuke, kuleke- c Eks 23:4 miinu a mishindu ibidi mu budi-
di nyama au ku bukole to. c Mu mi buebe bua tumuma tua mvi-
nyo to. b Tshianana nebanyenge
mishindu yonso udi ne bua kuya
bintu bionso biapatuka ku ma-
nende kudi muanenu. 2 Kadi
miinu audi ukuna ne bionso bia-
bikala muanenu kayi musombe- d Mat 7:12 patula budimi bua tumuma tua
le pabuipi nebe anyi kuyi mumu- mvinyo bua kubifila muaba mu-
manye, udi ne bua kuya ne nya- nsantu.
ma au kumbelu kuebe, ne nyama 10 “Kuena ne bua kudima ne
au neashale kuebe too ne padi ngombe ne mpunda popamue to.c
ˆ
muanenu umukeba. Dıba adi e Eks 23:5 11 “Kuena ne bua kuvuala
neumupingajilaye. d 3 Ke tshiu- Lew 19:18
tshilamba tshienza ne miosa ya
Luk 10:27
di ne bua kuenza ne mpunda we- Gal 6:10 mikoko ne line bisambakane to. d
nde, ne tshilamba tshiende, ne 12 “Udi ne bua kuenza tubu-
tshintu tshionso tshidi muanenu lu tua manda tulembelele ku ma-
mujimije tshiudi muangule. Kue- tumba anayi a tshilamba tshiudi
na ne bua kutshilekela to. uvuala. e
4 “Wewe mumone mpunda wa f Lew 22:28
13 “Muntu yeye musele muka-
Mis 145:9
muanenu anyi ngombe wende Nsu 12:10 ji ne musangile nende, kadi pa-
mudishinde mu njila, kuena ne Mat 10:29
shishe mulue kumukina,1 14 ne
bua kumulekela ku bukole to. Mu udi umubanda ne bualu bubi ne
mishindu yonso udi ne bua ku- Mulongo 2
umunyangila lumu, wamba ne:
muambuluisha bua kujula nyama a 2Sm 11:2 ‘Ndi musele mukaji eu, kadi pa-
Bz 10:9
wende.e mvua musangile nende, tshiena
5 “Muntu mukaji kena ne bua musangane tshijadiki tshia mu-
kuvuala bilamba bia muntu mu- tshivuaye kamama,’ 15 tatue-
lume, nansha muntu mulume pe- nde ne mamuende wa nsongakaji
nde kena ne bua kuvuala bila- b Lew 19:19 nebafile bijadiki bia muvua nso-
mba bia muntu mukaji to. Bualu ngakaji muikale kamama kudi ba-
muntu yonso udi wenza nunku kulu ku tshiibi tshia tshimenga.
mmuntu mubi kumpala kua Ye- 16 Tatuende wa nsongakaji nea-
howa Nzambi webe. mbile bakulu ne: ‘Mvua mufile
6 “Wewe musangane disua dia c Nsu 12:10 muananyi wa bakaji kudi mu-
nyunyi mu njila dikale ne tuana ntu eu bua ikale mukajende,
anyi ne mayi, nansha diodi dika- kadi yeye mmumukine1 17 ne
udi umubanda ne bualu bubi wa-
le ku mutshi anyi panshi, ne ma-
mba ne: “Ndi musangane ne:
muatu mmusombe pa tuana anyi
d Lew 19:19 muanebe wa bakaji katshivua
pa mayi, kuena ne bua kukuata ne tshijadiki tshia mutshivuaye
mamuatu pamue ne tuana tuende kamama to.” Mpindieu tshijadi-
to.f 7 Mu mishindu yonso udi ki tshia mutshivua muananyi wa
ne bua kulekelela mamuatu, kadi
udi mua kukuata tuana. Enza nu- e Nom 15:38 22:13 1 Anyi “pashishe umubenga.”
nku bua malu ende bimpe buebe Mat 23:2, 5 22:16 1 Anyi “mmumubenge.”
DUTELONOME 22:18–23:2 350
bakaji kamama ntshiotshi etshi.’ NSHAP. 22 bua kumbusha malu mabi mu-
Pashishe nebabalule tshilamba a Eks 18:21 nkatshi muebe.
kumpala kua bakulu ba tshime- Dut 1:13
Dut 16:18
25 “Kadi bikala muntu mu-
nga. 18 Bakulu ba tshimenga a sambakene ne nsongakaji udibu
nebakuate muntu au, nebamu- babangile mu mpata, ne muntu
nyoke. b 19 Nebamukosele tshi- b Dut 25:2 au yeye mumupite makanda ne
bawu tshia nshekele1 lukama ya Nsu 10:13 mulale nende, muntu uvua mu-
Nsu 19:29
arjan ne nebayipeshe tatuende lale nende au udi ne bua kufua
wa nsongakaji, bualu muntu au yeye nkayende, 26 kadi kuena
mmunyange lumu lua nsongakaji c Mal 2:16
ne bua kuenzela nsongakaji bua-
wa mu Isalele utshivua kamama; c lu nansha bumue to. Nsongakaji
neatungunuke ne kuikala mu- ki mmuenze mpekatu udi muku-
kajende. Kabakumuanyishila bua d Eb 13:4 mbanyine lufu to. Bualu ebu
kumubenga matuku ende onso a budi muomumue ne bua mu-
muoyo to. ntu udi ubunda mukuende ne
20 “Kadi bikala bualu budibu e Lew 21:9 umushipa.1 a 27 Bualu muntu
babanda nabu nsongakaji buika- au uvua musambakene nende
le bulelela, ne kakuena tshijadi- mu mpata, ne nsongakaji udibu
ˆ
ki tshia ne: utshivua kamama, f Lew 11:45 babangile uvua muele dıyi, kadi
21 nebaye ne nsongakaji ku mu- 1Ko 5:13 kakuvua muntu uvua mua kumu-
shiku wa mbelu wa nzubu wa ta- sungila to.
tuende, ne bantu ba mu tshime- g Gen 20:3
28 “Bikala muntu musamba-
nga tshiabu nebamuase mabue Eks 20:14 kene ne nsongakaji utshidi ka-
too ne padiye ufua, bualu mmue- Lew 20:10 mama udibu kabayi banji kuba-
1Ko 6:9, 10
nze bualu bua bundu d mu Isale- 1Ko 6:18 ngila, mumukuate, mulale nende,
le, muendele masandi1 mu nzu- ne bobu babakuate, b 29 muntu
bu mua tatuende. e Nunku udi ne uvua mulale nende udi ne bua
bua kumbusha malu mabi mu- h Lew 20:10 kupesha tatuende wa nsongakaji
nkatshi muebe. f Dut 5:18
1Ts 4:3, 6
au nshekele 50 ya arjan, ne nso-
22 “Bobu basangane muntu Eb 13:4 ngakaji nealue mukajende. c Bu
mulume mulale ne mukaji wa be- muvua muntu au mufuishe nso-
nde, bubidi buabu badi ne bua Mulongo 2 ngakaji eu bundu, kabakumua-
kufua, mulume uvua mulale ne a Gen 4:8 nyishila bua kumubenga matuku
mukaji, ne mukaji muine.g Nunku Nom 35:20, 21 ende onso a muoyo to.
Yak 2:11
udi ne bua kumbusha malu mabi 30 “Muntu nansha umue kena
mu Isalele. ne bua kuangata mukaji wa ta-
23 “Bikalabu babangile nso- b Gen 34:2, 5 tuende, bua kalu kufuisha tatue-
ngakaji utshidi kamama kudi nde bundu.1d
muntu kampanda, ne muntu mu-
kuabu yeye musambakene nende c Gen 34:11, 12
Eks 22:16
23 “Muntu nansha umue udi-
bu batungule padibu ba-
mu tshimenga ne mulale nende, boze mipesa yende anyi udibu
24 nudi ne bua kuya nabu bo- bakose mubidi wende wa bu-
nso babidi ku tshiibi tshia tshi- d Lew 18:8
ntu bulume kena mua kubuela
menga atshi, ne kubasa mabue Lew 20:11 mu tshisumbu tshia Yehowa to. e
too ne padibu bafua, kuasa nso-
ˆ
Dut 27:20 2 “Muana nansha umue udibu
1Ko 5:1
ngakaji bualu kavua muele dıyi balele mu bundumba kena mua
mu tshimenga, ne mulume au kubuela mu tshisumbu tshia Ye-
NSHAP. 23
bualu uvua mufuishe mukaji wa howa to. f Muntu nansha umue
e Lew 21:18, 20
mukuende bundu. h Nunku udi ne Yes 56:4, 5 wa mu ndelanganyi yende kena
22:19 1 Nshekele uvua ne grame 11,4. 22:26 1 Anyi “umushipa, anyima.”
Tang. Tshis. B14. 22:21 1 Anyi “bundu- f Eks 20:14 22:30 1 Ku mua.: “kubulula tshilamba
mba.” Lew 20:10 tshia tatuende.”
351 DUTELONOME 23:3-20
mua kubuela mu tshisumbu NSHAP. 23 kuya. 13 Udi ne bua kuikala
tshia Yehowa, too ne ku tshipu- a Neh 13:1, 2 ne kakasu mu bintu biebe. Pau-
ngu tshia dikumi. di uzonzoma pambelu pa tshitu-
3 “Muena Amona anyi mue- b Bal 11:18 dilu, udi ne bua kumbula naku
na Moaba kena mua kubuela mu tshina ne pashishe kubuikila bu-
tshisumbu tshia Yehowa to. a Mu- c Nom 22:6 nyawu buebe. 14 Bualu Yeho-
ntu nansha umue wa mu ndela- Yos 24:9 wa Nzambi webe udi wendaka-
nganyi yabu kena mua kubuela na mu tshitudilu tshiebe a bua
mu tshisumbu tshia Yehowa na- d Nom 22:35 kukusungila ne bua kufila bena
nsha kakese, too ne ku tshi- lukuna bebe mu tshianza tshie-
pungu tshia dikumi, 4 bualu e Nom 23:11, 25
Nom 24:10
be; tshitudilu tshiebe tshidi ne
kabavua banuambuluishe ne bia- bua kuikala tshia tshijila, b bua
ˆ kamonyi tshintu tshibi munka-
kudia ne mayi panuvua mu njila f Dut 7:7, 8
b
nufuma mu Ejipitu, ne bualu tshi muebe ne yeye kabengi kuya
ˆ nebe.
bavua
ˆ bafute Balama muana wa g 2Sm 8:2
Beo wa ku Petole wa mu Mezo- 2Sm 12:31 15 “Kuena ne bua kupingaja
potamia bua kukuela mulawu.1c mupika mu bianza bia mfumue-
5 Kadi Yehowa Nzambi webe wa- h Gen 25:25, 26 nde padiye unyema mfumuende,
ˆ
kabenga kuteleja Balama. d Kadi Gen 36:1
Nom 20:14
ulua kuudi. 16 Yeye udi mua
Yehowa Nzambi webe wakashi- kusomba munkatshi muebe mua-
ntulula mulawu kuluawu dibene- i Gen 46:6
ba wonso udiye usungula mu
sha buebe wewe, e bualu Yehowa Lew 19:34 tshimue tshia ku bimenga biebe,
Nzambi webe uvua mukunange. f Mis 105:23 muaba wonso udiye musue. Kue-
6 Kuena ne bua kukeba disanka na ne bua kumukengesha to. c
diabu anyi diakalenga diabu ma- j 1Sm 21:5
2Sm 11:11
17 “Muana wa bakaji nansha
tuku ebe onso a muoyo to. g umue wa mu Isalele kena mua
7 “Kuena ne bua kukina mue- k Lew 15:16 kulua ndumba wa ku ntempelo, d
na Edome to, bualu mmuanenu. h anyi muana wa balume nansha
“Kuena ne bua kukina muena l Lew 15:31 umue wa mu Isalele kena mua
Ejipitu to, bualu wewe uvua mu- kulua ndumba wa ku ntempelo
sombe buenyi mu ditunga diabu. i Mulongo 2 to. e 18 Kuena ne bua kulua ne
8 Bana babu ba mu tshipungu a Lew 26:12
difutu didibu bafute mukaji wa
tshisatu badibu balela badi mua ndumba anyi difutu didibu ba-
kubuela mu tshisumbu tshia Ye- b 1Pt 1:16
fute ndumba mulume1 mu nzu-
howa. bu wa Yehowa Nzambi webe bua
9 “Paudi muase tshitudilu c Eks 22:21
kukumbaja mutshipu kampanda,
bua kuluisha bena lukuna bebe, bualu mafutu onso abidi aa
udi ne bua kudilama ku tshintu d Lew 19:29
ntshintu tshibi kumpala kua Ye-
tshionso tshidi tshibi.1j 10 Bi- Lew 21:9 howa Nzambi webe.
kala muntu mulue mukoya bua- 19 “Kuena ne bua kufutshisha
lu mmuele bilume butuku, k udi e 1Bk 14:24 muanenu tshia kasombela, f na-
2Bk 23:7 nsha tshia kasombela bua maku-
ne bua kuya pambelu pa tshitu-
dilu, kayi upingana mu tshitudi- ta, bua biakudia, anyi bua tshi-
f Eks 22:25
lu to. 11 Padi dilolo dikumba- Lew 25:36, 37
ntu tshionso tshidibu mua
ˆ kulombela tshia kasombela.
na, neowe mayi, ne pashishe Neh 5:10
udi mua kupingana mu tshitudi- Mis 15:5 20 Udi mua kufutshisha muntu
ˆ
lu padi dıba dibuela. l 12 Wewe wa ku babende tshia kasombe-
g Dut 15:6 la, g kadi kuena mua kufutshisha
udi ne bua kusungula muaba wa
kusesukila1 pambelu pa tshitu- muanenu tshia kasombela to, h
h Nsu 28:8 bua Yehowa Nzambi webe akube-
dilu, muaba au ke uudi ne bua
neshe mu midimu yebe yonso mu
23:4 1 Anyi “kukujingila diakabi.” 23:9 i Dut 15:4
Dut 15:7, 10
buloba buudi uya bua kuangata. i
1 Anyi “tshidi mua kukunyanga.” 23:12 Nsu 19:17
1 Mmumue ne: nkumba. Luk 6:34, 35 23:18 1 Ku mua.: “mbua.”
DUTELONOME 23:21–24:11 352
21 “Wewe muenze mutshipu NSHAP. 23 mpala kua Yehowa. Kuena ne bua
kudi Yehowa Nzambi webe, a kuji- a Bal 11:30, 31 kubueja mpekatu mu buloba budi
ngakanyi bua kuwukumbaja to. b 1Sm 1:11 Yehowa Nzambi webe ukupesha
Bualu Yehowa Nzambi webe nea- bu bumpianyi to.
kulombawu bulelela; tshianana b Yna 2:9 5 “Padi muntu utshiselelaku,
netshikale mpekatu kuudi wewe kena mua kubuela mu tshilui-
kuyi muwukumbaje. c 22 Kadi c Mbi 5:4, 6 lu anyi kabena mua kumupesha
wewe mudikande bua kuenza majitu makuabu to. Neenze tshi-
mutshipu, kuakuikala ne dipi- d Mbi 5:5 dimu tshijima kabayi bamupesha
la dia mpekatu to. d 23 Udi ne majitu, ne neashale kuende bua
ˆ
bua kukumbaja dıyi dia ku mishi- e Nom 30:2 kusankisha mukajende. a
ku yebe, e ne udi ne bua kuenza Mis 15:4
6 “Muntu nansha umue kena
Nsu 20:25
bualu budi mukana muebe mudi- mua kukuata dibue dia kupele-
tshipe bu mulambu wa budisuile la anyi dibue dia mpelu didi pa
f Bal 11:35
kudi Yehowa Nzambi webe. f 1Sm 14:24 mutu padi bu tshieya tshia tshi-
24 “Wewe mubuele mu budi- Mat 5:33
ntu tshisomba1 to, b bualu udi
mi bua tumuma tua mvinyo bua ukuata tshintu tshidi tshipetesha
mukuebe, udi mua kudia tumu- g Mat 6:11 muntu biakudia2 bu tshieya.
Lom 13:10
ma bungi bukumbane bua kuma- 7 “Bobu basangane muntu
na nzala yebe,1 kadi kuena mua mukuate muanabu1 muena Isale-
kuela tumuma nansha tukese mu h Mat 12:1
Luk 6:1 le ku bukole, mumukengeshe ne
tshintu tshiebe tshia kuambuila mumupane, c muntu udi mukua-
bintu to. g NSHAP. 24 tangane au udi ne bua kufua. d
25 “Wewe mubuele mu budi- i Mat 5:31, 32 Udi ne bua kumbusha malu mabi
mi bua mukuebe butshidi ne nte- ˆ
Mak 10:4, 11
munkatshi muebe. e
te ku tukolakola, udi mua kutula 8 “Padi disama dia nsudi1 di-
miepu ikadi mikole ne tshianza j Mal 2:16
budika, nudimuke bikole bua
tshiebe, kadi kuena mua kuela Mat 1:19
kuenza malu onso ikala bakuidi
Mat 19:3-8
muele mu ntete ya mukuebe to. h
bena Lewi ne bua kunuambila
24 “Bikala mulume musele
mukaji kadi kena umusa-
k Lew 21:7
bua kuenza. f Nudimuke bua kue-
nza malu anu mumvua mubatu-
ˆ
nkisha bualu mmumusangane ne Mulongo 2 mine dıyi. 9 Nuvuluke tshivua
bualu bubi, udi ne bua kumu- a Dut 20:7 Yehowa Nzambi wenu muenzele
fundila mukanda wa kushipa Nsu 5:18 ˆ
Mıyama mu njila panuvua nufu-
nawu dibaka, i kumupeshawu, Mbi 9:9
ma mu Ejipitu. g
ne kumuipata kumbelu kuende. j 10 “Wewe musombeshe mu-
2 Yeye mumane kumbuka ku- b Eks 22:26, 27
kuebe tshintu kayi tshionso, h
mbelu kuende, udi mua kuya, ne kuena ne bua kubuela mu nzubu
kulua mukaji wa muntu mukua- c Gen 37:28
muende bua kudiangatshila tshi-
bu. k 3 Bikala mulume muibidi Gen 40:15
ntu tshidiye ufila bu tshieya to.
mumukine1 ne mumufundile mu-
d Eks 21:16 11 Newimanyine pambelu, ne
kanda wa kushipa nawu diba-
muntu uuvua musombeshe tshi-
ka, mumupeshawu ne mumuipa-
te kumbelu kuende, anyi bikala e Dut 19:18, 19
Dut 21:20, 21 24:6 1 Anyi “bu tshintu tshikuata luko-
mulume muibidi uvua mumusele le.” 2 Anyi “ukuata muoyo wa muntu;
mufue, 4 kabakuanyishila baye- ukuata anyima.” 24:7 1 Anyi “anyima
f Lew 13:2, 15
nde wa kumpala uvua mumuipa- ˆ
Mak 1:44 wa.” 24:8 1 Muaku wa mu tshiena Ebelu
te au bua kumupingaja kabidi bu Luk 17:14 udibu bakudimune ne: “nsudi” udi mua
mukajende bobu bamane kumu- kumvuija bintu bia bungi ne udi mua ku-
nyanga, bualu mbualu bubi ku- g Nom 12:10, 15 konga masama a pa dikoba mashilashi-
langane a tshiambu. Udi kabidi mua ku-
23:24 1 Anyi “bua anyima webe.” 24:3 h Dut 15:7, 8 konga amue masama atubu basangana
1 Anyi “mumubenge.” Nsu 3:27 ku bilamba ne mu nzubu.
353 DUTELONOME 24:12–25:5
ntu nealue kuudi pambelu ne NSHAP. 24 mbu tshia bintu muoyo mu budi-
tshintu tshidiye ufila bu tshieya. a Yob 24:9, 10 mi, kupinganyi bua kutshiangata
12 Bikala muntu au mu lutatu, to. Netshishale bua muntu udi
kuena ne bua kulala ne tshintu b Eks 22:26, 27 musombe buenyi, bua muana udi
tshivuaye mufile bu tshieya mu mufuishe tatuende ne bua muka-
bianza biebe to. a 13 Mu mishi- c Lew 25:39, 43 ji mukamba, a bua Yehowa Nza-
Nsu 14:31
ndu yonso neumupingajile tshi- mbi webe akubeneshe mu malu
ntu tshidiye mufile bu tshieya onso audi wenza. b
ˆ d Lew 19:13
diakamue padi dıba dibuela, ne Yel 22:13 20 “Paudi ututa ku mutshi
yeye nealale ne tshilamba tshie- Mat 20:8
webe wa olive, kuena ne bua ku-
nde, b neakubeneshe; ne Yehowa pingana bua kututa kabidi ma-
e Nsu 22:22, 23
Nzambi webe neakubadile bualu Yak 5:4 tamba awu to. Tumuma tudi tu-
abu bu buakane. shala netushale bua muntu udi
14 “Kuena ne bua kudia mu- f 2Ku 25:3, 4 musombe buenyi, bua muana udi
ntu muangata ku mudimu udi mu mufuishe tatuende ne bua muka-
lutatu ne udi mupele bintu to, na- g Yhz 18:20 ji mukamba. c
nsha yeye muikale muanenu anyi 21 “Paudi upuola tumuma tua
muntu musombe buenyi mu bu- h Eks 22:21, 22 mvinyo mu budimi buebe bua tu-
loba buebe, mu bimenga1 biebe.c muma tua mvinyo, kuena ne bua
15 Udi ne bua kumupesha difu- i Eks 22:26, 27
kupingana bua kupuola tudi tu-
tu diende anu dituku adi, d ku- shale to. Netushale bua muntu
ˆ j Dut 5:15
mpala kua dıba kubuela, bualu udi musombe buenyi, bua mua-
udi mu lutatu ne difutu diende na udi mufuishe tatuende, ne
adi didi dikuatshisha muoyo1 we- Mulongo 2
bua mukaji mukamba. 22 Vulu-
nde. Tshianana neadidile Yehowa a Lew 19:9
Lew 23:22 ka ne: wakalua mupika mu bulo-
bua bualu buebe ne newikale ne Lut 2:16 ba bua Ejipitu. Ke bualu kayi ndi
dipila dia mpekatu. e Mis 41:1 ˆ
nkutumina dıyi bua kuenza nu-
16 “Kabena ne bua kushipa nku.
b Dut 15:7, 10
25
batatu bua malu adi bana babu Nsu 11:24 “Padi tshilumbu tshijuka
benza, ne kabena ne bua kushi- Nsu 19:17
pankatshi pa bantu babidi,
Luk 6:38
pa bana bua malu adi batatuabu 2Ko 9:6 badi mua kuya kumpala kua ba-
benza to. f Badi ne bua kushipa 1Yn 3:17
lumbuluishi, d nebabalumbului-
muntu yonso anu bua mpekatu she ne nebabingishe udi muaka-
wende yeye nkayende. g c Lew 19:10
ne ne nebapishe udi mubi. e
17 “Kuena ne bua kukonya- Dut 26:13
2 Bikalabi bilomba bua kututa
ngaja tshilumbu tshia muntu udi muntu udi mubi, f mulumbului-
NSHAP. 25
musombe buenyi anyi tshia mua- shi neamuladike panshi ne neba-
d Dut 16:18 ˆ
na udi kayi ne tatuende,1h ne Dut 17:8, 9 mutute mu mesu muende. Bungi
kuena ne bua kukuata tshila- Dut 19:16, 17
bua mfimbu nebuikale bilonde-
mba tshia mukaji mukamba bu shile bubi bua bualu budiye mue-
tshieya tshia tshintu tshisomba2 e Eks 23:6
2Ku 19:6 nze. 3 Yeye udi mua kumututa
to. i 18 Vuluka ne: wakalua mu- Nsu 17:15 mfimbu too ne ku 40, g kadi kapi-
pika mu Ejipitu ne Yehowa Nza- Nsu 31:9
tshishi to. Yeye mutungunuke ne
mbi webe uvua mukupikulamu. j kumututa mfimbu ya bungi ku-
ˆ f Nsu 10:13
Ke bualu kayi ndi nkutumina dıyi Nsu 20:30 pita eyi, muanenu neafuishibue
bua kuenza nunku. Nsu 26:3 ˆ
bundu ku mesu kuebe.
19 “Paudi upuola bintu mu bu- Luk 12:48
Eb 2:2 4 “Kuena ne bua kusuika
dimi buebe, wewe mupue tshisu-
mbanga ya ngombe padiye ushi-
24:14 1 Ku mua.: “biibi.” 24:15 1 Anyi
g 2Ko 11:24 pula ntete to. h
“anyima.” 24:17 1 Anyi “muana wa 5 “Bikala bana ba muntu ba-
h Nsu 12:10
nshiya.” 2 Anyi “bu tshintu tshikuata 1Ko 9:9
sombele kaba kamue ne umue wa
lukole.” 1Tm 5:18 kudibu yeye mufue kayi mulele
DUTELONOME 25:6–26:3 354
muana wa balume, mukaji wa NSHAP. 25 nzubu muebe,1a tshinene ne tshi-
udi mufue au kena mua kuse- a Gen 38:7, 8 kese to. 15 Udi ne bua kuika-
dibua kudi muntu mukuabu udi Lut 4:5
ˆ la ne tshintu tshia kupima na-
ˆ Mak 12:19
kayi wa mu dıku adi to. Bayende tshi bujitu tshijalame ne tshimpe
tshina neaye kudiye, neamuanga- ne tshipiminu tshijalame ne tshi-
te bu mukajende ne neamupia- mpe, bua ulale matuku a bungi
ne.a 6 Muanabute walela mukaji b Gen 38:9 mu buloba budi Yehowa Nzambi
ˆ
au neatungunuje dına dia muana- Lut 4:10, 17
webe ukupesha. b 16 Bualu mu-
ˆ
bu ukadi mufue, b bua dına diende ntu yonso udi kayi muakane udi
kadijiminyi mu Isalele. c wenza malu a mushindu eu mmu-
7 “Kadi bikala muntu kayi c Nom 27:1, 4 ntu mubi kumpala kua Yehowa
musue kusela mukaji udi muana- Nzambi webe. c
ˆ
bu mushiye, dıba adi mukaji wa 17 “Uvuluke tshivua Amale-
muanabu neaye kudi bakulu ku d Lut 4:7 ka mukuenzele mu njila panuvua
tshiibi tshia tshimenga, neaba- nufuma mu Ejipitu, d 18 mushi-
mbile ne: ‘Bayanyi tshina mmu- ndu uvuaye musambakene nebe
ˆ
benge bua kulama dına dia mua- mu njila ne muluishe bonso ba-
nabu mu Isalele. Kena witaba e Nsu 11:1 vua bashadile panyima pebe
Nsu 20:10
bua kumpiana to.’ 8 Bakulu ba Mik 6:11 pauvua mutshioke ne mupungi-
mu tshimenga tshiabu badi ne le. Kavua mutshine Nzambi to.
bua kumubikila ne kuyukila ne- Mulongo 2 19 Padi Yehowa Nzambi webe
nde. Yeye musuminyine wamba a Lew 19:36 ukupesha dikisha kudi bena
ne: ‘Tshiena musue kumusela,’ lukuna bebe bonso badi baku-
ˆ
9 dıba adi mukaji udi muanabu nyunguluke mu buloba budi Ye-
mushiye neaye kudiye kumpala howa Nzambi webe ukupesha
kua bakulu, neamuvule sandala b Dut 4:40 bua buikale bumpianyi buebe, e
ˆ
ku dikasa, d neamutuile mate mu udi ne bua kujimija dına dia
mpala, ne neambe ne: ‘Ke tshi- Amaleka muinshi mua diulu. f
dibu ne bua kuenzela muntu wa- c Lew 19:35 Kupu muoyo to.
ˆ
benga kutungunuja dıku dia
muanabu.’ 10 Pashishe nebabi-
ˆ
kile dıku diende1 mu Isalele ne:
26 “Ndekelu wa bionso, paudi
ubuela mu buloba budi Ye-
howa Nzambi webe ukupesha bu
d Eks 17:8
‘Nzubu wa muntu uvuabu bavule Nom 24:20 bumpianyi, paudi ubuangata ne
sandala.’ usombamu, 2 udi ne bua kua-
11 “Bantu balume babidi ngata ndambu wa bintu bia ku-
bobu baluangana, ne mukaji wa mpala bia ku bintu bionso1 bia
e Yos 22:4
mukuabu yeye mubuele mu mvi- mu budimi biwapuola mu buloba
ta bua kusungila bayende kudi budi Yehowa Nzambi webe uku-
muntu udi umukuma, yeye muo- pesha, kubiela mu tshisaka ne
lole tshianza tshiende mukuate f Eks 17:14 kuya muaba udi Yehowa Nzambi
muntu au ku butaka, 12 udi ne 1Sm 14:47, 48 ˆ
1Sm 15:1-3
webe usungula bua dına diende
bua kumukosa tshianza. Kuena1 1Ku 4:42, 43 disombele. g 3 Udi ne bua kuya
ne bua kumumvuila luse to. kudi muakuidi wikala wenza mu-
13 “Kuena ne bua kuikala ne NSHAP. 26 dimu matuku au, ne kumuambi-
mabue a kupima nawu bintu a mi- g Eks 23:19 la ne: ‘Lelu ndi ngambila Yehowa
shindu ibidi mu tshibuta tshiebe, e Lew 23:10 Nzambi webe ne: ndi mubuele
dinene ne dikese to. 14 Kuena Nom 18:8, 12
2Ku 6:6 mu buloba buvua Yehowa mudi-
ne bua kuikala ne bipiminu bibi- 2Ku 31:5 tshipe kudi bankambua betu bua
Nsu 3:9
di bia bunene bushilangane mu kutupesha.’ h
ˆ
25:10 1 Anyi “dına dia nzubu wende.” Ku 25:14 1 Ku mua.: “efa ne efa mu nzu-
ˆ
mua.: “dına diende.” 25:12 1 Ku mua.: h Gen 17:1, 8 bu muebe.” Tang. Tshis. B14. 26:2 1 Ku
ˆ
“Dısu diebe kadiena.” Gen 26:3 mua.: “mamuma onso.”
355 DUTELONOME 26:4-18
4 “Nunku muakuidi neangate NSHAP. 26 udi musombe buenyi, muana udi
tshisaka atshi mu bianza biebe, a Gen 28:5 kayi ne tatuende,1 ne mukaji mu-
neatshiteke kumpala kua tshio- Hos 12:12 kamba, ne nebadie ne nebukute
shelu tshia Yehowa Nzambi webe. mu bimenga2 biebe. a 13 Pashi-
b Gen 46:3
5 Pashishe udi ne bua kuamba Bz 7:15 she newambe kumpala kua Ye-
kumpala kua Yehowa Nzambi howa Nzambi webe ne: ‘Ndi
webe ne: ‘Tatu wanyi uvua mue- c Gen 46:27 mumbushe tshitupa tshia tshiji-
na Alama uvua wenda utambaka- la mu nzubu muanyi ne ndi
d Eks 1:7 mutshipeshe muena Lewi, mu-
na;1a uvua mupueke mu Ejipitu, b Dut 10:22
yeye kusombamu bu muntu wa Mis 105:24 ntu udi musombe buenyi, muana
ku babende ne bantu bakese mu udi kayi ne tatuende, ne mukaji
ˆ e Eks 1:11 mukamba, b anu muuvua muntu-
dıku diende. c Kadi kuntu aku wa- ˆ
kalua tshisamba tshinene, tshia mine dıyi bua kuenza. Tshiena
f Eks 3:9 ˆ
bukole ne tshia bantu ba bungi. d Eks 4:31
mutupe ku meyi ebe anyi mua-
6 Bena Ejipitu bakatukengesha, Bz 7:34 lengulule to. 14 Tshiena mudie
kutusubishabu ne kutubuejabu nansha tshikese pamvua mu ma-
g Eks 6:6 dilu, anyi mulenge nansha tshi-
mu bupika bukole. e 7 Nunku
tuakabanga kudila kudi Yehowa kese pamvua mukoya, anyi mu-
h Eks 7:3
Nzambi wa bankambua betu, ne Dut 4:33, 34 file nansha tshikese bua muntu
ˆ
Yehowa wakateleja muadi wetu, mufue. Ndi mutumikile dıyi dia
yeye kumona muvuabu batuke- i Eks 3:8 Yehowa Nzambi wanyi ne mue-
Dut 8:7, 8
ngesha, batutatshisha ne batusu- nze malu onso auvua muntumine
Yhz 20:6 ˆ
bisha. f 8 Ndekelu wa bionso, Ye- dıyi bua kuenza. 15 Mpindieu
howa wakatupatula mu Ejipitu ne j Dut 26:2 tangila panshi kumbukila mua-
tshianza tshia bukole ne dibo- ba wa tshijila uudi musombele,
k Dut 12:7 mu diulu, ne ubeneshe tshisa-
ko diolola g ne malu adi akuatshi- Dut 16:14
ˆ mba tshiebe tshia Isalele ne bu-
sha buowa bua bungi ne bima-
nyinu ne bishima. h 9 Pashishe l Dut 12:5, 6 loba buudi mutupeshe c anu muu-
wakalua netu muaba eu, kutupe-
Dut 14:22 vua muditshipe kudi bankambua
betu, d buloba budi ne mabele ne
shaye buloba ebu, buloba budi
ne mabele ne buitshi bia bungi.i
Mulongo 2 buitshi bia bungi.’ e
10 Mpindieu ndi mulue ne bintu
a Dut 14:28, 29 16 “Lelu Yehowa Nzambi webe
Nsu 14:21 ˆ
bia kumpala bia ku bintu bia mu udi ukutumina dıyi bua kutumiki-
1Yn 3:17 ˆ
buloba budi Yehowa mumpeshe.’ j la meyi ne mikandu ebi ne mapa-
b Yak 1:27 ngadika aa. Udi ne bua kubilama
“Udi ne bua kubiteka kumpa-
ne kubitumikila ne muoyo webe
la kua Yehowa Nzambi webe ne c Eks 23:25 wonsof ne anyima1 webe yonso.
kuinama kumpala kua Yehowa
17 Lelu udi mumvue mudi Ye-
Nzambi webe. 11 Pashishe neu- d Gen 15:18
howa muambe ne: nealue Nza-
Gen 26:3
sanke, wewe ne muena Lewi ne mbi webe paudi wendela mu
muntu udi musombe buenyi mu- e Dut 8:7, 8 njila yende, ulama mikenji ye-
nkatshi muebe, bua bintu bimpe ˆ
nde, g meyi ende h ne mapangadi-
bionso bidi Yehowa Nzambi webe f Dut 6:6 ˆ
ka ende, i ne paudi uteleja dıyi die-
mukupeshe wewe ne ba mu nzu- Dut 11:1
nde. 18 Lelu Yehowa mmumvue
Mis 119:34
bu muebe. k 1Yn 5:3 pende muudi muambe ne: neulue
12 “Paudi ujikija kusangisha tshisamba tshiende, tshisamba
tshia dikumi l tshionso tshia bi- g Lew 26:46
tshiende tshia pa buatshi,1j anu
ntu biebe mu tshidimu tshisatu, mudiye mukulaye, ne kabidi ne:
h Mbi 12:13
tshidimu tshia tshia dikumi, neu-
tshipeshe muena Lewi, muntu i Lew 19:37 26:12 1 Anyi “muana wa nshiya.” 2 Ku
mua.: “biibi.” 26:16 1 Tang. Diumv.
26:5 1 Anyi pamuapa: “ukavua pa ku- j Dut 14:2 26:18 1 Anyi “tshintu tshiende tshia mu-
fua.” Dut 29:10-13 shinga mukole.”
DUTELONOME 26:19–27:19 356
ˆ ˆ
neulame meyi ende onso, 19 ne NSHAP. 26 ne bua kuteleja dıyi dia Yeho-
yeye neakubandishe ku mutu kua a Dut 4:8 wa Nzambi webe ne kutumikila
ˆ
bisamba bionso bidiye muenze, a meyi ende a ne mikenji yende bi-
neakupeshe lumu, neumanyi- b Dut 7:6
ˆ
ndi nkutumina dıyi lelu bua kue-
Dut 28:1, 9
ke ne neakupeshe butumbi pau- nza.”
di udileja tshisamba tshia tshijila 11 Dituku adi Mose waka-
kudi Yehowa Nzambi webe, b anu NSHAP. 27 ˆ
c Yos 8:30-32
tumina bantu dıyi wamba ne:
mudiye mulaye.” 12 “Panuasabuka Yadene, bisa
27 Pashishe Mose ne bakulu
ba mu Isalele bakatumina
ˆ
d Nom 13:26, 27 bidi bilonda ebi nebimane ku mu-
kuna wa Gelizima b bua kubene-
bantu dıyi bamba ne: “Nulame e Dut 11:29 sha bantu: tshisa tshia Simeona,
ˆ
meyi onso andi nnuambila lelu. tshia Lewi, tshia Yuda, tshia Yisa-
2 Dituku dinuasabuka Yadene f Eks 20:25 ˆ
ka, tshia Jozefe, ne tshia Benya-
bua kubuela mu buloba budi mina. 13 Bisa bidi bilonda ebi
Yehowa Nzambi webe ukupe- g Lew 3:1
nebimane ku mukuna wa Ebala c
sha, neudimanyikile mabue ma- bua kuela mulawu: tshisa tshia
nene ne neuashinguile.1c 3 Pa- h Lew 7:15 ˆ
ˆ Lubena, tshia Gada, tshia Ashe,
shishe neufundapu meyi onso a i Dut 12:7 tshia Zebulona, tshia Dana, ne
Mikenji eyi pawasabuka dia mua- tshia Nafatale. 14 Bena Lewi
mua, bua ubuele mu buloba budi j Eks 24:12 nebambile muntu yonso wa mu
Yehowa Nzambi webe ukupesha, ˆ
Isalele ne dıyi dikole ne: d
buloba budi ne mabele ne bui- k Eks 19:5 15 “‘Mulawu wikale kudi mu-
tshi bia bungi, anu mudi Yeho- Dut 26:18
ntu udi wenza lupingu lusonga e
wa Nzambi wa bankambua bebe anyi lupingu lua tshiamu,1f ne udi
mukulaye. d 4 Panudi nusabuka Mulongo 2
mulusokoke, bualu ntshintu tshi-
Yadene, nenuimanyike mabue aa a 1Bk 2:3
Mat 19:17 bi kumpala kua Yehowa, g mmu-
ku mukuna wa Ebala e ne nenua- 1Yn 5:3 dimu wa ku bianza bia nsenda.’2
shinguile,1 anu mundi nnutumi- (Bantu bonso nebandamune, ba-
ˆ
na dıyi lelu bua kuenza. 5 Udi b Dut 11:29
mba ne: ‘Amen!’3)
kabidi ne bua kuibakila Yeho-
wa Nzambi webe tshioshelu ku- c Yos 8:33 16 “‘Mulawu wikale kudi mu-
ntu aku, tshioshelu tshia ma- ntu udi upetula tatuende anyi
bue. Kuena ne bua kuatapa ne d Dut 33:10 mamuende.’ h (Bantu bonso neba-
bintu bia tshiamu to. f 6 Newi- mbe ne: ‘Amen!’)
e Eks 20:4
bakile Yehowa Nzambi webe Dut 4:15, 16
17 “‘Mulawu wikale kudi mu-
tshioshelu ne mabue majima Yes 44:9 ntu udi utentemuna tshimanyinu
ne neulambulapu Yehowa Nza- tshia mukalu wa mukuende.’i (Ba-
f Eks 34:17 ntu bonso nebambe ne: ‘Amen!’)
mbi webe milambu ya kuosha. Lew 19:4
7 Neufile milambu ya diumvua- 18 “‘Mulawu wikale kudi mu-
ngana, g neuyidiile kuntu aku, h ne g Dut 7:25 ntu udi upambuisha mpofu mu
neusanke kumpala kua Yehowa Dut 29:17 njila wende.’j (Bantu bonso neba-
Nzambi webe. i 8 Pashishe ufu- mbe ne: ‘Amen!’)
ˆ h Eks 20:12
nde meyi onso a Mikenji eyi ma- Dut 21:18-21 19 “‘Mulawu wikale kudi mu-
mueneke bimpe pa mabue au.” j Nsu 20:20 ntu udi ukonyangaja tshilumbuk
9 Pashishe Mose ne bakuidi Nsu 30:17
Mat 15:4 tshia muntu udi musombe bue-
bena Lewi bakakula ne bena Isa- nyi, tshia muana udi kayi ne ta-
lele bonso, bamba ne: “Wewe Isa- i Dut 19:14 tuende,1 anyi tshia mukaji muka-
lele shala mupuwe, uteleje. Lelu Nsu 23:10
eu udi mulue tshisamba tshia 27:15 1 Anyi “lupingu lua tshiamu tshie-
j Lew 19:14 ngulula.” 2 Anyi “wa muntu udi wenza
Yehowa Nzambi webe. k 10 Udi
mudimu ne mitshi ne biamu.” 3 Anyi
k Dut 16:20
27:2 1 Anyi “neualabe lupemba.” 27:4 Nsu 17:23
“Bikale nanku!” 27:19 1 Anyi “muana
1 Anyi “nenualabe lupemba.” Mik 3:11 wa nshiya.”
357 DUTELONOME 27:20–28:13
mba.’a (Bantu bonso nebambe ne: NSHAP. 27 4 “Bana bebe1a ne bintu bia
‘Amen!’) a Eks 22:21, 22 mu budimi buebe ne bana ba
20 “‘Mulawu wikale kudi mu- Dut 10:17, 18
Mal 3:5
bimuna biebe, bana ba ngombe
ntu udi ulala ne mukaji wa tatue- Yak 1:27 yebe ne ba mikoko yebe nebibe-
nde, bualu mmufuishe tatuende b Lew 18:8
neshibue. b
bundu.’1b (Bantu bonso nebambe 1Ko 5:1 5 “Tshisaka tshiebe c ne dilo-
ne: ‘Amen!’) c Eks 22:19 ngo diebe dia kusopela mampa
21 “‘Mulawu wikale kudi mu- Lew 18:23 nebibeneshibue. d
ntu udi ulala ne nyama kayi yo-
Lew 20:15
6 “Neubeneshibue pawabue-
d Lew 18:9 la, ne neubeneshibue pawapa-
nso.’c (Bantu bonso nebambe ne: Lew 20:17
‘Amen!’) tuka.
22 “‘Mulawu wikale kudi mu-
e Lew 18:17
Lew 20:14
7 “Yehowa neenze bua utshi-
ntu udi ulala ne muanabu wa mune bena lukuna bebe badi
f Eks 20:13
bakaji, muana wa tatuende anyi Eks 21:12
balua bua kukuluisha. e Nebalui-
muana wa mamuende.’d (Bantu Nom 35:31 le mu njila umue bua kukuluisha
g Mat 27:3, 4 kadi nebakunyemene mu njila
bonso nebambe ne: ‘Amen!’) f
muanda mutekete mishilangane.
23 “‘Mulawu wikale kudi mu- h Dut 28:15 ˆ
8 Yehowa neatume dıyi bua bua-
Gal 3:10
ntu udi ulala ne mamuende mue- lu buebe bua nzubu yebe ya di-
nu.’e (Bantu bonso nebambe ne: lamina bintu g ne midimu yebe
NSHAP. 28
‘Amen!’) yonso iudi wenza bibeneshibue,
i Dut 26:18, 19
24 “‘Mulawu wikale kudi mu- ne neakubeneshe kakuyi mpa-
ntu udi walamina mukuende ne j Lew 26:3, 4
Nsu 10:22 ta mu buloba budi Yehowa
umushipa.’f (Bantu bonso neba- Yes 1:19 Nzambi webe ukupesha. 9 Ye-
mbe ne: ‘Amen!’) k Dut 11:14 howa neakujadike bu tshisamba
25 “‘Mulawu wikale kudi mu- tshia tshijila kudiye h anu muvua-
ntu udi witaba bua bamukose mi- Mulongo 2 ye muditshipe kuudi, i bualu udi
ˆ
shiku bua kushipa muntu udi kayi a Lew 26:9 utungunuka ne kulama meyi a
ne bualu.’1g (Bantu bonso neba- Mis 127:3 Yehowa Nzambi webe ne kuende-
mbe ne: ‘Amen!’) Mis 128:3
la mu njila yende. 10 Bisamba
26 “‘Mulawu wikale kudi mu- b Dut 7:13 bionso bia pa buloba nebimone
ˆ
ˆ ne: udi ubikidibua ku dına dia
ntu wabenga kulama meyi a Mi- c Dut 26:2
kenji eyi bua kuatumikila.’h (Ba- d Eks 23:25 Yehowa, j ne nebikutshine. k
ntu bonso nebambe ne: ‘Amen!’) 11 “Yehowa neakuvudijile
e Dut 32:30
ˆ
28 “Biwateleja bushuwa dıyi Yos 10:11 bana ba bungi ne bimuna bia bu-
ngi ne buloba bua bufuke l mu
dia Yehowa Nzambi webe f Dut 7:23
ˆ 2Ku 14:13 buloba buvua Yehowa muditshi-
bua kudimuka bua kuenza meyi
ˆ g Lew 26:10 pe kudi bankambua bebe bua
ende onso andi nkutumina dıyi kukupesha. m 12 Yehowa nea-
Nsu 3:9, 10
lelu bua kuenza, Yehowa Nza- Mal 3:10 kunzuluile nzubu wende mui-
mbi webe neakubandishe kakuyi h Dut 7:6 mpe wa kulamina bintu, diulu
mpata ku mutu kua bisamba bi- mene, bua kupesha buloba bue-
i Eks 19:6
kuabu bionso bia pa buloba.i be mvula mu tshikondo tshie-
2 Mabenesha onso aa nealue j Yes 43:10
Dan 9:19 nde n ne bua kubenesha malu
kuudi, neakupete j bualu udi utu- Bz 15:17 onso audi wenza. Neusombeshe
ˆ
ngunuka ne kuteleja dıyi dia Ye- k Nom 22:3 bisamba bia bungi bintu, kadi
howa Nzambi webe: Dut 11:25 wewe kuakuikala dijinga ne ku-
3 “Neubeneshibue mu tshi- Yos 5:1
somba tshintu. o 13 Wewe mu-
menga, ne neubeneshibue mu l Dut 30:9 ˆ
Mis 65:9
tungunuke ne kutumikila meyi a
musoko. k Yehowa Nzambi webe andi nku-
m Gen 15:18 ˆ
tumina dıyi lelu bua kulama ne
27:20 1 Ku mua.: “mmubulule tshilamba n Lew 26:4
tshia tatuende.” 27:25 1 Anyi “anyima Dut 11:14
28:4 1 Ku mua.: “mamuma a munda
wa mashi adi kaayi ne bualu.” o Dut 15:6 muebe.”
DUTELONOME 28:14-33 358
bua kuenza, Yehowa neakuteke NSHAP. 28 ku, ne buloba budi muinshi mua
ku mutu, a ki nku ndekelu to; ne- a 1Bk 4:21 makasa ebe bu tshiamu tshifii-
wikale kuulu, ki nkuinshi to. ke. a 24 Yehowa neavuije mvu-
14 Kuena ne bua kusesuka ku b Dut 5:32 la wa mu buloba buebe lusenga
ˆ ˆ Yos 1:7
ne lupuishi biakupuekela bifu-
meyi andi nnutumina dıyi lelu Yes 30:21
bua kuenza, nuya ku dia balume ma mu diulu too ne paudi ubutu-
anyi ku dia bakaji, b bua kulonda c Lew 19:4 dibua. 25 Yehowa neenze bua
nzambi mikuabu bua kuyenzela bena lukuna bebe bakutshimu-
mudimu. c d Lew 26:16, 17 ne. b Neuluile mu njila umue bua
Dan 9:11
15 “Kadi wewe kuyi mutele- kubaluisha, kadi neubanyemene
ˆ mu njila muanda mutekete mi-
je dıyi dia Yehowa Nzambi webe e 1Bk 17:1
ˆ shilangane; neulue tshintu tshi-
bua kudimuka bua kuenza meyi
ende onso ne mikenji yende mi- f Dut 26:2 di tshienza makalenge onso a pa
ˆ ˆ
funda bindi nkutumina dıyi lelu buloba buowa. c 26 Bitalu biebe
bua kuenza, milawu yonso eyi g Lew 26:26 nebilue biakudia bia nyunyi yo-
neyilue kuudi ne neyikukuate: d nso ya muulu ne nyama yonso ya
h Mdi 2:11, 19 pa buloba, kakuyi muntu wa ku-
16 “Newikale ne mulawu mu Mdi 4:10
tshimenga, ne newikale ne mula- yitshinyisha bua inyeme. d
wu mu musoko. e i Lew 26:20, 22 27 “Yehowa neakutue biuwu-
17 “Tshisaka tshiebe f ne dilo- ja bia mu Ejipitu, nsundu, nkaka,
ngo diebe dia kusopela mampa j Yos 23:16 ne masama makuabu a pa diko-
ba, bidibu kabayi mua kukuo-
nebikale ne mulawu. g k Lew 26:25 ndopa. 28 Yehowa neakutue di-
18 “Bana bebe1h ne bintu bia Yel 24:10
pala, bufofu, e ne butatakane.1
mu budimi buebe ne bana ba 29 Neububute munda munya
ngombe yebe ne ba mikoko yebe l Lew 26:16
anuˆ mutu mpofu ububuta mu
nebikale ne mulawu. i mıdima, f ne bualu nansha bumue
m Lew 26:33
19 “Newikale ne mulawu pa- buudi wenza kabuakuya kumpa-
wabuela, ne newikale ne mulawu n Amo 4:9 la; nebikale anu bakudia bintu
pawapatuka. ne bakuiba, kakuyi muntu wa
20 “Yehowa neakutumine mu- Mulongo 2 kukupandisha. g 30 Newele mu-
lawu, dikondakana, ne dinyo- ˆ
a Lew 26:19 kaji dıyi, kadi muntu mukuabu
ka mu midimu yebe yonso too Dut 11:17 nealale nende ku bukole. Newa-
1Bk 17:1
ne pawabutudibua ne pawajimi- se nzubu, kadi kuakusombamu
na ne lukasa, bua malu mabi b Lew 26:14, 17 to. h Neudime budimi bua tumu-
audi wenza ne bua muudi mumu- 1Sm 4:10 ma tua mvinyo, kadi kuakuba-
lekele.1j 21 Yehowa neenze bua nga kutudia nansha. i 31 Neba-
disama dikulamate too ne pa- c Yel 29:18 ˆ
Luk 21:24
shipe ngombe webe mu mesu
diye ukubutula mu buloba buudi ebe, kadi kuakudia munyinyi we-
uya bua kuangata. k 22 Yehowa d Yel 7:33 nde nansha mukese to. Nebibe
neakutumine disama dia tshia- mpunda webe wewe mutangile,
di, dia mubidi ubanda kapia bi- e Eks 4:11 kadi kakualukila kuudi to. Neba-
kole, l dia mubidi usama wosha, peshe bena lukuna bebe mikoko
dia luya lukole lua mubidi kapia, f Yes 59:10 yebe, kadi kuakuikala ne mupa-
ne muele wa mvita, m ne tshipupu ndishi to. 32 Nebapeshe tshisa-
tshidi tshiumisha bia pa madimi, g Bal 3:14 mba tshikuabu bana bebe ba ba-
Bal 6:1-5
ne disama dia mitshi; n ne nebi- Neh 9:27 lume ne bana bebe ba bakaji j
kulondakaje too ne paudi ujimi- wewe mutangile, ne newikale
na. 23 Diulu didi pa mutu pebe h Yes 5:9 ubajinga misangu yonso, kadi
Mdi 5:2
nedilue bu tshiamu tshia mita- bianza biebe kabiakuikala ne
i Amo 5:11
bukole to. 33 Tshisamba tshiu-
28:18 1 Ku mua.: “mamuma a munda Mik 6:15 di kuyi mumanye netshidie bi-
muebe.” 28:20 1 Ku mua.: “munde-
kele.” j 2Ku 29:9 28:28 1 Anyi “tshibuejakaji mu muoyo.”
359 DUTELONOME 28:34-52
ntu bia mu budimi buebe ne bia- NSHAP. 28 45 “Milawu yonso eyi a neyi-
kudia biebe bionso, a ne nebikale a Neh 9:37 lue kuudi kakuyi mpata, neyiku-
anu bakudia bintu ne bakudiata. Yes 1:7 londe ne neyikukuate too ne
ˆ
34 Neupale bua malu ikala mesu paudi ubutudibua, b bualu kuvua
b 2Bk 17:6 ˆ
ebe ne bua kumona. muteleje dıyi dia Yehowa Nza-
2Bk 25:7 ˆ
35 “Yehowa neakutue biuwu- 2Ku 33:11 mbi webe bua kulama meyi ende
2Ku 36:5, 6
ja bidi bisama ne bidibu kabayi ne mikenji yende mifunda bivua-
ˆ
mua kuondopa mu binu ne ku ye mukutumine dıyi bua kue-
c Yel 16:13
mikolo, kumbukila muinshi mua nza. c 46 Neyitungunuke ne kui-
dikasa diebe too ne mu lubo- d 1Bk 9:8
kala kuudi ne kudi bana bebe
mbo lua mutu webe. 36 Yeho- 2Ku 7:20 bu tshimanyinu tshia kashi-
wa neaye nebe ne mukalenge Yel 24:9 di ne tshintu tshia kashidi tshi-
Yel 25:9
uudi uteka ku mutu kuebe kudi di tshileja bualu buenzeka matu-
tshisamba tshiudi wewe ne ba- e Yes 5:10
ku atshilualua, d 47 bualu kuvua
nkambua bebe kanuyi bamanye, b Hag 1:6 muenzele Yehowa Nzambi webe
ne kuntu aku newenzele nzambi mudimu ne disanka ne muo-
mikuabu mudimu, nzambi ya f Sef 1:13 yo wa disanka pauvua ne bintu
mitshi ne ya mabue. c 37 Neu- bionso bia bungi nunku.e 48 Ye-
ˆ g 2Bk 24:14 howa neakutumine bena lukuna
lue tshintu tshidi tshienza buo- Yel 52:15, 30
wa, tshia kupetula1 ne tshia ku- bebe, ne neubenzele mudimu f ne
seka munkatshi mua bisamba h Nsu 22:7 nzala, g ne nyota, musunsuke, ne
bionso mudi Yehowa ukutuma. d mupangile bintu bionso. Neateke
38 “Neuye ne ntete ya bungi i Ezl 9:7 tshikokedi tshia tshiamu pa nshi-
mu budimi, kadi neupuole bintu ngu pebe too ne padiye ukubu-
bikese, e bualu mpasu neyibidie. Mulongo 2 tula.
39 Neukune ne neudime budimi a Dut 28:15 49 “Yehowa neakujudile tshi-
bua tumuma tua mvinyo, kadi Dut 29:27 samba tshia kule, h tshia ku nde-
kuakunua mvinyo ne kuakupuo- kelu kua buloba; netshikutuki-
b 2Bk 17:20 le anu bu nyunyi wa mukanku, i
la tshintu nansha tshimue, f bua- Yel 24:10
lu bishi nebibidie. 40 Newikale tshisamba tshidi ne muakulu
ne mitshi ya olive mu buloba c Dut 11:26-28 uwikala kuyi umvua, j 50 tshi-
buebe buonso, kadi kuakudilaba samba tshidi tshimueneka tshi-
mafuta pambidi, bualu tumuma d 1Ko 10:11 kale ne luonji, tshikala katshi-
tuebe tua olive netuikale tumata. yi mua kuleja bantu bakulumpe
41 Neulele bana ba balume ne e Dut 12:7 kanemu anyi bana luse. k 51 Ne-
bana ba bakaji, kadi kabakusha- Neh 9:35 badie bana ba bimuna biebe ne
la bebe to, bualu nebabakuate bintu bia mu budimi buebe too
f 2Ku 12:8, 9
bobu kuya nabu. g 42 Bisumbu Yel 5:19 ne paudi ubutudibua. Kabakuku-
bia bishi1 nebikunguile ku mi- shila ntete, mvinyo mupiamupia
tshi yebe yonso ne ku bintu bia g Yel 44:27 anyi mafuta, bana ba ngombe
mu budimi buebe. 43 Muntu anyi bana ba mikoko nansha bi-
udi musombe buenyi munkatshi h Yel 6:22 kese, too ne padibu bakubutula. l
muebe neatungunuke ne kuba- Hab 1:6
52 Nebakutshintshimike, baku-
nda anu kubanda ku mutu kue- kangila munda mua bimenga1
i Yel 4:13
be, paudi wewe utungunuka ne Hos 8:1 biebe mu buloba buebe buonso,
kupueka anu kupueka. 44 Nea- too ne padi bimanu biebe bile
kusombeshe bintu, kadi wewe j Yel 5:15 ne bikole biudi weyemena biupu-
kuakumusombesha tshintu to. h ka. Bushuwa, nebakutshintshi-
Nealue ku mutu, paudi wewe uya k 2Ku 36:17 mike kakuyi mpata mu bimenga
Yes 47:6
ku ndekelu. i Luk 19:44
biebe bionso mu buloba buebe
buonso budi Yehowa Nzambi
28:37 1 Ku mua.: “lusumuinu.” 28:42 l Lew 26:26
1 Anyi “bishi bidi bididisha masala.” Yel 15:13 28:52 1 Ku mua.: “biibi.”
DUTELONOME 28:53-68 360
ˆ
webe mukupeshe. a 53 Dıba adi NSHAP. 28 ne masama onso a mu Ejipi-
neudie bana bebe1 wewe muine, a 2Bk 17:5 tu auvua utshina, ne neakula-
munyinyi wa bana bebe ba balu- 2Bk 25:1 mate kakuyi mpata. 61 Yehowa
Luk 19:43
me ne wa bana bebe ba bakaji, b neakutumine kabidi masama
badi Yehowa Nzambi webe mu- onso anyi bipupu bidibu kabayi
kupeshe, bua bukole bua ditshi- b 2Bk 6:28
bafunde mu mukanda wa Mike-
ntshimika ne dikenga bidi mue- Mdi 4:10 nji eyi, too ne paudi ubutudibua.
na lukuna webe ukukebela. Yhz 5:10 62 Nansha nuenu balue bungi
54 “Nansha muntu mulume bu mitoto ya mu diulu, a nenu-
udi ne nsombelu muimpe mene- shale bakese menemene, b bualu
c Yel 52:6 ˆ
mene ne utu umvuilangana biko- kuvua muteleje dıyi dia Yehowa
le munkatshi muebe kakumvuila Nzambi webe.
muanabu wa balume anyi mu- 63 “Anu muvua Yehowa mu-
d Mdi 4:5 sanke kumpala bua kunutantshi-
kajende udiye munange anyi
bana bende badi bashale luse, sha ne kunuvudija, ke muikala
55 ne kakubabanyina munyinyi Yehowa mua kusanka kabidi bua
e Eks 24:7 kunubutula ne kunujimija; neba-
wa bana bende wikalaye udia Dut 31:26
nansha mukese, bualu kena ne numbushe mu buloba bunukadi
tshintu tshikuabu bua buko- pa kuangata.
le bua ditshintshimika ne dike- f Dut 10:17
64 “Yehowa neakutangalaje
nga bidi muena lukuna webe uke- Mis 99:3 munkatshi mua bisamba bionso
bela bimenga biebe.c 56 Nansha kumbukila ku ditengu dimue dia
mamu udi ne nsombelu muimpe buloba too ne ku ditengu dikua-
menemene ne utu umvuilangana g Eks 3:15 bu dia buloba, c ne kuoku aku ne-
Eks 6:3
munkatshi muebe uvua kayi mua Eks 20:2
wenzele nzambi ya mitshi ne ya
kuela meji nansha kakese bua ku- Mis 83:18 tshiamu mudimu, nzambi iuvua
diata dikasa diende panshi bua
Mis 113:3 wewe ne bankambua bebe kanu-
mudiye ne nsombelu muimpe me-
Yes 42:8
yi bamanye. d 65 Kuakuikala ne
ditalala munkatshi mua bisa-
nemene, d kakumvua luse bua ba-
mba abi e anyi muaba wa dika-
yende udiye munange anyi mua- h Lew 26:21
Dan 9:12 sa diebe kuikishila. Kadi kuntu
nende wa balume anyi muanende
aku Yehowa neakupeshe muo-
wa bakaji, 57 nansha bua tshia ˆ
Mulongo 2 yo udi upampakana, f mesu adi
munda tshidi tshipatuka mu mi- ashikila ne dipanga ditekeme-
kolo yende ne bana badiye ule- a Dut 10:22
na.1g 66 Muoyo webe newikale
la, bualu neadie bionso ebi mu muˆ njiwu mikole ne newikale ne
musokoko bua bukole bua ditshi- buowa bukole butuku ne munya;
ntshimika ne dikenga bidi mue- b Dut 4:27
ne kuakumanya ni udi mua ku-
na lukuna webe ukebela bimenga panduka anyi kubenga kupandu-
biebe. ka. 67 Mu dinda newambe ne:
ˆ c Lew 26:33
58 “Wewe kuyi mulame meyi Neh 1:8 ‘Bu tuetu nansha dilolo!’ ne dilo-
onso a Mikenji eyi bimpe adi ma- Luk 21:24 lo newambe ne: ‘Bu tuetu nansha
funda mu mukanda eu e ne kuyi ˆ
ˆ mu dinda!’ bua buowa bukole
mutshine dına dia butumbi ne buwikala nabu mu muoyo webe
ˆ ˆ
dia kutshina edi, f dına dia Yeho- d Dut 4:27, 28 ne bua malu amona mesu ebe.
wa g Nzambi webe, 59 Yehowa 68 Yehowa neakupingaje kaku-
neakukengeshe wewe ne bana yi mpata mu Ejipitu ku mazuwa
bebe ne bipupu bikole mene- e Amo 9:4 mu njila umvua mukuambile ne:
mene, bipupu binene bidi kabi- ‘Kuakumumona kabidi to,’ ne ku-
yi bijika, h ne masama makole ntu aku nenuikale mua kudipana
adi kaayi ajika. 60 Neakutumi- f Yhz 12:19 kudi bena lukuna benu bu bapi-
28:53 1 Ku mua.: “mamuma a munda 28:65 1 Anyi “ne dipanga ditekemena
muebe.” g Lew 26:16, 36 dia anyima.”
361 DUTELONOME 29:1-19
ka balume ne bapika bakaji, kadi NSHAP. 29 lele, 11 bana benu balela, ba-
kakuakuikala muntu wa kunusu- a Eks 24:8 kaji benu, a muntu udi musombe
mba to.” buenyi b munkatshi mua tshitudi-
ˆ
29
b Eks 19:4 lu tshiebe, kubangila ku udi
Aa mmeyi a tshipungidi Yos 24:5
tshivua Yehowa mutumine ukuanguila nkunyi too ne ku udi
ˆ ˆ
Mose dıyi bua kudia ne tshisa- c Dut 4:34 ukusunyina mayi. 12 Udi mua-
mba tshia Isalele mu buloba bua Neh 9:10 ba eu bua kubuela mu tshipungi-
Moaba, pa kumbusha tshipungi- di tshia Yehowa Nzambi webe ne
d Lom 11:8
di tshivuaye mudie nabu ku Ho- mu mutshipu wende bidi Yehowa
leba. a e Dut 1:3 Nzambi webe wenza nebe lelu c
2 Nunku Mose wakabikidi- Dut 8:2 13 bua akujadike wewe lelu bu
sha bena Isalele bonso, kuba- tshisamba tshiende d ne bua yeye
f Dut 8:4
mbilaye ne: “Nuvua bamone Neh 9:21
ikale Nzambi webe e anu mu-
malu onso avua Yehowa mue- Mat 6:31 vuaye mukulaye ne anu mu-
ˆ vuaye muditshipe kudi banka-
nzele Palo ne bena mudimu
g Nom 21:26 mbua bebe Abalahama, f Izaka g
bende ne buloba buende buo-
ˆ ne Yakoba. h
nso mu mesu enu, mu buloba h Nom 21:33
bua Ejipitu, b 3 manyoka1 ma- 14 “Mpindieu tshiena ngenza
ˆ
kole avua mesu ebe mamone, bi- i Mis 135:10, 11 tshipungidi etshi ne mutshipu
manyinu binene abi ne bishi- eu anu nenu nuenu nkayenu to,
ma. c 4 Kadi too ne lelu Yehowa j Nom 32:33 15 kadi ndi mbienza ne badi bi-
Dut 3:12, 13
ki mmunupeshe muoyo bua ku- mane netu muaba eu lelu kumpa-
ˆ
mvua, mesu bua kumona ne ma- k Dut 4:6 la kua Yehowa Nzambi wetu ne
tshi bua kuteleja. d 5 ‘Pamvua Dut 8:18 badi kabayi netu muaba eu lelu.
ngenda nnulombola mu tshipela Yos 1:7, 8
1Bk 2:3 16 (Bualu nudi bamanye bimpe
bidimu 40, e bilamba bienu kabi- Mis 103:17, 18 mutuvua basombe mu buloba
vua bisunsuke pambidi penu, ne Luk 11:28
bua Ejipitu ne mutuvua bapitshi-
sandala yenu kayivua misunsu- le munkatshi mua bisamba bi-
ke ku makasa enu. f 6 Kuvua Mulongo 2
shilashilangane mu luendu luetu.i
mudie mampa, munue mvinyo a Neh 8:2
17 Nuvua numona bintu biabu
anyi maluvu makuabu makole, bibi ne mpingu yabu ya muendi1j
b Eks 12:38
bua numanye ne: meme ndi Ye- ya mitshi ne ya mabue, ya arjan
howa Nzambi wenu.’ 7 Ndekelu c Dut 1:3 ne ya or, ivua munkatshi mua-
wa bionso nuakafika muaba eu, Dut 29:1 bu.) 18 Nudimuke bua kakuika-
ne Sihona mukalenge wa Heshe- di ni mmuntu mulume anyi mu-
bona g ne Oga mukalenge wa Ba- d Eks 19:5 ˆ
Dut 7:6 ntu mukaji, ni ndıku anyi tshisa
shana h kuluabu bua kuluangana Dut 28:9 munkatshi muenu tshidi muoyo
netu, kadi tuetu kubatshimuna. i ubenga Yehowa Nzambi wetu lelu
8 Pashishe tuakangata buloba e Eks 6:7
Eks 29:45 bua kuenzela nzambi ya bisamba
buabu, tuetu kubupesha bena abi mudimu, k bua kakuikadi muji
Lubena, bena Gada, ne tshitu- f Gen 17:1, 7 munkatshi muenu udi ukuamisha
pa tshia tshisa tshia bena Mana- Gen 22:16, 17
bimuma bia mulungu ne mutshi
she bu bumpianyi. j 9 Nunku la- wa bululu. l
ˆ g Gen 26:3
mayi meyi a tshipungidi etshi ne 19 “Kadi bikala muntu mute-
nuatumikile bua malu onso anu- ˆ
h Gen 28:13 leje meyi a mutshipu eu, ne udiu-
di nuenza ende bimpe. k wuja mu muoyo wende, wamba
10 “Nuenu bonso nudi bima- i Dut 2:4
ne: ‘Nengikale ne ditalala nansha
ne lelu kumpala kua Yehowa
Nzambi wenu, bamfumu ba bisa j Nom 25:1, 2
29:17 1 Tshiambilu tshia mu tshiena
bienu, bakulu benu, batangidi k Dut 11:16
Ebelu etshi tshidi mua kuikala tshipeta-
benu, balume bonso ba mu Isa- Eb 3:12 ngana ne muaku “tumvi tua nyama” ne
mbenze natshi mudimu bua kuleja ka-
29:3 1 Anyi “mateta.” l Eb 12:15 peja.
DUTELONOME 29:20–30:6 362
meme mutungunuke ne kuendela NSHAP. 29 lua kudi buloba abu, kufikisha-
mu njila idi muoyo wanyi musue,’ a Yos 24:19 mu milawu yonso idi mifunda
unyanga tshintu tshionso1 mu mu mukanda eu.a 28 Nunku Ye-
b Dut 27:26
njila wende, 20 Yehowa kakui- Dut 28:15 howa wakabumbusha mu buloba
taba bua kumufuila luse to.a Kadi buabu mu tshiji tshiende b ne di-
tshiji tshikole tshia Yehowa ne- c Gen 19:24
Yuda 7
fiika diende dia munda dikole ne
tshitemene muntu au, ne mi- tshiji tshiende tshikole, kuyaye
lawu yonso idi mifunda mu d Gen 10:19 nabu mu buloba bukuabu, mudi-
Gen 14:2
mukanda eu neyimukuate bulele- bu lelu.’ c
la, b ne Yehowa neakupule bu- e 1Bk 9:8, 9 29 “Malu adi masokoka nga
ˆ 2Ku 7:21, 22
shuwa dına diende muinshi mua Yel 22:8, 9 Yehowa Nzambi wetu, d kadi malu
diulu. 21 Nunku Yehowa nea- adi mabulula ngetu tuetu ne nde-
musobole mu bisa bionso bia Isa- f 1Bk 19:10
langanyi yetu bua kashidi, bua
lele bua kumukengesha mu diu- ˆ
g Yel 31:32 tutumikile meyi onso a mu Mike-
mvuangana ne milawu yonso ya nji eyi. e
tshipungidi idi mifunda mu mu- h Bal 2:12 ˆ
kanda eu wa Mikenji.
22 “Padi tshipungu tshilualua
Mulongo 2
30 “Padi meyi onso aa akuku-
mbanyina, mabenesha ne
milawu bindi muteke kumpa-
tshia bana benu ne muntu wa a Lew 26:16
Dut 27:26 la kuebe, f wewe mubivuluke1g
ku babende wa mu buloba bua
mu bisamba bionso mudi Ye-
kule bamona bipupu bia mu bu- b Dut 28:45, 63
1Bk 14:15 howa Nzambi webe mukuta-
loba abu, mmumue ne: masama
adi Yehowa mutumamu, 23 (su-
2Bk 17:18 ngalaje, h 2 ne wewe mupinga-
Luk 21:24
fre ne mukele ne diosheka, bie- ne kudi Yehowa Nzambi webe i
ˆ
nza ne: buloba kabukunyibu tshi- c Ezl 9:7 ne muteleje dıyi diende ne
Dan 9:7
ntu anyi kabumeneshi tshintu, muoyo webe wonso ne anyima1
ne bua tshikunyibua nansha tshi- d Lom 11:33 webe yonso j bilondeshile malu
ˆ
mue katshitolokimu, anu bu di- onso andi nkutumina dıyi lelu
e Mis 78:5
butuka dia Sodoma ne Amola, c bua kuenza, wewe ne bana bebe,
Mbi 12:13 ˆ
Adema ne Seboyima, d bivua Ye- 3 dıba adi Yehowa Nzambi webe
howa mubutule mu tshiji tshie- NSHAP. 30 neapingaje bantu bebe bavua-
nde ne mu difiika diende dia f Dut 11:26-28 bu bakuate, k neakuleje luse l ne
munda) 24 bobu ne bisamba Dut 28:2, 15 neakusangishe kabidi, ukumbu-
bionso nebambe ne: ‘Bua tshinyi g 1Bk 8:47
sha mu bisamba bionso muvua
Yehowa uvua muenzele buloba Neh 1:9 Yehowa Nzambi webe mukuta-
ebu bualu ebu? e Ntshinyi tshivua Yhz 18:28 ngalaje. m 4 Nansha bikala tshi-
Yoe 2:13
tshikebeshe tshiji tshinene ne samba tshiebe tshitangalake too
ˆ ne ku ntengu ya diulu, Yehowa
tshikole etshi?’ 25 Dıba adi ne- h 2Bk 17:6
2Ku 36:20
bambe ne: ‘Bivua bienzeke nanku Nzambi webe neakumbushaku,
bualu bavua balekele tshipungi- i Yes 55:7 neakusangishe ne neakupingaje.n
di tshia Yehowa, f Nzambi wa ba- 1Yn 1:9 5 Yehowa Nzambi webe nealue
nkambua babu, tshivuaye mudie j Dut 4:29 nebe mu buloba buvua batatue-
nabu pavuaye mubapatule mu be bangate, neubuangate; neaku-
k Yel 29:14
buloba bua Ejipitu.g 26 Kadi ba- tantshishe ne neakuvudije kupita
kaya, kuenzelabu nzambi mikua- l Mdi 3:22 batatuebe. o 6 Yehowa Nzambi
bu mudimu, bobu kuyinamina, webe nealengeje2 muoyo webe ne
m Ezl 1:2, 3
nzambi ivuabu kabayi bamanye Mis 147:2 muoyo wa bana bebe p bua una-
ne ivuaye kayi mubanyishile bua Yel 32:37 nge Yehowa Nzambi webe ne
kutendelela.1h 27 Nunku tshiji Yhz 34:13
muoyo webe wonso ne anyi-
tshikole tshia Yehowa tshiaka- n Dut 28:64 ma1 webe yonso, bua usha-
Sef 3:20
29:19 1 Ku mua.: “muntu udi mumia- o 30:1 1 Ku mua.: “wewe mubipingaje mu
ˆ Neh 1:9
muoyo webe.” 30:2, 6 1 Tang. Diumv.
mina mayi bimpe ne udi muminyine.”
29:26 1 Ku mua.: “kayi mubapeshe.” p Yel 32:37, 39 30:6 2 Ku mua.: “neatengule.”
363 DUTELONOME 30:7–31:6
le ne muoyo.a 7 Pashishe Yeho- NSHAP. 30 ne, ne Yehowa Nzambi webe nea-
wa Nzambi webe neatumine bena a Dut 6:5 kubeneshe mu buloba buudi uya
lukuna bebe bavua bakukine b Gen 12:2, 3 bua kuangata. a
ne bakukengeshe milawu yonso Yel 25:12 17 “Kadi bikala muoyo webe
Mdi 3:64
eyi. b Lom 12:19 mukudimuke, b wewe mubenge
8 “Nunku neupingane, neute- c Yes 65:21, 22 kuteleja, ne bobu bakusesuishe
ˆ
leje dıyi dia Yehowa ne neulame Mal 3:10 ne wewe muinamine nzambi mi-
ˆ
meyi ende onso andi nkutumina d Yel 32:37, 41 kuabu ne muyenzele mudimu, c
ˆ
dıyi lelu bua kuenza. 9 Yehowa e Neh 1:9 18 ndi nnuambila lelu ne: ne-
Bz 3:19 nujimine bulelela. d Kanuakusha-
Nzambi webe neenze bua utante
bikole mu midimu yonso ya bia- f Yes 45:19 la ne muoyo matuku a bungi mu
nza biebe, c uvudija bana bebe, g Lom 10:6 buloba bunudi nusabukila Yade-
bimuna biebe, ne bia pa madimi h Lom 10:8 ne bua kuangata. 19 Ndi nga-
ebe, bualu Yehowa neasanke ka- i Mat 7:21 ngata diulu ne buloba bu bante-
Yak 1:25
bidi bua kukutantshisha anu mu- mu kunudi lelu eu ne: ndi
vuaye musanke bua bankambua j Dut 11:26 muteke muoyo ne lufu, dibene-
ˆ
bebe. d 10 Bualu dıba adi neute- k Dut 6:5 sha ne mulawu kumpala kuebe; e
ˆ
leje dıyi dia Yehowa Nzambi l Lew 18:5 udi ne bua kusungula muoyo bua
ˆ
webe, neulame meyi ende ne mi- ushale ne muoyo, f wewe ne nde-
kenji yende bidi bifunda mu mu- Mulongo 2 langanyi yebe, g 20 pa kunanga
kanda wa Mikenji eu ne neupi- a Lew 25:18 Yehowa Nzambi webe, h kuteleja
Dut 30:5 ˆ
ngane kudi Yehowa Nzambi webe dıyi diende ne kumulamata biko-
b Dut 29:18
ne muoyo webe wonso ne anyi- Eb 3:12
le, i bualu yeye udi muoyo webe
ma1 webe yonso. e c Dut 4:19
ne ku diambuluisha diende neu-
ˆ
11 “Dıyi dindi nkuambila lelu d Dut 8:19
shale matuku a bungi mu bu-
edi ki ndikupite bukole anyi di- Yos 23:15 loba buvua Yehowa muditshipe
kale kule nebe to. f 12 Kadie- 1Sm 12:25 kudi bankambua bebe, Abalaha-
na mu diulu bua wewe kuamba e Dut 11:26 ma, Izaka ne Yakoba.” j
31
Dut 27:26
ne: ‘Nnganyi wabanda mu diulu Dut 28:2, 15 Pashishe Mose wakapatu-
bua kutuangatshiladi, bua tudiu- f Dut 32:47 ka, kuambilaye Isalele mu-
mvue ne tudilame?’ g 13 Kadie- ˆ
g Yos 24:15 jima meyi aa, 2 ubambila ne:
na nansha dia muamua dia mbuu h Dut 10:12 “Lelu eu nkadi ne bidimu 120.k
bua wewe kuamba ne: ‘Nnganyi i Dut 4:4 Tshiena mua kunulombola1 ka-
wasabuka dia muamua dia mbuu bidi to, bualu Yehowa mmunga-
j Gen 12:7
bua kutuangatshiladi, bua tudiu- Gen 15:18 mbile ne: ‘Kuakusabuka Yadene
mvue ne tudilame?’ 14 Bualu eu to.’ l 3 Yehowa Nzambi webe
ˆ
dıyi edi didi pabuipi nebe mene- NSHAP. 31 ke udi usabuka kumpala kuebe,
mene, mukana muebe wewe mui- k Eks 7:7 yeye nkayende neabutule bisa-
ne ne mu muoyo webe wewe, h Dut 34:7 mba ebi kumpala kuebe, ne wewe
Bz 7:23
bua udienze. i neubipate. m Yoshua ke muntu
l Nom 20:12
15 “Tangila, lelu ndi nteka Dut 3:27 wakulombola dia muamua, n anu
kumpala kuebe muoyo ne malu m Dut 9:3 mudi Yehowa muambe. 4 Yeho-
mimpe, lufu ne malu mabi.j wa neabienzele anu muvuaye
ˆ n Nom 27:18
16 Wewe muteleje meyi a Yeho- Dut 3:28 muenzele Sihona o ne Oga, p ba-
wa Nzambi webe andi nkutumina Yos 1:2 kalenge ba bena Amole, ne bulo-
ˆ o Nom 21:23, 24
dıyi lelu bua kuenza, pa kunanga ba buabu pavuaye mubabutule. q
Yehowa Nzambi webe, k kuendela p Nom 21:33, 35 5 Yehowa neanutshimuinabi, ne
ˆ
mu njila yende ne kulama meyi q Eks 23:23 nudi ne bua kubienzela malu bilo-
ˆ
ende, mikenji yende mifunda, ne r Nom 33:52 ndeshile meyi onso andi munua-
ˆ
mapangadika ende, dıba adi neu- Dut 7:2, 24
Dut 20:16
mbile. r 6 Ikala ne dikima ne bu-
shale ne muoyo l ne neuvulanga- s Yos 1:6
kole.s Kutshinyi anyi kuikadi ne
Mis 27:14
30:10 1 Tang. Diumv. Mis 118:6 31:2 1 Ku mua.: “kupatuka ne kubuela.”
DUTELONOME 31:7-20 364
ˆ
buowa kumpala kuabi to, a bualu NSHAP. 31 14 Pashishe Yehowa waka-
ˆ
Yehowa Nzambi webe ke udi we- a Nom 14:9 mbila Mose ne: “Mona! Dıba dia
nda nebe. Kakukushiya nkayebe Dut 7:18 wewe kufua diasemenyi pabui-
anyi kakukulekela to.” b b Dut 4:31 pi.a Bikila Yoshua, nulue nende1
7 Pashishe Mose wakabikila Yos 1:5
ku ntenta wa kusambakena bua
ˆ Eb 13:5
mmuteke mu mudimu wende.” b
Yoshua, kumuambilaye mu mesu
c Yos 10:25
a Isalele mujima ne: “Ikala ne di- Nunku Mose ne Yoshua bakaya,
kima ne bukole, c bualu wewe ke d Dut 1:38 kuimanabu ku ntenta wa kusa-
wabueja bantu aba mu buloba e Eks 33:14 mbakena. 15 Pashishe Yehowa
buvua Yehowa muditshipe kudi wakamueneka ku ntenta mu di-
f Yos 1:9
bankambua babu bua kubape- kunji dia ditutu, ne dikunji dia di-
g Eks 34:27 tutu diakimana ku tshibuelelu
sha, ne neubapeshabu bu bu-
mpianyi. d 8 Yehowa ke udi h Dut 15:1 tshia ntenta. c
wenda kumpala kuebe, ne nea- i Lew 23:34 16 Mpindieu Yehowa waka-
tungunuke anu ne kuikala nebe. e mbila Mose ne: “Mona! Ukadi pa
j Dut 16:16
Kakukushiya nkayebe anyi kaku- kufua;1 ne bantu aba nebatuadije
k Neh 8:7 kuenda bundumba bua mu nyu-
kulekela to. Kutshinyi anyi kui-
ˆ l Dut 4:10 ma ne nzambi ya ku babende idi
kadi ne buowa to.” f
9 Pashishe Mose wakafunda
Eb 10:25 mibanyunguluke mu buloba budi-
Mikenji eyi, g kuyipeshaye bakui- m Dut 6:6, 7 bu baya.d Nebandekele e ne neba-
Ef 6:4 shipe tshipungidi tshindi mudie
di, bena Lewi, badi bambula mu- ˆ
shete wa tshipungidi tshia Ye-
n Dut 30:16 nabu. f 17 Dıba adi tshiji tshia-
nyi netshibatemene, g nembaleke-
howa, ne bakulu bonso ba mu
Mulongo 2 leh ne nembasokoke mpala wanyi i
Isalele. 10 Mose kubatuminaye
ˆ a Nom 27:13 too ne padibu babutudibua. Pa-
dıyi wamba ne: “Ku ndekelu kua
b Dut 3:28 shishe makenga ne tunyinganyi-
bidimu muanda mutekete bio-
nga bia bungi bimane kubakua-
nso, padi tshikondo tshikumba- c Eks 33:9
Eks 40:38 ta, j nebambe ne: ‘Makenga aa ki
na mu tshidimu tshia dilekele- mmatukuate bualu Nzambi wetu
langana mabanza, h mu Tshibilu d Bal 2:17
kena munkatshi muetu anyi?’ k
tshia Bitanda,1i 11 padi Isalele Mis 106:37-39
18 Kadi nensokoke mpala wanyi
mujima umueneka kumpala kua e 1Bk 11:33
dituku adi bua malu mabi onso
Yehowa j Nzambi webe muaba f Bal 2:12, 20 adibu benze padibu balonde nza-
udiye usungula, udi ne bua ku- g Dut 29:20 mbi mikuabu.l
bala Mikenji eyi bua Isalele mu- 19 “Mpindieu fundayi musa-
h 1Ku 28:9
jima ayumvue. k 12 Usangishe 2Ku 15:2 mbu eu buenu nuenu m ne uwu-
bantu kaba kamue, l balume, ba- 2Ku 24:20
longeshe bena Isalele. n Enza bua
kaji, bana,1 ne muntu udi muso- i Dut 32:20 bawulonge1 bua musambu eu wi-
mbe buenyi mu bimenga2 biebe, Mis 104:29
kale bu ntemu wanyi kudi tshi-
Yhz 39:23
bua bateleje, balonge ne batshi- samba tshia Isalele. o 20 Pandi
ne Yehowa Nzambi wenu ne badi- j Neh 9:27
ˆ nya nabu mu buloba bumvua
muke bua kutumikila meyi onso k Bal 6:13 muditshipe bua kupesha banka-
ˆ
a Mikenji eyi. 13 Dıba adi bana l Yes 59:2 mbua babu, p buloba budi ne ma-
babu badi kabayi bamanye Mike- bele ne buitshi bia bungi, q
m Dut 31:30
nji eyi nebateleje m ne nebalonge Dut 32:44 bobu badie, bukute ne batante,1r
bua kutshina Yehowa Nzambi n Dut 4:9 nebalonde nzambi mikuabu, ne-
wenu matuku onso anudi nuso- Dut 11:19 bayenzele mudimu, nebampetu-
mba mu buloba bunudi nusabu- o Dut 31:21 le meme ne nebashipe tshipungi-
kila Yadene bua kuangata.” n
p Gen 15:18
31:14 1 Anyi “nuangate miaba yenu.”
31:10 1 Anyi “bisaasa bia kusombela q Eks 3:8 31:16 1 Ku mua.: “kulala ne batatuebe.”
bua matuku makese.” 31:12 1 Ku mua.: Nom 13:26, 27 31:19 1 Ku mua.: “Uwele mukana mua-
“bana bakese.” 2 Ku mua.: “biibi.” r Neh 9:25 bu.” 31:20 1 Ku mua.: “base manyi.”
365 DUTELONOME 31:21–32:7
ˆ
di tshianyi. a 21 Padi makenga NSHAP. 31 nuenze malu mabi ku mesu kua
ne tunyinganyinga bia bungi bi- a Eks 24:7 Yehowa ne nenumufiikishe mu-
bakuata, b musambu eu newi- Dut 8:12-14 nda bua midimu ya bianza bienu.”
Dut 29:1 ˆ
kale ntemu kudibu, (bualu bana Neh 9:26 30 Nunku Mose wakamba me-
babu kabakuwupua muoyo to), b Dut 28:59 yi a musambu eu mu matshi a
bualu nkadi mumanye meji adi- tshisumbu tshijima tshia Isalele
c Eks 16:4
bu nawu c kumpala mene kua kubangila ku ntuadijilu too ne ku
meme kubabueja mu buloba bu- d Nom 27:18 ndekelu: a
Dut 31:14
32
mvua muditshipe kudibu.” “Wewe diulu, teya matshi,
22 Nunku dituku adi Mose e Yos 1:6, 9
meme nengakule,
wakafunda musambu eu, yeye f Dut 1:38 ˆ
Dut 3:28 Buloba buteleje meyi a muka-
kuwulongesha bena Isalele. na muanyi.
23 Pashishe Yeye1 wakateka g Eks 34:27
2 Malu andi ndongesha nealo-
Yoshua d muana wa Nuna mu mu- h Dut 17:18
ke bu mvula,
2Ku 34:14 ˆ
dimu wende, kuambaye ne: “Ika- Meyi anyi neapueke bu lu-
la ne dikima ne bukole, e bua- i 1Bk 8:9
muma,
lu wewe ke wabueja bena Isalele j Dut 9:24
Bu mvula ya yebayeba pa bi-
mu buloba bumvua muditshipe Neh 9:26
sonsa
bua kubapesha, f ne nentungunu- k Eks 32:9
ke ne kuikala nebe.” Mis 78:8 Ne bu mvula ya mudimbi pa
bikunyibua.
24 Diakamue pakajikija Mose l Dut 30:19 ˆ
ˆ
kufunda meyi onso a Mikenji eyi m Bal 2:19
3 Bualu nemmanyishe dına dia
mu mukanda, g 25 Mose waka- Yehowa. b
n Dut 28:15
tumina bena Lewi badi bambula
Nuakule bua bunene bua
mushete wa tshipungidi tshia Ye- Nzambi wetu! c
ˆ Mulongo 2
howa dıyi wamba ne: 26 “Anga- 4 Yeye udi Dibue, mudimu we-
a Dut 32:44
tayi mukanda wa Mikenji eu, h
nde wonso mmupuangane, d
nuwuteke ku luseke lua mushe- NSHAP. 32
Bualu njila yende yonso
te i wa tshipungidi tshia Yeho- mmiakane. e
b Yne 17:26
wa Nzambi wenu, ne newikale bu Nzambi wa lulamatu f utu kayi
c 1Ku 29:11
ntemu kuudi muaba au. 27 Bua- Mis 145:3
wenza bibi; g
lu meme nkayanyi ndi muma- Yeye udi muakane ne mulu-
d 2Sm 22:31
nye bimpe buntomboji buebe j Mis 18:2 lame. h
ne mutu webe mukole.1k Bikala- Mis 19:7 5 Bobu ke badi benze malu
Yak 1:17
bi ne: nudi batombokele Yehowa mabi. i
nunku pantshidi nenu ne muoyo e Mis 33:5
Ki mbana bende to, badi ne
apa, nebikale mushindu kayi pa- f Dut 7:9 dinyanguka munda muabu. j
ngikala mufue? 28 Nsangishila- 1Pt 4:19
Mbantu ba tshipungu tshiko-
yi bakulu bonso ba bisa bienu ne g Dut 25:16 nyangale ne tshibi! k
ˆ
batangidi benu, ngakule meyi aa h Gen 18:25 6 Eu ke mushindu unudi ne
mu matshi abu, ne ngangate diu- i Dut 31:27 bua kuenzela Yehowa malu l
lu ne buloba bu bantemu kudibu. l Bal 2:19
Nuenu bantu batshimbakane,
29 Bualu ndi mumanye bimpe Mis 14:1
badi kabayi ne meji anyi? m
ne: panyima pa lufu luanyi, ne- j Yes 1:4
Yeye kena Tatuebe uvua
nuenze bushuwa malu mabi m ne k Mis 78:8 muenze bua wikalaku, n
nenusesuke mu njila undi munu- Luk 9:41
Uvua mukuenze ne mukuja-
ˆ
tumine dıyi bua kulonda. Kakuyi l Yes 1:2
dike bikole anyi?
mpata dikenga nedinukuate n ku m Yel 4:22 7 Uvuluke matuku a kale;
ndekelu kua matuku, bualu ne- n Eks 4:22 Nuele meji bua bidimu bia bi-
Dut 32:18
31:23 1 Biumvuika ne: n’Nzambi. 31:27 Yes 63:16 pungu bikadi bipite.
1 Ku mua.: “diumisha diebe dia nshi- o Eks 13:14
Ebeja tatuebe, yeye neakua-
ngu.” Mis 44:1 mbile; o
DUTELONOME 32:8-20 366
Bakulu bebe, bobu nebaku- NSHAP. 32 Pamue ne mikoko mitambe
manyishe. a Gen 10:5 buimpe,1
8 Pavua Mutambe Bunene mu- Mis 115:16
Ne bimpanga bia mikoko bia
peshe bisamba bumpianyi b Gen 11:9 mu Bashana, ne mbuji ya
buabi, a mpumbu,
´
Pavuaye mutapulule bana ba c Dut 2:5, 19 Pamue ne ntete ya ble ya mi-
Bz 17:26
Adama,1b mpe menemene;2a
Wakajadika mikalu ya d Gen 15:18 Wewe kunua mvinyo wa ma-
bisamba c Eks 23:31
shi3 a tumuma tua mvinyo.
Bilondeshile bungi bua bana e Eks 19:5 15 Pakadiunda Yeshuluna,1 wa-
ba Isalele. d Dut 7:6 katua museba ne bunto-
9 Bualu tshisamba tshia Yeho- mboji.
f Mis 78:71
wa ntshiende tshitupa; e Udi mudiunde, udi mulue ne
Yakoba mbumpianyi g Dut 8:14, 15 bujitu, udi muase difu. b
buende. f Nunku yeye wakalekela Nza-
10 Yeye wakamusangana mu bu- h Yel 2:6 mbi uvua mumuenze, c
loba butupu g i Neh 9:19, 20 Kupepejaye Dibue dia lupa-
Ne mu tshipela tshia munda ndu luende.
mutupu, mudi mikunda yu- j Zek 2:8 16 Bakamujula tshiji ne nzambi
mvuika. h ya ku babende; d
k Eks 19:4
Wakamunyunguluka bua ku- Bavua bamufiikisha munda
mulama, yeye kumutaba- l Dut 1:31 ne malu mabi. e
lela, i 17 Bavua balambula milambu
Ne wakamukuba bu kamonyi m Yes 43:12
ˆ kudi bademon, ki nkudi
ka dısu diende. j n Dut 33:29 Nzambi to, f
11 Anu bu mudi nyunyi wa mu- Kudi nzambi ivuabu kabayi
kanku unyukula disua die- o Dut 8:7, 8 bamanye,
nde,
Ya mipiamipia ivua mipatuke
Upapala pa mutu pa tuana Mulongo 2 matuku mashale aa,
tuende, a Mis 147:14 Kudi nzambi ivua banka-
Ubalula mapuapua ende, mbua benu kabayi bama-
b Dut 31:20
utuangata, Neh 9:25 nye.
Utuambula pa mapuapua 18 Wewe wakapua Dibue g divua
ende, k c Yes 1:4
Hos 13:6 dikulele muoyo,
12 Yehowa nkayende uvua we- Ne kuakavuluka Nzambi
nda umulombola;1l d Bal 2:12 uvua mukulele. h
1Bk 14:22
Kavua ne nzambi wa ku ba- 1Ko 10:21, 22 19 Pakamona Yehowa bualu
bende nansha umue to. m abu, wakababenga i
13 Yeye wakamuendesha pa e 2Bk 23:13
Bualu bana bende ba balume
Yhz 8:17
miaba mitumbuke ya pa ne bana bende ba bakaji
buloba, n f Lew 17:7 bavua bamufiikishe mu-
Bua adie bintu bia pa ma- Mis 106:37
1Ko 10:20 nda.
dimi. o 20 Ke yeye kuamba ne: ‘Nemba-
Wakamudiisha ne buitshi bua g Mis 106:21 sokoke mpala wanyi; j
Yes 17:10
ku mukuna wa dibue Yel 2:32 Nemmone tshiabafikila.
Ne mafuta a mu dibue dikole,
14 Manteka a ngombe ne mabe- h Dut 4:34 32:14 1 Ku mua.: “mafuta a mikoko.”
le a mikoko, 2 Ku mua.: “mafuta a ku tuonyi tua nte-
i Bal 2:14 ´ ˆ
Mis 78:59
te ya ble.” 3 Anyi “mayi.” 32:15 1 Diu-
32:8 1 Anyi pamuapa: “bukua bantu.” mvuija: “Muntu muakane,” muanzu wa
ˆ
32:12 1 Mmumue ne: Yakoba. j Dut 31:17 buneme bua Isalele.
367 DUTELONOME 32:21-35
Bualu mbena mu tshipungu NSHAP. 32 Bualu baluishi badi mua ku-
tshibi, a a Dut 32:5 kudimuna bualu abu bibi. a
Yes 65:2
Bana badi kabayi ne lula- Mat 17:17
Badi mua kuamba ne: “Buko-
matu. b le buetu mbutshimune; b
b Yes 1:2
21 Mbanjule tshiji1 ne tshintu Yehowa ki nguvua muenze
tshidi katshiyi nzambi; c c Mis 96:5 bionso ebi to.”
Mbamfiikishe munda ne mpi-
1Ko 10:21, 22
28 Bualu bobu badi tshisamba
ngu yabu ya tshianana. d d 1Sm 12:10, 21 tshidi katshiyi ne meji,1
Nunku nembajule mukawu e Hos 2:23 Ne kakuena lungenyi munka-
ne tshidi katshiyi tshisa- Lom 9:25 tshi muabu to. c
mba; e
Lom 11:11
1Pt 2:10
29 Bu bobu nansha bikale ne
Nembafiikishe munda ne meji! d Bavua mua kuela-
f Lom 10:19
ngana meji bua bualu ebu. e
tshisamba tshipote. f g Mdi 4:11 Bavua mua kuela meji bua
22 Bualu tshiji tshianyi ntshite- tshiabafikila. f
h Amo 9:2
meshe kapia g
30 Mmunyi muvua muntu umue
Kikala ne bua kutema too ne i Dut 28:53
mua kulondakaja bantu
mu ndondo ya Lukita,1h j Dut 28:21, 22 tshinunu,
Ne nekuoshe buloba ne bintu k Lew 26:22 Ne bantu babidi mua kunye-
bidi bitolokapu mesha bantu binunu 10? g
Ne nekakuate bishimikidi bia l Mdi 1:20
Kabivua mua kuenzeka bu Di-
mikuna. m Yhz 7:15 bue diabu kadiyi dibapane h
23 Nemvudije makenga abu; n 2Ku 36:17 Ne Yehowa kayi mubafile ku-
Nembajikijile mikete yanyi. Mdi 2:21 dibu.
24 Nebaletele bua nzala i o 1Sm 12:22 31 Bualu dibue diabu kadiena
Ne dibanda dia mubidi kapia Yhz 20:14 bu Dibue dietu to, i
bikole ne dibutuka dibi ne- Nansha bena lukuna betu
Mulongo 2 mbamanye bualu ebu. j
bibadie. j
ˆ a Eks 32:12
32 Bualu muonji wabu wa tumu-
Nembatumine menu a Nom 14:15, 16
nyama k ma tua mvinyo mmufumine
b Mis 115:2 ku muonji wa tumuma tua
Ne lulengu lua nyoka ya mu
lusenga. c Mat 13:15 mvinyo wa mu Sodoma
25 Pambelu, muele wa mvita d Mis 81:13 Ne mu madimi a mu Amola. k
neubashiye mu madilu; l Tumuma tuabu tua mvinyo
e Hos 14:9
ˆ ntumuma tua mulungu,
Munda, mudi buowa bukole m f Yel 2:19 Bisumbu biabu bia tumuma
Bua nsongalume ne nsonga- tua mvinyo bidi ne bululu. l
g 2Ku 24:24
kaji utshidi kamama, 33 Mvinyo wabu ndulengu lua
Muana ne muntu wa nsuki h Bal 2:14
nyoka,
1Sm 12:9
mitoke. n Lulengu lubi lua nyoka wa
26 Mvua mua kuikala muambe i 1Sm 2:2
kobra.
ne: “Nembatangalaje; j Eks 14:25 34 Meme tshiena mulame malu
1Sm 4:8
Nengenze bua tshivulukilu Ezl 1:2, 3 abu onso,
tshiabu tshijimine munka- Muakangile mu nzubu wanyi
k Yuda 7
tshi mua bantu,” wa kulamina bintu anyi? m
ˆ
27 Bu kabuyi bua buowa bukole l Yes 5:4 35 Disombuela ndianyi, ne di-
Yel 2:21
bumvua nabu bua tshienza nyoka, n
muena lukuna, o m Lom 2:5 Pakumbana tshikondo padi
n Nah 1:2 dikasa diabu diselemuka, o
32:21 1 Anyi “mukawu.” 32:22 1 Anyi Lom 12:19
“Sheole,” mmumue ne: lukita lua bukua Eb 10:30
32:28 1 Anyi pamuapa: “tshijika matshi
bantu buonso. Tang. Diumv. o Mis 73:12, 18 ku mibelu.”
DUTELONOME 32:36-50 368
Bualu dituku dia dikenga dia- NSHAP. 32 Ne muele wanyi wa mvita
bu dikadi pabuipi, a Eb 10:30 neudie munyinyi,
Ne bualu budi bubindile ne- Ne mashi a bantu badibu ba-
b Bal 2:18
bulue lukasa.’ Mis 90:13
shipe ne badibu bakuate,
36 Bualu Yehowa nealumbului- Mis 106:45 Ne mitu ya bamfumu ba bena
Mis 135:14
she tshisamba tshiende, a lukuna.’
Ne neumvuile bena mudimu c Bal 10:14 43 Nuenu bisamba, sankayi pa-
bende luse1b mue ne tshisamba tshie-
Padiye umona ne: bukole d Hos 2:8 nde, a
1Ko 10:20, 21
buabu mbukepele, Bualu neasombuele mashi a
Ne anu bantu badi kabayi ne e Yes 41:4 bena mudimu bende, b
Yes 48:12
bukole ne badi bateketa- Neasombuele baluishi bende c
ngane ke badi bashale. f Dut 4:35 Ne neabuikidile buloba bua
ˆ
37 Dıba adi neambe ne: ‘Nzambi tshisamba tshiende mpe-
yabu idi penyi, c g 1Sm 2:6 katu.”1
Mis 68:20
Dibue divuabu banyemena, 44 Nunku Mose wakalua, kua-
38 Ivua idia mafuta a milambu ˆ
h 2Ku 21:16, 18 mbaye meyi onso a musambu
yabu,1 eu mu matshi a tshisamba, d yeye
i Nom 12:13
Inua mvinyo wa milambu Yel 17:14 ne Hoshea1e muana wa Nuna.
yabu ya bia kunua? d 45 Pakajikija Mose kuambila Isa-
j Yes 43:13 ˆ
Ijuke, inuambuluishe. lele mujima meyi onso aa,
Ilue muaba wenu wa kunye- 46 wakabambila ne: “Teyayi nte-
k 1Tm 1:17 ˆ
mena. Bua 10:5, 6 ma ku meyi onso andi nnuambi-
39 Mpindieu monayi ne: meme, la bua kunudimuija lelu aa, f bua
ˆ
l Nah 1:3 nutumine bana benu dıyi bua ba-
meme ke yeye, e ˆ
Kakuena nzambi mikuabu pa m Yes 1:24 dimuke bua kuenza meyi onso a
ˆ
kumbusha meme. f Yes 59:18 Mikenji eyi. g 47 Bualu edi ki ndı-
yi dia tshianana kunudi to, kadi
Ndi nshipa, ne ndi mfila
muoyo. g Mulongo 2 didi diumvuija muoyo wenu, h ne
ˆ
Ndi ntapa, h ne nenguodope, i a Gen 12:2, 3 bua dıyi edi nenulale matuku a bu-
1Bk 8:43 ngi mu buloba bunudi nusabuki-
Ne kakuena muntu udi mua Lom 3:29
kusungila mukuabu mu Lom 15:10 la Yadene bua kuangata.”
tshianza tshianyi. j 48 Yehowa wakakula ne Mose
b 2Bk 9:7
40 Bualu ndi njula tshianza Bua 6:10
dituku dimue dimue adi, wamba
tshianyi muulu, ne: 49 “Banda ku mukuna wa
Ne ndi nditshipa ne: “Bule-
c Mik 5:15 Abalima eu, i mukuna wa Nebo, j
lela, bu mundi meme ne udi mu buloba bua Moaba, bita-
d Bua 15:3
muoyo bua kashidi,” k ngilangane ne Yeliko, umone bu-
ˆ
loba bua Kanana bundi mpesha
41 Meme musakishe muele wa- e Nom 11:28
Dut 31:22, 23 bena Isalele bua buikale buabu. k
nyi wa mvita udi ubalakana
50 Pashishe neufuile ku mukuna
Ne mulongolole tshianza f Dut 11:18
uukadi pa kubanda eu, ne neu-
tshianyi bua kulumbului-
g Dut 6:6, 7 sangishibue kudi bena mu tshisa-
sha, l
mba tshienu,1 anu muvua muane-
Nensombuele baluishi banyi m h Lew 18:5 nu Alona mufuile ku mukuna wa
Ne nennyoke bantu badi ba- Dut 30:19
Lom 10:5
nkine. 32:43 1 Anyi “neabulengeje.” 32:44
42 ˆ
Nengenze bua mikete yanyi i Nom 27:12 1 Ke dına dia ntuadijilu dia Yoshua. Ho-
ˆ
yinue mashi yikuatshike, shea ntshikepeshelu tshia d ına Ho-
j Dut 34:1 shaiah didi diumvuija ne: “Musungi-
32:36 1 Anyi “neanyingalale bua bena la kudi Yah; Yah mmusungile.” 32:50
k Gen 10:19
mudimu bende.” 32:38 1 Anyi “idia mi- Gen 15:18 1 Eu mmushindu wa kuakula bua lufu mu
lambu yabu mitambe buimpe.” Yos 1:3 ngakuilu wa kasala.
369 DUTELONOME 32:51–33:11
ˆ
Hoa ne musangishibue kudi bena NSHAP. 32 6 Lubena ikale ne muoyo,
mu tshisamba tshiabu, 51 bua- a Nom 20:28 kafu to, a
lu nuenu bonso babidi nuvua ba- Nom 33:38
Ne bantu balume bende ka-
pange lulamatu kundi munkatshi b Nom 20:12, 13 bakepi to.” b
ˆ
mua bena Isalele ku mayi a Meli- c Lew 22:32
7 Yeye wakabenesha Yuda ne
Yes 8:13
ba b ku Kadeshe mu tshipela tshia dibenesha edi: c
Sine, bualu kanuvua banjidile ku- d Nom 27:13, 14
ˆ
mpala kua tshisamba tshia Isa-
Dut 3:27
Dut 34:4, 5
“Yehowa, teleja koku dıyi dia
lele. c 52 Neumuenene buloba pa Yuda, d
bule, kadi kuakubuela mu bulo- NSHAP. 33 Ne umupingajaku kudi tshi-
ba bundi mpesha tshisamba tshia e Gen 49:28 samba tshiabu.
Isalele to.” d f Eks 19:18 Maboko ende mmaluile1 tshi-
34
ˆ Pashishe Mose wakumbu-
24 Yeye wakamba bua Ashe g Mis 46:11
nunku: b Mis 91:2 ka mu mpata ya bipela
ˆ ya Moaba, kubandaye ku muku-
“Ashe abeneshibue ne bana h Yes 40:11
na wa Nebo, c ku lusongo lua Pi-
ba balume. i Dut 9:3 sega, d bitangilangane ne Yeliko. e
Bana babu bamuanyishe, Nunku Yehowa wakamuleja bulo-
j Dut 31:3, 4
Ne atue1 makasa ende mu ba buonso, kumbukila ku Gilada
mafuta. k Dut 8:7, 8
too ne ku Dana, f 2 ne Nafatale
25 Tshiamu tshifiike ne tshiamu l Dut 11:11 mujima ne buloba bua Efelayima
tshia mitaku mbikangidi m Mis 33:12 ne bua Manashe ne buloba buo-
bia biibi bia bimenga Mis 144:15 nso bua Yuda too ne ku mbuu
Mis 146:5
biebe, c wa ku ouest1g 3 ne Negebe h ne
Ne neusombe talalaa matuku n Dut 4:7 tshitupa tshionso tshia Yade-
2Sm 7:23
ebe onso.1 Mis 147:20 ne, i tshibandabanda tshia Yeliko,
26 Kakuena muntu udi bu Nza- tshimenga tshia mabue a ngaji,
mbi mulelela d wa Yeshu-
o Mis 27:1 ˆ
Yes 12:2 too ne ku Soa. j
luna, e 4 Ke Yehowa kumuambila ne:
Udi wendela mu diulu bua Mulongo 2 “Ebu ke buloba bumvua mudi-
kukuambuluisha a Mis 115:9 tshipe kudi Abalahama, Izaka,
Ne udi wendela pa matutu b Mis 66:3 ne Yakoba, muambe ne: ‘Nembu-
mu bunene buende. f peshe bana1 bebe.’ k Ndi mukule-
ˆ
27 Nzambi udi tshinyemenu ka- NSHAP. 34 kele bua ubumone ne mesu ebe,
tshia ku bikondo bia kale, g c Dut 32:49 kadi kuakusabuka dia muamua
Maboko ende a tshiendelele to.” l
d Dut 3:27
adi muinshi muebe. h 5 Pashishe Mose muena mu-
e Nom 36:13 dimu wa Yehowa wakafuila mua-
Neipate bena lukuna kumpa-
la kuebe, i f Bal 18:29 ba au mu buloba bua Moa-
Ne neambe ne: ‘Ubabutule!’ j g Eks 23:31
ba anu muvua Yehowa muambe.m
28 Isalele neasombe talalaa, Nom 34:2, 6 6 Yeye wakamujiika mu tshiba-
Dut 11:24 ndabanda mu buloba bua Moa-
Ne mushimi wa Yakoba newi- ˆ
h Yos 15:1 ba, bitangilangane ne Bete-peo,
kale muaba wa nkayawu,
ne muntu nansha umue ki mmu-
Mu buloba bua ntete ne mvi- i Gen 13:10
manye muaba udi lukita luende
nyo mupiamupia, k j Gen 19:22, 23 too ne lelu. n 7 Mose uvua ne bi-
Budi diulu diabu dimatshisha ˆ
k Gen 12:7 dimu 120 pakafuaye. o Mesu ende
lumuma. l Gen 26:3
kaavua malue bitayitayi ne buko-
29 Isalele udi wa diakalenga! m Gen 28:13
le buende kabuvua bujike to.
Nnganyi udiku bu wewe, n l Nom 20:12 8 Tshisamba tshia Isalele tshia-
Tshisamba tshidi tshipetela m Dut 32:50 kadila Mose mu mpata ya bipela
lupandu mu Yehowa, o Yos 1:2
YO S H UA
MALU ADI M U M U K AN DA E U
1 Yehowa udi ukankamija Yoshua (1-9) 8 Yoshua udi uteka bantu bua kualamina
ˆ Ai (1-13)
Kubala Mikenji ne dıyi dia panshi
panshi (8) Badi bakuata Ai kakuyi lutatu (14-29)
Didilongolola bua kusabuka Dibala Mikenji ku mukuna wa
Yadene (10-18) Ebala (30-35)
2 Yoshua udi utuma batentekedi 2 ku 9 Bena Gibeona bakeba ditalala bikale ne
Yeliko (1-3) budimu (1-15)
Lahaba udi usokoka batentekedi (4-7) Dishima dia bena Gibeona diedibue
Bualu bulaya Lahaba (8-21a) patoke (16-21)
Muonji wa dikala dikunze kunzuu bu Bena Gibeona nebikale bangula nkunyi
ˆ
tshimanyinu (18) ne basuna mayi (22-27)
Batentekedi badi bapingana kudi 10 Isalele udi uluila Gibeona mvita (1-7)
Yoshua (21b-24) Yehowa udi uluila Isalele mvita (8-15)
3 Isalele udi usabuka Yadene (1-17) Mabue a mvula alokela bena lukuna
bavua mu lubilu (11)
4 Mabue bua ikale tshivulukilu (1-24) ˆ
Dıba didi dimana tendee (12-14)
5 Ditengula bantu ku Gilegala (1-9) Dishipa bakalenge 5 bavua babunde
Dienza Pasaka; dijimina dia mana (10-12) Isalele (16-28)
Mukokeshi wa tshiluilu tshia Dikuata bimenga bia ku sud (29-43)
Yehowa (13-15) 11 Dikuata bimenga bia ku nord (1-15)
6 Bimanu bia Yeliko bidi biupuka (1-21) Maloba avua Yoshua mukuate (16-23)
ˆ
Badi bashiya Lahaba ne bena mu dıku 12 Bakalenge batshimuna ku est kua
diabu ne muoyo (22-27) Yadene (1-6)
7 Badi batshimuna Isalele ku Ai (1-5) Bakalenge batshimuna ku ouest kua
Disambila dia Yoshua (6-9) Yadene (7-24)
Mpekatu mmutshimuishishe 13 Buloba budi bushale bua kukuata (1-7)
Isalele (10-15) Diabanya buloba bua ku est kua
Badi bela Akana patoke ne bamuasa Yadene (8-14)
mabue (16-26) Bumpianyi bua Lubena (15-23)
373 Malu adi mu YOSHUA–1:7
g Nom 14:22, 23
vua babatengule mu luendu to.
8 Pakajikijabu kutengula tshi-
vua ku luseke lua ku ouest1 samba tshijima, bakashala miaba
kua Yadene ne bakalenge bonso ivuabu mu tshitudilu too ne pa-
ˆ h Dut 1:35
ba bena Kanana k bavua kumpe- kumvuabu bimpe.
nga kua mbuu bumvue ne: Yeho- i Gen 13:14, 15
ˆ 5:1 1 Ku mua.: “mioyo yabu yakengulu-
wa uvua mumishe mayi a Yade- Eks 33:1
ne kumpala kua bena Isalele too ka.” 2 Ku mua.: “kakuvua kabidi buko-
j Eks 3:8 le bua muoyo munda muabu to.” 5:3
ne pavuabu basabuke, bakateke- Nom 13:26, 27
Yhz 20:6 1 Diumvuija: “Mukuna wa misoso.” 5:4
5:1 1 Ku mua.: “luseke luvua lutangile ku 1 Anyi “bantu balume bavua ne bidimu
mbuu.” k Nom 14:31 bikumbane bua kubuela mu busalayi.”
379 YOSHUA 5:9–6:9
9 Pashishe Yehowa wakambi- NSHAP. 5 2 Nunku Yehowa wakambila
la Yoshua ne: “Ndi mumbushe a Yos 4:19 Yoshua ne: “Mona, ndi mufile Ye-
tshipendu tshia Ejipitu kunudi Yos 5:3 liko ne mukalenge wende ne bilo-
lelu.” Ke bualu kayi too ne lelu bo biende bia mvita mu tshianza
badi babikila muaba au ne: Gile- tshiebe.a 3 Nuenu baluanganyi
gala.1 a b Eks 12:24, 25 ba mvita bonso nenuende nunyu-
Nom 9:5
10 Bena Isalele bakatungunu- nguluka tshimenga, nunyungulu-
ka ne kutudila ku Gilegala, ne ba- ka tshimenga musangu umue.
kenza Pasaka mu dituku dia 14 Nenuenze nunku matuku asa-
c Eks 12:18
dia ngondo aub ku dilolo mu mpa- mbombo. 4 Enza bua bakuidi
ta ya bipela ya Yeliko. 11 Ba- muanda mutekete bikale ne nse-
katuadija kudia bintu bia mu ngu muanda mutekete ya bimpa-
d Eks 16:35
buloba abu dituku diakalonda Pa- nga bia mikoko kumpala kua Mu-
saka, mampa kaayi mela lueve- shete. Kadi dituku dia muanda
ne c ne ntete mikanga, anu dituku mutekete, nenuende nunyungu-
e Dut 6:10-12 luka tshimenga misangu mua-
adi. 12 Nunku mana akajimina Dut 8:10
dituku diakalonda adi pakavua- nda mutekete ne bakuidi nebele
bu bamane kudia bimue bintu bia mpungi. b 5 Padibu bela mpungi
mu buloba abu; kakutshivua ka- f Gen 18:2
wa lusengu lua tshimpanga tshia
bidi mana bua bena Isalele to, d Bal 13:6 mukoko, diakamue panudi nu-
kadi bakatuadija kudia bintu bia
Bz 1:10 mvua muadi1 wa mpungi, bantu
ˆ bonso nebele lubila lua mvita lu-
mu buloba bua Kanana tshidimu ˆ
atshi. e kole. Dıba adi bimanu bia tshime-
g Eks 23:23 nga nebiupuke, bilala panshi, c ne
13 Pavua Yoshua pabuipi ne Nom 22:23
ˆ bantu badi ne bua kuya, muntu
Yeliko, wakabandisha mesu, ku- 1Ku 21:16
yonso mutangile kumpala kue-
monaye muntu f muimane ku- nde.”
mpala kuende ne muele wa mvi-
h Eks 23:20 6 Nunku Yoshua muana wa
ta mu tshianza tshiende. g Yoshua 1Bk 22:19 Nuna wakasangisha bakuidi pa-
wakaya kudiye, kuebejaye ne: Dan 10:13
mue, kubambilaye ne: “Ambulayi
“Udi ku luseke luetu anyi ku lu- mushete wa tshipungidi, ne ba-
seke lua baluishi betu?” 14 Ke kuidi muanda mutekete bambule
`
muntu au kuamba ne: “Too, kadi i Eks 3:4, 5 nsengu muanda mutekete ya bi-
ndi mmulue bu mukokeshi1 wa
mpanga bia mikoko kumpala kua
tshiluilu tshia Yehowa.” h Nunku NSHAP. 6 Mushete wa Yehowa.”d 7 Pashi-
Yoshua wakadiela panshi, kutua- j Yos 2:9 she wakambila bantu ne: “Ndayi,
ye mpala wende panshi, kumua-
nunyunguluke tshimenga, ne ba-
mbilaye ne: “Mbualu kayi budi Mulongo 2 salayi bavuale bia mvita e nebaye
mukalenge wanyi nabu bua kua- a Nom 14:9 kumpala kua Mushete wa Yeho-
mbila muena mudimu wende?” Dut 7:24
wa.” 8 Anu muvua Yoshua mua-
15 Mukokeshi wa tshiluilu tshia Neh 9:24
mbile bantu, bakuidi muanda mu-
Yehowa wakandamuna Yoshua tekete bambule nsengu muanda
ne: “Umbusha sandala ku maka- mutekete ya bimpanga bia miko-
b Bal 7:22
sa ebe, bualu muaba uudi mui- ko kumpala kua Yehowa bakaya
mane ngua tshijila.” Diakamue kumpala, ne bakela mpungi, ne
Yoshua wakenza nanku. i mushete wa tshipungidi tshia Ye-
6
c Eb 11:30
Mpindieu biibi bia Yeliko bi- howa uvua ubalonda. 9 Basala-
vua bikanga bikole bualu bua yi bavua ne bia mvita bakaya ku-
bena Isalele; kakuvua muntu mpala kua bakuidi bavua benda
d Nom 4:15
uvua upatuka ne kakuvua muntu bela mpungi, ne bakuabu bavua
uvua ubuela to. j panyima bakalonda Mushete pa-
vua mpungi yenda idila.
5:9 1 Diumvuija: “Kumbusha.” 5:14 e Nom 10:14,
18, 22
1 Anyi “mfumu.” Yos 1:12, 14 6:5 1 Anyi “muadi mukole udi unenga.”
YOSHUA 6:10-25 380
10 Mpindieu Yoshua uvua NSHAP. 6 me. a 18 Kadi nudilame ku tshi-
muelele bantu mukenji ne: “Ka- a 1Ku 15:2 ntu tshia kubutula, b bua kanuji-
ˆ
nuedi mbila anyi meyi enu kau- ngi tshintu tshia kubutula ne
ˆ
mvuiki to. Dıyi nansha dimue ka- kanutshiangatshi, c nuvuija tshi-
b Yos 6:3
dipatuki mukana muenu too ne tudilu tshia Isalele tshintu tshia
dituku dindi nnuambila ne: ‘Ela- kubutula, nutshikebela dike-
ˆ nga.1 d 19 Kadi arjan yonso ne
yi mbila!’ Dıba adi nenuele mbi- c Yos 6:4
la.” 11 Wakenza bua Mushete or ne bintu bia tshiamu tshia
wa Yehowa unyunguluke tshime- mitaku ne bia tshiamu tshifiike
d Yos 6:5, 10
nga, utshinyunguluka musangu mbia tshijila kudi Yehowa. e Mbia
umue, pashishe bakapingana mu kuela mu tshibutshilu tshia Ye-
tshitudilu, kulalabu muntu amu. e Lew 27:29 howa.” f
12 Dinda diakalonda Yoshua
Dut 7:2
Dut 20:16 20 Pashishe bantu bakela
wakajuka mu dinda menemene, mbila pavuabu bele mpungi. g
ne bakuidi bakambula Mushete a Diakamue pavua bantu bumvue
f Yos 2:1 muadi wa mpungi ne bele lubila
wa Yehowa, 13 ne bakuidi mua- Mat 1:5
nda mutekete bavua bambule Eb 11:31 lua mvita lukole, bimanu biaku-
puka, kulalabi panshi. h Pashishe
nsengu muanda mutekete ya bi-
mpanga bia mikoko bavua benda Mulongo 2 bantu bakabanda mu tshimenga,
kumpala kua Mushete wa Yeho- a Gen 12:3 muntu yonso mutangile kumpa-
wa, benda bela mpungi. Basala-
Yos 2:4, 6 la kuende, kukuatabu tshime-
Yak 2:25
yi bavua ne bia mvita bavua nga. 21 Bakabutula bionso bi-
benda kumpala kuabu, eku basa- vua mu tshimenga ne muele wa
layi bakuabu bavua panyima be-
b Dut 7:26 mvita: bantu balume ne bantu
nda balonda Mushete wa Ye- bakaji, bana ne bakulumpe, ngo-
howa pavua mpungi yenda idila. c Dut 13:17 mbe, mikoko, ne mpunda. i
14 Bakanyunguluka tshimenga Yos 7:11, 21 22 Yoshua wakambila bantu
musangu umue dituku dibidi, pa- babidi bavua batentekele bulo-
shishe bakapingana mu tshitudi- d Yos 7:25
ba abu ne: “Buelayi mu nzubu
lu. Ke tshiakenzabu matuku asa- wa mukaji wa ndumba au, nupa-
mbombo. b tule mukaji au ne bonso badiye
e Nom 31:22, 23 nabu, anu munuvua baditshipe
15 Dituku dia muanda mu-
kudiye.” j 23 Nunku bansonga-
tekete bakajuka mu dindadinda lume bavua batentekele tshime-
diakamue pakatshia butuku, ne f Yos 6:24
1Bk 7:51 nga abu bakabuela, kupatulabu
bakanyunguluka tshimenga mu- 1Ku 18:11 Lahaba, pamue ne tatuende, ma-
shindu wa muomumue misa- muende, bana babu ba balume,
ngu muanda mutekete. Anu ne bantu bonso bavuaye nabu;
g Yos 6:4, 16
dituku adi ke divuabu banyungu- ˆ
bushuwa, bakapatula dıku die-
luke tshimenga misangu mua- nde dijima, k bakaya nabu muaba
nda mutekete. c 16 Musangu wa h Yos 6:5
kampanda pambelu pa tshitudi-
Eb 11:30
muanda mutekete bakuidi bake- lu tshia Isalele kakuyi bualu bubi
la mpungi, ne Yoshua wakambi- bubenzekele.
la bantu ne: “Elayi mbila, d bualu i Dut 7:2
24 Pashishe bakuosha tshi-
Dut 20:16
Yehowa mmunupeshe tshime- menga ne bionso bivuamu ne ka-
nga etshi! 17 Tshimenga ne bi- pia. Kadi bakafila arjan ne or ne
ntu bionso bidimu mbia ku- j Yos 2:14 bintu bia tshiamu tshia mitaku
Eb 11:31
butula; e tshionso tshijima ntshia ne bia tshiamu tshifiike mu tshi-
Yehowa. Anu Lahaba f mukaji butshilu tshia nzubu wa Yehowa. l
wa ndumba ke washala ne muo- k Yos 2:12, 13 25 Kadi Yoshua wakalama anu
Yos 2:17-19
yo, yeye ne bonso badi nende Lahaba mukaji wa ndumba, ne
mu nzubu muende, bualu uvua
musokoke bantu batuvua batu- l Yos 6:19 6:18 1 Anyi “lutatu; dibengibua.”
381 YOSHUA 6:26–7:12
ba mu nzubu wa tatuende, ne ba- NSHAP. 6 too ne ku Shebalima,1 ne baka-
ntu bonso bavuaye nabu; a yeye a Yos 2:14 tungunuka ne kubashipa mu di-
mmusombele mu Isalele too ne Yos 6:17, 22 pueka. Nunku mioyo ya bantu
lelu b bualu wakasokoka bantu yakabanga kuzakala, bobu kupa-
bavua Yoshua mutume bua kute- b Mat 1:5
nga dikima.2
ntekela Yeliko. c 6 Ke Yoshua kudipanda bila-
26 Tshikondo atshi, Yoshua mba, kutuaye mpala wende pa-
wakenza mutshipu1 eu wamba c Eb 6:10 nshi kumpala kua Mushete wa
ne: “Muntu udi ubanga kuibaku- Yak 2:25 Yehowa too ne ku dilolo, yeye
lula tshimenga tshia Yeliko etshi ne bakulu ba mu Isalele, ne ba-
edibue mulawu kumpala kua Ye- katungunuka anu ne kudiela
d 1Bk 16:34
howa. Neajimije muanabute we- buloba mu mutu. 7 Yoshua wa-
nde bua kuasa tshishimikidi kamba ne: “Aka! Mukalenge Mu-
tshiende, ne neajimije muanende e Dut 31:6 tambe Bunene Yehowa, bua tshi-
wa mukala bua kuela biibi bia- Yos 1:5 nyi uvua mulue ne tshisamba
tshi.” d etshi, mutshisabuishe too ne Ya-
27 Nunku Yehowa uvua ne Yo- dene anu bua kutufila mu bia-
f Yos 9:1, 2
shua, e ne lumu luende luakata- Yos 9:9, 10 nza bia bena Amole bua ku-
ngalaka pa buloba bujima. f tubutulabu? Tuvua mua kuikala
e Nom 34:2, 6
ye muenzele bakalenge babidi ba
bena Amole bavua dia muamua1
Yadene d bumvue tshivua tshie- dia Yadene, Sihona c mukalenge
nzeke, bonso bavua mu bulo- f Gen 15:18-21 wa Heshebona ne Oga d mukale-
ba bua mikuna, mu Shefela, ku Eks 3:17
nge wa Bashana, uvua mu Ashe-
Eks 23:23
maloba onso a ku muelelu kua Dut 7:1 talota. 11 Ke bualu kayi baku-
Mbuu Munene,1 e ne kumpala kua lu betu ne bantu bonso ba
Lebanona, mmumue ne: bena g Yos 24:11
ˆ mu buloba buetu bakatuambila
Hiti, bena Amola, bena Kanana, h Yos 10:2 ne: ‘Angatayi bintu bia nuenu ku-
bena Pelizi, bena Hiwi, ne bena Yos 11:19
Yebuse, f 2 bakadisanga bua ku- dia mu njila, nuye kusambake-
luisha Yoshua ne Isalele. g i Yos 6:20 na nabu. Nubambile ne: “Netui-
3 Bena mu Gibeona h baku- kale bena mudimu benu; e nunku
j Yos 8:24
mvua pabu tshivua Yoshua mue- tudi tunulomba bua kudia netu
nzele Yeliko i ne Ai. j 4 Nunku k Yos 5:10 tshipungidi.”’ f 12 Mampa atu-
Yos 10:43 vua bangate bua tuetu kudia aa
bakenza malu ne budimu, kue-
labu biakudia mu bibombi bisu- l Gen 10:15, 17 atshivua ne luya patuvua bu-
nsuke, kubitekabu pa mpunda Gen 34:2 mbuke ku nzubu yetu bua kulua
Eks 3:8
yabu, pamue ne milondo ya kunudi muaba eu. Mpindieu mo-
mvinyo ya biseba misunsuke ika- m Eks 34:12 nayi mudiwu mume ne asunsu-
vua mitayike ne bayilamakaje; Dut 7:2 luka. g 13 Milondo ya mvinyo ya
Dut 20:16-18
5 bavua kabidi ne sandala mi- biseba eyi ivua mipiamipia pa-
sunsuke ne milamakaja ku ma- Mulongo 2
tuvua belamu mvinyo, kadi mpi-
kasa abu, ne bavua bavuale bila- a Dut 20:10, 15
ndieu ikadi mitayike. h Bilamba
mba bisunsuke. Mampa onso bietu ne sandala yetu mbisunsu-
avuabu bambule avua mume b Eks 9:16 ke bua bule bua luendu.”
ne asunsuluka. 6 Nunku baka- Eks 15:13, 14
Yos 2:9, 10 14 Ke bantu kuangatabu1
ya kudi Yoshua mu tshitudilu ndambu wa bintu biabu bia
tshivua ku Gilegala, k kumuambi- c Nom 21:21-24 kudia, kadi kabakebeja Yehowa
Dut 2:32-34
labu yeye ne bena Isalele ne: bualu to. i 15 Nunku Yoshua wa-
“Tudi bafume ku buloba bua d Nom 21:33-35 kadia nabu tshipungidi tshia di-
kule. Nunku tudi tunulomba bua Dut 3:3
talala, j kubalayaye bua kubashi-
kudia netu tshipungidi.” 7 Kadi e Dut 20:10, 11 ya ne muoyo, ne bamfumu ba
bena Isalele bakambila bena
tshisumbu bakabalaya nanku mu
Hiwi ne: l “Pamuapa nudi baso- f Yos 9:6
mutshipu. k
mbele pabuipi netu. Nunku tudi
mua kudia nenu tshipungidi mu- g Yos 9:5 16 Ku ndekelu kua matuku
shindu kayi?” m 8 Bakandamu- asatu bobu bamane kudia nabu
h Yos 9:4
na Yoshua ne: “Tudi bena mudi- tshipungidi, bakumvua ne: ba-
mu bebe.”1 i Nom 27:18, 21 vua basombele pabuipi apu, ku
1Sm 30:7, 8 mutumba kuabu. 17 Pashishe
8:35 1 Ku mua.: “benda.” 9:1 1 Mmu- j Yos 11:19
mue ne: “Mbuu wa Mediterane.” 9:8 9:10 1 Mmumue ne: luseke lua ku est.
1 Anyi “bapika bebe.” k 2Sm 21:2 9:14 1 Anyi “kukenketabu.”
YOSHUA 9:18–10:6 386
bena Isalele bakasa luendu ne NSHAP. 9 ne tshiakane.” 26 Ke tshiaka-
bakafika mu bimenga biabu ditu- a Yos 10:2 benzelaye; wakabapandisha mu
ku disatu; bimenga biabu
ˆ bivua: bianza bia bena Isalele, ne ka-
Gibeona, a Kefila, Belota, ne
ˆ
b Yos 18:11, 14
1Sm 7:1
bakabashipa to. 27 Kadi dituku
Kıyata-yalima. 18 Kadi bena
b
1Ku 13:5 adi, Yoshua wakabavuija bangu-
Isalele kabakabaluisha to, bua- ˆ
di ba nkunyi ne basunyi ba mayi
lu bamfumu ba tshisumbu ba-ˆ c Nom 30:2
Dut 6:13
bua tshisumbu a ne bua tshioshe-
kavua baditshipe kudibu mu dı- lu tshia Yehowa muaba uvuaye
na dia Yehowa c Nzambi wa d 2Sm 21:1 Yeye ne bua kusungula, b ne mba-
Isalele. Nunku tshisumbu tshiji- Mis 15:4
Mbi 5:4, 6
shale nanku too ne lelu. c
10
ma tshiakabanga kunungana bua Diakamue pakumvua
bamfumu. 19 Ke bamfumu bo- e Yos 9:6, 16
Adoni-sedeke mukalenge
nso kuambilabu tshisumbu tshi- wa Yelushalema ne: Yoshua uvua
jima ne: “Bu mutuvua baditshi- f Gen 9:25, 26
ˆ mukuate Ai ne mumubutule,
pe kudibu mu dına dia Yehowa g Dut 7:1 muenzele Ai ne mukalenge we-
Nzambi wa Isalele, katuena ne Dut 20:16
nde d anu muvuaye muenzele Ye-
mushindu wa kubenzela bibi
h Dut 2:25 liko ne mukalenge wende, e ne
to. 20 Netuenze nunku: Netu- Dut 11:25 muvua bena mu Gibeona ba-
balekele ne muoyo, bua tshiji Yos 5:1
tshia Nzambi katshilu kutudi punge tshipungidi tshia ditalala
bua mutshipu utuvua baditshipe i Eb 11:31 ne Isalele f ne bashale munkatshi
ˆ
kudibu.” d 21 Bamfumu baka-
muabu, 2 wakumvua buowa
mba kabidi ne: “Bashale ne muo- Mulongo 2 bua bungi, g bualu Gibeona uvua
yo, kadi balue bangudi ba nkunyi a Yos 9:21 tshimenga tshinene, bu tshi-
ˆ mue tshia ku bimenga bia baka-
ne basunyi ba mayi bua tshisu- b 1Bk 8:29
mbu tshijima.” Ke tshiakabalaya 2Ku 6:6
lenge. Uvua munene kupita Ai, h
bamfumu. ne bantu balume bonso ba muo-
22 Nunku Yoshua wakababi- c 1Ku 9:2 mu bavua bena mvita. 3 Nu-
Ezl 7:24
kila, kubambilaye ne: “Bua tshi- Ezl 8:17
nku Adoni-sedeke mukalenge wa
nyi nuvua batudinge, nuamba Neh 3:26 Yelushalema wakatumina Hoha-
ne: ‘Tudi tufumina muaba wa
Neh 7:60 ma mukalenge wa Hebelone, i Pi-
ˆ
kule menemene,’ penu basombe- lama mukalenge wa Yamuta, Yafia
NSHAP. 10 ˆ
le bushuwa anu munkatshi mue- mukalenge wa Lakisha, ne Debı
d Yos 8:24, 29 mukalenge wa Egelona, muke-
tu emu? e 23 Kumbukila ku lelu
nudi bedibue mulawu, f ne nenui- e Yos 6:2, 21
nji eu ne: j 4 “Luayi nungambu-
kale anu mu mulongo wa bapika luishe, tuluishayi Gibeona, bualu
bu bangudi ba nkunyi ne basu- f Yos 9:9, 15 mmupunge tshipungidi tshia dita-
ˆ Yos 11:19
lala ne Yoshua ne bena Isalele.” k
nyi ba mayi bua nzubu wa Nza-
mbi wanyi.” 24 Bakandamuna g Dut 2:25 5 Nunku bakalenge batanu ba
Yoshua ne: “Mbualu bavua ba- Dut 11:25 bena Amolel bakadisanga pamue,
Yos 2:10, 11
mbile bena mudimu bebe pato- Yos 5:1
mmumue ne: mukalenge wa Yelu-
ke ne: Yehowa Nzambi webe shalema, mukalenge wa Hebelo-
ˆ
uvua mutumine Mose muena mu- h Yos 8:25 ne, mukalenge wa Yamuta, muka-
ˆ lenge wa Lakisha, ne mukalenge
dimu wende dıyi bua kunupesha i Gen 23:2
buloba buonso ebu ne kubutula Nom 13:22 wa Egelona, pamue ne biluilu bia-
benamu bonso kumpala kuenu. g bu, bobu kuya, kuasabu tshitudi-
ˆ j Yos 12:7, 10-12 lu bua kuluisha Gibeona.
Nunku tuvua bumvue buowa bua
mioyo1 yetu bua bualu buenu, h k Yos 9:9, 15 6 Pashishe bantu ba mu Gi-
ke bualu kayi tuvua benze nu- Yos 11:19 beona bakatumina Yoshua muke-
nku. i 25 Mpindieu tudi mu bia- nji mu tshitudilu ku Gilegala ne: m
l Gen 15:16
nza biebe. Tuenzela tshionso “Kulekedi1 bapika bebe to. n Lua-
tshiudi mumone ne: ntshimpe m Yos 5:10
10:6 1 Ku mua.: “kupuekeshi tshianza
9:24 1 Anyi “anyima.” n Yos 9:25, 27 tshiebe kudi.”
387 YOSHUA 10:7-23
ku lukasa! Utusungile ne utua- NSHAP. 10 kimana tendee munkatshi mua
mbuluishe! Bakalenge bonso ba a Yos 8:3 diulu ne kadiakabuela lukasa di-
bena Amole ba ku buloba bua tuku bu dijima. 14 Kakutu kua-
mikuna mbadisange bua kutu- nji kuikala dituku bu dituku adi
luisha.” 7 Nunku Yoshua waka- b Dut 3:2 to, ni nkumpala kuadi anyi pa-
banda, umbukila ku Gilegala ne Dut 20:1 nyima padi, divua Yehowa mute-
ˆ
baluanganyi ba mvita bonso ne leje dıyi dia muntu, a bualu Yeho-
bilobo bia mvita. a wa uvua uluila Isalele. b
8 Pashishe Yehowa wakambi- c Dut 7:24 15 Pashishe Yoshua pamue ne
la Yoshua ne: “Kubatshinyi to, b
Yos 11:6 Isalele mujima bakapingana mu
bualu ndi mubafile mu tshianza tshitudilu ku Gilegala. c
tshiebe. c Muntu nansha umue wa 16 Pine apu bakalenge ba-
kudibu kakukukandamena to.” d d Yos 1:3-5 tanu abu bakanyema, kusoko-
9 Yoshua wakalua kudibu mu mabu mu nyongolo ku Makeda. d
tshimpitshimpi yeye mumane 17 Pashishe bakambila Yoshua
kuenda butuku bujima ufumina e Mis 44:3 ne: “Mbasangane bakalenge ba-
ku Gilegala. 10 Yehowa waka- tanu abu basokome mu nyongo-
babueja mu kayumbayumba ku- lo ku Makeda.” e 18 Ke Yoshua
kuamba ne: “Bungulujayi ma-
mpala kua Isalele, e bobu kuba- f 2Bk 20:10
Mis 135:6 bue manene, nuajike ku mushiku
shipa dishipa dia dikema ku Yes 38:8 wa nyongolo au, nutekaku bantu
Gibeona, kubalondabu mu nji- bua kubalama. 19 Kadi nuenu
la udi mubande ku Bete-holona, bakuabu kanuimanyi to. Londayi
kubashipabu too ne ku Azeka ne g Yes 28:21 bena lukuna benu, nubashipele
ku Makeda. 11 Pavuabu benda lua panyima. f Kanubalekedi ba-
banyema Isalele, bikale pa mpu- buela mu bimenga biabu to, bua-
lumuku wa Bete-holona, Yehowa h 2Sm 1:17, 18 lu Yehowa Nzambi wenu mmuba-
wakabalokeshila mabue manene file mu bianza bienu.”
a mvula umbukila mu diulu, too Mulongo 2 20 Pavua Yoshua ne bena Isa-
ne ku Azeka, bobu kufua. Bushu- a Dut 9:18, 19 lele bajikije kubashipa dishipa
wa, bantu bavua bafue ku mabue 1Bk 17:22 dia dikema menemene, bamba
Yak 5:16
a mvula bavua bapite bavua ba- kubabutula bonso pa kumbu-
fue ku muele wa mvita wa bena sha bantu ndambu bavua ba-
Isalele ku bungi. pande, banyemene mu bimenga
ˆ
12 Dıba adi, dituku divua Ye- b Dut 1:30
Yos 23:3
bikolesha, 21 bantu bonso ba-
howa mutshimune bena Amo- kapingana kudi Yoshua mu tshi-
ˆ
le ku mesu kua bena Isalele, ke tudilu ku Makeda kakuyi bualu
divua Yoshua muambile Yehowa bubi bubafikile. Muntu nansha
c Yos 5:10
kumpala kua Isalele ne: Yos 9:6 umue kakateta kuamba bena Isa-
ˆ
ˆ
“Dıba, imana tendee f pa lele dıyi.1 22 Pashishe Yoshua
mutu pa Gibeona, g wakamba ne: “Kangulayi mushi-
Ne ngondo pa mutu pa Tshi- d Yos 10:10 ku wa nyongolo, nupatule baka-
lenge batanu abu, nulue nabu
bandabanda1 tshia Aya-
kundi.” 23 Nunku bakapatula
lona!”
ˆ bakalenge batanu aba mu nyo-
13 Nunku dıba diakimana te- e Yos 10:28
ngolo, kuyabu nabu kudiye: mu-
ndee ne ngondo kakanyunga too kalenge wa Yelushalema, muka-
ne pavua tshisamba tshidiso- lenge wa Hebelone, mukalenge
mbuele kudi bena lukuna batshi. f Dut 28:7 ˆ
wa Yamuta, mukalenge wa Laki-
Ki mbafunde bualu ebu mu mu- sha, ne mukalenge wa Egelona. g
ˆ ˆ
kanda wa Yasha anyi? h Dıba dia-
g Yos 10:3-5 10:21 1 Ku mua.: “kavua ne ludimi lutue
10:12 1 Anyi “Tshibatabata.” Yos 12:7, 10-12 kudi bena Isalele.”
YOSHUA 10:24-39 388
24 Pakayabu ne bakalenge bata- NSHAP. 10 31 Pashishe Yoshua pamue ne
nu aba kudi Yoshua, Yoshua wa- a Eks 23:27 Isalele mujima bakumbuka ku Li-
kabikila bantu balume bonso ba bina, kuyabu ku Lakisha, a kua-
mu Isalele, kuambilaye balombo- b Dut 31:6 sabu tshitudilu kuntu aku, bobu
di ba baluanganyi ba mvita ba- Yos 1:9 kumuluisha. 32 Yehowa waka-
vua baye nende ne: “Semenayi. fila Lakisha mu tshianza tshia
Diatayi makasa enu pa makoshi c Dut 3:21 Isalele, bobu kumukuata dituku
Dut 7:18, 19
a bakalenge aba.” Nunku bakase- dibidi. Bakamubutula ne bantu
mena, bobu kudiata makasa abu bonso1 bavuamu ne muele wa
d Dut 21:22, 23
pa makoshi abu. a 25 Ke Yoshua Yos 8:29 mvita, b anu muvuabu benzele Li-
kubambila ne: “Kanutshinyi anyi bina.
ˆ
kanuikadi ne buowa to. b Ikalayi e Yos 10:10 33 Ke Holama mukalenge wa
ne dikima ne bukole, bualu ke Yos 15:20, 41 ˆ
Geze c kubandaye bua kuambu-
tshienzela Yehowa bena lukuna luisha Lakisha. Kadi Yoshua wa-
benu bonso banudi nuluangana f Dut 20:16 kamushipa yeye ne bantu bende
nabu.” c too ne pavuaku kakuyi kushale
26 Pashishe Yoshua wakaba- g Yos 12:7, 16 muntu nansha umue ne muoyo.
kuma, kubashipaye, kubakudi- 34 Pashishe Yoshua pamue ne
kaye ku mitshi1 itanu, ne baka- h Yos 15:20, 42 Isalele mujima bakumbuka ku
shala bakudika ku mitshi ayi too Yos 21:13
Lakisha kuyabu ku Egelona, d
ˆ
ne ku dilolo. 27 Pakavua dıba kuasabu tshitudilu kuntu aku,
ˆ i Yos 12:7, 15
dibuela, Yoshua wakatuma dıyi bobu kumuluisha. 35 Bakakua-
bua babatulule ku mitshi d ne ba- ta Egelona dituku adi, kumubu-
bimanshe mu nyongolo muvua- j Yos 6:2, 21
tulabu ne muele wa mvita. Ditu-
bu basokome. Pashishe baka- ku adi bakabutula bantu bonso1
jika mabue manene ku mushiku Mulongo 2
bavuamu, anu muvuabu benzele
wa nyongolo, ne owu aa adiku a Yos 10:3, 4
Lakisha. e
Yos 12:7, 11
too ne lelu eu. Yos 15:20, 39 36 Pashishe Yoshua pamue ne
28 Yoshua wakakuata Make- Isalele mujima bakumbuka ku
da e dituku adi, kubutulaye bena- b Dut 20:16 Egelona kuyabu ku Hebelone, f
mu ne muele wa mvita. Wakabu- bobu kumuluisha. 37 Bakakua-
tula mukalenge wende ne bantu c Yos 12:7, 12 ta Hebelone, kumubutulabu ne
bonso1 bavuamu, kayi ushiya Yos 16:10
Yos 21:20, 21 mukalenge wende, ne bimenga
muntu nansha umue ne muoyo. f 1Bk 9:16 biende, ne bantu bonso1 bavua-
Wakenzela mukalenge wa Make-
mu ne muele wa mvita, kabayi
da g anu muvuaye muenzele mu- d Yos 10:3, 4 bashiya muntu nansha umue ne
kalenge wa Yeliko. Yos 12:7, 12
muoyo. Wakamubutula ne bantu
29 Pashishe Yoshua pamue Yos 15:20, 39
bonso1 bavuamu, anu muvuaye
ne Isalele mujima bakumbuka
e Dut 20:16 muenzele Egelona.
ku Makeda, kuyabu ku Libina,
kuluishabu Libina. h 30 Yehowa
Yos 10:32 38 Ndekelu wa bionso, Yoshua
wakafila kabidi Libina ne muka- pamue ne Isalele mujima ba-
ˆ
lenge wende i mu tshianza tshia
f Gen 13:18 kakudimuka batangile ku Debı, g
bobu kumuluisha. 39 Waka-
Gen 23:19
Isalele, bobu kumubutula ne ba- Nom 13:22 ˆ
ntu bonso1 bavuamu ne muele Yos 10:3, 4 kuata Debı, mukalenge wende
Yos 15:13
wa mvita, kabayi bashiyamu mu- Yos 21:13
ne bimenga biende bionso, kubi-
ntu nansha umue ne muoyo. Nu- butulabu ne muele wa mvita,
nku bakenzela mukalenge wende g Yos 12:7, 13 kubutulabu bantu bonso1 bavua-
anu muvuabu benzele mukale- Yos 15:15 mu, h kabayi bashiya muntu na-
nge wa Yeliko. j nsha umue ne muoyo. i Wakenze-
ˆ
h Dut 7:2 la Debı ne mukalenge wende anu
10:26 1 Anyi “makunji.” 10:28, 30, 32, muvuaye muenzele Hebelone, ne
35, 37, 39 1 Anyi “anyima yonso.” i Yos 11:14 Libina ne mukalenge wende.
389 YOSHUA 10:40–11:13
ˆ
40 Yoshua wakatshimuna NSHAP. 10 ku mayi a Meloma bua kuluisha
tshitupa tshionso tshia buloba a Yos 9:1, 2 Isalele.
bua mikuna, tshia Negebe, tshia Bal 1:9
6 Ke Yehowa kuambila Yo-
Shefela, a ne tshia mpulumu- b Lew 27:29 shua ne: “Kutshinyi bua bualu
ku, ne bakalenge ba bitupa bio- ˆ
Dut 20:16 buabu, a bualu malaba ku meba
Yos 11:14
nso abi, kayi ushiya muntu aa nembafile buonso buabu kudi
nansha umue ne muoyo; wa- c Dut 7:2 Isalele, bashipa. Udi ne bua ku-
Dut 9:5
kabutula tshintu tshionso tshi- kosa mijilu ya ku bikono bia tu-
vua tshipuyakana, b anu muvua d Nom 34:2, 4 balu tuabu, b ne udi ne bua kuo-
Yehowa Nzambi wa Isalele mu- Dut 9:23
sha makalu abu a mvita mu
ˆ
tume dıyi bua kuenza. c 41 Yo- e Dut 2:23 kapia.” 7 Nunku Yoshua pamue
shua wakabatshimuna kumbuki- ne baluanganyi ba mvita bo-
ˆ f Yos 15:20, 51
la ku Kadeshe-banea d too ne ku nso bakabela mvita mu tshi-
Gaza e ne buloba buonso bua Go- ˆ
g Yos 11:16, 19 mpitshimpi kumpenga kua mayi
shene f too ne ku Gibeona. g a Meloma. 8 Yehowa wakabafi-
h Eks 14:14
42 Yoshua wakakuata bakalenge Dut 1:30 la mu tshianza tshia Isalele, c
aba bonso ne buloba buabu, bio- bobu kubatshimuna, kubalonda-
nso musangu umue, bualu Yeho- i Yos 4:19
bu too ne ku Sidona mune-
wa Nzambi wa Isalele ke uvua ne d ne ku Miselefota-mayima, e
uluila Isalele mvita. h 43 Pashi- NSHAP. 11
ne mu Tshibandabanda tshia Mi-
she Yoshua wakapingana ne Isa- j Yos 12:7, 19
sepe ku est; bakabashipa too ne
lele mujima mu tshitudilu ku Gi- k Yos 12:7, 20 pavuaku kakuyi kushale muntu
legala. i nansha umue ne muoyo. f 9 Pa-
11
l Yos 17:11
Diakamue pakumvua Ya- Bal 1:27 shishe Yoshua wakabenzela anu
ˆ muvua Yehowa mumuambile; wa-
bina mukalenge wa Haso
m Nom 13:29 kakosa mijilu ya ku bikono bia
bualu abu, wakatuma mukenji
kudi Yobaba mukalenge wa Ma- n Gen 15:16 tubalu tuabu ne wakuosha maka-
dona, j kudi mukalenge wa Shi- lu abu a mvita mu kapia. g
o Dut 7:1
melona, kudi mukalenge wa Aka- 10 Pashishe Yoshua wakapi-
Dut 20:17 ˆ
safa, k 2 kudi bakalenge bavua ngana, kukuataye Haso, kushi-
p Dut 4:48 paye mukalenge wende ne muele
ku nord mu buloba bua miku-
ˆ
na, kudi bavua mu mpata1 ku wa mvita, h bualu kumpala Haso
Mulongo 2
sud kua Kinelete, kudi bavua mu uvua ku mutu kua makalenge
Shefela ne mu mpulumuku ya a Yos 10:8
onso aa. 11 Bakashipa bantu
ˆ ˆ
Do l ku ouest, 3 kudi bena Kana- b Dut 17:16 bonso1 bavuamu ne muele wa
na m ku est ne ku ouest, kudi bena Nsu 21:31 mvita, kubabutulabu. i Kakuvua
Amole, n kudi bena Hiti, kudi c Yos 21:44 kushale tshintu nansha tshimue
bena Pelizi, kudi bena Yebuse tshivua tshipuyakana to. j Pashi-
d Gen 10:19 ˆ
mu buloba bua mikuna, ne kudi Yos 19:28, 31
she wakuosha Haso ne kapia.
bena Hiwi o kuinshi kua mukuna 12 Yoshua wakakuata bimenga
ˆ e Yos 13:1, 6
wa Hemona p mu buloba bua Mi- bionso bia bakalenge aba, ku-
sepa. 4 Nunku bakalua ne bi- f Dut 20:16 tshimunaye bakalenge bonso ba
luilu biabu bionso, tshisumbu bimenga abi ne muele wa mvita. k
tshinene menemene, bungi bu g Yos 11:6 Wakababutula l anu muvua Mose
nsenga ya ku muelelu kua mbuu, h Yos 12:7, 19 muena mudimu wa Yehowa mu-
ˆ
pamue ne tubalu tua bungi me- tume dıyi bua kuenza. 13 Kadi
nemene ne matempu a mvita. i Lew 27:29 Isalele kavua muoshe bimenga
5 Bakalenge bonso aba bakita- j Dut 20:16 bivua pa mikuna yabi pa kumbu-
ˆ
ba bua kusambakena, bobu ku- Yos 11:14 sha Haso; tshiotshi ke tshime-
lua, kuasabu tshitudilu pamue k Dut 9:5 nga tshimuepele tshivua Yoshua
ˆ
11:2 1 Anyi “Alaba.” l Dut 7:2, 16 11:11 1 Anyi “anyima yonso.”
YOSHUA 11:14–12:5 390
muoshe. 14 Bena Isalele baka- NSHAP. 11 bua Yuda ne buloba buonso
ngata buabu bobu bintu bionso a Yos 8:2, 27 bua mikuna bua Isalele. Yoshua
bivuabu bapete mu bimenga abi b Dut 7:2 wakababutula bobu ne bime-
ne bimuna. a Kadi bakashipa ba- c Dut 20:16
nga biabu. a 22 Kakuvua kusha-
ntu bonso ne muele wa mvita le muena Anaka nansha umue
d Dut 3:28
too ne pakabutulabu yonso wa Dut 7:1 mu buloba bua Isalele; bakasha-
kudibu. b Kabakashiya muntu na- Dut 31:7 la b anu mu Gaza, c mu Gata d
nsha umue uvua upuyakana to. c e Dut 4:2, 5 ne mu Ashedodo. e 23 Nunku
15 Anu muvua Yehowa mutumi- f Nom 13:17 Yoshua wakakuata buloba buo-
ne Mose muena mudimu wende Dut 1:7 nso anu muvua Yehowa mulaye
ˆ Mose, f ne pashishe Yoshua waka-
dıyi bua kuenza, ke muvua Mose g Yos 10:40, 41
ˆ bupesha bena Isalele bu bumpia-
mutumine Yoshua dıyi bua kue- h Yos 12:7, 8
nza, d ne ke muvua Yoshua mue- i Yos 13:1, 5
nyi bilondeshile bitupa biabu,
nze. Kakashiya bualu nansha bu- bua babuabanye mu bisa biabu. g
j Dut 4:48
mue bua ku malu onso avua Yos 13:8, 11 Nunku buloba buakashala mu di-
ˆ kisha, kakuyi mvita. h
Yehowa mutumine Mose dıyi bua k Yos 9:7, 15
kuenza kabuyi buenza. e
16 Nunku Yoshua wakatshi-
l Dut 20:17
m Dut 2:30
12 Mpindieu aba ke bakale-
nge ba buloba bavua bena
muna buloba buonso ebu, bulo- Isalele batshimune, bena bu-
n Eks 34:12
ba bua mikuna, Negebe yonso, f Dut 7:2
loba buvuabu bangate luseke lua
buloba buonso bua Goshene, o Dut 20:16
ku est kua Yadene, kumbukila ˆ
ˆ ku Tshibandabanda tshia Ano-
Shefela, g Alaba, h buloba bua mi- p Nom 13:22
kuna bua Isalele ne Shefela1 na1 i kubanda too ne ku muku-
Dut 1:28 ˆ ˆ
wabu, 17 kumbukila ku muku- Yos 15:13, 14 na wa Hemona j ne Alaba mujima
lua ku est: k 2 Sihona mukale-
na wa Halaka udi mubande too
ˆ ˆ Mulongo 2 nge l wa bena Amole, uvua mu-
ne ku Seı, too ne ku Bala-gada i
mu Tshibandabanda tshia Leba- a Lew 27:29 sombele mu Heshebona ne uvua
Yos 11:12 ˆ
nona kuinshi kua mukuna wa Yos 24:11
ukokesha kumbukila ku Aloe, m
ˆ udi ku muelelu kua Tshibandaba-
Hemona, j ne wakakuata bakale- b Eks 23:28-30 ˆ
nge babu bonso, yeye kubatshi- nda tshia Anona,1 n ne kumbukila
c Bal 1:18
muna, kubashipaye. 18 Yoshua munkatshi mua tshibandaba-
d 1Sm 17:4 nda atshi ne tshitupa tshia Gi-
wakaluangana ne bakalenge bo-
nso aba ndambu wa matuku. e 2Ku 26:1, 6 lada too ne ku Tshibandabanda2
19 Kakuvua tshimenga tshivua f Eks 23:27 tshia Yaboka, mukalu wa bena
tshidie tshipungidi tshia ditala-
Dut 11:23 Amona. 3 Uvua ukokesha kabi-
ˆ
g Nom 26:53, 54 di mu Alaba too ne ku Mbuu
la ne bena Isalele pa kumbu- Yos 14:1
wa Kinelete1 o lua ku est, too ne
sha bena Hiwi bavua basombele h Yos 14:15 ˆ
ku Mbuu wa mu Alaba, Mbuu
mu Gibeona. k Bakakuata bikua- Yos 21:44
wa Mukele,2 lua ku est batangi-
bu bionso ku mvita. l 20 Yeho- Yos 23:1
le ku Bete-yishimota, ne lua ku
wa ke uvua mulekele bua mio-
NSHAP. 12 sud kuinshi kua mpulumuku ya
yo yabu ipape m bua kuela Isalele Pisega. p
i Dut 2:24
mvita, bua yeye ababutule kaku-
j Dut 3:8 4 Kabidi ne buloba bua Oga
yi luse. n Bavua ne bua kubutudi-
mukalenge q wa Bashana uvua
bua anu muvua Yehowa mutumi- k Dut 4:47-49
ˆ umue wa mu bena Lefa ba nde-
ne Mose dıyi bua kuenza. o l Nom 21:23, 24
kelu, r uvua musombele mu Ashe-
21 Tshikondo atshi Yoshua m Dut 3:12 talota ne Edelei, 5 ne uvua
wakajimija bena Anaka p mu bu- n Nom 21:13
loba bua mikuna, mu Hebelo- 12:1,ˆ 2 1 Anyi “Kasulu ka tshilonda nkoka
ˆ o Yne 6:1
ne, mu Debı, mu Anaba, ne ka Anona.” 12:2 2 Anyi “Kasulu ka tshi-
p Dut 3:27
mu buloba buonso bua mikuna londa nkoka.” 12:3 1 Mmumue ne: diji-
q Nom 21:33-35 ba dia Genesaleta, anyi Mbuu wa Gale-
11:16 1 Anyi “mikuna yabu ya mikese.” r Dut 3:11 la. 2 Mmumue ne: Mbuu Mufue.
391 YOSHUA 12:6–13:3
ˆ
ukokesha ku mukuna wa Hemo- NSHAP. 12 15 mukalenge wa Libina, a
na, mu Saleka, ne mu Bashana a Dut 29:7 umue; mukalenge wa Adu-
mujima, a too ne ku mukalu wa lama, umue;
ˆ ˆ b Yos 13:13
bena Geshu ne bena Makata, b ne 16 mukalenge wa Makeda, b
tshitupa tshia Gilada, too ne ku c Nom 21:26 umue; mukalenge wa Bete-
buloba bua Sihona mukalenge le, c umue;
wa Heshebona. c d Nom 21:23, 24 17 mukalenge wa Tapua,
6 Mose muena mudimu wa Ye- Nom 21:33-35 ˆ
umue; mukalenge wa Hefe,
howa ne bena Isalele bakaba- e Nom 32:33 umue;
tshimuna, d pashishe Mose mue- Dut 3:12, 13
18 mukalenge wa Afeke,
na mudimu wa Yehowa wakafila f Yos 13:1, 5 umue; mukalenge wa La-
buloba buabu kudi bena Lube- shalona, umue;
na, bena Gada, ne tshitupa tshia g Yos 1:4
19 mukalenge wa Madona,
tshisa tshia Manashe bua buika-
h Yos 11:16, 17 umue; mukalenge wa
le buabu. e ˆ
Haso, d umue;
7 Aba ke bakalenge ba bulo- i Dut 2:12 20 mukalenge wa Shimelo-
ba bavua Yoshua ne bena Isale-
j Yos 11:23 na-melona, umue; mukale-
le batshimune ku luseke lua ku
ouest kua Yadene, kumbukila ku nge wa Akasafa, umue;
ˆ
Bala-gada f mu Tshibandabanda
k Yos 10:40 21 mukalenge wa Tanaka,
Yos 11:16
tshia Lebanona g too ne ku mu- umue; mukalenge wa Megi-
kuna wa Halaka h udi mubande l Gen 15:16 do, umue;
ˆ 22 mukalenge wa Kedeshe,
too ne ku Seı, i pashishe Yoshua m Eks 3:8
wakafila buloba buabu kudi bisa Eks 23:23 umue; mukalenge wa Yoke-
ˆ
bia Isalele bua buikale buabu bi- Dut 7:1 nama e mu Kamele, umue;
ˆ
londeshile bitupa biabu, j 8 mu 23 mukalenge wa Do mu
n Yos 6:2 ˆ
buloba bua mikuna, mu Shefela, mpulumuku ya Do, f umue;
ˆ
mu Alaba, mu mpulumuku, mu o Yos 8:29 mukalenge wa Goyima mu
tshipela, ne mu Negebe, k mbue- Gilegala, umue;
p Yos 10:23, 26 ˆ
na kuamba ne: buloba bua bena
ˆ 24 mukalenge wa Tısa, umue;
Hiti, bena Amole, l bena Kanana, q Yos 10:33 bakalenge bonso basanga 31.
13
bena Pelizi, bena Hiwi, ne bena Mpindieu Yoshua ukavua
Yebuse: m r Yos 10:38
mukulakaje ne muikale ne
9 Mukalenge wa Yeliko, n bidimu bia bungi. g Nunku Ye-
umue; mukalenge wa Ai, o Mulongo 2
a Yos 10:29
howa wakamuambila ne: “Ukadi
tshimenga tshivua ku luse- mukulakaje ne muikale ne bidi-
ke lua Betele, umue; b Yos 10:28 mu bia bungi; kadi kutshidi ku-
10 mukalenge wa Yelushale- shale tshitupa tshinene tshia
ma, umue; mukalenge wa c Bal 1:22
buloba tshia kukuata.1 2 Ebu
Hebelone, p umue; ke buloba budi bushale: h bitu-
ˆ d Yos 11:1, 10
11 mukalenge wa Yamuta, pa bia maloba onso a bena Pe-
umue; mukalenge wa Laki- e Yos 21:34 ˆ
leshete ne a bena Geshu bonso i
sha, umue; 3 (kumbukila ku diapa dia mu-
12 mukalenge wa Egelona, f Yos 11:1, 2
sulu wa Nile1 didi ku est kua2 Eji-
umue; mukalenge wa pitu too ne ku mukalu wa Ekelo-
ˆ NSHAP. 13
Geze, q umue; na ku nord, buloba buvuabu
ˆ g Yos 23:1
13 mukalenge wa Debı, r Yos 24:29 bangata bu buloba bua bena Ka-
umue; mukalenge wa ˆ
ˆ nana) j kusangisha ne buloba bua
Gede, umue; h Eks 23:29, 30
ˆ
14 mukalenge wa Homa, i 1Sm 27:8 13:1 1 Anyi “kutshimuna.” 13:3 1 Anyi
ˆ
umue; mukalenge wa Ala- “kumbukila ku Shiho.” 2 Ku mua.: “ku-
da, umue; j Gen 10:19 mpala kua.”
YOSHUA 13:4-22 392
bakalenge batanu ba bena Pele- NSHAP. 13 nge buonso bua Oga mu Ba-
shete, a mmumue ne: bena Gaza, a Bal 3:1, 3 shana, yeye uvua ukokesha mu
bena Ashedodo, b bena Ashekelo- 1Sm 6:4 Ashetalota ne mu Edelei. (Yeye
na, c bena Gata, d ne bena Ekelo- b Yos 15:20, 46 uvua umue wa ku bena Lefa
na; e buloba bua bena Awima f c Bal 14:19 ba ndekelu.)a Mose wakabatshi-
4 ku sud; buloba buonso bua d 2Sm 21:19 muna, yeye kubipata.1 b 13 Kadi
ˆ
bena Kanana; Meala wa bena Si- e 1Sm 5:10 bena Isalele kabavua bipate1 c
ˆ ˆ
dona, g too ne ku Afeke, too ne f Dut 2:23 bena Geshu ne bena Makata to,
ˆ ˆ
ku mukalu wa bena Amole; g Bal 1:31 bualu Geshu ne Makata mbaso-
5 buloba bua bena Gebala h ne h 1Bk 5:18 mbele munkatshi mua Isalele too
Lebanona mujima lua ku est, ku- i Nom 34:2, 8 ne lelu.
ˆ
mbukila ku Bala-gada kuinshi
ˆ j Dut 3:25 14 Anu tshisa tshia bena
kua mukuna wa Hemona too ne k Yos 11:8 Lewi ke tshivuaye kayi mupe-
ku Lebo-hamate;1 i 6 bantu bo- she bumpianyi. d Milambu miosha
l Bal 3:1-3
nso ba mu buloba bua mikuna, pa kapia bua Yehowa Nzambi wa
m Eks 23:30
kumbukila ku Lebanona j too ne Isalele ke bumpianyi buabu, e anu
n Nom 34:17
ku Miselefota-mayima; k ne bena Yos 14:1 muvuaye mubalaye. f
Sidona bonso. l Nembipate1 ku- o Nom 33:54 15 Pashishe Mose wakapesha
mpala kua bena Isalele. m Wewe p Nom 32:33 tshisa tshia bena Lubena bu-
udi anu ne bua kubupesha Isale- ˆ
Yos 22:4 mpianyi bilondeshile meku abu,
le bu bumpianyi, anu mundi mu-
ˆ q Dut 3:12 16 ne buloba buabu buvua bu-
kutumine d ıyi bua kuenza. n ˆ
r Nom 21:13 mbukila ku Aloe udi ku muelelu ˆ
7 Mpindieu udi ne bua kuaba- s Nom 21:23, 24 kua Tshibandabanda tshia Ano-
nyina bisa tshitema ne tshitupa t Dut 3:14 na,1 ne tshimenga tshidi munka-
tshia tshisa tshia Manashe bulo- u Yos 17:1 tshi mua tshibandabanda atshi,
ba ebu bu bumpianyi.” o ne mpata mujima wa pa mukuna
v 1Ku 5:11
8 Tshitupa tshikuabu tshia udi pabuipi ne Medeba; 17 He-
tshisa atshi pamue ne bena Lu- Mulongo 2 shebona ne bimenga biende bio-
bena ne bena Gada bavua banga- nsog bidi mu mpata wa pa
te buabu bumpianyi buvua Mose
a Dut 3:11 ˆ
mukuna, Dibona, Bamota-bala,
b Nom 21:23, 24 ˆ
mubapeshe luseke lua ku est kua Nom 21:33-35 Bete-bala-meona, h 18 Yahasa, i
ˆ
Yadene, anu muvua Mose mue- c Nom 33:55 Kedemota, j Mefata, k 19 Kiyata-
na mudimu wa Yehowa mubape- Yos 23:12, 13 yima, Sibema, l ne Selete-shaha
ˆ
she:p 9 kumbukila ku Aloe q udi d Nom 18:20 pa mukuna wa mu tshibanda-
ˆ
ku muelelu
ˆ kua Tshibandabanda Dut 10:9
Dut 12:12 banda,1 20 Bete-peo, mpulu-
tshia Anona,1 r ne tshimenga tshi- e Lew 7:33-35 muku ya Pisega, m Bete-yishimo-
di munkatshi mua tshibandaba- Dut 18:1 ta, n 21 bimenga bionso bia mu
nda, ne mpata yonso wa pa f Nom 18:24 mpata wa pa mukuna, bukale-
mukuna wa Medeba too ne ku Di- g Nom 21:25, 26 nge buonso bua Sihona mukale-
bona; 10 ne bimenga bionso bia h Nom 32:37, 38 nge wa bena Amole uvua uko-
Sihona mukalenge wa bena Amo- i Nom 21:23 kesha mu Heshebona. o Mose
le uvua ukokesha mu Heshebo- j Dut 2:26 wakamutshimuna p ne bamfumu
na, too ne ku mukalu wa bena ba bena Midiyana: Evi, Lekeme,
Amona; s 11 kabidi ne Gilada ne
k Yos 21:8, 37 ˆ ˆ
ˆ l Nom 32:37, 38
Su, Hu, ne Leba, q bilolo1 bia Si-
buloba bua bena Geshu ne bena hona bivua bisombele mu bulo-
ˆ ˆ m Dut 3:16, 17 ˆ
Makata t ne mukuna wa Hemo- ba abu. 22 Balama r muana wa
na mujima ne Bashana u mujima n Nom 33:48, 49 ˆ
Beo, muena mbuku, s uvua umue
too ne ku Saleka; v 12 bukale- o Nom 21:25
p Dut 2:30 13:12 1 Anyi “kubanyenga buloba.”
13:5 1 Anyi “tshibuelelu tshia Hamate.” q Nom 31:7, 8 13:13 1 Anyi “banyenge buloba bua.”
13:6 1 Anyi “Nembanyenge buloba.” r Nom 22:5 13:19 1 Anyi “tshibatabata.” 13:21
13:9, 16ˆ 1 Anyi “Kasulu ka tshilonda nko- 2Pt 2:15 1 Mmumue ne: bakalenge bavua ku bu-
ka ka Anona.” s Nom 22:7 kokeshi bua Sihona.
393 YOSHUA 13:23–14:6
wa ku bantu bavua bena Isalele NSHAP. 13 bia mu bukalenge bua Oga mu
bashipe ne muele wa mvita pa- a Nom 32:34, 35 Bashana, biakaya kudi bana ba
ˆ
mue ne bantu bakuabu bonso ba- b Yos 12:2 Makı a muana wa Manashe, kudi
ˆ
vuabu bashipe. 23 Mukalu wa Bal 11:13 tshitupa tshia bana ba Makı bilo-
ˆ
bena Lubena uvua Yadene; bulo- c 2Sm 11:1 ndeshile meku abu.
ba ebu buvua bumpianyi bua
ˆ d Nom 21:26
32 Ebu mbumpianyi buvua
bena Lubena bilondeshile meku Mose mubapeshe mu mpata ya
abu, ne bimenga ne miaba yabi e Gen 32:2
Yos 21:8, 38
bipela ya Moaba dia muamua dia
mikuabu ya kusombela. Yadene, ku est kua Yeliko. b
24 Mose wakafila kabidi bu- f Nom 32:34, 36
33 Kadi Mose kakapesha tshi-
mpianyi kudi tshisa tshia Gada, g Gen 33:17 sa tshia bena Lewi bumpianyi
kudi bena Gada bilondeshi- h Nom 21:26 to. c Yehowa Nzambi wa Isalele ke
ˆ
le meku abu, 25 ne buloba bua- bumpianyi buabu, anu muvuaye
ˆ i Nom 34:2, 11
bu buvua buangata Yaze a ne Dut 3:16, 17 mubalaye. d
14
bimenga bionso bia Gilada ne Yne 6:1
Mpindieu ebu ke bumpia-
tshitupa tshia buloba bua bena j Dut 3:13
nyi buvua bena Isalele ba-
ˆ
Amona b too ne ku Aloe, udi mu- k 1Ku 6:77, 80 ˆ
ngate mu buloba bua Kanana,
tangilangane ne Laba; c 26 ne ˆ
l Nom 32:40, 41 buvua muakuidi Eleaza ne Yo-
kumbukila ku Heshebona d too Dut 3:14 shua muana wa Nuna, ne bamfu-
ne ku Lamata-misepe, ne Beto- m Nom 21:33 mu ba nzubu ya batatu ba bisa
nima, kumbukila kabidi ku Ma- bia Isalele babapeshe bua kupia-
hanayima e too ne ku mukalu
ˆ Mulongo 2 na. e 2 Bakababanyina bumpia-
wa Debı; 27 ne mu tshibanda- a Nom 32:39 nyi buabu ku nshobo, f anu mu-
banda,1 Bete-halama, f Bete-ni- ˆ
b Nom 32:33 vua Yehowa mutume dıyi ku
mela, Sukota, g ne Safona, tshitu-
pa tshia buloba tshivua tshishale c Dut 10:9
butuangaji bua Mose bua bisa
tshia bukalenge bua Sihona mu- Yos 18:7 tshitema ne tshitupa. g 3 Mose
kalenge wa Heshebona; h Yadene d Nom 18:24 uvua mufile bumpianyi bua bisa
muikale mukalu kumbukila kui- Nom 26:62, 63 bikuabu bibidi ne tshitupa abi
Dut 18:1
nshi, ku ndekelu kua Mbuu wa dia muamua1 dia Yadene, h kadi
Kinelete2 i ku luseke lua ku est kavua mupeshe bena Lewi bu-
NSHAP. 14
kua Yadene. 28 Ebu ke buvua mpianyi munkatshi muabu to. i
bumpianyi bua bena Gada bilo-
e Nom 34:17
Yos 19:51
4 Bavua babala ndelanganyi ya
ˆ Jozefe bu bisa bibidi, j tshia
ndeshile meku abu, ne bimenga f Nom 26:55
ne miaba yabi mikuabu ya kuso- Nom 33:54 Manashe ne tshia Efelayima; k
mbela. Nsu 16:33 kabakapesha bena Lewi tshitupa
Bz 13:19
29 Mose wakafila kabidi bu- tshia buloba mu buloba abu to,
g Nom 34:13 pa kumbusha bimenga l bia kuso-
mpianyi kudi tshitupa tshia tshi-
sa tshia Manashe, kudi tshitupa h Nom 32:29 mbelamu ne mpata yabi ya ku-
tshia tshisa tshia Manashe bi- i Dut 10:9 dishila nyama bua bimuna biabu
ˆ
londeshile meku abu. j 30 Bulo- Yos 13:14 ne bintu biabu. m 5 Nunku bena
ba buabu buvua bumbukila ku j Gen 48:5 Isalele bakabanya buloba anu
Mahanayima, k buangata Bashana 1Ku 5:2 muvua Yehowa mutumine Mose
ˆ
mujima, bukalenge buonso bua k Gen 48:19, 20 dıyi bua kuenza.
Oga mukalenge wa Bashana, ne l Nom 35:7 6 Pashishe bantu ba mu Yuda
misoko yonso ya ntenta ya mu Yos 21:1, 2 bakalua kudi Yoshua ku Gilega-
ˆ la, n ne Kaleba o muana wa Yefune
Yaı l mu Bashana, bimenga 60. m Nom 35:2, 5
31 Tshitupa tshia Gilada, ne n Yos 4:19
muena Kenizi wakamuambila ne:
Ashetalota ne Edelei, m bimenga Yos 10:43 “Udi mumanye bimpe tshivua Ye-
o Nom 32:11, 12 howa muambile p Mose muntu wa
13:27 1 Anyi “tshibatabata.” 2 Mmu- Nzambi mulelela q buebe wewe
mue ne: dijiba dia Genesaleta, anyi p Dut 1:35, 36
Mbuu wa Galela. q Nom 12:7, 8 14:3 1 Mmumue ne: luseke lua ku est.
YOSHUA 14:7–15:7 394
ˆ
ne buanyi meme ku Kadeshe-ba- NSHAP. 14 Kenizi udi ne Hebelone bu bu-
nea. a 7 Mvua ne bidimu 40 pa- a Nom 13:26 mpianyi too ne lelu, bualu uvua
vua Mose muena mudimu wa mulonde Yehowa Nzambi wa Isa-
b Nom 13:2, 6
Yehowa muntume kumbukila ku lele ne muoyo mujima. a 15 Ku-
ˆ ˆ
Kadeshe-banea bua kutenteke- c Nom 13:30 mpala dına diaˆ Hebelone divua
la buloba, b ne mvua mupingane, Nom 14:6, 7 ˆ ˆ
Kıyata-aba b (Aba uvua muntu
muambe bualu anu muvuabu.1 c d Nom 14:24 munene munkatshi mua bena
8 Nansha muvua bana betu ba- Nom 32:11, 12 Anaka). Nunku buloba buaka-
vua babande nanyi batekeshe shala mu dikisha, kakuyi mvita. c
e Dut 1:36
15
bantu ku muoyo,1 meme ngaka- Buloba buvuabu babanyi-
londa Yehowa Nzambi wanyi ne f Yos 21:45 ne1 d tshisa tshia Yuda bua
muoyo mujima.2 d 9 Mose waka- ˆ
meku abu buvua buya too ne
g Nom 14:29, 30
ditshipa dituku adi wamba ne: ku mukalu wa Edome, e tshipe-
‘Buloba budi dikasa diebe didia- h Nom 14:33 la tshia Sine, too ne ku Nege-
te nebuikale bumpianyi bua ka- be ku ndekelu wende wa ku sud.
i Nom 13:33
shidi buebe wewe ne bana bebe, 2 Mukalu wabu wa ku sud uvua
bualu wewe udi mulonde Yeho- j Nom 13:22, 28 umbukila ku ndekelu kua Mbuu
wa Nzambi wanyi ne muoyo mu- wa Mukele,1 f kumbukila ku tshi-
jima.’ e 10 Mpindieu anu muvua k Nom 14:8
Lom 8:31
ˆ
nkonya tshia mayi tshidi tshi-
Yehowa mulaye, f yeye mmunda-
tangile ku sud. 3 Mukalu uvua
me ne muoyo g bidimu 45 ebi ka- l Yos 15:14
Bal 1:20 uya kabidi ku sud too ne ku nji-
tshia Yehowa walaya Mose bua-
la udi mubande ku Akalabima, g
lu ebu pavua Isalele wendela mu m Yos 10:36, 37
upita mutangile ku Sine, pashi-
tshipela; h ntshidiku too ne lelu, Yos 15:13
Yos 21:11, 12 she ubanda umbukila ku sud mu-
muikale ne bidimu 85. 11 Lelu 1Ku 6:55, 56 ˆ
tangile ku Kadeshe-banea h, uya
ndi ne bukole anu mumvua nabu
too ne ku Heselona, ubanda ku
dituku divua Mose muntume. Mulongo 2 ˆ
Ada, ne unyunguluka mutangile
Bukole bundi nabu mpindieu a Nom 14:24 ˆ
budi anu bu bumvua nabu tshi- Dut 1:35, 36 ku Kaka. 4 Pashishe uvua uya
kondo atshi, bua kuya ku mvi-
Yos 14:8 too ne ku Asemona, i utungunu-
ta ne bua kuenza malu makuabu. b Gen 23:2 ka too ne ku Kasulu ka tshilonda
12 Nunku mpesha buloba bua nkoka1 ka mu Ejipitu; j ne muka-
mikuna ebu buvua Yehowa mu-
c Lew 26:6 lu au uvua ushikila ku Mbuu.2
Yos 11:23
laye dituku adi. Nansha muuvua Eu ke uvua mukalu wabu wa ku
mumvue dituku adi ne: mu bulo- NSHAP. 15
sud.
ba amu muvua bena Anaka i ne d Nom 26:55
5 Mukalu wa ku est uvua
bimenga binene bikolesha, j ka- Mbuu wa Mukele,1 ne mukalu eu
kuyi mpata1 Yehowa neikale na- e Gen 36:19 uvua ubanda too ne ku ndekelu
nyi, k ne nembipate2 anu muvua f Nom 34:2, 3
kua Yadene, ne mukalu wa ku di-
Yehowa mulaye.” l tumba dia ku nord uvua ku tshi-
13 Nunku Yoshua wakabene- g Bal 1:36 nkonya tshia mbuu, ku ndeke-
sha Kaleba muana wa Yefune, h Nom 34:4
lu kua Yadene. k 6 Mukalu uvua
kumupeshaye Hebelone bu bu- ubanda too ne ku Bete-hogola, l
mpianyi. m 14 Ke bualu kayi Ka- i Nom 34:2, 5 upitshila ku nord kua Bete-ala-
ˆ
leba muana wa Yefune muena ba, m ne mukalu eu uvua uba-
j 1Bk 8:65
nda too ne ku dibue dia Bohana n
ˆ
14:7 1 Ku mua.: “ne dıyi anu bu mu- k Nom 34:12 muana wa Lubena. 7 Mukalu
vua mu muoyo wanyi.” 14:8 1 Ku mua.:
“benze bua muoyo wa bantu wengu- l Yos 18:19, 20 15:1 1 Anyi “bafile ku nshobo kudi.”
luke.” 2 Ku mua.: “menemene; ne muo- m Yos 18:21, 22
15:2, 5 1 Mmumue ne: Mbuu Mu-
yo umue.” 14:12 1 Anyi “pamuapa.” fue. 15:4 1 Tang. Diumv. 2 Mmumue
2 Anyi “nembanyenge buloba.” n Yos 18:17, 20 ne: Mbuu Munene, Mbuu wa Mediterane.
395 YOSHUA 15:8-21
ˆ
uvua ubanda too ne ku Debı NSHAP. 15 ivua mikalu ya ndelanganyi ya
ˆ
mu Tshibandabanda1 tshia Ako- a Yos 7:26 Yuda bilondeshile meku abu ku
la, a ukudimuka lua ku nord mu- nseke yonso.
tangile ku Gilegala b udi mutangi- b Yos 5:8, 9 13 Wakapesha Kaleba a muana
langane ne kakuna ka Adumima wa Yefune tshitupa tshia bulo-
c Yos 18:17, 20
kadi ku sud kua kasulu ka tshilo- ba munkatshi mua ndelanga-
nda nkoka, ne mukalu eu uvua ˆ
ˆ d 1Bk 1:9 nyi ya Yuda ku dıyi divua Yeho-
upita mutangile ku mayi a Ene- wa mutumine Yoshua, ˆ mmumue
shemeshe c ne ushikila ku Ene- ˆ ˆ
e Yos 18:16, 20 ne: Kıyata-aba (Aba uvua tatue-
logela. d 8 Mukalu uvua ubanda 2Bk 23:10 nde wa Anaka), mbuena kua-
Yel 7:31
mutangile ku Tshibandabanda mba ne: Hebelone. b 14 Nunku
tshia Muana wa Hinoma e too ne f Bal 1:21 Kaleba wakipatamu bana basa-
ku mpulumuku wa muena Yebu- tu ba Anaka: c Sheshai, Ahi-
se f lua ku sud, mbuena kuamba g Yos 18:28 mana, ne Talemai, d ndelanganyi
ne: Yelushalema, g ne mukalu eu Bal 19:10
ya Anaka. 15 Pashishe waka-
uvua ubanda too ne ku lusongo h Yos 18:15, 20
banda kumbukila muaba au
lua mukuna udi mutangilanga- ˆ
bua kuluisha bena mu Debı. e
ne ne Tshibandabanda tshia Hi- ˆ ˆ
i Yos 9:16, 17 (Kumpala dına dia Debı di-
ˆ
noma lua ku ouest, udi ku nde- 2Sm 6:2 vua Kıyata-sefe.) 16 Nunku Ka-
1Ku 13:6
kelu kua Tshibandabanda1 tshia leba wakamba ne: “Muntu wa-
bena Lefa ku nord. 9 Bavua ba- ˆ
j Yos 21:8, 16 luisha Kıyata-sefe ne wamukuata
kose mukalu kumbukila ku luso- nemmupeshe muananyi wa ba-
ngo lua mukuna too ne ku mu- k Yos 19:43, 48 kaji Akasa bua ikale mukajende.”
ˆ
shimi wa mayi wa Nefetoa h ne Bal 14:1, 2
2Ku 28:18
17 Nunku Oteniele f muana wa
mukalu eu uvua uya too ne ku Kenaza, g muanabu ne Kaleba,
bimenga bia ku mukuna wa Efe- ˆ
l 1Sm 5:10 wakakuata Kıyata-sefe. Ke yeye
lona; ne bavua bakose mukalu 1Sm 7:14
kumupesha muanende wa baka-
ˆ 2Bk 1:2
too ne ku Balaha, mbuena kua- ji Akasa h bua ikale mukajende.
ˆ
mba ne: Kıyata-yalima. i 10 Mu- m Nom 34:2, 6 18 Pakavua Akasa uya kuende,
kalu uvua unyunguluka kumbu- Dut 11:24 wakasaka Oteniele bua kulomba
ˆ
kila ku Balaha lua ku ouest tatuende Kaleba buloba. Pashi-
ˆ Mulongo 2
mutangile ku mukuna wa Seı she yeye wakatuluka pa mpu-
ne upita mutangile ku mpulu- a Nom 13:30
Dut 1:36
nda wende.1 Kaleba wakamuebe-
muku wa mukuna wa Yalima lua ja ne: “Udi ukeba tshinyi?” i
ku nord, mmumue ne: Kasalona, b Gen 23:2 19 Yeye kuamba ne: “Mbenesha-
ne uvua upueka mutangile ku Gen 35:27
ku, bualu udi mumpeshe tshi-
Yos 20:7
Bete-shemeshe, j upita mutangi- Yos 21:11, 12 tupa tshia buloba ku sud;1
le ku Timena. k 11 Mukalu uvua mpeshaku kabidi Gulota-mayi-
uya too ne ku mpulumuku wa c Nom 13:33 ma.”2 Nunku yeye wakamupesha
Yos 11:21
Ekelona l ku nord, ne bavua bako- Gulota wa ku mutu ne Gulota wa
se mukalu too ne ku Shikelona, d Nom 13:22 kuinshi.
upita mutangile ku mukuna wa
ˆ ˆ
Bal 1:10, 20 20 Ebu ke buvua bumpianyi
Balaha, uya too ne ku Yabenele, bua tshisa tshia Yuda bilondeshi-
ne mukalu eu uvua ushikila ku e Yos 10:38, 39 ˆ
le meku abu.
mbuu. 21 Bimenga bivua ku ndeke-
f Bal 3:9-11
12 Mukalu wa ku ouest uvua lu kua buloba bua tshisa tshia
ku Mbuu Munene1 m ne malo- g 1Ku 4:13
ba a ku muelelu kuawu. Eyi ke 15:18 1 Anyi pamuapa: “yeye wakatu-
h 1Ku 2:49 ta bianza biende pavuaye pa mpunda.”
15:7, 8 1 Anyi “Tshibatabata.” 15:12 15:19 1 Anyi “Negebe.” 2 Diumvuija:
ˆ
1 Mmumue ne: Mbuu wa Mediterane. i Bal 1:14, 15 “Miaba ya mayi.”
YOSHUA 15:22-63 396
Yuda lua ku mukalu wa NSHAP. 15 mikuabu ya kusombela; Gaza, a
Edome a ku sud bivua: Kabe- a Nom 34:2, 3 misoko ya kumpenga kuende ne
ˆ ˆ ˆ
s ele, Ede, Yagu, 22 Kina, Dut 2:5
miaba yende mikuabu ya ku-
Dimona, Adada, 23 Kedeshe, b Yos 19:1, 2 sombela, kupueka too ne ku Ka-
ˆ
Haso, Yitenana, 24 Zifa, Te- c Neh 11:25, 26 sulu ka tshilonda nkoka ka mu
ˆ
leme, Bealota, 25 Haso-hadata, d Gen 21:31 Ejipitu, ku Mbuu Munene,1 ne
ne Keliyota-heselona, mmumue Yos 19:1-3 tshitupa tshia buloba tshidi tshi-
ˆ
ne: Haso, 26 Amama, Shema, e Nom 14:44, 45 lamataku. b
ˆ
Molada, b 27 Hasa-gada, Heshe- Yos 19:1, 4
48 Mu buloba bua mikuna:
ˆ
mona, Bete-pelete, c 28 Has a- Bal 1:17 ˆ ˆ
Shamı, Yatı, c Soko, 49 Danaha,
ˆ ˆ ˆ
shuala, Be-sheba, d Bizeyote- f Yos 19:1, 5
Kıyata-sana, mmumue ne: Debı,
ˆ
ya, 29 Balaha, Yiyima, Eseme, 1Sm 27:5, 6
50 Anaba, Eshetemo, d Anima,
ˆ 1Ku 12:1
30 Eletolada, Kesila, Homa, e g Yos 19:1, 7 51 Goshene, e Holona, ne Gilo: f
31 Sikelaga, f Mademana, Sa- Neh 11:25, 29
bimenga 11 ne miaba yabi mikua-
nesana, 32 Lebaota, Shilihima, h Bal 1:9
Ayina, ne Limona; g bimenga bio- bu ya kusombela.
nso bisanga bivua 29 pamue ne
i Yos 19:40, 41 52 Alaba, Duma, Eshana,
Bal 16:31
miaba yabi mikuabu ya kuso- 53 Yanima, Bete-tapua, Afeka,
ˆ ˆ
mbela.
j 1Sm 22:1 54 Humeta, Kıyata-aba, mmu-
ˆ
33 Mu Shefela h muvua: Eshe- k 1Sm 17:1 mue ne: Hebelone, g ne Sio: bime-
taola, Solea, i Ashena, 34 Za- l 1Sm 17:52 nga tshitema ne miaba yabi mi-
noa, Ene-ganima, Tapua, Enama, m 2Bk 18:14 kuabu ya kusombela.
ˆ ˆ
35 Yamuta, Adulama, j Soko, n Yos 10:28 55 Maona, h Kamele, Zifa, i Yu-
ˆ ta, 56 Yizelele, Yokedama, Za-
Azeka, k 36 Shalayima, l Aditayi- o Yos 10:29
ma, ne Gedela ne Gedelotayima:1 2Bk 8:22 noa, 57 Kaina, Gibea, ne Time-
bimenga 14 ne miaba yabi mikua- p Yos 19:1, 7 na: j bimenga dikumi ne miaba
bu ya kusombela. yabi mikuabu ya kusombela.
q 1Sm 5:1 ˆ ˆ
37 Senana, Hadasha, Mige- 58 Halelula, Bete-su, Gedo,
dala-gada, 38 Dileana, Misepe, ˆ
ˆ Mulongo 2 59 Malata, Bete-anota, ne Elete-
Yoketele, 39 Lakisha, m Bosa- kona: bimenga bisambombo ne
a Gen 10:19
kata, Egelona, 40 Kabona, La- miaba yabi mikuabu ya kuso-
mama, Kitelisha, 41 Gedelote, b Nom 34:2, 5
mbela.
ˆ ˆ ˆ
Bete-dagona, Namaha, ne Make- c Yos 21:8, 14
60 Kıyata-bala, mmumue ne:
da: n bimenga 16 ne miaba yabi d 1Ku 6:57 ˆ
Kıyata-yalima, k ne Laba: bimenga
mikuabu ya kusombela. e Yos 11:16 bibidi ne miaba yabi mikuabu ya
ˆ
42 Libina, o Ete, Ashana, p kusombela.
f 2Sm 15:12
43 Ifeta, Ashena, Nesiba, 61 Mu tshipela: Bete-alaba, l
ˆ
44 Keila, Akeziba, ne Malesha: g Yos 14:15
Midina, Sekaka, 62 Nibeshana,
bimenga tshitema ne miaba yabi h 1Sm 23:25
1Sm 25:2, 3 tshimenga tshia mukele, ne Ene-
mikuabu ya kusombela.
gedi: m bimenga bisambombo ne
45 Ekelona ne misoko ya ku- i 1Sm 23:14
miaba yabi mikuabu ya kuso-
mpenga1 kuende ne miaba yende j Gen 38:12
mikuabu ya kusombela; 46 ku- mbela.
k Yos 9:16, 17
mbukila ku Ekelona lua ku ouest, Yos 18:11, 14 63 Bua bena Yebuse n bavua
bimenga bionso bidi kumpenga 1Sm 7:1 basombele mu Yelushalema, o ba-
kua Ashedodo ne miaba yabi mi- l Yos 18:21, 22 ntu ba mu Yuda kabakakokesha
kuabu ya kusombela. m 1Sm 23:29 bua kubipata, p nunku bena Ye-
47 Ashedodo, q misoko ya ku- n Gen 10:15, 16
buse badi batungunuka ne kuso-
mpenga1 kuende ne miaba yende mba ne bena Yuda mu Yelushale-
o 1Ku 11:4
ma too ne lelu.
15:36 1 Anyi pamuapa: “Gedela ne bi- p Nom 33:55
nyi ya Jozefe.” o Yos 13:29 17:5 1 Mmumue ne: luseke lua ku est.
YOSHUA 17:7–18:1 398
7 Mukalu wa Manashe uvua NSHAP. 17 midimu mikole ku bukole, a kadi
ˆ
umbukila ku Ashe uya too ne a Yos 16:5, 6 kabavua babipate1 bonso to. b
ku Mikemetata, a udi mutangila- b Yos 20:7 14 Ndelanganyi ya Jozefe ya-
ngane ne Shekeme, b ne muka- Yos 24:1 kambila Yoshua ne: “Bua tshinyi
lu eu uvua utungunuka lua ku 1Ku 6:66, 67 udi mutupeshe tuetu1 bumpianyi
sud1 ku buloba bua bantu ba mu c Yos 16:8 anu bua tshitupa tshimue c tshia
Ene-tapua. 8 Buloba bua Ta- d Yos 16:9 buloba?2 Tudi bantu ba bu-
pua c buakalua bua Manashe, kadi ngi, bualu Yehowa mmutubene-
tshimenga tshia Tapua tshivua
e Yos 16:8
she too ne mpindieu.” d 15 Yo-
ku mukalu wa Manashe tshivua
f Nom 34:2, 6 shua wakabambila ne: “Binuikala
g 2Bk 9:27 bantu ba bungi nunku, bandayi
tshia ndelanganyi ya Efelayima.
muitu, nutapamu muaba mu bu-
9 Mukalu eu uvua upueka ku Ka- h Yos 12:7, 23
loba bua bena Pelizi e ne bena
sulu ka tshilonda nkoka ka Ka- i 1Sm 28:7 Lefa f, bu mudi buloba bua miku-
naha, ku sud ku kasulu ka tshi- na bua Efelayima g buikale buke-
j Yos 12:7, 21
londa nkoka. Kuvua bimenga bia se menemene buenu nuenu.”
k Bal 1:27
Efelayima munkatshi mua bime-
16 Ke ndelanganyi ya Jozefe
nga bia Manashe, d ne mukalu wa kuambayi ne: “Buloba bua miku-
Mulongo 2
Manashe uvua ku nord kua kasu- na ki mbutukumbane to, ne bena
a Yos 16:10 ˆ
lu ka tshilonda nkoka, ne uvua Bal 1:30 Kanana bonso badi basombele
ushikila ku mbuu. e 10 Luseke 2Ku 8:8 mu buloba bua mu tshibandaba-
lua ku sud luvua lua Efelayima, b Eks 23:33 nda2 badi ne matempu a mvi-
ne luseke lua ku nord luvua lua Nom 33:55 ta h mikale ne miele mikobame,2
Dut 20:16, 17
Manashe, ne mbuu uvua muka- Yos 23:12, 13
bonso badi mu Bete-sheana i ne
lu wende; f ku nord bavua1 bafika Bal 1:28 misoko idi kumpenga kuende1
ˆ ne badi mu Tshibandabanda3
too ne ku Ashe, ku est too ne ku c Nom 33:54
Yisaka.
ˆ tshia Yizelele.” j 17 Nunku Yo-
ˆ d Gen 48:19 shua wakambila bena mu nzubu
11 Mu buloba bua Yisaka ne Nom 26:34, 37
ˆ wa Jozefe, mmumue ne: Efelayi-
bua Ashe, bakapesha Manashe e Eks 33:2 ma ne Manashe ne: “Nudi bantu
Bete-sheana ne misoko ya ku- f Gen 15:18-20 ba bungi, ne nudi ne bukole bua
mpenga kuende,1 Yibelama g ne bungi. Kanuakupeta anu tshitu-
g Yos 24:33
misoko ya kumpenga kuende, pa tshimue to, k 18 kadi bulo-
ˆ h Dut 20:1
bantu ba mu Do h ne misoko ya ba bua mikuna nebuikale kabidi
Bal 1:19
kumpenga kuende, bantu ba mu buenu. l Nansha mudibu ditu, ne-
ˆ i Yos 17:11
Ene-do i ne misoko ya kumpenga nuditape, ne nebuikale ndekelu
kuende, bantu ba mu Tanaka j ne j Yos 19:17, 18 wa buloba buenu. Bualu nenui-
Bal 6:33 ˆ
misoko ya kumpenga kuende, ne pate bena Kanana nansha mudi-
bantu ba mu Megido ne misoko k Yos 17:14 bu ne bukole ne mudibu ne ma-
ya kumpenga kuende, bitupa bi- l Nom 33:53 tempu a mvita mikale ne miele
satu bia maloba a mikuna. Yos 20:7 mikobame.”2 m
18
Bal 4:5
12 Kadi ndelanganyi ya Mana- Pashishe tshisumbu tshio-
m Dut 20:1 nso tshia bena Isale-
she kayakakokesha bua kuanga- Dut 31:6
ˆ le tshiakadisangisha ku Shilo, n
ta bimenga ebi to; bena Kanana Yos 13:6
bakatungunuka ne kusombe-
Nsu 21:31 bobu kuasaku ntenta wa kusa-
la mu buloba ebu. k 13 Pavua mbakena o bu mukavua buloba
NSHAP. 18
bena Isalele bapete bukole, ba- 17:13 1 Anyi “kabakabanyenga buloba.”
ˆ n Yos 19:51
katuadija kuenzeja bena Kanana Yos 22:9 17:14 1 Ku mua.: “meme.” 2 Ku mua.:
Bal 21:19
“tshitupa tshia buloba tshidibu bapime
17:7 1 Ku mua.: “ku dia balume.” 17:10 o 1Sm 1:3 ne babanye ku nshobo.” 17:16 2 Anyi
1 Mmumue ne: bantu ba mu Manashe 1Sm 4:3 “tshibatabata.” 17:18 2 Ku mua.: “ma-
Mis 78:60
anyi buloba bua Manashe. 17:11, 16 Yel 7:12 kalu a biamu.” 17:16 3 Anyi “Tshibata-
1 Anyi “idi mimunyunguluke.” Bz 7:44, 45 bata.”
399 YOSHUA 18:2-16
ˆ
ku bukokeshi buabu dıba adi. a NSHAP. 18 Shilo. 10 Nunku Yoshua waka-
2 Kadi kutshivua kushale bisa a Nom 14:8 belela nshobo ku Shilo kumpala
muanda mutekete bia bena Isa- Dut 7:22 kua Yehowa. a Yoshua wakabanyi-
Dut 33:29
lele bivuabu kabayi banji kuaba- naku bena Isalele buloba bilo-
nyina bumpianyi. 3 Nunku Yo- b Nom 33:53, 55 ndeshile bitupa biabu. b
shua wakambila bena Isalele 11 Nshobo yakakuata tshi-
ne: “Nenuladikije bua kuya kua- c Nom 34:13
sa tshia Benyamina bilondeshile
ngata buloba budi Yehowa Nza-
Yos 19:51 ˆ
meku atshi, ne tshitupa tshia bu-
mbi wa bankambua benu mu- d Yos 15:1 loba tshivuabu bapete ku nsho-
ˆ
nupeshe too ne dıba kayi? b bo tshivua pankatshi pa bantu
4 Mpeshayi bantu basatu mu e Yos 16:1, 4
ba Yuda c ne bantu ba Jozefe. d
tshisa tshionso bua mbatume; 12 Ku luseke lua ku nord, muka-
f Nom 26:55
nebaye, nebendakane mu bulo- Nom 33:54 lu wabu uvua utuadijila ku Yade-
ba ne nebazole mudibu bilonde- Yos 14:2
ne, ne mukalu eu uvua ubanda
Nsu 16:33
shile bumpianyi buabu. Pashi- Bz 13:19 too ne ku mpulumuku wa Yeli-
she nebapingane kundi. 5 Badi ko e ku nord, ubanda kabidi too
ne bua kudiabanyinabu mu bitu- g Nom 18:20
ne ku mukuna lua ku ouest,
Yos 13:33
pa muanda mutekete. c Yuda nea- ne utungunuka too ne ku tshi-
shale mu tshitupa tshiende tshia h Dut 10:9 pela tshia Bete-awena. f 13 Mu-
buloba ku sud, d ne ba mu nzubu Dut 18:1
kalu eu uvua umbuka muaba au
wa Jozefe nebashale mu tshitu-
i Dut 3:12, 13 utungunuka too ne ku Luza, ku
pa tshiabu tshia buloba ku nord. e
6 Kadi nuenu, nuzole buloba mpulumuku wa ku sud kua Luza,
j Yos 19:51 mmumue ne: Betele; g mukalu
mudibu mu bitupa muanda mu- Bal 21:19 ˆ
tekete, nulue nabi kundi muaba uvua upueka ku Atalota-adala h
eu, ne meme nennuelele nsho- Mulongo 2
ku mukuna udi ku sud kua Bete-
bo f muaba eu kumpala kua Yeho- a Nsu 16:33
holona wa kuinshi. i 14 Bavua
wa Nzambi wetu. 7 Kadi kaba- bakose mukalu ku luseke lua
kupesha bena Lewi tshitupa b Nom 33:54 ku ouest, ne uvua unyungulu-
tshia buloba munkatshi muenu
Bz 13:19 ka uya ku sud kumbukila ku
to, g bualu buakuidi bua Yehowa c Yos 15:1
mukuna udi mutangilangane ne
ke bumpianyi buabu; h ne Gada Bete-holona ku sud; uvua ushi-
ˆ ˆ
ne Lubena ne tshitupa tshia tshi- d Yos 16:1 kila ku Kıyata-bala, mmumue ne:
ˆ
sa tshia Manashe i bakadi bama- Kıyata-yalima, j tshimenga tshia
e Yos 2:1 mu Yuda. Elu ke luseke lua ku
ne kuangata bumpianyi buabu Yos 16:1
ku luseke lua ku est kua Yadene, ouest.
buvua Mose muena mudimu wa f Yos 7:2 15 Luseke lua ku sud luvua lu-
ˆ
Yehowa mubapeshe.” mbukila ku ndekelu kua Kıyata-
g Gen 28:18, 19
8 Bantu abu bakadilongolola yalima, ne mukalu uvua utungu-
bua kuya, ne Yoshua wakatumi- h Yos 16:5 nuka mutangile ku ouest; uvua
ˆ
na bantu bavua ne bua kuzo- uya too ne ku mushimi wa mayi
ˆ
la mudi buloba dıyi ne: “Ndayi, i Yos 10:11 wa Nefetoa. k 16 Mukalu uvua
Yos 21:20, 22
nuendakane mu buloba, nuzole upueka too ne ku ndekelu kua
mudibu, ne nupingane kundi, ne j Yos 15:9 mukuna udi mutangilangane ne
meme nennuelele nshobo muaba Tshibandabanda tshia Muana wa
eu kumpala kua Yehowa ku Shi- k Yos 15:9, 12 Hinoma, l udi mu Tshibandaba-
lo.” j 9 Nunku bantu abu baka- nda1 tshia bena Lefa m ku nord,
l Yos 15:8, 12
ya, kuendakanabu mu buloba, Yel 7:31 ne uvua upueka ku Tshibanda-
kubuzolabu muvuabu bilonde- Yel 19:2 banda tshia Hinoma, too ne
Mat 5:22
shile bimenga mu bitupa mua- ku mpulumuku wa muena Ye-
nda mutekete, babuzola mu mu- m Dut 2:11 buse n ku sud, ne upueka ku
kanda. Pashishe bobu kupingana
kudi Yoshua mu tshitudilu ku n Yos 15:63 18:16 1 Anyi “Tshibatabata.”
YOSHUA 18:17–19:14 400
ˆ
Ene-logela. a 17 Bavua bawuko- NSHAP. 18 2 Bumpianyi buatshi buvua Be-
se mutangile ku nord ne uvua a Yos 15:7, 12 sheba a ne Sheba, Molada, b
ˆ
utungunuka too ne ku Ene-she- 1Bk 1:9 3 Has a-shuala, c Balaha, Ese-
ˆ
meshe, pashishe uya too ne ku b Yos 15:7, 12 me, d 4 Eletolada, e Betula, Ho-
ˆ
Gelilota udi mutangilangane ne ma, 5 Sikelaga, f Bete-makabo-
c Dut 19:14 ˆ
kakuna ka Adumima, b ne uvua ta, Hasa-susa, 6 Bete-lebaota, g
upueka ku dibue c dia Bohana d d Yos 15:6, 12 ne Shaluhena: bimenga 13 ne
muana wa Lubena. 18 Uvua e Yos 15:6, 12 miaba yabi mikuabu ya kusombe-
ˆ
utungunuka too ne ku mpulu- la; 7 Ayina, Limona, Ete, ne
muku wa ku nord udi mutangi- f Nom 34:12 Ashana: h bimenga binayi ne mia-
ˆ
langane ne Alaba, ne upueka g Yos 15:6, 12 ba yabi mikuabu ya kusombela;
ˆ
ku Alaba. 19 Mukalu uvua utu- 8 ne miaba mikuabu yonso ya
h Gen 12:8
ngunuka too ne ku mpulumuku kusombela ivua minyunguluke
wa ku nord wa Bete-hogola, e ne
1Bk 12:28, 29 ˆ ˆ
bimenga ebi too ne ku Balata-be,
mukalu eu uvua ushikila ku tshi- i Yos 21:8, 17
mmumue ne: Lama wa ku sud.
nkonya tshia ku nord tshia Mbuu j Yos 9:16, 17 Ebu ke buvua bumpianyi bua
wa Mukele1 f ku ndekelu kua Ya- 1Bk 3:4
tshisa tshia Simeona bilondeshi-
ˆ
dene ku sud. Eu ke uvua muka- k 2Sm 21:14 le meku atshi. 9 Bavua banga-
lu wa ku sud. 20 Yadene uvua te bumpianyi bua ndelanganyi ya
l Yos 15:8, 12
mukalu wabu ku luseke lua ku 1Ku 11:4 Simeona mu tshitupa tshia bu-
est. Ebu ke buvua bumpianyi bua 2Ku 3:1 loba tshivuabu babanyine Yuda,
ndelanganyi ya Benyamina bilo- bualu tshitupa tshia Yuda tshi-
ˆ m 1Sm 10:26
ndeshile meku ayi, ne bilonde- vua tshipite bunene buabu bobu.
shile mikalu yabu ku nseke yo- NSHAP. 19 Nunku ndelanganyi ya Simeona
nso. n Yos 18:6 yakapeta buloba munkatshi mua
21 Bimenga bia tshisa tshia bumpianyi buabu. i
ˆ o Gen 46:10
Benyamina bilondeshile meku 10 Pashishe nshobo misatu j
abu bivua: Yeliko, Bete-hogola, p Gen 49:5, 7 yakakuata ndelanganyi ya Ze-
ˆ ˆ
Emeke-kezizi, 22 Bete-alaba, g bulona k bilondeshile meku ayi,
Semalayima, Betele, h 23 Awi- Mulongo 2 ne mukalu wa bumpianyi bua-
ˆ ˆ
ma, Pala, Ofela, 24 Kefa- a Gen 21:31 yi uvua uya too ne ku Sali-
amoni, Ofeni, ne Geba: i bime- Gen 26:32, 33
da. 11 Mukalu wayi uvua uba-
Yos 15:21, 28
nga 12 ne miaba yabi mikuabu ya nda lua ku ouest uya ku Malala ne
kusombela. b Yos 15:21, 26
ufika ku Dabeshete ne pashishe
ˆ 1Ku 4:28-31
25 Gibeona, j Lama, Belo- ufika ku tshibandabanda1 tshidi
ta, 26 Misepe, Kefila, Mosa, c Yos 15:21, 28 tshitangilangane ne Yokenama.
27 Lekeme, Yipele, Talala, d Yos 15:20, 29 12 Uvua umbuka ku Salida uya
28 Sela, k Elefe, Yebuse, mmumue ˆ
ˆ mutangile ku est, lua kudi dıba
ne: Yelushalema, l Gibea, m ne Kı- e Yos 15:21, 30
dipatukila, uya ku mukalu wa
yata: bimenga 14 ne miaba yabi ˆ
f Yos 15:21, 31 Kiselota-tabo, upatuka mutangi-
mikuabu ya kusombela. 1Sm 27:6
le ku Dabelata, l ne pashishe uba-
Ebu ke buvua bumpianyi bua g Yos 15:21, 32 nda ku Yafia. 13 Uvua umbuki-
ndelanganyi ya Benyamina bilo- la muaba au uya mutangile ku
ˆ h Yos 15:20, 42 ˆ
ndeshile meku ayi. 1Ku 4:24, 32 est, lua kudi dıba dipatukila, uya
ˆ
19 Pashishe nshobo mibidi n ku Gata-hefe, m ku Eta-kasina,
1Ku 6:59, 64