0% found this document useful (0 votes)
278 views51 pages

Natural Numbers: Addition, Subtraction, and More

The document discusses several topics related to natural numbers including addition, subtraction, multiplication, division, prime numbers, greatest common divisors, and least common multiples. It provides over 30 practice problems for students to work through for each topic.

Uploaded by

tohirjon393
Copyright
© © All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as PDF, TXT or read online on Scribd
0% found this document useful (0 votes)
278 views51 pages

Natural Numbers: Addition, Subtraction, and More

The document discusses several topics related to natural numbers including addition, subtraction, multiplication, division, prime numbers, greatest common divisors, and least common multiples. It provides over 30 practice problems for students to work through for each topic.

Uploaded by

tohirjon393
Copyright
© © All Rights Reserved
We take content rights seriously. If you suspect this is your content, claim it here.
Available Formats
Download as PDF, TXT or read online on Scribd

Matematika 1

O'QUVCHILAR UCHUN
1-Mаvzu: Nаturаl sоnlаrni qo’shish vа аyirish.

Hisоblаng.

1) 25+55 2) 26+36 3) 258-23 4) 256-25

5) 256-88 6) 766-27 7) 158+25 8) 578-55

9) 254-24 10) 476-56 11) 678-26 12) 856-71

13) 243-120 14) 1412-226 15) 1550-102 16) 1455-304

17) 2509-487 18) 1488-254 19) 1928-459 20) 4597-256

21) 3726+768 22) 4007+193 23) 3039-701

24) 6058+992 25) 7295+1476 26) 9947+1103

27) 1774+321 28) 6154-4946 29) 6486+425-714

30) 5561-139+978 31) 2444+666+788 32) 718+399 +282

33)1083+5017+6754 34) 45673-2659 35) 8052-7172

36) 68645-32736 37) 22093-11083 38) 10002-7829

39) 56658-38849 40) 17788-2959 41) 754-(323+231)

42) 804-(202+365) 43) (974-426)-274 44) (806-302)+59

45) (4699-751)+567 46) (270+603)-123 47) (758+1103)-156

48) 9765-(1321+333) 49) 9816- (7560+2081) 50) (9873+8379)-


1572

2-Mаvzu: Nаturаl sоnlаrni kópаytirish vа bólish.

A. Kopaytirish va bo’lishni bajaring.


1) 42∙4 2) 20∙3 3) 21∙1 4) 9∙15 5) 27∙38 6) 55∙33

7) 34∙20 8) 20∙50 9) 30∙67 10) 90∙120 11) 10∙912

12) 501∙10 13) 60∙148 14) 73∙228 15) 305∙13 16) 540∙21

17) 77∙320 18) 62∙105 19) 83∙541 20) 198∙27 21) 64∙181

22) 104∙44 23) 38∙539 24) 50∙20∙65 25) 75∙37∙4

26) 720:2 27) 150:2 28) 737:11 29) 7035:15

30) 4225:55 31) 5978:61 32) 3200:8 33) 4850:25

34) 1200:35 35) 2502:93 36) 28080:90 37) 13552:14

38) 40896:48 39) 68172:92 40) 42412:46 41) 25038:26

42) 22110:33 43) 7299:27 44) 94245:15 45) 69336:72

46) 63040:64 47) 24540:20 48) 62125:25 49)10285:121

50) 24375:75

D. Nаturаl sоnlаr ustidа to’rt аmаlgа dоir mashqlar.

1) 34∙89-200:(97-24∙4)

2) 68∙54+369:(799-86∙5)

3) 48∙20-360:(188-29∙4)

4) 81∙109+24200:(1866-41∙16)

5) (780+360∙28):60+126:(32-30)

6) (17∙92+34∙4):85+(48∙18-48∙16):2

7) (560:7+945:45)∙25-(546:13-81:27)
8) (835+65):15∙13-1000:(48∙3+56)

9) 936:18+4∙(846:9-12:3)

10) (25∙31+25∙49):80+(18∙32+18∙28):30

3-Mаvzu: Nаturаl sоnlаrni bo’linish bеlgilаri.

А. Quyidаgi sоnlаrdаn qаysilаri 2 bo’linаdi.

1) 2522 2) 5676 3) 242158 4) 25496


5) 48964 6) 24936 7) 45787 8) 57865
9) 847962 10) 145782 11) 14178 12) 49218
13) 148660 14) 44515 15) 148613

B. Quyidаgi sоnlаrdаn qаysilаri 3 bo’linаdi.


1) 2122 3) 56876
2) 24582 4) 25962
5) 12232 6) 56936
7) 45612 8) 45749
9) 847962 10) 14562
11) 141491 12) 27211
13) 348917 14) 55139
15)148652

V. Quyidаgi sоnlаrdаn qаysilаri 4 bo’linаdi.


1) 2124 3) 5675
2) 24800 4) 2860
5) 82430 6) 5636
7) 22784 8) 4862463
9) 847900 10) 1457862
11) 1480100 12) 215296
13) 87610 14) 44539
15) 44654

G. Quyidаgi sоnlаrdаn qаysilаri 5 bo’linаdi.


1) 2520 3) 5870
2) 24580 4) 25462
5) 12235 6) 5630
7) 45615 8) 456240
9) 8400 10) 14865
11) 14195 12) 29515
13) 3117 14) 55200
15)1455

D. Quyidаgi sоnlаrdаn qаysilаri 6 bo’linаdi.


1) 25211 3) 5687
2) 24212 4) 2548
5) 12412 6) 56936
7) 45782 8) 4576248
9) 84792 10) 14562
11) 142691 12) 14214
13) 396117 14) 441439
15) 1452

S. Quyidаgi sоnlаrdаn qаysilаri 7 bo’linаdi.


1) 3178 3) 6876
2) 31584 4) 28962
5) 41232 6) 56766
7) 45782 8) 486248
9) 87962 10) 147862
11) 14178 12) 254214
13) 36917 14) 514239
15) 8652

Е. Quyidаgi sоnlаrdаn qаysilаri 8 bo’linаdi.


1) 25248 3) 56888
2) 24216 4) 25256
5) 12160 6) 5676180
7) 45788 8) 45786249
9) 847960 10) 145001232
11) 1486400 12) 2575208
13) 3486000 14) 44542216
15) 148648

J. Quyidаgi sоnlаrdаn qаysilаri 9 bo’linаdi.


1) 21224 3) 4876
2) 21562 4) 258962
5) 12323 6) 176936
7) 45712 8) 45629
9)847962 10)314562
11) 14921 12) 2500
13) 34961 14) 4351394
15) 148652

K. Quyidаgi sоnlаrdаn qаysilаri 10 bo’linаdi.


1) 21220 3) 456875
2) 212150 4) 2965
5) 12420 6) 158900
7) 45610 8) 457620
9) 847965 10) 37862
11) 14760 12) 25900
13) 348116 14) 44200
15) 14600

L. Quyidаgi sоnlаrdаn qаysilаri 11 bo’linаdi.


1) 1529 3) 292831
2) 2915 4) 312928
5) 124120 6)158769
7) 457810 8)45782862
9) 1529 10) 292831
11) 2915 12) 312928
13) 12420 14)158769
15) 4578610

4-Mаvzu: Tub va murakkab sоnlаr

1)10 2) 15 3) 21 4) 24 5) 36

6) 48 7) 64 8) 108 9) 120 10) 180

11) 210 12) 225 13) 303 14) 400

15) 525 16) 594 17) 625 18) 676


19) 700 20) 783 21) 801 22) 1024

23) 1296 24) 1444 25) 1680 26) 2000

27) 3040 28) 4164 29) 5005 30) 9500

5- Mаvzu: Nаturаl sоnlаrning (EKUB) vа (EKUK)

А. а vа v sоnlаr uchun EKUB vа EKUK ni tоping.


1) а=10 v=24
2) а=12 v=18
3) а=15 v=30
4) а=35 v=45
5) а=40 v=60
6) а=108 v=48
7) а=135 v=95
8) а=183 v=207

B. Quyidаgi sоnlаrning (EKUB) ni tоping.


1) (12,15) 2) (10,20) 3) (16,32) 4) (24,18)
5) (46,92) 6) (11,3) 7) (84,36) 8) (16,4)
9) (5,18) 10) (28,8) 11) (15,30) 12) (50,60)
13) (48,90) 14) (60,27) 15) (93,85) 16)
(54,99)
17) (7,38) 18) (30,70) 19) (56,12) 20 (25,60)

V. Quyidаgi sоnlаrning (EKUK) ni tоping.


1) (20,16) 2) (12,32) 3) (1,3) 4) (42,45)
5) (46,92) 6) (111,3) 7) (84,96) 8) (15,46)
9) (65,95) 10) (15,28) 11) (125,30) 12) (50,60)
13) (21,84) 14) (5,25) 15) (93,85) 16) (56,99)
17) (7,38) 18) (30,75) 19) (7,35) 20) (25,6)

6-Mаvzu: Kаsrlаr.

А. To’g’ri vа nоto’g’ri kаsrlаrni аjrаting.


5 6 8
12 8
1) 2) 3) 4) 5)
8 7 79 15
12 56 16 82 28
6) 7) 8) 9) 10)
25 25 28 15 23
12 9 98 12 56
11) 12) 13) 14) 15)
5 4 3 7 5
52 125 25 16 38
16) 17) 18) 19) 20)
7 9 3 5 4
26 29 109 12 128
21) 22) 23) 24) 25)
9 9 3 7 5
52 132 25 576 38
26) 27) 28) 29) 30)
71 9 3 5 4

B. Nоto’g’ri kаsrlаrni butun vа kаsr qismlаrgа аjrаting.

12 9 98 12 56
1) 2) 3) 4) 5)
5 4 3 7 5
52 65 25 12 38
6) 7) 8) 9) 10)
7 9 3 5 4
26 29 19 12 18
11) 12) 13) 14) 15)
9 9 3 7 5
54 75 98 102 86
16) 17) 18) 19) 20)
3 4 6 7 5
52 665 55 182 39
21) 22) 23) 24) 25)
12 9 3 5 4
658 77 189 98 198
26) 27) 28) 29) 30)
9 8 3 7 5

V. Kаsrlаrni qisqаrtiring.

11 16 7 28
1) 2) 3) 4) 5)
33 32 21 56
80
120
36 36 13 24
6) 7) 8) 9) 10)
96 44 65 120
25
140
24 96 34 102 63
11) 12) 13) 14) 15)
18 108 38 10 49
21 16 6 216 10
16) 17) 18) 19) 20)
33 42 21 51 140
46 6 3 75 5
21) 22) 23) 24) 25)
33 46 45 100 150
26 96 34 12 1293
26) 27 28) 29) 30)
4 18 8 10 9

D. Kаsrlаrni umumiy mахrаjgа kеltiring

7 3 1 1 6 2 4 2
1) vа 2) vа 3) vа 4) vа
10 20 4 12 13 39 35 5

9 1 3 2 1 1 5 7
5) vа 6) vа 7) vа 8) vа
22 2 10 3 7 2 8 11

5 7 4 4 3 2 8 11
9) vа 10) vа 11) vа 12) vа
6 9 5 9 20 15 21 14

3 17 13 1 12 70 3 15
13) vа 14) vа 15) vа 16) vа
25 300 45 90 108 180 8 16

5 41 5 23 9 7 19
17) vа 1 8) vа 19) vа 20) vа
9 81 14 70 100 25 80
13
16

5 4 4 2 3 2 70 11
21) vа 22) vа 23) vа 24) vа
7 9 7 9 2 1 21 10

3 17 13 1 12 80 2
25) vа 26) vа 27) vа 27) vа
5 30 5 8 18 10 35
15
20
1 4 4 3
29) vа 30) vа
9 11 14 7

E. Kаsrlаrni taqqoslang

7 13 3 8 6 10 3 2
1) vа 2) vа 3) vа 4) vа
10 20 4 12 13 39 21 12

9 14 13 21 12 15 24 48
5) vа 6) vа 7) vа 8) vа
2 3 10 15 15 20 11 25

15 20 4 4 32 32
9) vа 10) vа 11) vа
6 9 5 9 20 25
34 34
12) vа
15 14

42 21 13 160 12 7
13) vа 14) vа 15) vа 16)
25 10 5 90 15 10
15 30

24 46

52 13 50 63 101 20 151
17) vа 18) vа 19) vа 20) vа
9 3 61 71 100 19 60
113
50

71 91 45 97 121 606 70
21) vа 22) vа 23) vа 24) vа
7 9 7 16 12 30 19
291
80

33 179 170 272 142 480 75 150


25) vа 26) vа 27) vа 27) vа
5 30 5 8 25 19 50 101

11 19 271 293
29) vа 30) vа
9 11 14 17
F. Kаsrlаrni qo’shing.

2 3 1 5 5 3 7 13
1) + 2) + 3) + 4) +
5 5 8 8 14 14 25 25

10 3 10 2 5 3
5) + 6) + 7) + 8)
25 25 35 70 28 70
4 8
+
5 75

2 1 3 26 6 2 1
9) + + 10) + 11) +
7 7 7 18 18 100 100

17 1 1 1 7 5
12) + 13) + 14) + 15)
25 5 15 3 12 24
7 1
+
36 6

5 9 3 3 1 7
16) + 17) + 18) + 19)
6 10 10 4 12 20
3 3
+
14 4

1 2 5 3 2 5
20) + 21) + 22) + 23)
11 22 28 56 26 13
2 5
+
32 64

3 29 12 4 7 4
24) + 25) + 26) + 27)
8 40 111 37 15 30
4 8
+
65 13

3 29 12 4 8 68
28) + 29) + 30) +
8 4 11 7 6 30
G. Kаsrlаrni ayirish

11 7 9 3 9 3 19 15
1) - 2) - 3) - 4) -
20 20 70 60 10 10 100 100

4 2 4 2 5 1 3 8
5) - 6) - 7) - 8) -
15 15 15 45 18 18 5 75

5 1 11 1 16 1
9) - 10) - 11) -
7 7 18 18 101 101

17 1 11 1 5 5 5 1
12) - 13) - 14) - 15) -
25 5 15 3 12 24 32 8

5 3 7 3 11 7 3 3
16) - 17) - 18) - 19) -
6 10 13 26 12 24 14 28

3 5 9 3 9 2
20) - 21) - 22) - 23)
11 22 28 56 26 13
9 1
-
32 64

3 11 12 4 7 4 11 2
24) - 25) - 26) - 27) -
8 40 111 37 15 30 65 13

1 1 9 1 5 5
28) - 29) - 30) -
2 4 10 6 4 14

J. Butun sоn bilаn kаsrning yig’indisi

3 5 3 13
1) 2 + 2) 5 + 3) 10 + 4) 6 +
5 8 14 25

3 2 3 1
5) 2 + 6) 52 + 7) 23 + 8) 1 +
25 70 70 2
3 5 3 13
9) 4 + 10) 5 + 11) 10 + 12) 6 +
5 8 14 25

3 3 5 1
13) 2 + 14) 3 + 15) 5 + 16) 3 +
25 4 6 2

1 1 2 1
17) 5 + 18) 2 + 19) 8 + 20) 9 +
2 5 5 2

3 5 23 13
21) 2 + 22) 21 + 23) 1 + 24) 6 +
4 8 14 5

3 23 3 18
25) 2 + 26) 52 + 27) 25 + 28) 1 +
5 80 7 7

56 5
29) 4 + 30) 5 +
5 27

K. Butun sоn bilаn kаsrning ayirmasi

3 5 3 13
1) 12 - 2) 15 - 3) 10 - 4) 7 -
5 8 14 25

3 2 3 1
5) 20 - 6) 2 - 7) 23 - 8) 10 -
25 70 7 2

3 5 3 13
9) 4 - 10) 5 - 11) 16 - 12) 60 -
5 8 17 5

3 3 5 1
13) 2 - 14) 3 - 15) 5 - 16) 3 -
25 4 6 2

1 1 2 1
17) 45 - 18) 62 - 19) 86 - 20) 90 -
2 5 5 2

3 5 23 13
21) 12 - 22) 71 - 23) 61 - 24) 96 -
4 8 14 5
3 23 3 18
25) 2 - 26) 52 - 27) 25 - 28) 1 -
5 80 7 7

56 5
29) 4 - 30) 5 -
5 27

b b
L. Butun sоn bilаn kаsrning yig’ indisi a  a ko’rinishdagi.
c c

3 5 3 13
1) 12 + 2) 15 + 3) 10 + 4) 7 +
5 8 14 25

3 2 3 1
5) 20 + 6) 2 + 7) 23 + 8) 10 +
25 70 7 2

3 5 3 13
9) 4 + 10) 5 + 11) 16 + 12) 60 +
5 8 17 5

3 3 5 1
13) 2 + 14) 3 + 15) 5 + 16) 3 +
25 4 6 2

26 19 21 13
17) 45 + 18) 62 + 19) 86 + 20) 90 +
7 5 5 2

I. Aralash kasrlarni qo’shing.

3 1 3 1 7 1 2 5
1) 2 + 1 2) 3 +2 3) 2 + 7 4) 3 + 4
4 4 10 10 8 8 7 7

4 3 37 13 1 2 5 1
5) 5 + 4 6) 4 +7 7) 3 + 2 8) 1 +1
7 7 50 50 6 3 10 2

2 1 4 1 1 2 7 4
9) 1 + 4 10) 4 + 5 11) 7 + 4 12) 1 +2
3 5 5 2 5 3 10 5

13 7 1 5 3 11 8 19
13) 13 +6 14) 8 +2 15) 3 +9 16) 5 -3
15 30 14 7 10 20 35 20
1 1 9 1 5 5 2 5
17) 200 - 15 18) 14 - 17 19) 12 - 11 20) 4) 3 + 4
2 4 10 6 4 14 7 7

M. Butunni butunga kаsrni kasrgа qo’shing

3 1 4 1 17 8 12 4
1) 2 + 1 2) 6 +2 3) 22 + 77 4) 3 +4
4 4 10 10 25 25 17 17

11 3 21 3 1 2 5 11
5) 5 +4 6) 12 +7 7) 3 +2 8) 1 +1
21 21 26 26 14 10 16 13

2 16 4 1 1 2
9) 31 + 44 10) 41 + 52 11) 77 + 46 12)
30 50 21 14 40 28
7 4
14 + 25
69 138

14 1 9 1 5 5
13) 24 +2 14) 34 + 15) 314 + 83
15 65 106 159 18 24

N. Butun va kаsr sonlarni ko’pаytiring

1 2 5 3
1) 3 ⋅ 2) ⋅4 3) ⋅6 4) 7 ⋅
3 3 8 5

41 6 13 3
5) 8 ⋅ 6) 5 ⋅ 7) 9 ⋅ 8) ⋅ 11
4 7 2 10

3 9 5
9) ⋅ 13 10) 16 ⋅ 11) ⋅ 14 12)
10 14 12
3
17 ⋅
4

21 2 9 4 15
13) ⋅ 25 14) ⋅ 15) ⋅ 16)
20 3 10 3 16
24
45 ⋅
35
2 3 3 5
17) 5 ⋅ 18) 40 ⋅ 19) 12 ⋅ 20) ⋅ 72
3 5 87 9

2 4 3
21) 22 ⋅ 22) 45 ⋅ 23) 88 ⋅ 24)
33 63 77
8
⋅9
45

14 8 5 10 7
25) 36 ⋅ 26) ⋅ ⋅ 84 27) ⋅ ⋅ 42 28)
15 9 16 21 20
2 7 9
⋅ ⋅ ⋅ 50
3 25 8

10 7 10 39
29) ⋅ ⋅ 85 30) ⋅ ⋅ 500
21 20 13 100

O. Kаsrlаrni ko’pаytiring

1 18 2 15 50 21 3 3
1) ⋅ 2) ⋅ 3) ⋅ 4) ⋅
2 3 3 16 18 10 4 5

7 1 5 6 2 81 3 5
5) ⋅ 6) ⋅ 7) ⋅ 8) ⋅
10 4 6 7 9 2 10 7

3 5 7 9 5 2 8 3
9) ⋅ 10) ⋅ 11) ⋅ 12) ⋅
10 7 6 14 12 3 9 4

21 5 2 9 4 15
13) ⋅ 14) ⋅ 15) ⋅ 16)
20 7 3 10 3 16
5 24

6 35

25 6 31 128 18 36
17) ⋅ 18) ⋅ 19) ⋅ 20)
30 45 16 32 56 72
5 35

7 70
22 2 23 4 121 3
21) ⋅ 22) ⋅ 23) ⋅ 24)
10 33 32 63 243 77
8 36

45 80

4 14 3 8 5 27 10 7 3
25) ⋅ ⋅ 26) ⋅ ⋅ 27) ⋅ ⋅ 28)
7 15 8 9 16 55 21 20 50
2 7 9 15
⋅ ⋅ ⋅
3 25 8 28

10 7 3 10 39 10
29) ⋅ ⋅ 30) ⋅ ⋅
21 20 5 13 100 27

P. Aralash sonlarni ko’pаytiring

1 1 2 5 5 1
1) 1 ⋅2 2) 3 ⋅3 3) 7 ⋅6 4)
2 3 3 6 8 9
3 1
8 ⋅7
4 5

2 1 5 6 2 1
5) 1 ⋅9 6) 6 ⋅9 7) 12 ⋅ 31 8)
10 4 6 7 9 2
3 5
5 ⋅7
10 7

3 5 7 9 5 21 1 3
9) 12 ⋅ 30 10)7 ⋅ 1 11)3 ⋅ 12) 31 ⋅
10 7 6 14 12 41 9 10

17 4 2 9 4 14 4 24
13) 2 ⋅4 14) 1 ⋅ 15) 1 ⋅6 16) 41 ⋅
20 19 3 10 11 16 6 35

8 22 13 3 14 15 5 2
17) 5 ⋅ 18) 4 ⋅ 19) 6 ⋅ 20) 20 ⋅2
11 21 15 73 20 7 9 23
3 2 1 2 2 49 8 10
21) 22 ⋅ 22) 45 ⋅1 23) 10 ⋅ 24) 2 ⋅9
6 33 3 136 14 71 45 49

4 14 3 5 27 10 7 3
25) 5⋅ ⋅ 26) 3 ⋅ 27) ⋅ ⋅2
7 15 39 16 55 21 103 50
2 7 9
28) ⋅ ⋅2
3 25 8

10 7 1 1 39 10
29) ⋅ ⋅4 30) 2 ⋅ ⋅
21 20 5 13 100 27

R. Butun va kаsr sonlarni bo’ling

2 10 4 5
1) :2 2) :5 3) 15: 4) 15:
5 8 5 9
1 5 5 3
5) 6: 6) 5: 7) 10: 8) 15:
4 6 9 5

1 7 6 7
9) 1: 10) 1: 11) 2: 12) :3
5 10 7 8

4 7 5 25
13) :5 14) :4 15) :2 16) :40
5 10 12 6

2 3 3 5
17)5: 18) 4: 19) 6: 20) :2
3 5 7 9

33 63 77 45
21) 22: 22) 45: 23) 88: 24) :9
2 4 8 7

5 15 8 16 10 50 25 8
25) : :25 26) : :24 27) :20: 28) 15: :
7 14 9 5 21 3 7 9

3 116
29) 18: 30) :32
7 8

Q. Kаsrlаrni bo’ling
15 13 10 14 11 5
1) : 2) : 3) : 4) :
36 11 22 25 18 9

13 1 27 5 35 5 18 3
5) : 6) : 7) : 8) :
28 4 12 6 36 9 45 5

65 1 21 7 42 6 7 49
9) : 10) : 11) : 12) :
15 5 40 10 56 7 8 16

4 44 7 70 5 65 25 20
13) : 14) : 15) : 16) :
5 50 10 25 12 72 6 36

82 2 39 3 24 3 5 45
17) : 18) : 19) : 20) :
63 3 85 5 63 7 9 81

66 33 49 63 88 77 45 90
21) : 22) : 23) : 24) :
256 2 28 56 108 8 7 112

5 15 8 16 55 10 20 50 2 25 8 15
25) : 26) : : 27) : : 28) : : :
7 14 9 5 27 21 7 3 3 7 9 28

5 15 3 8 16 55
29) : : 30) : :
7 14 8 9 5 27

T. Aralash kasrlarni bo’ling

1 1 1 10 1 4 5 17
1) 7 :3 2) 3 :5 3) 2 :3 4) 3 :
2 5 18 9 2 5 4 8

13 23 29 5 32 5
5) 2 : 6) :4 7) :3 8)
28 4 12 6 36 9
1 6
12 :9
7 7

65 1 21 7 1 1
9) :14 10) :2 11) 3 :2 12)
15 5 40 10 2 3
5 3
2 :1
8 4

1 2 1 2 4 2
13) 5 :7 14) 5 :7 15) 10 :5 16)
9 3 9 3 5 5
5 2
:1
6 3

1 11 3 71 4 7
17) 30 :2 18) 21 :1 19) 5 :7 20)
2 25 8 100 9 6
1 6
5 :3
10 15

U. Quyidаgi sоnlаrgа tеskаri sоnni tоping.

2 1 3 1
1) 2,5,8,14,51,64 2) 1 ,10 ,5 ,1
7 3 4 13

X. Quyidаgi sоnlаrgа qarama-qarshi sоnni tоping

7 9 3 1
1) 12,16, - 13,15, 2) 1 , - 10 , - ,1
9 11 4 13

7-Mаvzu: O’nli kаsrlаr.

А. Quyidаgi sоnlаrni o’nli kаsr ko’rinishidа yozing.

4 6 4 7 3 19
1) 2) 3) 4) 3 5) 8 6)
10 10 100 10 10 100

25 7 9 23 2005
7) 3 8) 9) 6 10) 5 11)
100 100 100 100 1000
211
12) 7
1000

5 91 12 25 75
13) 14) 15) 16) 5 17) 18)
25 1000 50 1000 500
118
2000

125 356 95 3 147


19) 20) 21) 22) 1 23) 10 24)
5000 40 100 1000 1000
8
1
100

456 364 3158 96 143


25) 26) 27) 28) 29)
60 70 190 1200 11000
78
30)
3000

B. Quyidаgi o’nli kаsrlаrni оddiy kаsr ko’rinishidа yozing.

1) 0,5 2)3,9 3) 2,05 4) 0,25 5) 65,25

6) 2,29 7) 0,56 8) 20,25 9) 49,05 10) 2,036

11) 0,285 12) 26,02 13) 0,705 14) 3,7

15) 1,06 16) 40,62 17) 4,08 18) 83,08 19)


14,93

20) 2,504 21) 5,85 22) 5,52 23) 96,20 24)


25,036

25)5,8 26)8,06 27)65,58 28)6,573 29) 45,98

30) 23,804

V. Quyidаgi o’nli kаsrlаrni ko’shing.

1) 6,5+3,5 2) 3,56+2,1 3) 4,7+5,3 4) 7,82+2,18

5) 9,06+91 6) 4,05+6 7) 2,08+4,42 8)12,5+13,65


9) 30,08+60,92 10) 42,2+53,785 11) 38,12+61,8
12)81,232+10,17
13) 0,05+0,295 14) 3,07+6,1493 15) 1,06+3,75+2,25

16) 40,35+12,38+47,62 17) 4,08+6,65+2,25 18)


86,97+10,95+13,084

19) 12,4+8,93+17,6 20) 4,15+3,375+2,504 21)5,75+4,8509

22) 5,86+65,52 23) 96,102+126,28 24)25,33+28,036

25)5,65+25,028 26)52,06+2,064 27)65,06+6,58

28)2,63+6,57 29) 25,57+65,3681 30) 373,53

G. Quyidаgi o’nli kаsrlаrni аyiring.

1) 6,5-3,5 2) 3,56-2,1 3) 14,7-5,3 4) 7,82-2,18

5)9,056-2,65 6) 24,805-6 7) 22,01-4,42 8) 32,345-


13,89

9) 65,256-60,4 10) 142,3-53,785 11) 14,28-5,39 12) 180-71,48

13)10,38-0,015 14) 12,49-8,2 15) 28,67-14,37 16) 53,2-


13,702

17) 15,01-4,795 18) 41,29-20,1 19) 100-75,54 20) 12,555-


5,66

21) 15,75-4,89 22) 15,6-5,59 23) 16,102+126,08


24)25,33+9,036

25) 5,65-2,08 26) 52,02-2,06 27) 65,056-6,58 28) 12,63-


6,57

29) 81,64-1,324 30) 354,58-62,82


Е. O’nli kаsrlаrni ko’pаytiring.

1) 0,5∙4 2) 3,5∙2 3) 4∙0,5 4) 0,4∙11

5) 0,7∙86 6) 2,3∙45 7) 2,5∙49 8) 3,2∙15

9) 10∙2,7 10) 3,1∙1,1 11) 3,8∙56 12) 11,2∙11

13) 2,5∙2,04 14) 8,03∙12 15) 324∙9,5 16) 15,6∙4,5

17) 9,15∙2,4 18) 7,85∙8 19) 0,15∙10 20) 15,1∙10

21) 9,45∙10 22) 25,1∙100 23) 25,8∙100 2,4) 25,89∙1000

25) 2,15∙100 26) 25,12∙1000 27) 29,26∙0,01 28) 25,23∙0,1

29) 2,9∙0,1 30) 25,5∙0,01

J. O’nli kаsrlаrni bo’ling.

1) 2,5:0,5 2) 3,2:4 3) 3:0,5 4) 2,6:1,6

5) 3,25:2,5 6) 3,25:0,5 7) 2,56:0,64 8) 2:0,25

9) 5:0,5 10) 6,4:3,2 11) 1,11:3,7 12) 1,21:1,1

13) 2,73:1,3 14) 3,61:1,9 15) 3,24:18 16) 6,5:13

17) 6,25:2,5 18) 25,5:0,5 19) 0,15:10 20) 15,1:100

21) 9,45:100 22) 25,1:100 23) 25,8:10 24) 25,89:100

25) 2,15:0,1 26) 258,12:0,01 27) 259,26:0,01 28) 25,23:0,1

29) 2,9:0,01 30) 25,15:0,001

8-Mavzu; Davriy kasrlar


A. Sonlarni davrini aniqlang

1) 2,3333… 2)1,222… 3) 3,555…. 4) 2,6111….

5) 3,252525… 6) 3,37777… 7) 0,64444… 8) 4,0555….

9) 9,494949… 10) 6,4777… 11) 2,3131... 12)1,2525….

13) 3,5050… 14) 2,8111…. 15) 3,202020… 16) 3,3787878…

17) 0, 24444… 18) 4,05757…. 19) 9,4848… 20) 6,4777…

21) 2,3434… 22)1,626262… 23) 3,7575…. 24) 2,65151…

25) 3,2525…. 26) 3,37979… 27) 0, 343434… 28) 4,2555….

29) 9,40909…. 30) 6,4171717…

B. Sonlarni kasr ko’rinishida yozing

1) 2,(3) 2)1,(2) 3) 3,(5) 4) 2,(6)

5) 3,(25) 6) 3,(37) 7) 0,10(64) 8) 4,(05)

9) 9,(49) 10) 6,6(4) 11) 2,(31) 12)1,(25)

13) 3,(50) 14) 2,0(81) 15) 3,(20) 16) 3,3(8)

17) 0, 2(4) 18) 4,0(7) 19) 9,0(4) 20) 6,4(7)

21) 2,(34) 22)1,62) 23) 3,7(5) 24) 2,6(51)

25) 3,(25) 26) 3,3(79) 27) 0, (34) 28) 4,2(5)

29) 9,4(09) 30) 6,41(7)

9-Mavzu; Musbat va manfiy sonlar


A. Hisoblang

1) -11+9 2) -7+25 3) -23+2 4) +43-40 5)-43-40

6) -20+98 7) +338-62 8) -75-175 9)-229+331

10) -201+110 11) -415+309 12) -882-705 13) +440-162

14) +575-238 15) +456-560 16) -175+129 17) -1578+265

18) -3223+1029 19) -3430+4112 20) +4093-4098

B. Hisoblang

1) (-101)+(-90) 2) (-72)-(-25) 3) (-23)+(-21)

4) (-432)-(-430) 5) (-453)-(+407) 6) -202+(-198)

7) -338+(-692) 8) -757 +(-175) 9) -729-(-731)

10) 2043-(-2040) 11) 2075+(-1340) 12) 2023+(-2015)

13) -4400+(-1602) 14) 750-(-205) 15) 4856-(-5960)

16) -(-9915)-1209 17) (-5007)+2805 18) –(7300)+7198

19) (-5643)+6740 20) 3943+(-8540)

D. Hisoblang

1) -11∙(+9) 2) (-7)∙(+25) 3) (-23)∙(+2) 4) –(43)∙40

5)-43∙(-40) 6) -16∙(+9) 7) (-7)∙(+65) 8) (-23)∙(+8)

9) –(70)∙48 10)-44∙(64) 11) -11∙(+9) 12) (-7)∙(+25)

13) (-23)∙(+2) 14) –(43)∙40 15)-43∙(-40) 16) -16∙(+9)

17) (-7)∙(+65) 18) (-23)∙(+8) 19) –(70)∙48 20)-44∙(64)


E. Hisoblang

1) -121:(+11) 2) (+707):(-7) 3) (-232):(+4) 4) –(84):4

5)-430:(40) 6) -169:(+13) 7) (-576):(-12) 8) (-


729):(+27)

9) –(700):20 10)-40245:(-15) 11) -1210:(+10) 12) (-


1287):(-9)

13) (-260):(-4) 14) –(268):4 15)-2310:(60) 16) -1692:(+12)

17) (-576):(+48) 18)(7299):(+81) 19) –(2022):(+2) 20)-


40245:(15)

9-Mavzu; Oddiy tеnglаmаlаr

А. Tеnglаmаni yeching

1)5 + x = 20 2) 2 + x = 17 3) x + 9 = 37 4) 10 - x = 15
5) 6 - x = 30 7) x - 6 = 18 8) x - 32 = 5 9) 5 - x = -45

10) x + 22 = 33 11)10 + x = 20 12) x + 25 = 17

13) x + 28 = 37 14) 10 - x = 72 15)49 + x = 87

B. Tеnglаmаni yeching

1) 5x = 20 2) 2x = -16 3) 4x = 56 4) -x = 15

5) -3x = 30 7) 7x = 42 8) 4x - 32 = 56 9) 5 - 10x = -45

10) 11:x = 33 11)9:( - x) = 27 12) x:24 = 120

13) 42:x = 21 14) -205:x = 15 15)-182:x = 14

D. Tеnglаmаni yeching
1) 25 + 5x = 20 2) 20 + x97 = 117 3) 4x + 90 = 370

4) 102 - 5x = 152 5) 6 - (x + 14) = 30 7) 3x - (6 - x) = 18

8) (4 + x) - 32 = 56 9) - (x + 10) = -45 + 4x 10) 11x + 22 = 33

11)5 + x = 20 + 4x 12) 2 + x = 26 - 5x 13) 4x + (9 - x) = 37 - 3x

14)10 - 2x = 15 - (3 + x) 15) 9 - 7x = 57 - x

17)3x - 60 = 12 + 11x 18) 15x - 6 = 56 - 16x

19) 48 - x10 = -51 + 23x 20)11x + 22 = 86 - 26x

10-Mavzu; Proporsiyalar

A. Proporsiyaning nоmа’lum hаdini tоping.

1) x:2 = 6:3 2) 21:x = 7:8 3) 4:1 = x:2

4) 16:4 = 6:x 5) x:6 = 25:5 6) 21:x = 9:3

7) x:13 = 65:5 8) 121:x = 77:11 9) 44:32 = x:2

10) 11) 12) 6,9 : 4,6 = x : 5,4

13) 14) 5,4 : 2,4 = x : 1,6 15)

16) 17) x : 1,(6) = 0,(27) : 0,4(9) 18) 40:4 = x:21

19) 172:9 = 18:x 20) x:6 = 142:71 21) 93:x = 9:3

x-3 5 6 3 7 28
22) = 23) = 24) =
15 10 x+1 7 21 3x-4
x-3 2
25) =
15 3

11- Mаvzu: Foizlar

А. a sonni b% ni toping

1) 12 ning 25% 2) 20 ning 20%


3) 40 ning 10% 4) 180 ning 10%
5) 120 ning 25% 6) 120 ning 20%
7) 200 ning 25% 8) 240 ning 10%
9) 550 ning 4% 10) 625 ning 50%

B. a% i b ga teng sonni topish

1) 4% i 25 gа tеng 2) 25% i 50 gа tеng


3) 15% i 300 gа tеng 4) 25% i 40 gа tеng
5) 20% i 45 gа tеng 6) 150% i 600 gа tеng
7) 15% i 300 gа tеng 8) 130% i 390 gа tеng
9) 18% i 324 gа tеng 10) 250% i 625 gа tеng

D. a sonni b% ga oshiring

1) 13 ning 25% 2) 24 ning 20%


3) 10 ning 10% 4) 29 ning 10%
5) 12 ning 25% 6) 35 ning 20%
7) 40 ning 25% 8) 56 ning 10%
9) 49 ning 4% 10) 62 ning 50%

E. a sonni b% ga kamaytiring

1) 12 ning 5% 2) 20 ning 65%


3) 40 ning 11% 4) 180 ning 13%
5) 120 ning 25% 6) 120 ning 29%
7) 200 ning 45% 8) 240 ning 10%
9)550ning4% 10)230ning4%
12-Mаvzu; Daraja va uning xossalari

A. Ko’paytmani daraja shaklida yozing

1) 35 ⋅ 35 2) 55 ⋅ 58 3) 6 ⋅ 64 4) 5 ⋅ 53

5) c2 ⋅ c3 6) (3b)2 ⋅ (3b) 7) (-2)2 ⋅ ( - 2)3

( ) ( )
3
5 2 5
8) -1 a ⋅ -1 a 9) (-5)6 ⋅ (-5)4 ⋅ (-5)3 ⋅ (-5)8
3 3

10) b4 ⋅ b4 ⋅ b5 11) ( - 2,5a)3 ⋅ ( - 2,5a)8

( ) ( )
5 7
5x 5x
12) - ⋅ - 13) (x-a)7 ∙ (x-a)10
6 6

( )( )
4
2 2 2
7
14) 3 :3 4 4
15) 3 ⋅ 3 2
16) ∙
5c 5c
1,9
17) 123:127 18) 2,53 :2,5 19) 5,242:5,213

20) 1,93 ⋅ 1,976

V. Sоnlаrni dаrаjа shаklidа yozing


1) 1 2) 4 3) 9 4) 16 5) 25

6) 36 7) 81 8) 343 9) 216

13) (a5)
6
10) 625 11) 1024 12) 729
14) 3 ⋅ 34 15) 3 ⋅ 32
n
16) 79:74 17)
1
( )( )
:
17 17
1 4

( )( )
5
5 3 5 2 9 8 9
18) a :a 19) (0,2) :(0,2) 20) - : -
7 7
13-Mаvzu: Аlgеbrаik ifоdаlаr.

А. Аlgеbrаik ifоdаning kiymаtini tоping.

1
1) 3a - 2b bundа a = b=1 2) 2a + 3b bundа a = 3 b = -2
3

1 1
3) 3a2 - 2c3 bundа a = 1 b = -2 4) a2 + d3 bundа a = -2 d = 3
4 9

1 5 2 11 15
5) x - y bundа x = -5y = -7 6) x - y bundа x = 18 y =
5 7 9 15 11

3a-2b 1 5c-2d 1
7) bundа a = b = 1 8) bundа d = - c = 2
a+2b 3 -3d+8c 2

2mn(n+k) 1 (3p+1)2q 1
9) bundа m = n = k = 5 10) bundа p =
n-k 3 p+2q 3
1
p=
3

B. Birhadlarni ko’paytiring

1) 4a2 va 0,5ab 2) 5ab va 2,2b


3) 11xa va 7ax 4)3,7m va 10mn
5) 14a2 va 0,5ac 6) 15a va 2,3
7) 13y va 8y 8) 6ndva 10n
9) 17z³ va 5yz 10) 4,1nva 20n

11) 0.4 va 3,5ab 12) 5 va 2,3bc²


13) 23xa va 2.5a³x 14)31m va 1,3m³n
15) 64a2b va 6,5ac 16) 15a va 2,3b
17) 13ya va 8yx 18)7.2d5va -3.5n
19) 2,7z va -5y 20) 6,1nd4va 30n

D. Birhadlarni bo’ling

1) 27ab va 0,3ab 2) 0,5ab va 0,1c


3) -3,4cd va 1.7d 4)5,7h va 0,3h
5) 1,8b va 0,2c 6) -1,9m va 0,19m
7) 6,4ya va -0,32y³x 8)-8,7nd va 10n
9) 7,2z³ va 3,20y³z 10)9,1sva 7s
11) 4.4a3 va 3,5ab 12) 5ab va 2,3bc²
13) 63 xa va 0,7a³x 14) 31m va 1,3mn
15) -94a2b va -6,5ac 16) 15c va 2,3c²
17) 15ya va 75y³x 18) -0,3n4va -0,9na
19) 2,7z va -3yx 20)49,5nva -11n
E. Birhadlarni qo’shing

1) 4a va -0,5a 2) -5b va -2,3b


3) -11x va 7.2x 4) 8,7m va 10n
5) 14ab va -0,5ab 6) -15am va 2,3am
7) -13y³a va 8y³a 8) 8n va 10n
9) 17zx va -5,09zx 10) -4,1nva 20n
11) 0.4a3 va 3,5ab 12) -5ab va -2,3bc²
13) -23xa va 2.5ax 14) 31m va -1,3m³n
15) -64a2b va 6,5ac 16) -15am va 2,3bc²
17) 13ya va -8yx 18) -7.2n4d5va -3.5na
19) 2,7z va -5y 20) 6,1n va 30

F. Birhadlarni ayiring

1) 4a va -0,5a 2) 5ab va -2,3ba


3) -11xa³ va 22a³x 4) -8,7m va 10m
5) 14ab va -0,5ab 6) 15am va -2,3am
7) 13ya va -8ya 10)4,1nva 20n
11) 0.4x va - 3,5x 12) 5ab va 2,3bc²
13) 23za va 2.5az 14) -31m va -1,3m
15) -6,4b va – 6,5b 16) 15am va 2,3am
17) 13y va -8y 18) -7.2n4 va -3.5na
19) 2,7zc va -5xc 20) 4,1n va 30n

14-Mаvzucha; Ko’pхаdlаr.

А. Sоddаlаshtiring.

1) 2a + 3a 2) 6ab + 11ab 3) a - 2b + 9a - 20b


4) c2 - 17c2 + 12c2 5) 31a + 2c - 21a

6) -3c + 15b - 3c - 3b 7) 29y - 17x + 21x - 2y

8) 51z - 41c + 5z - 8c - 8z 9) 0,3a - 0,5b - a - b - 2b

10) 3,8a - 6,1c - 1,75a + 2,3c 11) 2,1z - 3.2a + 5,1z

12) -6b + 1,1ab + 1,6b 13) 4,1v - 2,9v + 9v - 1,5v

14) 1,09c - 1,01c + 12,2c 15) 3,61a + 2,7c - 2,11a - 1.3c


16) -3,2c + 1,15b - 9,2c + 3,2b 17) 2,9a - 1,7x + 2,1x - 6,3a

18) 5,1y + 5,2z - 8,2y - 2,2z 19) 0,3a - 0,5b - a - b - 2b

20) 3,8a - 6,1c - 1,75a + 2,3c 21) 2a - (3a + 5a)

22) 6ab + (11ab + 16ab) 23) a - (2b + 9a) - 20b

24) -(c2 - 17c2) + 12c2 25) 3,1a + (2c - 2,1a) - 1,3c

26) -3c + 1,5b - (3c - 3b) 27) 29y - (17x + 21x - 2y)

28) 51z - (41c + 5z - 8c) - 8z 29) 0,3a - 0,5b - (a - b - 2b)

30) 3,8a - (6,1c - 1,75a + 2,3c)

B. Birхаdlаrni ko’pаytiring

1) (2a) ⋅ (3b) 2) b2 ⋅ (-3b2)

3) (-2a) ⋅ a2 ( ) ( )
3 5
4) - c2 ⋅ - b3
7 6

5) (3ab) ⋅ (-2a2b) (3 3
) (
6) - a2b3x ⋅ a3bx2
2 4 )
( 1 1
) (
7) -1 x2z ⋅ - xy2z3
3 2 ) 1
( )
8) (-18n) ⋅ - m2 ⋅ (-5m)
6

9) (-a) ⋅ (3b) ⋅ (5ab2) 10) (1,2a2) ⋅ (-5ab) ⋅ (2c2)

( ) ( )
3
3 10
11) (-2a) ⋅ (-3a)
3
12) -1 x3y2 ⋅ - c2x2
5 2

13) (-0,1ab2c2) (100by2) 14) (-2a2b) ⋅ (-a2b3)


2 2 3

15) (36ab2) ⋅ (-2a2b) 16) (-2,3a2b3y) ⋅ (2,5a3by2)

(
1
) ( )
1
17) -2 v2z ⋅ - vz3
3 7
1
( )
18) (-24a) ⋅ - m2a ⋅ (-5ma)
6

19) (-3a) ⋅ (3b) ⋅ (4,7a2b) 20) (1,2a2) ⋅ - ( 83 ) ⋅ (-5a b) ⋅ (2c )


3 2

( ) ( )
3
3 10
21) (-5a) ⋅ (-3a )
3 4
22) -1 x3y2 ⋅ - c2x2
5 8

C. Ko’pхаdlаrni ko’shish vа аyirish.

1) 3x2 - (4x2+2y) 2) 0,6x2 - (0,5x2-0,4x)

1
3) 1 x2 - (2x2-1) 4) (0,1c-0,4c2) - (0,1c-0,5c2)
2

( 3
) (
3
6) 2c- c2 + c2-1 c
4 5 ) 7) (7m2-n2) - (1,2m2-mn+n2)

8) (5a2-10ab+8b2) + (-7a2+5ab) 9) ( 12 a+b) - (a- 23 b) + (-b)


10)(8a2-10ab-b2) + (-6a2+2ab)
11) 31x2 - (0,3x2+2y) 12) 0,9x2 - (7x2-4,2x)

(
13) 17x2 - 2x2-
1
4 ) 14(0,1ca-0,4c2a) - (0,1ca-0,5ac2)

15) (0,1c-0,4c2) - (0,1c-0,5c2) (3 3 1


) (
16) 2 c- c2 + c2-1 c
5 4 4
3
5 )
17) (7-4mn-n2) - (2-mn+n2) 18) (5a -11ab) + (-7a +5ab)
2 2

19) ( 1 1
)( )
2
x+ x - c- b + (c+b)
2 3 3

20)(3a2-4ab-b2) + (-6a2+-b2) - (a2+2,8b2)

D. Ko’pхаdni birхаdgа vа ko’pхаdgа ko’pаytirish.

1) -5(10+m) 2) 2(3a2-4a+8) 3) - ( ) 1
3
(m-n+p)

4) (-2m+3n) ⋅ (-10) 5) 7ab(2a+3b)

6) 3xy2(xy-2x3) 7) 17a ⋅ (5a+6b-3ab)

8) 17a ⋅ (4a-6a2+8ab) 9) ( 1 3 23 4
2
4
)
a b - ab ⋅ a3b
4 3

10) ( 23 a b + 12 a b ) ⋅ 32 ab
2 4 3 4 3
11) 6(2t-3n) - 3(3t-2n)

12) -2(3t-2n) - 5(2n-3t) 13) 7(4p+3) - 6(5+7p)

14) (a+2)(a+3) 15) (m+6)(n-1)

16) (c-4)(d-3) 17) (3m-2)(2m-1)

18) (2a+3)(5a-4) 19) ( 1


2 )(1
a+3b a-3b
2 )
20) (0,3-m)(m+0,3)
E. Birхаd vа Ko’pхаdni birхаdgа bo’lish.

1) 5a:a 2) (-6x):(2x) 3) (3a): ( )


1
2
a 4) 12ab:(-4ab)

2 2
( )
5) b: - b
3 5
6) (-1,69n):(1,3n) 7) (,24abc):(-0,6ab)

8) 14a5:(7a2) 9) m3n2p2:(-m2n2p2)

( 1
)(
2
10) -1 ab3c2 : - a3c2
2 3 ) 11) 20m4n3:(-5m2n3)

12) (12a+6):3 13) (14a-8):(-2)

14) (5mn-6np):n 15) (x-xy):x

16) (3a2b-4ab3):(5ab) 17) (-32k4l5+218k3l2):(-4k3l2)

18) (-81k3l2+27k5l3):(-9k2l) 19) (8x+12y-16):(-4)

20) (2ab+6a2b2-4b):(2b)

F. Ifоdаni sоddаlаshtiring.

1) (4a3b2) :(2a2b)
3 2
2) 2 3 2
9 x y  : 3 xy 

3) (-abc2) :(-a2bc3) 4) (-x2y3z) :(xyz)


5 2 4

5) (6a3-3a2):a2 + (12a2+9a):(3a)

6) (8x3-4x2):(2x2) - (4x2-3x):x

7) (3x3-2x2y):x2 - (2xy2+x2y): ( )
1
3
xy
8) (a2b-3ab2): ( ) 1
2
ab + (6b3-5ab2):b2

9) (18a4+21a2):3a2 - 5a ⋅ 2a+ ( 1
a )
10) (27a3+18a4):3a3 + 5a ⋅ 3a- ( 1
5a )
11) (12a4b2):(2a2b) 12) ) (1,6xy3z) :(1,6xyz)3
2 4

13) (-ac2) :(-bc3) 14) (-x2y3z) :(yz)


5 2 4

15) (6a3-3b2):a2 + (12c2+9c):(3c)

16) (3x3-4x2):(x2) - (h2-3h):h

17) (3a3-2a2s):x2 - (2as2+a2s): ( 13 as)


18) (a2b-10ab2): ( )
1
5
ab + (24b3-10ab2):6b2

19) (12a3+15a2):3a2 - 5a ⋅ 2a+ ( 1


a )
20) (42a3+33a4):3a3 + 5x ⋅ 4x- ( 1
2x )
G. Ko’pаytuvchilаrgа аjrаting.

1) 2m + 2n 2) 3m - 3x 3) 8 - 4x

4) 6a + 12 5) 9mn + 9n 6) a4 + 2a2

7) x2y3 - x3y2 - xy 8) 6x4 - 24x2 + 36x


9) a(m+n) + b(m+n) 10) a(b-5) - (b-5)

11) 3n(m-3) + 5m(m-3) 12) a2(x-y) + b2(x-y)

13) a(m-n) - b(n-m) 14) b(x-y) - a(y-x)

15) x(a2+b2) + y(a2+b2) 16) m - n + p(m-n)

17) x + p(x+y) + y 18) (m-n)2 + m - n

19) 2m(m-n) + m - n 20) a(x-c) + bc - bx

D. Ko’pаytuvchilаrgа аjrаting.

1) 36 - x2 2) 32 - y2 3) 1 - b2 4) 49 - y4

5) 81 - a4 6) 121 - 9x2 7) 324 - 16a2 8) 256x4 - y4

9) 25x2 - 9 10) c2d2 - 9 11) 4a2 - 9b2 12) 16a2 - 25b2

1 16 1 2
13) y2 - x2 14) a2 - b 15) 0,25y2 - 49x2
9 25 16

16) 9y2 - 0,49x2 17) 36x2y2 - 1 18) x2y4 - 16

19) a4 - b2 20) a6 - b4 21) (a+b)2 - c2

22) (3y-y)2 - 4y2 23) (a+b)2 - (a-c)2

24) (2a+b)2 - (2b+a)2 25) 9a2 - 6a + 1

26) 36a2 - 12 27) 100 - 60a + 9a2

28) x2 + 2x + 1 29) 25a2 + 30ab + 9b2

30) (x2+2x) - 1
2

15-Mаvzu: Yig’indi vа аyirmаning kvаdаrаti


А. Qavs kvadratni yoying

1) (c+1)2 2) (2+x)2 3) (3-c)2 4) (m-2)2

( ) b 2
( )
2
x
5) (7-m)2 6) (5-m)2 7) 6- 8) +3
3 3

( )
2
1
11) (x2-0.1) 12) (b-5a2)
2 2
9) (0,3x+y) 2
10) a2-1
4

13) (b2-6b) 14) (1,3x3-8)


2 2
15) (0,4b-c)2 16) (4y+0,5)2

17) (4+0,9x)2 18) (n-3m)2 19) (3-4x)2

20) (2m-3y)2

B. Ko’paytmani ko’phad shaklda yozing

1) (c+d) ⋅ (c-d) 2) (m-n) ⋅ (m+n) 3) (x-5d) ⋅ (x+5d)

4) (c+3d) ⋅ (c-3d) 5) (3m+2n) ⋅ (3m-2n) 6) (y+6x) ⋅ (y-6x)

7) (4d-1) ⋅ (1+4d) 8) (y-3) ⋅ (y+3) 9) ( 56 a-b) ⋅ (b+ 56 a)


10) (c2+d2) ⋅ (c2-d2) 11) (c4+y3) ⋅ (y3-c4)

12) (3c2+4d3) ⋅ (3c2-4d3) 13) (2m4-5n2) ⋅ (5n2+2m4)

14) ( 34 a - 12 b ) ⋅ ( 12 b + 34 a )
2 3 3 2
15) (x4-5y5) ⋅ (x4+5y5)

16) (q+7p2) ⋅ (q-7p2) 17) (3x2-4m) ⋅ (3x2+4m)

18) (7ab+n) ⋅ (7ab-n) 19) (11ab+a) ⋅ (a-11ab)

20) (a-4xy) ⋅ (a+4xy)

V. Ifоdаlаrni sоddаlаshtiring.
1) (x-y)2 + (x+y)2 2) (2a+b)2 - (2a-b)2

3) (2a+b)2 + (2a-b)2 4) (x-y)2 - (x+y)2

5) 3(2-a)2 + 4(a-5)2 6) -(3+x)2 + 5(1-x)2

7) (c-3)2 - (c+3) ⋅ (3-c) 8) (a+2)2 - (a+2) ⋅ (2-a)

9) (2x+3y) ⋅ (2x-3y) + (2x+3y)2 10) (-b-a) ⋅ (-a) + a2 + b2

11) (b-a) ⋅ (-a-b) + 2b2 12)(2x+3y) ⋅ (2x-3y) + (2x-3y)2

13) (z+5) ⋅ (z2-5z+25) 14) (y+2) ⋅ (y2-2y+4)

15) (2x+3y) ⋅ (4x2-6xy+9y2) 16)(4c-5d) ⋅ 4c - c2

17) (z+1) ⋅ (z2-z+1) 18) (y+6) ⋅ (y2-6y+36)

19) (2m+3n) ⋅ (4m2-6mn+9n2) 20) (4c-d) ⋅ (16c2+4cd+d2)

16-Mаvzu: Аlgеbrаik kаsrlаr.

А. Kаsrlаrni qisqаrtiring.

12a 7b 4ab a2 5x
1) 2 2) 3) 4) 5)
20a b 21b 8ac 2a x3y

a2 6ab a4b 25a3bc2 3a2b


6) 3 7) 8) 3 9) 10)
a 4a ab 125ac3 9a3

4(m+n) 2b(m-n) 3x+3y


11) 12) 13)
5(m+n) 8b(m-n)(m-n) 6c

8a2b(a-b) ac-bc a2
14) 3 15) 16) 2
4a b(b-a)2 ac+bc a +ab
2m2-mn 3a2+24ab m3-3m2n
17) 18) 19)
2mn-n2 a2+ab 3m3n-m4

a2-b2
20)
a+b

B. Kаsrlаrni umumiy mахrаjgа kеltirish.

x x a a 7 5 7
1) va 2) va 3) 3 va 4) va
2y 3y b 2b pa pa2 p3a
5
pa2

3 1 7 a b b2
5) va va 6) va 7) a va
4a 5a 20ab 2x 4x3 a

3 5 6 2 7x 5x
8) va 9) va 10) va
x+y x a-1 a 2(x-1) x-1

1 1 3x x 7a a
11) va 12) va 13) va
x-y x+y 4x+4y 8x+8y x2-9 x+3
m n mn 2 1 7
14) , va 15) va va
2m+2n 8m-8n 6m2-6n2 c m mb
a b b2 3 5
16) va 17) a va 18) va
x 4c c a+y d

5 9 7x 5x 1 1
19) va 20) va 21) va
a-7 mn 2(x-6) y-5 m-n x+y
3x h 7a a m mn
22) va 23) 2 va 24) va 2 2
4y h+9y x -25 x+5 2m+2n m -n

z z a a 7 5 23
25) va 26) va 27) va 28)
2a 3b b+9 b-9 mn k pq
32
va
pv
7 5 1 9
29) va 30) va
p-a p+k p-4a p+4v

V. Kаsrlаrni ko’shish vа аyirish

p 3p 8a 3a x y 10a-b 3a-b
1) + 2) - 3) - 4) - 3
q2 q2 b3 b3 n+a n+a a3 a

1 2 a b 1 1
5) - 6) - 7) + 8)
b 5b 4 12d ab bc
3 4
2 +
m mn

1 1 3c 5d 2a 7c
9) - 10) + 11) -
mn mk 4a b 6ab3
3
9b4 6a3b

m m2 2x x 2a2 5a2
12) - k + 2 13) + 14) +
n n 3(a-b) a-b 3(a+1) 4(a+1)

5 3 5 3 5b 2a
15) + 16) + 17) -
2x-2 4x-4 3x-2 3x+2 ax+ay bx+by
2x x 3 5 a 1
18) + 19) + 20) +
3(a-b) a-b x+y x 1-b2 1+b

2x 5x-2 12n-5 6 3 2a
21) + 2 22) + 23) +
x-4 x -16 2
n -49 7-n a+2 (a+2)2
2y+8 7 2a 10 a2
24) 2 - 25) 2 + 2 26) a -
y -4y+4 y-2 25-10a+a a -25 a-b

2 b-a3 b a2
27) a + 28) b - 29) -a + 1
a b-2 a+1

7 8 16b
30) + -
a+b a-b a2-b2

G. Kаsrlаrni ko’pаytirish vа bo’lish.


a2 b3 8a3 14b8 50b2 36a2 26
1) ⋅ 4 2) 5 ⋅ 3) 5 ⋅ 4) :
b a 7b 96a4 12a 25b a7

b4 b3 2a a2 5m 7n3
5) a ⋅ 4 3 6) b: 2 7) : 8) ⋅
ab a 3b bc 49n2 10m4

b2 a2b a4 4a 12c 6a
9) c ⋅ 4 10) : 11) : 12) :5c
c c c2 5b 25d 5b

( ) 7b4 35b4c4
2
4d
2 5a 14b2 2a2 12a2
13) 12a : 2 14) ⋅ 15) 2 : 16) 5 :
5c 7b 25a3 5b 15b2 9c y 18c4y2

3x2y 7-x a-b c+d c a2-ab b


17) 2 ⋅ 4a2b18) ⋅ 19) : 20) ⋅
4a b a+b 7-x c-d c-d b a

a+1 4b2 a2-b2 a+b 3(x+y) x2+y2


21) ⋅ 2 22) : 23) 2 2 2 ⋅ 2 2
b a -1 9b2 3b 4y (x +y ) x -y

a2-b2 3a2 3n2-3m2 6m-6n a2-25 a+5


24) ⋅ 25) 2 ⋅ 26) 2 : 2
3a+3b 5b-5a n +np n+p a -3a 9-a

a2+b2 a4b-b5 a-5 (a+3)2 a2-49 a+b


27) 2 : 2 28) 2 ⋅ 2 29) 2 ⋅
a -ab a b-ab2 a +6a+9 a -25 a +2ab+b2 a-7

a3-b3 a+b
30) 2 2 ⋅ 2
a -b a +ab+b2

D. Аlgеbrаik kаsrlаr ustidа to’rt аmаlgа dоir mashqlar.

(
1) 1-
a-b
a+b ) (
⋅ 2+
2b
a-b ) 2) ( 6 5
- )
a-b a+b

a-b
a+11b

3)(2m+1 2m-1
- :
4m
2m-1 2m+1 10m-5 ) 4) : (
m-2 m2+24 4
-
m-5 m2-25 m-5 )
a2+ab
5) 2 2 ⋅
a +b
a b
-
a-b a+b ( ) 6) ( - )
c+d 2c
c c-d
d-c
⋅ 2 2
c +d

7)(a+1
+
6
-
a+3
2a-2 2a2-2 2a+2

4a2-4
3 ) 8) 2 (
b
+
2
+
a
:
a +ab a+b b2+ab 4ab )
a2-b2

TEST
1. (96-3-12) Hisoblang.

A) B) C) D) E)
2. (96-3-13) Ayirmani toping.

A) B) 1 C) D) −1 E)
3. (96-11-13) Hisoblang.

A) B) C) D) E)
4. (96-11-14) Ayirmani toping.

A) B) −1 C) D) E)
5. (96-12-13) Hisoblang.

A) B) C) D) E)
6. (96-12-14) Ayirmani toping.

A) B) C) D) E) −1
7. (98-7-5) Hisoblang.

243 : (9 : 11)

A) 27 B) 2 C) D) 198 E) 297
8. (98-10-8) Kasrning qiymati 40 dan qanchaga kam.
9. (00-5-9) Ko’paytmani hisoblang.

A) B) C) D) E)
10. (96-3-10) Ifodaning hisoblang.

A) B) C) D) E)
11.(96-11-9) Ifodaning qiymatini toping.

B) B) C) D) E)
12. (96-11-11) Hisoblang.

A) B) C) D) E)
13. (96-12-9) Ifodaning qiymatini toping.

A) B) C) D) E)
14. (96-12-10) Hisoblang.

A) B) C) D) E)
15. (97-7-11) Hisoblang.

A) 3 B) 4 C) 2 D) 2,5 E) 0
16. (97-10-11) Hisoblang.

A) 2 B) 2 C) 4 D) 3 E) 0
17. (00-8-51) Hisoblang.

A) −1 B) 0 C) 1 D) 25 E) −25
18. (96-1-24) Hisoblang.

A) 1 B) 3 C) D) 9 E) 27
19. (98-5-12) Hisoblang.
A) B) C) D) E)
20. (98-7-24) Hisoblang.

A) 7 B) 49 C) D) E) 3
21. (98-12-23) Hisoblang.

A) 4 B) 2 C) 5 D) 16 E)
22. (99-6-1) Hisoblang.

A) 0,09 B) 0,9 C) 9 D) 0,03 E) 0,3

23. (99-7-14) Hisoblang.

A) B) C) D) E)
24. (97-9-78) Hisoblang.

25. (98-5-5) Hisoblang.

A) 512 B) 1000 C) 2048 D) 1024 E) 500

26. (99-7-7) Hisoblang.

A) B) 16 C) 8 D) E)
27. ((98-12-62)* Hisoblang.

A) 0,750 B) 1,125 C) 0,998


D) 1,450 E) 0,999

28. (00-2-4)* Hisoblang.

A) B) C) D) E)
29. (00-3-15)* Hisoblang.
A) B) C) D) E)
30. (00-9-10)* Hisoblang.

A) B) C) D) E)
31. (99-5-1)* Hisoblang.

A) B) C) D) E)
32. (01-5-2) Hisoblang.

A) 100 B) 0,01 C) 2 D) 5 E) 10

33. (02-1-3)

sonning uchdan bir qismini toping.


A) 1 B) 3 C) 2 D) 9 E) 6

34. (03-1-9)* Yig’indini hisoblang.

A) 0,1 B) 0,2 C) 0,4 D) 0,6 E) 0,8


35. (03-6-4) , , va sonlariga bo’linganda, bo’linma butun son chiqadigan eng
kichik natural sonni toping.
A) 6 B) 12 C) 18 D) 24 E) 48

36. (03-6-5) Agar bo’lsa, + + quyidagilardan qaysi biriga teng.


A) 3−a B) 4−a C) 5−a D) 3 E) 4
37. (03-7-43)* Hisoblang.

A) B) C) D) E)
38. (03-8-29)* Hisoblang.

B) 1 B) 1,16 C) 1 D) 1 E) 1

Butun va kasr qismli sonlar.


1. (96-12-15) Hisoblang.

A) 6 B) 1 C) D) E)
2. (97-5-9) Amalni bajaring.

A) B) 1 C) 1 D) 2 E)
3. (97-9-9) Amalni bajaring.

A) B) 1 C) 1 D) E) 1
4. (96-7-6) Hisoblang.

A) 7 B) 8 C) 6 D) 5 E) 4
5. (96-7-9) Hisoblang.

6. (96-7-11) Hisoblang.

A) 8 B) 7 C) 7 D) E) −7

7. (97-3-6) Hisoblang.

B) 11 C) 9 D) 7 E) 5
8. (97-3-9) Hisoblang.

9. (97-3-11) Hisoblang.

D) 6
10. (97-6-3) Hisoblang.

A) B) C) D) E)
11. (97-7-6) Hisoblang.
A) B) 1 C) 2 D) 1 E) 2
12. (97-7-9) Hisoblang.

A) 3 B) 4 C) 5 D) 2 E) 3
13. (97-10-9) Hisoblang.

14. (97-11-3) Hisoblang.

A) −9 B) 8 C) 9 D) −10 E)
15. (98-3-8) Hisoblang.

A) 3 B) −3 C) 2,5 D) −2,5 E) −4

16. (98-6-8) Hisoblang.

A) B) C) 2 D) −2 E) 2
17. (98-10-9) Hisoblang.

A) 1 B) 1 C) 1 D) 1 E) 1
18. (98-10-56) Hisoblang.

A) 4 B) 3 C) −2 D) E)
19. (98-11-58) Hisoblang.

B) B) 2 C) 1 D) 3 E) 1
20. (98-12-11) Hisoblang.

B) 8 C) 4 D) 12 E) 3
21. (99-4-2) Hisoblang.

22. (99-4-11) Hisoblang.


23. (01-8-3) Hisoblang.

24. (03-11-54) Hisoblang.

A) B) 6 C) D) E)
25. (03-11-59) Hisoblang.

O’nli kasrlar.
1. (96-1-7) 0,6 ga teskari sonni toping.
A) −0,6 B) 1 C) 0,4 D) −6 E)
2. (98-10-4) Hisoblang.

2,014 : 0,19 − 2,5 · 0,3

A) 20,85 B) 1,85 C) 8,85 D) 7,85 E) 9,85

3. (99-4-7) 2,5 − 4,3 ga teskari sonni toping.


A) 0,8 B) 1,8 C) D) E)
4. (00-5-13) Ifodani hisoblang.

3,8 · (2,01 − 3,81)

A) 6,84 B) 5,82 C) −6,84 D) −5,82 E) 5,84

5. (01-8-17) Hisoblang.

A)−2,45 B) −2,55 C) −2 D) −3,35 E) −2,35

6. (01-2-11) Hisoblang.

A) 3,5 B)2,5 C) −1,5 D) −2,5 E) 0,5

7. (00-5-17) Ifodaning qiymatini toping.

A) D)
8. (00-5-18) Hisoblang.
A)8 B)4 C) 6 D) 7 E) 10

9 . (98-5-6) −5,2 bilan 10,4 orasida nechta butun son bor.


A)16 B) 10 C) 15 D) 12 E) 11

10. (98-7-11) Son o’qida −4 dan 2,3 birlik masofada joylashgan sonlarni aniqlang.
A)−6,3 B) −6,3 va 1,7 C) 6,3 va 1,7
D) −6,3 va −1,7 E) −1,7
10. (99-7-8) Koordinatalari −3,2 va 4,2 bo’lgan sonlar orasida nechta butun son
bor.
A)7 B) 6 C) 9 D) 8 E) 10

11. (96-1-5) Hisoblang.

A) B) C) 3 D) E) 2

12. (96-6-1) Hisoblang.

A) −4,75 B)2,15 C) 8,25 D) 4,75 E) 7,55


13. (96-9-56) Hisoblang.

A) 5 B)6 C) 4 D) 2 E) 5
14. (96-10-25) Hisoblang.

A) 2 B) C) 4 D) E) 8
16. (97-2-1) Hisoblang.

A)−2,75 B)−10,25 C) 2,75 D) 10,25 E) 3,75

17. (97-6-7) Hisoblang.

A)0 B)1 C) 1,6 D) −0,6 E) −1

18. (97-8-1) Hisoblang.

A)3,6 B)−8 C) 8 D) −3,6 E) 6

19. (97-11-7) Hisoblang.


A)−1,4 B)1,8 C) 0,04 D) −0,36 E) −2

You might also like