Gender-based Violence (GBV)
Core Concepts for Understanding GBV:
Sex and gender
Human rights
Power
Violence
Harm
Consent
Activity: What is gender?
Concept 1: SEX and GENDER
What is the difference between sex and gender?
Why is this important when talking about gender-based violence?
Concept 2: HUMAN RIGHTS
Key HR instruments:
The Universal Declaration of Human Rights (UDHR, 1948)
The Convention on the Elimination of all Forms of Discrimination Against
Women (CEDAW, 1979)
The Convention on the Rights of the Child (CRC, 1989)
GBV violates the rights to:
Life, liberty, and security of the person
The highest standard of physical and mental health
Freedom from torture or cruel, inhuman, or degrading treatment or punishment
Freedom of opinion and expression, education, social security, and personal
development
Core concept 3: POWER
What is power?
Power is the ability to control and access resources, opportunities, privileges, and decision-
making processes.
Power can be either real or perceived.
What are some different types of power?
Physical
Economic
Political
Social
Educational...
Gender-based
Age-based
Class-based
Ethnicity
Religion …
Core concept 4: VIOLENCE
What are some forms of violence?
Physical, sexual, emotional, psychological, social, economic, denial of resources or
opportunities...
How can different forms of violence be gendered?
Core concept 5: CONSENT
Consent means saying “yes” and agreeing to something.
Informed consent means making an informed choice freely and voluntarily by persons in an
equal power relationship.
Acts of GBV occur without informed consent
Saying yes is not true consent if said under duress (compulsion).
Children under age 18 are unable to give informed consent for acts such as female
genital cutting (FGC), marriage, sexual relations, etc.
“GBV = rape, right?” Yes, but also:
• Domestic violence/IPV
• Harmful traditional practices
• Forced, early, or child marriage
• Denial of resources or opportunities
• Sexual harassment
• Sexual exploitation
• Sex-selective abortion
• Trafficking
• etc..….
Definition of GBV
GBV is an umbrella term for any harmful act that is perpetrated against a person’s will and is
based on socially ascribed (i.e., gender) differences between males and females. It includes acts
that inflict physical, sexual, or mental harm or suffering, threats of such actions, coercion, and
other deprivations of liberty.
Why does GBV exist?
In small groups, identify: Root causes for GBV
What are the specific risk factors for GBV in your context?
What increases the likelihood of GBV occurring?
What are the consequences of different forms of GBV?
- Physical, social, economic, psychological?
Root causes and contributing factors of GBV:
Root Causes
Power Imbalance
Gender Inequalities
Disregard for human rights
Contributing Factors / Risk Factors
Behavioral: alcohol, drugs, boredom, retaliation
Structural: camp layout, access to services
Systems: impunity, representation, participation
Consequences of GBV: Physical health consequences
Physical injury
HIV/AIDS
STIs
Unwanted pregnancy
Unsafe abortion
Fistula
Death
Psychological health consequences
Depression
Fear
Self-blame
Anxiety
Mental illness
Suicidal thoughts/actions
Social & Economic Consequences
Victim-blaming
Stigmatization
Rejection
Isolation
Decreased earning capacity/contribution
increased poverty
Risk of re-victimization
Example of the Democratic Republic of the Congo DRC Survivors:
Socio-economic problems
Challenges in social reintegration
Problems with attachment to or rejection of the child
Unsafe abortion
Children of survivors:
Delays in physical and emotional development
Seen as a “time-bomb”: children who will turn against their families
Stigmatization, neglect/abuse, or rejection
Lack of access to food, health care or education
GBV and VAWG
UN Declaration on the Elimination of Violence Against Women (1993):
“Violence against women is a manifestation of historically unequal power relations between men
and women, which have led to domination over and discrimination against women by men and
to the prevention of the full advancement of women.”
Can GBV happen to men and boys?
Gendered vulnerabilities can put ANYONE - men, women, boys, and girls - at heightened risk for
violence. Humanitarians must ensure care and support for all survivors.
The contexts, causes, and consequences of violence against women and girls/men and boys are
different. Risk analyses that take gender into account are critical to inform programming.
The Guidelines recognize the heightened vulnerability of women and girls and other specific
populations to GBV and provide targeted guidance to address these vulnerabilities - including
through strategies that promote gender equality.
GBV, VAWG, VAMB
What are some examples from your work of working specifically to address GBV against women
and girls?
What are some examples from your work of working specifically to address GBV against men
and boys?
GBV is a cause and consequence of women’s inferior political, economic, and social status
Boys and men can be exposed to gendered violence, but women’s inferior status virtually
everywhere in the world means that they are their primary targets.
Men typically hold more of the power in societies worldwide: physical, economic, legal, and:
have more access to and control of resources have more opportunities have more economic
freedom, including freedom to leave violence
Children & GBV
Being a boy or a girl makes a child vulnerable to particular forms of violence
Violence is learned through socialization into social norms and expectations around masculinity
and femininity, sex and sexuality, and male entitlement
Boys & Violence
More likely to experience harsh physical punishment within the family and schools; peer-based
violence perpetrated by other boys
At greater risk of perpetrating violence than girls
Girls & Violence
At higher risk than boys for infanticide, sexual abuse, educational and nutritional neglect, forced
prostitution, and FGM
At risk because they have the least power, status, and control over their bodies and resources
within the family and community
The relative position of powerlessness among adults, but also concerning males, including male
children
GBV and LGBTI
Violence against an LGBTI individual constitutes GBV when it is “driven by a desire to punish
those seen as defying gender norms” (OHCHR, 2011).
Homosexual men and transgender women can be at particular risk because of gender
stereotypes
LGBTI survivors also often have limited access to support
Summary of GBV:
Violence is based on gender relations, roles, norms, expectations, limitations, etc.
Involves the abuse of power
Includes some type of force, including threats and coercion, and results in harm
Characterized by the lack of informed consent
Violates several universal human rights protected by international instruments and
conventions
ጾታን መሰረት ያደረገ ጥቃት (GBV)
ፆታን መሰረት ያደረጉ ጥቃቶችን ምንነት ለመረዳት የሚረዱ ዋና ዋና ፅንሰ-ሀሳቦች
ጾታ እና ስርዐተ-ፆታ
ስርዐተ-ፆታና ሰብአዊ መብቶች
ኃይል
ጥቃት
ጉዳት
ፍቃድ (ስምምነት)
ተግባር 1፡- ስርዐተ-ፆታ ምንድን ነው?
በሁለት ቡድን ይከፋፍሉ ከሚከተሉት ጋር የተያያዙትን የግለሰባዊ ባህሪያትን፣ ፀባይ እና ሚናዎችን
ይሳሉ ወይም ይፃፉ፡-
ቡድን 1: ሴቶች
ቡድን 2: ወንዶች
ዋና ፅንሰ-ሀሳብ 1፡ በጾታ እና ስርዐተ-ጾታ መካከል ያለው ልዩነት ምንድን ነው?
ስለ ጾታ-ተኮር ጥቃት መናገር ለምን አስፈላጊ ሆነ?
ዋና ጽንሰ-ሀሳብ 2፡ ስርዐተ-ጾታ፣ የሰብአዊ መብቶች እና ቁልፍ የሰብዓዊ መብት መሳሪያዎች፡-
ሁለንተናዊ የሰብአዊ መብቶች መግለጫ (UDHR, 1948)
በሴቶች ላይ የሚደረጉ ሁሉንም አይነት አድልዎ የማስወገድ ስምምነት (CEDAW፣
1979) የሕፃናት መብቶች ኮንቬንሽን (ሲአርሲ፣ 1989)
ፆታን መሰረት ያደረጉ ጥሰቶች የሚባሉት የሚከተሉትን የመብት ጥሰቶች ያካትታሉ
በሰው ልጅ በህይወት የመኖር ህልውና ላይ አደጋ መጋረጥ
የሰውን ነፃነት እና ደህንነት መጋፋት
የአካል እና የአእምሮ ጤና ደረጃን ማቃወስ ወይም
በጭካኔ፣ በኢሰብአዊ፣ ወይም አዋራጅ መንገድ ሰወን መያዝ ወይም መቅጣት
የአመለካከት እና ሀሳብን የመግለጽ ነፃነት መብት መጣስ
የመማር መብትን መጣስ
ማህበራዊ ደህንነት እና የግል እድገትን መከላከል
ዋና ፅንሰ-ሀሳብ 3፡ ሃይል
ኃይል ምንድን ነው?
ኃይል ሀብትን፣ እድሎችን፣ ልዩ መብቶችን እና የውሳኔ አሰጣጥ ሂደቶችን የመቆጣጠር፣ የማዘዝ
እና የማግኘት ወይም የራስ የማድረግ ችሎታ ወይም አቅም ነው።
ኃይል እውነተኛ (Real) ወይም የተገነዘበ (Perceived) ሊሆን ይችላል፡፡
የኃይል ዓይነቶች ምንድናቸው?
አካላዊ
ኢኮኖሚ
ፖለቲካዊ
ማህበራዊ
የትምህርት ደረጃን መሰረት ያደረገ
ጾታን መሰረት ያደረገ
እድሜን መሰረት ያደረገ
ብሄርን መሰረት ያደረገ
ሐይማኖትን መሰረት ያደረገ …
ዋና ጽንሰ-ሐሳብ 4: ጥቃት
የጥቃት ዓይነቶች ምንድናቸው?
አካላዊ፣
ወሲባዊ፣
ስሜታዊ፣
ስነ ልቦናዊ፣
ማህበራዊ፣
ኢኮኖሚያዊ፣
ሃብትን ወይም እድሎችን መከልከል...
የተለያዩ የጥቃት ዓይነቶች በጾታ እንዴት ሊፈጠሩ ይችላሉ?
ዋና ፅንሰ-ሀሳብ 5፡ ስምምነት (ፈቃድ)
ስምምነት (ፈቃድ) ማለት "አዎ" ማለት እና በአንድ ነገር መስማማት ማለት ነው። በሙሉ
ፍላጎት ላይ የተመሰረተ ስምምነት ማለት በእኩል የሃይል ግንኙነት ውስጥ ባሉ ሰዎች በነጻ እና
በፈቃደኝነት ላይ የተመሰረተ ምርጫ ማድረግ ማለት ነው።
ጾታን መሰረት ያደረጉ የጥቃት ድርጊቶች ያለሙሉ ፈቃድ የሚከሰቱ ናቸው፡፡ አዎ ማለት በግዳጅ
አዎ እንዲሉ ማድረግና ጥቃት ማድረስ እውነተኛ ፈቃድን መሰረት ያደረገ አይደለም።
ከ 18 ዓመት በታች የሆኑ ህጻናት፡- እንደ የሴት ብልት መቁረጥ (FGC) ፣ ጋብቻ፣ የግብረ-ሥጋ
ግንኙነት፣ ወዘተ ለመሳሰሉ ድርጊቶች ስምምነት መስጠት አይችሉም።
ጾታን መሰረት ያደረገ ጥቃት GBV
ጾታን መሰረት ያደረገ ጥቃት (GBV) ከሰው ፍላጎት ውጭ ለሚፈፀም ለማንኛውም ጎጂ ተግባር
መሰረት የሚሆን ቃል ሲሆን በማህበረሰብ ዕይታ በወንዶች እና በሴቶች መካከል ባለው ልዩነት
(ማለትም ስርዐተ-ጾታ) ላይ የተመሰረተ ነው። እንዲሁም አካላዊ፣ ጾታዊ ወይም አእምሮአዊ
ጉዳት ወይም ስቃይ፣ እና የእንደዚህ አይነት መሰል ድርጊቶችን ለምሳሌ ማስፈራራት፣ ማስገደድ
፣ዛቻ እና ሌሎች የነጻነት እጦቶችን የሚያደርሱ ድርጊቶችን ያጠቃልላል።
ጾታን መሰረት ያደረገ ጥቃት መደፈር ነው ወይስ አይደለም?"
አዎን ነው፣ ግን ደግሞ ብቻ ሳይሆን የሚከተሉትንም ያካትታል፡፡ እነሱም፡-
የቤት ውስጥ ጥቃት (IPV)
ጎጂ ልማዳዊ ድርጊቶች (HTP)
የግዳጅ ጋብቻ፣ ቀደምት ጋብቻ ወይም የልጅ ጋብቻ (Forced or Early marriage)
ሀብትን ወይም እድሎችን መከልከል (Denial of Resource or Opportunity)
ወሲባዊ ጥቃት (Sexual Violence)
ወሲባዊ ብዝበዛ (Sexual exploitation)
በጾታ የተመረጠ ፅንስ ማስወረድ (Sex-selective abortion)
ሕገወጥ የሰዎች ዝውውር (Trafficking)
ተግባር 2
ጾታን መሰረት ያደረገ ጥቃት (GBV) እንዲኖር ያደረገው ምንድነው?
በትንንሽ ቡድኖች መለየት፡-
ለ GBV ዋና መንስኤዎች እና ውጤቶች ምንድናቸው?
GBV የመከሰት እድልን የሚጨምረው ምንድን ነው?
ጾታን መሰረት ያደረገ ጥቃት (GBV) ዓይነቶች ምንድናቸው?
ጾታን መሰረት ያደረገ ጥቃት ዓይነቶች
አካላዊ,
ማህበራዊ,
ኢኮኖሚያዊ,
ስነ-ልቦናዊ?
የ GBV ዋና መንስኤዎች እና አባባሽ ምክንያቶች፡-
መሰረታዊ(ዋንኛ) መንስኤዎች
የኃይል አለመመጣጠን
የሥርዓተ-ፆታ አለመመጣጠን
የሰብአዊ መብቶችን ችላ ማለት
አስተዋጽዖ የሚያደርጉ (አባባሽ) ምክንያቶች
ባህሪ ተኮር: አልኮል, አደንዛዥ ዕፅ, መሰላቸት, የበቀል እርምጃ
መዋቅራዊ ተኮር፡ የካምፕ አቀማመጥ፣ የአገልግሎቶች መዳረሻ
ስርዓቶች ተኮር: ያለመከሰስ, ውክልና, ተሳትፎ
ጾታን መሰረት ያደረጉ ጥቃቶች ውጤቶች
የአካላዊ ጤንነት ውጤቶች
ኤችአይቪ / ኤድስ
የአባላዘር በሽታዎች
ያልተፈለገ እርግዝና
ደህንነቱ ያልተጠበቀ ፅንስ ማስወረድ
ፊስቱላ
ሞት
የስነ-ልቦና ጤና ውጤቶች
የመንፈስ ጭንቀት (ድባቴ)
ፍርሃት
ራስን መወንጀል
ጭንቀት
የአእምሮ ህመም
ራስን የማጥፋት ሀሳቦች / ድርጊቶች
ማህበራዊ እና ኢኮኖሚያዊ ውጤቶች
ተጎጂ - መወንጀል
ማግለል
አለመቀበል
ነጠላ የገቢ አቅም/አስተዋጽኦ መቀነስ
ድህነት መጨመር
እንደገና የመጠቃት አደጋ
የዲሞክራቲክ ሪፐብሊክ ኮንጎ ምሳሌ ከጥቃት የተረፉ (ያገገሙ) ሰዎች፡- ማህበራዊ-ኢኮኖሚያዊ
ችግሮች
በማህበራዊ ዳግም ውህደት ውስጥ ያሉ ችግሮች ከልጁ ጋር ተያይዞ ወይም አለመቀበል ላይ
ችግሮች
ደህንነቱ ያልተጠበቀ ፅንስ ማስወረድ የተረፉ ልጆች; አካላዊ እና ስሜታዊ እድገት መዘግየት እንደ
“የጊዜ-ቦምብ” የታዩት፡
በቤተሰቦቻቸው ላይ የሚቃወሙ ልጆች ማግለል፣ ቸልተኝነት/አላግባብ መጠቀም ወይም
አለመቀበል የምግብ፣ የጤና እንክብካቤ ወይም የትምህርት አቅርቦት እጥረት
GBV እና VAWG
የተባበሩት መንግስታት ድርጅት በሴቶች ላይ የሚደርስ ጥቃትን ለማስወገድ (1993) "በሴቶች ላይ
የሚፈጸመው ጥቃት በወንዶች እና በሴቶች መካከል ያለው የታሪክ እኩልነት የጎደለው የስልጣን
ግንኙነት መገለጫ ሲሆን ይህም በሴቶች ላይ የበላይነት እና መድልኦ እንዲፈጠር እና የሴቶችን
ሁለንተናዊ እድገት እንዳይኖር አድርጓል።"
GBV በወንዶች እና በወጣት ወንዶች ላይ ሊከሰት ይችላል?
የስርዓተ-ፆታ ተጋላጭነቶች ማንንም - ወንዶችን፣ ሴቶችን፣ ወጣት ወንዶችን እና ልጃገረዶችን -
ለጥቃት ከፍተኛ ስጋት ውስጥ ሊከት ይችላል። የሰብአዊ እርዳታ ሰጪዎች ለሁሉም ከአደጋው
ለተረፉ (ላገገሙ) ሰዎች የሚደረገውን እንክብካቤ እና ድጋፍ ማረጋገጥ አለባቸው፡፡ በሴቶች እና
ልጃገረዶች/ወንዶች እና ወጣት ወንዶች ላይ የሚደርሱ የጥቃት አይነቶች፣ መንስኤዎች እና
መዘዞች የተለያዩ ናቸው። ሥርዓተ-ፆታን ያገናዘቡ የአደጋ ትንተናዎች ፕሮግራሚንግ ለማሳወቅ
ወሳኝ ናቸው። መመሪያዎቹ የሴቶች እና ልጃገረዶች እና ሌሎች የተወሰኑ ህዝቦች ለ GBV
ተጋላጭነት ከፍ ያለ መሆኑን ይገነዘባሉ እና እነዚህን ተጋላጭነቶች ለመፍታት የታለመ መመሪያ
ይሰጣሉ - የፆታ እኩልነትን የሚያበረታቱ ስልቶችን ጨምሮ።
GBV፣ VAWG፣ VAMB
በሴቶች እና ልጃገረዶች ላይ GBV ን ለመፍታት በተለይ ከስራዎ አንዳንድ ምሳሌዎች
ምንድናቸው? በወንዶች እና ወጣት ወንዶች ልጆች ላይ GBV ን ለመፍታት በተለይ ከስራዎ
አንዳንድ ምሳሌዎች ምንድናቸው?
GBV እና VAWG፣
GBV የሴቶች ፖለቲካዊ፣ ኢኮኖሚያዊ እና ማህበራዊ ደረጃ መንስኤ እና መዘዝ ነው። ወንዶች
እና ወጣት ወንዶች ለሥርዓተ-ፆታ ጥቃት ሊጋለጡ ይችላሉ ነገር ግን የሴቶች የበታችነት ደረጃ
በዓለም ላይ በሁሉም ቦታ ማለት ይቻላል ዋና ዒላማዎቻቸው ናቸው ማለት ነው፡፡
ወንዶች በተለምዶ በአለም አቀፍ ማህበረሰቦች ውስጥ የበለጠ ስልጣን ይይዛሉ፡ አካላዊ፣
ኢኮኖሚያዊ፣ ህጋዊ እና፡ ሀብትን የበለጠ ተደራሽነት እና ቁጥጥር ማድረግ ተጨማሪ እድሎች
አሏቸው የበለጠ ኢኮኖሚያዊ ነፃነት አላቸው።
ልጆች እና ፆታን መሰረት ያደረጉ ጥቃቶች
ወንድ ወይም ሴት ልጅ መሆን ልጅን ለተለየ የጥቃት ዓይነቶች ተጋላጭ ያደርጋቸዋል ሁከት
የሚማረው በማህበራዊ ደረጃ በወንድነት እና በሴትነት፣ በፆታ እና በፆታዊ ግንኙነት እና
በወንድነት መብት ዙሪያ ወደ ማህበራዊ ደንቦች እና ተስፋዎች ነው። ወንዶች እና ብጥብጥ
በቤተሰብ እና በትምህርት ቤቶች ውስጥ ከባድ የአካል ቅጣት የመጋለጥ እድላቸው ከፍተኛ ነው።
እኩያ ላይ የተመሰረተ ጥቃት በሌሎች ወንዶች ልጆች የሚፈጸም ከልጃገረዶች ይልቅ ለጥቃት
የመጋለጥ እድላቸው ከፍተኛ ነው።
ልጃገረዶች እና ጥቃት
ልጃገረዶች ከወንዶች በበለጠ ለጨቅላ ሕፃናት፣ ለጾታዊ ጥቃት፣ ለትምህርትና ለሥነ-ምግብ
ቸልተኝነት፣ ለግዳጅ ዝሙት አዳሪነት እና ለግርዛት በቤተሰቡ እና በማህበረሰብ ውስጥ
በአካሎቻቸው እና በሀብቶቻቸው ላይ ትንሹ ስልጣን፣ ደረጃ እና ቁጥጥር ስላላቸው ለአደጋ
የተጋለጡ በአዋቂዎች መካከል ያለው አንጻራዊ የኃይለኛነት አቀማመጥ, ነገር ግን ስለ ወንዶች,
ወንድ ልጆችን ጨምሮ
GBV እና LGBTI
በ LGBTI ግለሰብ ላይ የሚፈጸመው ጥቃት GBV የሚባለው “የጾታ ደንቦችን የሚጻረሩ ሆነው
የሚታዩትን ለመቅጣት ባለው ፍላጎት የሚመራ ነው” (OHCHR፣ 2011)። በግብረ-ሰዶማውያን
ወንዶች እና ትራንስጀንደር ሴቶች በተለይ በፆታ አመለካከቶች የተነሳ ለአደጋ ሊጋለጡ ይችላሉ።
ከኤልጂቢቲ የተረፉ ሰዎች ብዙውን ጊዜ የድጋፍ ተደራሽነት ውስንነት አላቸው።
የ GBV ማጠቃለያ፡-
ጥቃት በፆታ ግንኙነት፣ ሚናዎች፣ ደንቦች፣ የሚጠበቁ ነገሮች፣ ውስንነቶች፣ ወዘተ ላይ
የተመሰረተ ነው። ስልጣንን አላግባብ መጠቀምን ያካትታል ዛቻ እና ማስገደድን ጨምሮ አንዳንድ
አይነት ሃይሎችን ያጠቃልላል እና ጉዳት ያስከትላል በመረጃ ላይ የተመሰረተ ስምምነት ባለመኖሩ
ተለይቶ ይታወቃል በአለም አቀፍ ሰነዶች እና ስምምነቶች የተጠበቁ በርካታ ሁለንተናዊ ሰብአዊ
መብቶችን ይጥሳል
