JIZZAX-2018
MATEMATIKA (INFORMATIKA BILAN) 5. Besh xonali 734 sonini 55 ga bo’lganda
natural son hosil bo’ladi. x ning barcha
1. Agar , , uch xonali natural sonlar qiymatlari yig’indisini toping.
yig’indisi 777 ga teng bo’lsa, + + ni )FF )9 )3 )14
toping. Yechim:
) )6 )8 )2 734 soni 55 ga qoldiqsiz bo’linadi. U holda,
Yechimi: bu son 5 va 11 ga ham qoldiqsiz bo’linadi.
= 100 + 10 + 5 ga bo’linish alomatiga ko’ra, oxirgi raqam nol
= 100 + 10 + yoki besh bo’lishi kerak.
= 100 + 10 +
11 ga bo’linish alomatiga ko’ra, toq o’rinda
+ + = 111 + 111 + 111
turgan raqamlar yig’indisi bilan juft o’rinda
111 + + ): 777 = 1
turgan raqamlar yig’indisining farqi nol yoki o’n
+ + ): 7 = 1
birga karrali bo’lish kerak.
1) = 0
+ + =7
7340
+ 3 + 0 − 7 + 4) = 0
Javob: A)7
H=I
2. 4,8 = + tenglikda va sonlar 5 dan 2) = 5
kichik natural sonlar bo’lsa, y ning qiymatini 7345
toping. + 3 + 5 − 7 + 4) = 0
!)1 )3 #)$ )0 H=-
Yechimi: 3 + 8 = 11
4,8 = + Javob:A)11
4 + 0,8 = +
' C J ' 'B
%
4+ = + 6.Hisoblang: + + + ⋯ + +
C J C C J
=4 !)72 )24 )65 L),M
=4 Yechim:
1 3 5 15 2 4 16
N + + + ⋯ + O + N + + ⋯ + O = 56
2 2 2 2 3 3 3
Javob: C)4
3.2 < < 6 va 2 < < 10 bo’lsa, a va b butun
Javob:D)56
)
'(
sonlar uchun *
* kasrning eng katta qiymatini 7. C + ) + C + 2 ) + ⋯ + C + 19 ) = 1425
'(
) tenglamani qanoatlantiruvchi x natural sonni
7 ,
toping. toping.
!)6 )10 #), )8
!) +) )7 )15
3 - Yechim:
Ifoda arifmetik progressiyani tashkil etadi.
' = +
Yechimi: C
+ 0 = 19
1+
= = '@ =
C
+ 19
+
1+ C
+ + C + 19
2< < 6 va 2 < < 10 ∙ 19 = 1425
2
/01 2 33 4 25) C
+ 10 = 75
/01 2 33 4 25) =
/01 26 ℎ62 min) C
+ 10 − 75 = 0
5
= =5
3
,
Javob: +) -
Javob:C)5
8.Soddalashtiring:
' ' '
;1 = ∙ ;1 = ∙ ;1 = ∙ … ∙
'
;1 = 31P ∙ 31Q + 31P + 31Q) ∙ 31 P + Q)
< ? @ BC
!) − 1 +)F )2 )0
4. Hisoblang:
11 10
)D ) )7 )
7 7 1 − 31P ∙ 31Q
Yechim:
31 P + Q) =
31P + 31Q
Yechimi:
8 9 10 63 63
∙ ∙ ∙…∙ = =9
7 8 9 62 7
Javob: )D
@alphraganus – matematik kanal
JIZZAX-2018
1 − 31P ∙ 31Q
31P ∙ 31Q + 31P + 31Q) ∙ =
Yechim:
31P + 31Q 3 − 1)C
c d = + )C
= 31P ∙ 31Q + 1 − 31P ∙ 31Q = 1 3C
3 −1 C
N O = + )C
Javob:B)1
3
1 C
N − O = + )C
9. Hisoblang:
5601° + 5602° + 5603° + ⋯ + 560359° 3
!)1 )−1 )560179° L)S 1
=−
3
F
Yechim:
560 + 560 = 0 1 T + = 360U Javob: ) − -
5601° + 560359° = 5602° + 560358° =
5603° + 560357 = ⋯ = 560180° = 0 14. C − 2 + 1) = C + 2 − 3 tenglama a
Javob:D)0 ning qanday qiymatida cheksiz ko’p yechimga
10.Agar < −2 bo’lsa,
ega?
!) = −3 ) = 1, = −3
V C + 6 + 1 + √9 − 12 + 4 C ifodani #)a = F ) ≠1
Yechim:
− 2 + 1 = 0g h f ' =1
soddalashtiring.
C
!)2 − ) + 2 #) − H − X )−2 f gh =1
C
+2 −3=0 C = −3, J = 1
Javob: #)a = F
Yechim:
V9 − 12 + 4 C = V 3 − 2 )C = |3 − 2 |
< −2
|3 − 2 | = 3 − 2
15.k ning qanday eng kichik natural qiymatida
C
+ 2 + 2)C + 22 − 4 = 0 tenglamaning
V C+6 +1+3−2 = V C+4 +4= ildizlari 2 dan kichik bo’ladi?
= V + 2)C = | + 2| !)4 )3 )2 L)F
< −2 Yechim:
| + 2| = − + 2) = − − 2 + = − 2 + 2)C g
f ' C
Javob:C) −H − X ' C = 22 − 4
' < 2, ' − 2 < 0
11. Agar 2Z = 81, 3[ = 8 bo’lsa, ∙ ning C < 2, C − 2 < 0
' − 2) C − 2) > 0
' C − 2 ' + C) + 4 > 0
qiymatini toping.
!)14 +)FX )11 )13
22 − 4 + 2 2 + 2)C + 4 > 0
2 C + 52 + 4 > 0
Yechim:
2Z = 81, \]1C 81 =
3[ = 8, \]1J 8 = 2 + 4) 2 + 1) > 0
∙ = \]1C 81 ∙ \]1J 8 = \]1C 8 ∙ \]1J 81 = 12 2 < −4; 2 > −1
Javob:B)12 Javob: L)F
Z ^ _'UZ` ('B@ 16. 3 − ) + 2) > 0 tengsizlikning butun
Z (BZ('J
12.Ifodani soddalashtiring: `
!) C − 5 + 13 ) C + 13
yechimlari yig’indisini toping.
!) − 3 +)X )0 )−5
#)aX − Ma + F- ) C − 3 + 13 Yechim:
Yechim: 3 − ) + 2) > 0
%
− 10 C
+ 169 = %
+ 26 C
− 36 C
+ 169 = −2 < < 3
C
+ 13)C − 36 C
= C − 6 + 13) C − 6 + 13) −1 + 0 + 1 + 2 = 2
2
− 6 + 13) 2
− 6 + 13) C
= − 6 + 13 Javob: +)X
+ 6 + 13
C
Javob:C) aX − Ma + F- − + 2, < 2
) = l b_'
k g
, ≥ 2
17. Agar bo’lsa,
@b ` _Bb('
= + ) C C
k k −1)) ni toping.
13. a ning qanday qiymatida @
!) − 1 )3 #)F )−2
F 1 1
tenglik ayniyat bo’ladi?
)− )−1 )− )−
- 4 2
Yechim:
= −1, < 2
k −1) = − −1) + 2 = 3
= 3, ≥ 2
@alphraganus – matematik kanal
JIZZAX-2018
3−1
k 3) = =1
Yechim:
2 ! = V! C + C = √64 + 36 = 10
Javob: #)F ! + 8+4
{|}•~ = ∙ = ∙ 6 = 36
2 2
18. Agar k ) = + − 4) ∙ J + 2 C + − 1) ∙ ! ∙ 8∙6
juft funksiya berilgan bo’lsa, k ) ning qiymatini {|}• = = = 24
2 2
toping. {|}•~ = {|}• + {|•~
!)12 )14 )20 L)FI 36 = 24 + {|•~
! ∙
+ − 4 = 0g {|•~ =
Yechim:
n 2
−1=0 10 ∙
= 3, = 1 k ) = 2 C 12 =
2
k 3) = 2 ∙ 3C = 18 = 2,4
Javob: L)FI x - D uchidan AC diagonaligacha bo’lgan
C '
masofa.
19. Hisoblang: o' ;/ b + b= p . Javob: #)X, $
!)/ C + / − \02 +)rX − r + stX
)/ C + / + \02 )/ C − / − \02 23. ABCD trapetsiyaning yuzi 48 ga teng,
Yechim: asoslari DC=6, AB=2. BC tomonidan E nuqta
C
1 2
u N/ b + O p = g/ b + \0 | = / C + \02 − /' − \01
olingan bo’lib, BE=2EC bo’lsa, ADE
1 uchburchak yuzini toping.
!)32 )18 )24 L)XI
'
= / C − / + \02
Javob: +)rX − r + stX Yechim:
Trapetsiyaning yon tomoni 2:1 nisbatda
Jvb
20.o b∙wxCbni hisoblang. bo’linishi, uning balandligi ham xuddi shu
!)3\02 + )6\0\02 +
nisbatda bo’linishini ifodalaydi. Agar ABCD
)1,5\0\02 + L)-ststXH + #
trapetsiyaning balandligi h bo’lsa, u holda ABE
va DEC uchburchaklarning balandliklari mos
C• •
\02 = 3
Yechim:
3p 3p3 J J
ravishda va ga teng bo’ladi.
u = y1 z=u = 3\03 + ! + )∙ℎ 2 + 6) ∙ ℎ
∙ \02 p = p3 3 {|}•~ =
2
=
2
= 4ℎ = 48
= 3\0\02 + ℎ = 12
Javob: L)-ststXH + # 2ℎ
! ∙ 3 2 ∙ 2ℎ 2 ∙ 12
{|}‚ = = = =8
2 6 3
ℎ
∙ 3 6 ∙ 12
21.ABC uchburchakning BC tomonida D nuqta
= 16, = 4 va ! = ! =
{~‚• = = = 12
olingan. Agar
10 bo’lsa, ADC uchburchak yuzini toping. 2 6
)FX )14 )10 )16 {|}•~ = {|}‚ + {~‚• + {|~‚
48 = 8 + 12 + {|~‚
{|}~
Yechim:
{|~‚ = 28
=
{|~• Javob: L)XI
16 C
16 ∙ €10C − ; 2 =
{|}~ = = 48
24. ABC uchburchak uchlarining koordinatalari
2 berilgan: ! 8; 12), −8; 0) va −2; 8).
16 48
=
Uchburchakning CM medianasi yotgan to’g’ri
4 {|~• chiziq tenglamasini tuzing.
{|~• = 12 !) + 2 + 3 = 0 ) + +6=0
Javob: )FX #)H + ƒ = M ) − −6=0
Yechim:
22.To’g’ri burchakli ABCD trapetsiyaning B va M nuqta AB tomonning o’rtasida.
C burchaklari to’g’ri, ! = 8, = 6 va
b… (b† …( † ?( _?) 'C(U
„; ; = = „; ; = = „ 0; 6)
− ‡ − ‡
C C C C
= 4.
=
Trapetsiyaning D uchidan AC
diagonaligacha bo’lgan masofani toping. ‡− • ‡− •
!)3,6 )3 #)X, $ )2 −0 −6
=
0 − −2) 6 − 8
@alphraganus – matematik kanal
JIZZAX-2018
+ =6
Javob: #)H + ƒ = M
25. ! = { : | − 2| < 3, ‰Š} to’plamning
elementlari sonini toping.
!)3 +)$ )6 )5
Yechim:
| − 2| < 3
−3 < − 2 < 3
−1 < < 5
= 1; 2; 3; 4
Javob: +)$
Testlar yechilishi davomida yo’l qo’yilgan
xatolar uchun uzr!
@alphraganus – matematik kanal