Neyerlande
| Neyerlande | |
 |  |
|---|---|
Drapea | Åres nåcionåles |
| Imne nåcionå: Wilhelmus van Nassouwe | |
.svg) | |
| Mwaisse-veye | Misterdam |
| Lingaedje oficir | Neyerlandès |
| Sitindêye • totåle • aiwe | 37 378 km² 18.7% |
| Populåcion • totåle • dinsité | 17,942,942 dimorants 480 djins/km² |
| Dislaxhaedje | 19 djanvî 1795 |
| Tchîf d' estat | Willem-Alexander des Pays-Bas |
| Prumî minisse | Dick Schoof |
| Manoye | uro |
| Coisse d' eure | UTC+01:00, UTC+02:00 |
| Preficse telefonike | +31 |
| Dominne internete | .nl |
 I gn a so les cmons Wikipedia des imådjes ou fitchîs son a vey avou Neyerlande | |
Les Bas Payis (on dit sovint, tot s' brouyant, li Holande), c' est èn estat metou a Bijhe del Beldjike, k' a stî sovint raloyî avou leye des trevéns d' l' istwere.
I s' ont pårti podbon e 1830, al Revolucion braibonresse.
I s' ont rmetou eshonne, economicmint, tot-z askepiant l' Benelusse, do côp après l' guere di 1940-1945, ki fourit l' nawea do Cmon Martchî a shijh (1957).
Djeyografeye
[candjî | candjî l’ côde wiki]Diferince etur « Bas Payis », « Holande » eyet « Neyerlande »
[candjî | candjî l’ côde wiki]Bas Payis : Les "Bas Payis", c' est l' no dné å payis. Li problinme, c' est k' c' est uzé å pluriyal. Adon, li prumî sinse des « Bas Payis » sereut les teritweres do Benelussee : li Neyerlande eyet l' Beldjike avou l' Grande Dutcheye (rshonnant åzès ancyins Bas Payis borguignons).
Holande : Li Holande, c' est èn eshonna do deus provinces : li Holande Bijhrece ey el Holande Nonnrece.
Provinces
[candjî | candjî l’ côde wiki]La lisse des provinces.[1]
| Province | Mwaisse veye | Populåcion (2023) | Sitindêye (totåle, km²) | Dinsité |
|---|---|---|---|---|
| Braibant Bijhrece | Den Bosch ¹ | 2626000 | 5082 | 517 |
| Drenthe | Assen | 502000 | 2680 | 187 |
| Flevoland | Lelystad | 445000 | 2412 | 184 |
| Friesland | Leeuwarden | 660000 | 5753 | 115 |
| Gelderland | Arnhem | 2134000 | 5136 | 415 |
| Groningen | Groningen | 596000 | 2955 | 202 |
| Holande Bijhrece | Misterdam | 2953000 | 4092 | 722 |
| Holande Nonnrece | Li Hår | 3805000 | 3308 | 1150 |
| Limbork | Måstrek | 1128000 | 2210 | 510 |
| Overijssel | Zwolle | 1184000 | 3421 | 346 |
| Utraik | Utraik | 1388000 | 1560 | 890 |
| Zelande | Middelburg | 391000 | 2933 | 133 |
| Totåle | 17811000 | 41543 | 429 | |
¹ obén 's-Hertogenbosch
Lingaedjes
[candjî | candjî l’ côde wiki]- Neyerlandès : lingaedje oficir, basti dispu l' 15inme sieke sol holandès, li tîxhwès braibançon eyet l' flamind, et k' l' ortografeye d' asteure a stî ehåyeye e 19inme sieke.
- Lingaedjes coinreces :
- frizon : ricnoxhou statut, deus eures par samwinne dins l' province del Frize coûtchantrece. Davance, eto cåzé el Province di Groningue (Frize levantrece).
- limbordjwès : dins l' province di Limbork.
- plat tîxhwès (platdüüsk) sol limotche di l' Almagne, inte li Limbork eyet l' Frize.
Istwere
[candjî | candjî l’ côde wiki]Li Beldjike et les Bas-Payis d' ouy fôrmént les Bas Payis borguignons (15inme sieke), pu espagnols (16inme sieke)
Mins, après l' guere di cwatru-vints ans (1568-1648), les Bas Payis do Nôr divnît on dislaxhî payis (Republike des Set Bas Payis Unis), ki va viker disk' e 1795.
E 1795, les Francès s' rindît mwaisses de facto et-z askepyî on "payis-poplinete" lomé "Republike batave" (1795-1806), pu "Rweyåme di Holande" (1806-1810). Ci-cial fourit govierné pa Louwis -Napoleyon Bonapåre, li fré da Napoleyon.
De 1810 a 1813, les Pays-Bas divnît on boket del France.
Di de 1813 a 1815, i fourît lomés "Principåté".
Al fén, e 1815, i fourît rashonnés ås ancyins Bas Payis otrichyins et al Principåté d' Lidje dizo l' alomåcion di Rweyåme Uni des Bas Payis.
I pierdît l' boket metou nonnrece di cisse sitindêye la, ki divna l' Beldjike al Revintreye di 1830. Li Grande Dutcheye do Lussimbork esteut då Rwè d' Holande, mins nén del Holande.
Tins del guere 1914-1918, les prijhnîs bedjes ont stî resserés dins des camps el Holande.
Impire colniå
[candjî | candjî l’ côde wiki]Les Bas Payis estént mwaisses d' impire colniå, la k' gn a veut :
- li Gwiyane holandesse (asteur Sourinam)
- les Indes neyarlandesses (les "ziverkôfs"), asteure l' Indonezeye.
- Des cinsîs holandès si setlît eto e l' Nonne-Afrike ey el Namibeye d' asteure.
Rilomêyès djins
[candjî | candjî l’ côde wiki]Muzikeus
[candjî | candjî l’ côde wiki]- Abel (binde)
- Timothy Kimman (Jebroer)
Politike
[candjî | candjî l’ côde wiki]Pondeus
[candjî | candjî l’ côde wiki]Sicrijheus
[candjî | candjî l’ côde wiki]Loukîz eto : Sicrijheus e neyerlandès
Spôrtifs
[candjî | candjî l’ côde wiki]Referinces
[candjî | candjî l’ côde wiki]- ↑ Provincies in cijfers, AlleCijfers