CHYURUM WUNPAWNG SHA NI A MATU

MYIHTOI HOSEA A MYIHTOI GA

Ga Hpaw
Ga shaka dingsa hta Karai Kasang masha hpan law law hpe jai lang
nna Israela myu ni hte matut mahkai let, Shi a daru magam hpung
shingkang, galaw nga ai magam bungli ni hte sharawng awng ai lam ni
hpe tsun shaleng dan ai [Link] Kasang jai lang ai masha ni hta myithoi ni
mung grai ahkyak ai shangun ma ni rai nna, shanhte a mungga ni mung
Karai a mungga ni re ai hpe mu mada lu ga ai. Shanhte a myihtoi ga ni
gaw shanhte htawn tsun nga ai aten na mabyin masa ni a matu sha n rai,
htawm hpang e byin wa na lam ni hte mung mahkri shawn nga ai hpe mu
lu ga ai. Shanhte a myihtoi ga ni gaw tengman ai Karai mungga ni rai nna,
dai ni mung anhte a nga ginra byinda masa hta hkan nna, anhte hpe n gun
jaw, mye shading, shadum sharin ya ai nga ai re. Myihtoi Hosea a mungga
hta Karai Kasang ntsa sadi dung kangka ai lam gaw Karai Kasang
sharawng awng dik ai hkungga re lam tsun sharin da ai majaw, anhte
chyurum Wunpawng myu sha (Kachin) ni a matu mung, dai ni na aten hta
ahkyak dik hku sharin la ra ai mungga rai nga ai.
Ga Shaka
Myihtoi Hosea a Karai masa mungga madung gaw, Yehowa gaw
Israela a Karai Kasang (Yahweh is God of Israela) hte, Israela gaw
Yehowa a amyu masha ( Israela is the people of Yahweh) re ngu ai rai
nga ai. Israela hpe, Egutu e mayam tai nga ai kaw nna, hkye mawai la ai
shaloi, Karai Kasang Moshe hku nna htawn tsun ai Ngai gaw nanhte a
Karai Kasang rai nna, nanhte gaw nye a amyu ni rai na ngu ai ga shaka
hta npawt gaw de ai Karai masa (theology) rai nga ai. Dai ga shaka hta,
kang ka sadi dung ai, ding hpring ai (faithfulness) hpe ru di tawn ai rai nga
ai.
Karai Kasang Israela hpe Egutu mung kaw mayam tai nga ai kaw na,
hkye mawai la na shaloi, Nye amyu {My people (ammi)} ngu tsun ai re
(Pru. 6:7; 3:7-10). Myihtoi wa gaw dai ga hta mahta nna, Yehowa gaw
Israela hpe ammi nye amyu (My people) ngu shaga tim mung, Hkanan
de du ai hpang, Israela myu ni, Karai Kasang hpe sha n rai, kaga hpara
shaje ni hpe mung nawku ai lam galaw sai. Mungdan shim lam, lu su nga

mai lam, pyaw len lam ni a matu Hkanan masha ni asak hkrung ai hku
hkan hkrung sai. Hkanan masha ni naw ai hpara ni hpe mung hkan nawku
masai. Dai gaw Karai Kasang hte tawn da ai ga shaka ntsa sadi n dung ai,
n kang ka ai lam tai sai. Dai majaw, Karai Kasang pawt nna, Lo-ammi
nye amyu n re (not my people) ngu tsun nga sai ngu tsun shadum wu ai.
Bai Karai Kasang gaw, shi hkum shi ehyeh (I am) ngai wa rai nga n ngai,
na a Karai Kasang ngai rai nga n ngai (Pru. 3:14) ngu Israela hpe htan ga ti
mung, Israela ni Karai Kasang a ntsa sadi n dung, n kang ka ai majaw Loehyeh {I am not your God) ngai na a Karai Kasang n re ngu nna, Yehowa
tsun nga sai lam, myihtoi wa shadum sharin wu ai (Hosea 1:9).
Anhte Chyurum Wunpawng Myu Sha(Kachin) ni hpe mung, n hkru
n shawp ai Nat ni a mayam tai nga ai kaw nna, Karai Kasang a kashu
kasha, Karai Kasang a amyu sha ni hku lata la ai re. Israela hpe lata la ai
shaloi Ngai gaw nanhte a Karai Kasang rai nna, nanhte gaw nye a amyu
ni rai na ngu ai ga shaka hta npawt gaw de nna lata la ai zawn, Chyurum
Wunpawng Myu Sha (Kachin) ni hpe mung, dai ga shaka hte Karai
Kasang lata la ai re. Dai ga shaka hta, kang ka sadi dung ai, ding hpring ai
(faithfulness) hpe ru di tawn ai zawn, anhte Chyurum Wunpawng Myu
Sha (Kachin) ni Karai Kasang a man e kang ka sadi dung ai ni, ding
hpring ai ni tai ra ga ai. Karai Kasang a shara kaw anhte a arawng aya, ja
gumhpraw, tinggyeng myit masin ni hpe n mai da ai. Shani shagu mungga
hti, akyu hpyi ai hte, mungga hte maren hkan nang hkansa asak hkrung ra
ai. Karai Kasang a up hkang bau sin ai lam hpe tut nawng hkam la nga let,
Karai Kasang a hpung shingkang danhkung na matu asak hkrung ra ai.
Shaloi Karai Kasang a hpung shingkang hpe anhte a shani shagu na asak
hkrung lam hku shadan shadawng nga ai amyu ni tai nna, Karai Kasang a
sali wunli tut nawng hkam la lu nga ai amyu ni anhte tai na ga ai. Karai
Kasang a man e, Karai lata la ai amyu langai hku asak n hkrung jang,
Israela ni hpe zawn, nye amyu n re (not my people) ngu tsun kau na, {I am
not your God) ngai na a Karai Kasang n re ngu nna, Yehowa tsun kau na
re ngu, myihtoi Hosea dai ni anhte Chyurum Wunpawng Myu
Sha(Kachin) ni hpe mung tsun shadum nga ai.
Tengman dinghpring lam hta asak hkrung ra ai.
Myihtoi wa gaw shawng daw de Israela hpe Karai Kasang lata la ai
amyu (chosen people) ngu wu ai. Karai Kasang gaw Egutu na hkye mawai
la ai hte, nam mali hta bau maka ai majaw, Israela hta Yehowa Karai
Kasang hta kaga, hpara shaje n nga ai. Kaga hpara shaje ni hkye la ai n rai,

Yehowa Karai Kasang chyu sha, hkye la ai re (Pru. 20:3, Hosea 13:4).
Nam mali kata hta, kyang lai len kaja hte, myit masa kung ai amyu tai wa
na matu, shakung jahpan ya lai wa sai re. Bai nna, Hkanan mung ngu ai,
Yehowa san da ya ai lamu ga (the house of Yahweh) kaw, madu nga
shangun sai (Hosea. 9:5-8; 8:1). Nam man, tsabyi hte asau ni hpe mung
shaman ya sai (Hosea 2:10). Rai tim, yubak mara galaw ai hku nna, Israela
ni, ga shaka hpe, gum lang jahten kau manu ai (4:1-3, 6:7, 7:1, 8:1). Ja ni
hpe shabyawng nna, hpara sumla ni galaw let, Hkanan hpara ni hpe kam
hpa nawku mat wa ma ai (8:4-5; 13:2). Hkanan hpara (Balim) jawng ni a
num la ngang gayut ai lam ni hta, pyaw len nang ma ai. Nai mam kaja shu
la lu na matu hte, kashu kasha mayat maya na matu Hkanan hpara (Balim)
jawng a shawa num, shawa la ni hte num la ngang gayut lam ni hta sa
shang lawm ma ai (2:7b-15; 9:10). Dai majaw myihtoi wa gaw, Israela hpe
nse ai num, sawse lawklek ai num, shawa num ngu nna tsun wu ai (1:2;
2:4-15; 4:10-15; 9:10). Makam masham hta nse ai wenyi rawng ai ni; dai
nse ai wenyi gaw nanhte hpe jahten shaza lam shadam manit dai ngu nna,
Israela hpe myihtoi wa htawn tsun ai re.
Anhte Chyurum Wunpawng Myu Sha (Kachin) ni mung, sut su nga
mai lam a matu tara mai gan ni zawn, u baw yu, yam yu, bedin yu, nhtoi
kaja lata ai ni hte, laban nhtoi hpe pyi n koi hkra hpaga yam ga ga ai lam
ni nga ga yang koi gam ra na re. Naghpam lu sha hpaga ga ai lam ni, n se
nsa, masu magaw, mawp lu mawp sha lam hku ja gumhpraw tam ai lam ni
koi gam ra na ga ai. Lu su nga mai wa jang, Karai Kasang hpe malap mali
di nna, tinang tam la nna lu ai sut rai hku sawn la let, kam mara jai lang, lu
nang, num shalaw, n gyi ma hkrai shapraw rai, Karai Kasang hpe n chye ai
amyu ni zawn asak hkrung nga ai ni nnga na matu mung sadi ra na ga ai.
Dai majaw myihtoi Hosea gaw, anhte Chyurum Wunpawng Myu
Sha(Kachin) ni hpe mung, Karai Kasang a man e nse ai num, sawse
lawklek ai num zawn rai wa mai ai. Dai zawn re ai nse ai lam ni gaw Karai
Kasang hte daw hka wa shangun mai ai majaw, nse ai wenyi rawng ai ni
zawn asak hkum hkrung mu, dai gaw nanhte hpe jahten shaza na ra ai, ngu
shadam nga ai. Nai mam ngai shangun ai, sut su nga mai shangun ai, Hpaji
hparat chyechyang shangun ai, arawng aya lu shangun ai gaw Karai
Kasang she re, Karai Kasang a kunhting kaja zawn, Karai Kasang shaman
ya ai sut rai ni, ahkaw ahkang ni hpe jai lang let, Karai a hpung shingkang
hpe shadan jahkung nga ra ai lam, shadum sharin nga ai.
Karai Kasang hta sha tut nawng kam hpa manoi manat nga ra ai.

Shingdu labau hta, Yehowa a teng man kang ka ai chyeju gaw,

hkum tsup kup nga ai rai tim, Yehowa a hpung shingkang hta, n manoi ai
sha, Asuri hte Egutu ni hpe kam hpa manoi ai majaw, gumle gumlau ai ni;
tinang hkrum hkra na tsin yam hpe, tinang mahkam hkam la ai amyu ni re.
Dai majaw Yehowa gaw, nanhte hpe nye amyu n re nga nga ai ngu myihtoi
Hosea Israela myu ni hpe tsun shadum ai re.
Yehowa sharawng awng
dik ai lam gaw, Yehowa hpe atsawm sha chye chyang tsaw ra ai hte, kang
ka sadi dung ai lam re. Shagu hkungga n rai, Yehowa hpe chye chyang ai
lam hta, ningra ai majaw nai mam, tsabyi hte asau ni Balim hpara wa jaw
ai re ngu, Hkanan masha ni kam ai zawn, hkan kam nang nga ma ai. Dai
majaw, myihtoi ni, hkinjawng ni hte, Israela amyu sha ni lam yit mat
masai. Yehowa a pawt sindawng ai hpe, hpyi sha nga myit dai. Yehowa
gaw tara n je yang ai nga na n rai; jahten shaza kau na nga tsun nga ai ngu
nna mung, myihtoi wa htawn tsun ai re. Dai majaw, hpang daw de Israela
ni hkai sha shara kata rai, hkrap ngu hkrap ngoi hte, galaw sha ra rai B.C
722 ning daram hta, Asuri de bawng bai dung mat wa ra ai. Dingda Yuda
mung mung, B.C 585 ning daram hta, Babelon ni zing la kau hkrum
masai.
Dai ni anhte Chyurum Wunpawng Myu Sha (Kachin) ni hpe mung,
Myihtoi Hosea gaw, Yehowa Karai Kasang hpe sha manoi let, n dai
mungkan hta pra nga na matu shadum sharin nga ai. Karai Kasang she mat
mat wa hkyen sai kaw na, myu Wunpawng sha ni hpe hkye mawai la ai re.
Kaji kadun ai amyu hku ban prat law law nga lai wa sai kaw nna, dai ni na
madang du wa hkra myu Wunpawng sha ni hpe, Karai Kasang lakawn la
ai re. Dai gaw Karai a amyu hku Karai Kasang lata la ai kum la rai nga ai.
Dai majaw, dai ni anhte Chyurum Wunpawng Myu Sha ni, tinang hkum
tinang machyu (sh) kaga mai gan amyu ni hpe manoi nna, myu a shawng
lam gaw gap yang gaw, Karai Kasang gaw Chyurum Wunpawng Myu
Sha(Kachin) ni hpe nye amyu n re ngu nna bai nyet kau na hpe myit
tsang ra ga ai. Alu hkungga hte Jubali ni galaw shaja ai hte sha n ngut ai.
Tinang hkum nan ahkrung nga ai hkungga zawn, Karai a man hta, lata la
hkrum ai amyu a shingni maka ni hpe tut nawng shadan shadawng nga ra
ai lam, Myihtoi Hosea anhte Chyurum Wunpawng Myu Sha ni hpe tsun
shadum nga ai.
Karai Kasang A Tsaw Ra Myit

Bai nna, myihtoi Hosea a Karai masa mungga hta, tsaw ra myit gaw
ahkyak madung rai nga ai. Teng man ai tsaw ra myit gaw, kaning re ai
byin nga maka, byin da masa hta rai tim, n hten n run ai lam hpe, Myihtoi
Hosea a mungga hta shaleng dan nga ai. Yehowa gaw Hosea hpe shawa
num Gome hte dinghku de shangun ai gaw, n ging n dan n se n sa re ai
Israela amyu hpe, Karai Kasang gaw tsaw ra la ai, shagging shadan la ai
lachyum rai nga ai. Gome gaw kasha masum shangai ngut ai hpang, Hosea
hpe kau da let, shawa num bai tai let, sawse lawklek rai nga hkawm mat
tim, Yehowa gaw Hosea hpe shawa num langai a jahpu manu hte maren,
bai mari la shangun nna, madu jan majing bai shatai shangun wu ai. Dai
gaw Israela ni Karai Kasang lata la ai amyu, Karai Kasang a dinghku num
hku tsaw ra la hkrum tim mung, Gome zawn sawse lawklek, shawa num
zawn, madu wa law law tawn rai, Karai Kasang kaw na daw hka mat wa
tim mung, Karai Kasang gaw tsaw ra ding yang rai nna, jahtum e shi nan
bai mawai la, hkye la, tsaw ra la na ngu ai lachyum hpe shaleng dan ai rai
nga ai.
Israela ni Karai Kasang tawn da ai, ga shaka tawt lai ai majaw, kaw
si hpang gara ai, kashu kasha ni azat kau hkrum ai, ma brai ai, hkawhkam
hte ru sai ni htau kau hkrum ai, majan pa hta nga ra ai, mare ni nat jahten
kau hkrum ai, Egutu e na zawn hpang jahtum e, mayam bai yam ra mat
masai re. Dingda Yuda mung mung, B.C 585 ning daram hta, Babelon ni
zing la kau hkrum nna, nkau mi hpe Babelon de, bawng hku woi mat wa
hkrum masai. Rai tim B.C 538 ning daram hta, Pasha ni bai n gun ja wa
nna, Asuri hte Babelon ni hpe gasat dang la kau wu ai. Karai Kasang gaw
Pasha masha ni hku nna, Israela ni hpe tinang a mung de bai du wa
shangun sai re. Dai majaw, myihtoi Hosea a mungga gaw, mara madi
madun let daw dan jeyang na, jahten shaza kau na ngu ai mungga sha n
rai, Karai Kasang gaw shi Karai Kasang rai nga ai hte maren, Israela hpe
bai mawai la na, naw tsaw ra na, hkye hkrang la ai chyeju naw jaw na ngu
ai Karai Kasang a tsaw ra myit hpe, grau shadan shaleng ai mungga mung
re.
Dai ni, anhte Chyurum Wunpawng Myu Sha ni myit dum lam
mung, Karai Kasang gaw ja lung seng, nhprang sut rai, ri, hpun kawa, hkai
sha na dam lada ai lamu ga, hka shi hkagai ni anhte hpe jaw sai re. Rai
tim, Chyurum Wunpawng Myu Sha ni kaw dinghku bra ai mang hkang,
num kaji, la kaji shalaw aiming hkang, n gyi ma ai lawai mang hkang,
shawa num/la ni she law wa ai mang hkang, lu su ai ni nga wa tim, matsan
ai ni grau grau she law wa ai mang hkang, shada tsaw ra magyep kap ai

lam ni nau n nga wa ai mang hkang, hpung bra wa re ai lam ni a majaw,

Karai Kasang gaw shaman chyeju ni bai dawm la kau wa nga sai kum
lamadun nga sai re. Nam maling ni krin mat wa, hpun kawa ni taw mat
wa, hka shi hkanu, hkagai ni hkyet mat wa nga sai. Mung masa, sut masa
hta mung, jahkrai zawn kamhpa shara, myit mada shara, shingbyi shara n
nga ai zawn hkam sha ai ni law wa nga ai. Karai Kasang shaman chyeju
dawm la kau wa nga ai kum la ni rai nga ai. Rai tim Myihtoi Hosea Israela
ni hpe tsun ai zawn, Karai Kasang gaw tsaw ra myit kaba ai Karai re.
Karai Kasang anhte Chyurum Wunpawng Myu Sha ni hpe hkye la na re.
Anhte gaw shi hpan da ai shinggyim masha ni, shi lata la ai amyu ni, shi
hpe chye ai amyu ni re. Yehowa Karai Kasang anhte myu Wunpawng sha
ni hpe, mara raw dat ya let bai shaman ya na re. Myit malai ai hte, Karai
Kasang hta kam hpa manoi manat na sha ahkyak ai. Karai Kasang kaw sha
kam hpa manoi manat ai hte akyu jawm hpyi jang, Karai Kasang Shi a
hpung shingkang hte lak lai ai hku makawp maga la nga ai sakse ni hpe
mung madun dan nga ai re. Karai Kasang a man hta kangka sadi dung ai
dinghku num zawn, asak hkrung hkawm sa jang, anhte hpe amyu kaba
shatai la na re, Mungdan lu ai amyu, Hkaw hkam lu ai amyu anhte tai wa
na ga ai.
Ga Hpungdim
Hpaji rawng ai wa kadai ta?
dai lam ni hpe chye lu hkra, nyan rawng ai wa kadai ta?
Kaning rai nme law, Yehowa a lam ni malang nga nna,
ding hpring ai ni dai hta hkan hkawm na mara ai;
tara tawt lai ai ni chyawm gaw, dai lam ni hta ahtu kataw na mara ai
(Hosea 14:9).
To God be the Glory!
Rev. Dr. Lahpai Awng Li
MIT,Insein
Yangon.