The friars have made the Catholic religion an instrument for enriching themselves and perpetuating

themselves in power by seeking to mire the ignorant Filipino in fanaticism and superstition instead of
teaching him true Catholicisn1, by controlling the government, by opposing all progress and by
persecution~ the Filipino ilustrado, unless he market himself their servile flatterer.

But Filipinos were not the only ones reading the novel. As word about the book spread, the Archbishop
Pedro Paya, a Dominican, got hold of a copy and sent it on 18 August to the rector of the University of
Santo Tomas for judgment. The three-man committee appointed by the rector soon rendered its report,
which was forwarded to the archbishop on 30 August. It declared the Noli me tangere "heretical,
impious and scandalous in the religious order, and antipatriotic, subversive of public order, offensive to
the government of Spain and to its method of procedure in these Islands in the political order." 19 The
archbishop forward~d the report to Governor-General Emilio Terrero, who summoned Rizal to the
palace. The governor-general, a had received very bad reports about his novel, which was alleged to be
subversive. He therefore wished to read it. Rizal protested that he had desired to tell nothing more than
the truth to fulfill his duty to Spain and to the Philippines. He had intended, he said, to present copies to
both the governor and the archbishop, but had none with him. He assured him that he would try to get
one from a friend. He then went to the Jesuits of the Ateneo Municipal to get the copy he had given
them, but they would not give it up. Finally, he was able to get a soiled copy from one of his friends and
presented this to the governor. 20 The Comision permanente de censura was asked whether the Noli
was to be allowed to enter the Philippines. Father Salvador Font, an Augustinian, prepared a report,
dated 29 December 1887, recommending the complete prohibition of the book in the Philippines, for
not only did it attack directly
Catholic leaders in the Philippines at the time regarded the book as heretical, while Spanish colonial
authorities declared it as subversive and against the government. Underground copies were
distributed, so Rizal decided to increase the price, the demand was so hig
I have tried to do what no one has been willing to do; I have had to reply to the calumnies which for
centuries have been heaped upon us and our country; I have described the state of our society, our life,
our beliefs, our hopes, our desires, our laments and our_ grievances; I have unmasked the hypocrisy,
which, under the cloak of religion, came among us to impoverish us, to brutalize us; I have distinguished
the true religion from the false, from the superstitious, from that which traffics with the sacred word to
extract money, to make us believe foolishness which Catholicism would blush at if it had knowledge of
it. I have unveiled what lay hidden behind the deceptive and brilliant words of our government; I have
told our compatriots of our vices, our culpable and shameful complacence with these miseries. · · • The
facts which I have related are all true and real; I can give proof of them

Sinubukan kong gawin kung ano ang walang nais na gumawa; Kailangan kong tumugon sa mga
calumnies na kung saan sa loob ng maraming siglo ay naipunan sa amin at sa aming bansa; Inilarawan
ko ang estado ng ating lipunan, ating buhay, ating paniniwala, ating pag-asa, ating hangarin, ating mga
hinaing at; Inilabas ko ang pagkukunwari, kung saan, sa ilalim ng balabal ng relihiyon, ay dumating sa
amin upang maghikayat sa amin, upang lupitan tayo; Nakilala ko ang totoong relihiyon mula sa hindi
totoo, mula sa pamahiin, mula sa kung saan ang mga trapiko na may sagradong salita upang kumuha
ng pera, upang maniwala tayo sa kahangalan kung saan mamumula ang Katolisismo kung mayroon
itong kaalaman tungkol dito. Inilahad ko kung ano ang nakatago sa likod ng mapanlinlang at
napakatalino na mga salita ng ating gobyerno; Nasabi ko sa ating mga kababayan ang ating mga bisyo,
ang ating kasalanan at nakakahiyang pagkakasundo sa mga paghihirap na ito. · · • Ang mga
katotohanan na aking naiugnay ay pawang totoo at totoo; Maaari akong magbigay ng patunay sa
kanila

Sinusuri ng nobelang pampulitika ni José Rizal na Noli Me Tangere kung paano pinayagan ng kolonya
ng Espanya ang Pilipinas ang simbahang Katoliko na mangibabaw at mamuno sa rehiyon. Ang
kolonyalismo ay gumawa ng mga pag-igting na humigit-kumulang isang dekada matapos mai-publish
ang nobela ni Rizal, ay humantong sa mga katutubong Pilipino na mag-alsa laban sa mapang-api na
relihiyoso at pampamahalaang mga katawan ng Espanya sa Rebolusyong Pilipino.

Ipinakita ni Rizal ang nakakagulat na lawak kung saan pinuno ng mga prayle ng Katoliko ang politika at
kultura ng bansa, na minamanipula ang buhay ng mga mamamayang Pilipino sa pagtatangkang
ipahayag ang awtoridad at impluwensya. Sa gayon, inilalarawan ni Rizal ang katiwalian ng mga paring
Katoliko at ang kanilang walang kontrol na kapangyarihan, na hindi nagmula sa aktwal na sigasig sa
relihiyon, ngunit sa halip na isang pag-ibig sa kataas-taasang pinagtibay at hinihikayat ng
kolonisasyon.
José Rizal's political novel Noli Me Tangere examines how the Spanish colony allowed the Philippine
church to dominate and rule the region. Colonialism created tensions about a decade after the
publication of Rizal's novel, leading indigenous Filipinos to revolt against the oppressive religious and
ruling Spanish bodies in the Philippine Revolution.

Rizal showed the surprising extent to which Catholic friars filled the country's politics and culture,
manipulating the lives of the Filipino people in an attempt to express the issue and influence. Thus,
Rizal describes the corruption of the Catholic priests and their uncontrolled accomplishment, not from
actual religious zeal, but rather a love of supremacy adopted and encouraged by colonization.

Father Dámaso believes he has the right to overrule even the King of Spain when it comes to religious
matters, Salví clearly invests himself in his own authority as a man of God.

Money is another realm in which Rizal shows religion to be corrupted, as the clergy often conflate
piety with riches. By selling indulgences, for example, the friars promote the idea that salvation can
be purchased. The nuns keep a ledger of indulgences that they balance like a checkbook, and their
attitude is so practical that it seems to lose sight of genuine spirituality. Furthermore, the church
financially manipulates people to keep them in a state of subservience and debt. For example, the
chief sexton falsely accuses Crispín (who is studying to be a sexton) of stealing money from the
church. Because of this, Crispín must work extra hours, and since the amount of money he earns each
week is significantly less than the supposed sum he stole, he will be indebted to the church for a long
time. In this way, the church authorities keep less powerful members in a perpetual state of
subordination.

The friars have made the Catholic religion an instrument for enriching themselves and perpetuating
themselves in power by seeking to mire the ignorant Filipino in fanaticism and superstition instead of
teaching him true Catholicism, by controlling the government, by opposing all progress and by
persecuting the Filipino ilustrado, unless he makes himself their servile flatterer.

Questionable practices of the friars

José Rizal (1861-1896) was a Filipino nationalist, poet, and author of several influential novels, including
Noli Me Tangere, an account of religious corruption among Spanish friars in the Philippines. Rizal joined
the Filipino student community in Spain in his early twenties and became an outspoken member of the
Propaganda Movement. He was deeply inspired by the life and untimely death of Father Jose Burgos,
whose execution Rizal’s brother had witnessed.

The 1887 publication of Noli Me Tangere—which strongly condemned the Spanish Catholic friars—was
swiftly banned in the colonies. It was followed four years later by the similarly incendiary sequel El
Filibusterismo. Both novels contributed to the intellectual development of the Philippine nationalist
movement. Noli Me Tangere told the story of an affluent mestizo Filipino who returns from seven years
in Europe intending to promote political and social reform, but is barred by the colonial administration
and Catholic Church. The narrative closely reflects the experiences of Rizal and his contemporaries
during the Propaganda Movement.
Sa Espiritual na Implikasyon,

na ang mga sulatin na umaatake sa Simbahang Katoliko at mga prayle, ay nagbigay buhay sa kilusang
propaganda at naging daan sa rebolusyon laban sa Espanya.

Sa isang liham kay Blumentritt, nilinaw ni Rizal kung bakit hindi lamang ang mga mapang-abusong
prayle ang dapat niyang tamaan kundi pati na rin ang kanilang relihiyon: Bilang sandata, isang
proteksyon, kastilyo, kuta, atbp. Napilitan si Rizal salakayin ang kanilang huwad at mapamahiin na
relihiyon, upang labanan ang kaaway na nagtago sa likuran nito. Ang Diyos ay hindi dapat gamitin
bilang isang kalasag at tagapagtanggol ng mga pang-aabuso, at mas mababa sa paggamit ng relihiyon
para sa gayong layunin. Inabuso nila ang pangalan ng relihiyon ng ilang salapi. Ginamit nila ang
relihiyon upang pagyamanin ang kanilang mga kayamanan. Relihiyon upang akitin ang inosenteng
dalaga. Relihiyon upang mapupuksa ang isang kaaway. Relihiyon upang gambalain ang kapayapaan ng
kasal at pamilya. Kaya’t naisip ni Rizal na bakit hindi niya labanan ang relihiyong ito ng kanyang buong
lakas dahil ito ang pangunahing sanhi ng pagdurusa at luha ng lahat. Ang responsibilidad ay nasa mga
nag-aabuso sa pangalan ng relihiyo, Ganun din ang ginawa ni Cristo sa relihiyon ng kanyang bansa, sa
mga Pariseo na labis na nag-abuso

Ginawa ng mga prayle ang relihiyong Katoliko bilang isang instrumento sa pagpapayaman ng kanilang
mga sarili at magpatuloy sa kanilang kapangyarihan sa pamamagitan ng paghangad na mapukaw ang
ignoranteng Pilipino sa panatiko at pamahiin sa halip na turuan siya ng totoong Katolisismo, sa
pamamagitan ng pagkontrol sa gobyerno, sa pagtutol sa lahat ng pag-unlad at sa pag-uusig sa
ilustrado ng Pilipino , maliban kung siya ay gumawa ng kanyang sarili sa kanilang masasamang pang-
aliping pambobola.

Ipinakita ni Rizal ang nakakagulat na saklaw ng mga prayleng Katoliko ang politika at kultura ng bansa,
na ginulo ang buhay ng mamamayang Pilipino sa pagtatangkang ipahayag ang isyu at impluwensya. Sa
gayon, inilarawan ni Rizal ang katiwalian ng mga paring Katoliko at ang kanilang hindi mapigil na
tagumpay, hindi mula sa tunay na sigasig sa relihiyon, kundi isang pag-ibig sa kataas-taasang
pinagtibay at hinihimok ng kolonisasyon.

Ang Noli Me Tangere (Touch Me Not) ay kinuha mula sa Ebanghelyo ni San Juan kabanata 20, vol.17,
na mga salitang sinabi ni Jesus sa pagbati kay Maria Magdalene pagkatapos ng muling pagkabuhay. Sa
mga salitang ito, inintindi ni Rizal na ang mga paksang itinuturing sa kanyang gawain, kahit na alam ng
lahat, walang nangahas na ibunyag. Alam ng patriotiko ang mga panganib na kasangkot sa paglantad
sa isang maysakit na lipunan, ngunit isinasaalang-alang na ang kapakanan ng kanyang bansa ay
nakasalalay dito, ang kanyang pakiramdam ng tungkulin ay nagbigay sa kanya ang lakas ng loob na
masigasig na ituloy ang kanyang gawain.

upang maging mas malala pa, nalaman ni Ibarra na ang hindi maagap na Padre Dámaso ay nag-utos sa
bangkay ni Don Rafael na ilabas mula sa sementeryo ng Katoliko. Katuwiran ni Dámaso ang kanyang
mga aksyon sa pamamagitan ng pag-apply sa kanyang posisyon bilang isang pari, na sinasabi na kapag
ang isang prayle ay huminga ng isang katawan, kahit na ang isang hari ay hindi maaaring magreklamo,
pabayaan lamang na "magpataw ng parusa." Nangangahulugan ito na nakikita ni Dámaso ang
kanyang sarili na mas malakas pa kaysa sa Hari ng Espanya at, higit na mahalaga, na hindi kasama sa
lahat ng uri ng parusa sapagkat siya ay isang prayle. Ipinapakita ng kanyang kumpiyansa kung gaano
siya kapangyarihang iniisip na siya ay: sa kabila ng katotohanang naghukay siya ng isang patay na
katawan — isang malalim na walang galang na dapat gawin - wala siyang nararamdamang pagsisisi, at
kahit na sa tingin niya ang kanyang mga aksyon ay kagalang-galang at patas.

A hispanic-catholic spirituality? The natives already had their spirituality before the arrival of the
Europeans. They did have a pantheon of gods and goddesses, rituals, native priesthood, belief in the
afterlife, creation, etc. They did have an “encounter” with the divine many years prior to
Hispanization. But the missionaries came as innovators and saw Christianity as a very effective means
of incorporating the natives into Spanish culture. And besides, the missionaries were themselves
product of the Council of Trent and self-proclaimed agents of the Catholic Reformation in the 16th and
17th centuries. Their goal was to reorganize the politics, economy, and religiosity of the host colony.
But the Filipinos too had a complementary role to play. They had to adapt themselves to the changes
introduced by the Spaniards and they did somehow respond enthusiastically to the multiform appeal
of the new religion and cultural imposition.

Spirituality in colonial Philippines could be aptly described as syncretic. This is evidenced by the reality
of Filipino spirituality today. It is like praying to Jesus and Mama Mary with bended knees inside the
steaming Quiapo Church with a recently purchased anting-anting in one hand and a rosary in the
other, while wearing a western-designed pair of jeans and shirt to top it all.

In the view of some historians, the actions of the Church and Spanish colonial authorities during the
Spanish colonial period (1521-1898) led to tensions and social upheavals in the Philippines. While
some Filipino clergy as well as the Catholic lay population expressed discontent regarding the lack of
access to proper religious training, for the Filipino clergy, the lack of religious training also meant the
lack of opportunities to rise to positions of power within the Church and subsequently effect changes
in their country. However, the Spanish authorities and Catholic officials feared that more education
would lead to Filipino independence and loss of the Church’s control over the populace and revenue
for the Church and the Spanish Crown. This was the Church’s modus operandi well into the latter half
of the 1800s, at which time Filipino intellectuals and clergy grew increasingly critical of Spanish priests
and authorities. One such intellectual was José Rizal who wrote the novels “Noli me tángere” (1902
ed.) (Don’t Touch Me) and “El filibusterismo” (Filibustering) (1908 ed.) to highlight the corruption and
hypocrisy of the Spanish clergy. His anti-Spanish activism led to his execution in 1896 by the Spanish
colonial government, which in turn made him a national hero.

Sa pananaw ng ilang mga istoryador, ang mga aksyon ng Simbahan at awtoridad ng kolonyal ng
Espanya noong panahon ng kolonyal ng Espanya (1521-1898) ay humantong sa pag-igting at pag-aalsa
ng lipunan sa Pilipinas. Habang ang ilang mga paring Filipino pati na rin ang populasyon ng mga
Katoliko ay nagpahayag ng hindi kasiyahan hinggil sa kawalan ng daan sa wastong relihiyosong
pagsasanay, para sa mga klerong Pilipino, ang kawalan ng pagsasanay sa relihiyon ay
nangangahulugang kawalan ng mga oportunidad na umangat sa mga posisyon ng kapangyarihan sa
loob ng Simbahan at pagkatapos ay pagbabago ng epekto sa kanilang bansa. Gayunpaman, ang mga
awtoridad ng Espanya at mga opisyal ng Katoliko ay kinatakutan na mas maraming edukasyon ang
hahantong sa kalayaan ng Filipino at pagkawala ng kontrol ng Simbahan sa populasyon at kita para sa
Simbahan at sa Espanyol na Korona. Ito ang modus operandi ng Simbahan hanggang sa huling kalahati
ng mga taong 1800, sa oras na iyon ang mga intelektuwal at klerong Pilipino ay lalong naging kritiko sa
mga pari at awtoridad sa Espanya. Isa sa ganoong intelektwal ay si José Rizal na sumulat ng mga
nobelang "Noli me tángere" (1902 ed.) (Don't Touch Me) at "El filibusterismo" (Filibustering) (1908
ed.) Upang maitampok ang katiwalian at pagkukunwari ng klero ng Espanya . Ang kanyang aktibismo
laban sa Espanya ay humantong sa kanyang pagpapatupad noong 1896 ng pamahalaang kolonyal ng
Espanya, na siya namang ginawang pambansang bayani.

Rizal distinguished the true religion from the false, from the superstitious, from that which traffics
with the Sacred Word to extract money, to make us believe in foolishness which Catholicism would
blush at if it had knowledge of it. Moreover, he unveiled what lay hidden behind the deceptive and
brilliant words of our government. Rizal did not let his fellowmen off the hook, though. He had also
told our fellowmen of our faults, our vices, our culpable and shameful apathy with regards to these
miseries. It may be noted that the facts Rizal had related are all true and real.

The scene in the cockpit sarcastically portrays the humiliating effects of the Filipinos' passion for
gambling. The vivid All Soul's Day dialogue of the Tertiaries on the gaining of indulgence is a
condemnation of fanaticism and superstition. The fiesta sermon of Father Dámaso eloquently protests
against the alleged hypocrisies and tyranny of the friars. In these episodes perhaps, rather than in the
novel as a whole, lie the book's power. The ultimate message is not always clearly spelled out, but the
abuses and defects of the colonial regime are explicitly revealed. The discussions of Elias and Ibarra
disclose possible solutions, and though Rizal is against a bloody revolution, he states that it is
inevitable if radical reforms are not forthcoming.

Ang Noli ay ang paglantad ni Rizal sa mga tiwaling prayle na ginawang instrumento ang relihiyong
Katoliko sa pagpapayaman at pagpapatuloy ng kanilang sarili sa kapangyarihan sa pamamagitan ng
paghahangad na mapukaw ang mga ignoranteng Pilipino sa panatisismo at pamahiin. Ayon kay Rizal,
sa halip na turuan ang mga Pilipino ng tunay na Katolisismo, kinokontrol nila ang gobyerno sa
pamamagitan ng pagtutol sa lahat ng pag-unlad at pag-uusig sa mga kasapi ng ilustrado maliban kung
gawin nilang sarili silang mga masasamang pandadaya.

The corruption and brutality of Spanish priests and the injustices to the Indios. The Friars have made
the Catholic religion an instrument for enriching themselves and perpetuating themselves in power by
seeking to coerce the ignorant Filipino in fanaticism and superstitions instead of teaching them true
Catholicism.
Ang mga katutubo ay mayroon nang kanilang espirituwalidad bago dumating ang mga Europeo.
Nagkaroon sila ng panteon ng mga diyos at diyosa, ritwal, katutubong pagkasaserdote, paniniwala sa
kabilang buhay, paglikha, atbp. Nagkaroon sila ng isang "pakikipagtagpo" sa banal na maraming taon
bago ang Hispanization. Ngunit ang mga misyonero prayle ay dumating bilang magbago nito at nakita
ang Kristiyanismo bilang isang mabisang paraan ng pagsasama ng mga katutubo sa kulturang Espanya.

At bukod dito, ang mga misyonero ay produkto mismo ng Konseho ng Trent at nagpahayag na mga
ahente ng Repormasyon sa Katoliko noong ika-16 at ika-17 na siglo. Ang kanilang hangarin ay muling
ayusin ang politika, ekonomiya, at pagiging relihiyoso ng host colony

Spanish missionaries were successful in this attempt:

1. Mass baptism – the initial practice of baptizing large numbers of Filipinos at one time enabled the
initial conversion to Christianity.. It is said that many Filipinos associated baptism with their own
indigenous ‘healing rituals’, which also rely on the symbolism of holy water–very typical of Southeast
Asian societies.

Karamihan sa mga Pilipino ay animismo sa kanilang mga paniniwala at kasanayan sa relihiyon bago
ang interbensyon ng Espanya. Iginagalang nila ang mga yumaong espiritu ng kanilang mga ninuno sa
pamamagitan ng mga handog na ritwal, at naniwala rin sa iba`t ibang mga diwa ng kalikasan. Ang mga
nasabing paniniwala ay sentro ng mga kasanayan sa pagpapagaling, mga ritwal ng pag-aani, at upang
mapanatili ang isang balanse ng cosmological sa pagitan ng mundong ito at ang kabilang buhay. Ang
mga espiritu ay hindi nakikita, ngunit responsable din para sa magandang kaganapan at masamang
kaganapan. Ang mga espiritu ay maaaring sisihin sa hindi magandang pag-aani, sakit, at malas sa
pangkalahatan. Gayunpaman naniniwala ang mga Pilipino na ang wastong ritwal na pagdiriwang ng
mga espiritu ay tumutulong sa kanila, at magreresulta sa magagandang ani, malusog na paggaling ng
mga may sakit, at pagkamayabong ng mga kababaihan. Ngunit ang mga misyonero prayle ay
dumating bilang magbago nito at nakita ang Kristiyanismo bilang isang mabisang paraan ng
pagsasama ng mga katutubo sa kulturang Espanya.

Ang mga misyonero ng Espanya ay matagumpay sa pagbibigay ng ideyang bigyan ng binyag ang lahat ,
ang paunang kasanayan sa pagbinyag sa maraming mga Pilipino ay ang nag bigay daan sa
Kristiyanismo. Sinasabing maraming mga Pilipino ang nauugnay sa pagbinyag sa kanilang sariling mga
'ritwal ng pagpapagaling' ng mga katutubo, na umasa sa sagisag ng banal na tubig napaka tipikal ng
mga lipunan sa Timog Silangang Asya. Sinubukan din nilang alisin ang lahat ng mga halimbawa ng
katutubong sulat at panitikan sa takot na ang mga Pilipino ay gumagamit ng mga kakaibang simbolo
upang magsulong ng paghihimagsik.

Sa isang banda, ang klerong Espanyol ay napaka-mapanirang mga lokal na kasanayan sa relihiyon.
Sistematikong sinira nila ang mga banal na lugar ng lugar at mga 'idolo', o mga estatwa at
representasyon ng mga katutubong espiritu, diyos, o diyosa.
Nagpataw din ang mga Espanyol ng mga bagong ‘moralidad’ sa mga Pilipino sa pamamagitan ng
pagpapahina ng pagka-alipin, poligamya, pagsusugal, at pag-inom ng alak na likas na bahagi ng
katutubong kaugaliang panlipunan at relihiyon.

Ang panuntunang Hispanic ay nag-iwan ng isang pamana ng syncretism, sa halip na ganap na

Ipinakilala ng klero ng Espanya ang ilang mga tampok sa Europa na kasanayan sa Katolikong
pagsasama-sama ng mabuti sa mga kaugaliang ritwal ng katutubong.

Ang mga paring Espanyol Katoliko ay umasa sa matingkad, teatro na mga pagtatanghal ng mga
kwento ng Bibliya upang matulungan ang mga Pilipino na maunawaan ang mga pangunahing
mensahe ng Kristiyanismo.

Context: The current world crisis, COVID-19 disease, is different from any other world’s previous crises
since it has killed thousands of people all around the world and made the medical science desperate.
During the COVID-19 outbreak, spirituality can be one of the proper methods to create mental
relaxation. Evidence Acquisition: The present study is a review of the literature from 1978 to 2019.
The search was done in electronic databases and reputable websites including PubMed, Medline,
Springer, Elsevier, Science Direct, Scopus, and SID for both English and non- English language articles
using the following keywords: “spirituality”, “prayer”, “and “some religious advice were assessed in
times of crisis”. A total of 11 articles were selected for review. Results: The results indicated that
spirituality could aid people to have mental relaxation in times of crisis and dangerous diseases. Some
of the religious solutions proposed against the COVID-19 prevalence could be helpful. Conclusions:
Since a long time ago, religions have attempted to provide behavioral pieces of advice in times of crisis
to help humankind spiritually. In the present study, some of these pieces of advice are mentioned. It
has been suggested that medical staff in hospitals pay more attention to the spiritual and religious
beliefs of COVID-19-infected patients to improve their calmness and well-being.