Bước tới nội dung

Randy Schekman

Bách khoa toàn thư mở Wikipedia
Randy Schekman
Schekman vào năm 2015
SinhRandy Wayne Schekman
30 tháng 12, 1948 (77 tuổi)
Saint Paul, Minnesota, Hoa Kỳ
Học vịĐại học California, Los Angeles (BA)
Đại học Stanford (PhD)
Nổi tiếng vìTổng biên tập PNAS[1] và eLife[2]
Giải thưởng
Websitemcb.berkeley.edu/labs/schekman [liên kết hỏng]
royalsociety.org/people/randy-schekman [liên kết hỏng]
Sự nghiệp khoa học
Nơi công tácĐại học California, Berkeley
UCLA
Howard Hughes Medical Institute
Đại học Stanford
Luận ánResolution and reconstruction of a multienzyme DNA replication reaction (1975)
Người hướng dẫn luận án tiến sĩArthur Kornberg
Các nghiên cứu sinh nổi tiếngDavid Julius[5]
David Baker

Randy Wayne Schekman (sinh ngày 30 tháng 12 năm 1948) là một nhà sinh học tế bào người Mỹ tại Đại học California, Berkeley,[6] cựu tổng biên tập tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America và cựu biên tập viên tạp chí Annual Review of Cell and Developmental Biology.[1][7][8][9] Năm 2011, ông trở thành tổng biên tập tạp chí eLife, một tạp chí truy cập mở mới do Viện nghiên cứu Y học Howard Hughes, Hiệp hội Max Planck và Quỹ Wellcome xuất bản.[10] Năm 2013, Schekman, James Rothman và Thomas C. Südhof được trao Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học vì công trình nghiên cứu vận chuyển túi màng tế bào.[11][12]

Tiểu sử và giáo dục

[sửa | sửa mã nguồn]

Schekman sinh ra ở Saint Paul, Minnesota. Bố ông là Alfred Schekman, một kỹ sư điện và nhà thiết kế phần mềm máy tính, mẹ ông là Esther (Bader) Schekman.[13] Gia đình ông là người Do Thái di cư từ Nga và Bessarabia.[14] Vào cuối thập niên 1950, gia đình ông chuyển đến khu dân cư ngoại ô mới Rossmoor, nằm ở Quận Cam, cạnh Long Beach.

Ông tốt nghiệp Trường Trung học Western ở Anaheim, California vào năm 1966.[15] Ông nhận bằng cử nhân sinh học phân tử từ Đại học California, Los Angeles (UCLA) vào năm 1971. Ông là sinh viên trao đổi tại Đại học Edinburgh ở Scotland vào năm ba.[1][16] Năm 1975, ông nhận bằng tiến sĩ từ Đại học Stanford về nghiên cứu quá trình nhân đôi DNA, dưới sự hướng dẫn của Arthur Kornberg.[17] Ông gia nhập đội ngũ giảng viên tại Đại học California, Berkeley. Schekman kết hôn với Nancy Walls.

Sự nghiệp

[sửa | sửa mã nguồn]

Từ năm 1991, Schekman là nghiên cứu viên thuộc Viện nghiên cứu Y học Howard Hughes,[18] Phân khoa Hóa sinh và Sinh học phân tử, Khoa Sinh học phân tử và tế bào, tại Đại học California, Berkeley. Phòng thí nghiệm của Schekman nghiên cứu về cơ chế phân tử của quá trình lắp ráp màng và vận chuyển túi[19] trong tế bào nhân thực,[20][21] bao gồm nấm men.[22]

Giải thưởng

[sửa | sửa mã nguồn]

Năm 1987, Schekman nhận được Giải thưởng Eli Lilly về Vi sinh học. Năm 1992, ông được bầu làm viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ.[23] Năm 2002, Schekman cùng với James Rothmannhận được Giải Albert Lasker cho nghiên cứu Y học cơ bản[24] và Giải Louisa Gross Horwitz từ Đại học Columbia vì nghiên cứu của họ về sự vận chuyển màng tế bào, quá trình mà các tế bào tổ chức các hoạt động và giao tiếp với môi trường.[25] Năm 2008, ông được bổ nhiệm làm Nghiên cứu viên cao cấp Miller đầu tiên của Viện Miller tại Đại học California, Berkeley và được bầu vào Hội Triết học Hoa Kỳ.[26] Năm 201, ông được Trường Y Keck thuộc Đại học Nam California trao tặng Giải thưởng Massry. Schekman là thành viên Ủy ban Tuyển chọn và sau đó là chủ tịch Ủy ban Khoa học sự sống và Y học, phụ trách chọn ra những người đoạt Giải Shaw.

Schekman được bầu làm thành viên Hội Vương thất Luân Đôn vào năm 2013. Bản đề cử của ông ghi như sau:

Using a brilliantly conceived genetic screen, Schekman isolated sec mutants that accumulate secretory pathway intermediates, he cloned the corresponding genes and he established biochemical reactions that faithfully reproduced specific secretory pathway events. These studies transformed the secretion field, previously descriptive and morphological, into a molecular and mechanistic one. The cell-free reactions that Schekman established led to his isolation of the Sec61 translocation complex, the (COPII) vesicle coat complex, and the first purified inter-organelle transport vesicles. The Sec proteins are strikingly conserved and the trafficking mechanisms that Schekman discovered are at the heart of neurotransmission, hormone secretion, cholesterol homeostasis and metabolic regulation.[3]

Năm 2013, Schekman, Thomas C. Südhof và James Rothman được trao Giải Nobel Sinh lý học hoặc Y học "vì những khám phá của họ về cơ chế điều chỉnh vận chuyển túi, một hệ thống vận chuyển chính trong tế bào của chúng ta".[11] Schekman quyên tặng phần tiền thưởng để thành lập quỹ tài trợ cho Ghế Giáo sư Esther và Wendy Schekman về Sinh học Ung thư Cơ bản tại Đại học California, Berkeley. Esther và Wendy là mẹ và chị gái của Schekman, cả hai người đều qua đời vì bệnh ung thư.[27]

Năm 2017, Schekman nhận được Giải thưởng Đĩa Vàng của tổ chức American Academy of Achievement.[28]

Năm 2021, Schekman được bầu làm thành viên danh dự Viện Hàn lâm Khoa học Moldova. Ông hợp tác với Viện Hàn lâm Khoa học Moldova từ năm 2019.[29]

Năm 2023, ông được trao tặng danh hiệu Tiến sĩ danh dự tại Đại học Y Dược Nicolae Testemitanu của Moldova.[30][31]

Khoa học truy cập mở

[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng 12 năm 2013, Schekman tuyên bố rằng phòng thí nghiệm của ông sẽ ngừng gửi bài đến các tạp chí truy cập đóng danh tiếng Nature, Cell và Science, cáo buộc những tạp chí này tự phục vụ lợi ích riêng và gây hại cho khoa học.[32] Ông chỉ trích các tạp chí này cố ý hạn chế số lượng ấn phẩm được chấp nhận để thúc đẩy nhu cầu.[32] Ngoài ra, Schekman nói rằng những tạp chí này chấp nhận những bài báo sẽ được trích dẫn thường xuyên, làm tăng uy tín của tạp chí, thay vì những bài báo chứng minh những kết quả quan trọng.[32] Ông cho rằng uy tín và độ khó khi xuất bản trên các tạp chí này đôi khi khiến các nhà khoa học làm tắt hoặc chạy theo xu hướng, thay vì tiến hành nghiên cứu về những vấn đề quan trọng. Schekman là cựu biên tập viên eLife, một tạp chí truy cập mở và là đối thủ cạnh tranh của Nature, Cell và Science.[32] eLife chấp nhận các bài báo dựa trên đánh giá của các nhà khoa học đang công tác.[32]

Tham khảo

[sửa | sửa mã nguồn]
  1. 1 2 3 Zagorski, N. (2008). "Profile of Randy Schekman: Reflections on his first year as PNAS Editor-in-Chief". Proceedings of the National Academy of Sciences. 105 (8): 2763–2765. Bibcode:2008PNAS..105.2763Z. doi:10.1073/pnas.0610781105. PMC 2268533. PMID 18287009.
  2. ↑ Schekman, R.; Patterson, M. (2013). "Reforming research assessment". eLife. 2 e00855. doi:10.7554/eLife.00855. PMC 3656620. PMID 23700504.
  3. 1 2 "Professor Randy Schekman ForMemRS". Royalsociety.org. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2013.
  4. ↑ Wickner, W. T. (2013). "Profile of Thomas Sudhof, James Rothman, and Randy Schekman, 2013 Nobel Laureates in Physiology or Medicine". Proceedings of the National Academy of Sciences. 110 (46): 18349–50. Bibcode:2013PNAS..11018349W. doi:10.1073/pnas.1319309110. PMC 3832004. PMID 24158482.
  5. ↑ "Julius Lab – David Julius". Physio.ucsf.edu. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2013.
  6. ↑ "Randy Schekman: Howard Hughes Investigator and Professor of Cell and Developmental Biology". Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2011.
  7. ↑ Bucci, M. (2006). "Randy Schekman". Nature Chemical Biology. 2 (11): 568. doi:10.1038/nchembio1106-568. PMID 17051227. S2CID 40321085.
  8. ↑ Zagorski, N. (2006). "QnAs with Randy Schekman". Proceedings of the National Academy of Sciences. 103 (50): 18881. Bibcode:2006PNAS..10318881Z. doi:10.1073/pnas.0609700103. PMC 1748144. PMID 17148596.
  9. ↑ Schekman, Randy (1999). "Preface by Randy Schekman". Annual Review of Cell and Developmental Biology. 15 annurev.cb.15.010199.100001. doi:10.1146/annurev.cb.15.010199.100001.
  10. ↑ "New journal editor named as Randy Schekman | Wellcome Trust". Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 10 năm 2013. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2011.
  11. 1 2 "The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2013". Nobel Foundation. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2013.
  12. ↑ Randy Schekman's publications được lập chỉ mục bởi cơ sở dữ liệu thư mục Scopus. (cần đăng ký mua)
  13. ↑ "'Not a prank': St. Paul native lands 2013 Nobel Prize in Medicine". Star Tribune. ngày 8 tháng 10 năm 2013. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 2 năm 2025. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2026.
  14. ↑ "The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2013".
  15. ↑ Marroquin, Art (ngày 19 tháng 10 năm 2013). "Nobel Prize winner credits high school teacher". Orange County Register. tr. Local 7.
  16. ↑ "Randy Schekman, molecular biologist and UCLA alumnus, wins 2013 Nobel Prize". University of California, Los Angeles. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2013.
  17. ↑ Schekman, Randy Wayne (1975). Resolution and Reconstruction of a multienzyme DNA replication reaction (1975) (Luận văn). Stanford University.
  18. ↑ "HHMI Scientist Abstract: Randy W. Schekman, Ph.D." Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2011.
  19. ↑ Schekman, R.; Orci, L. (1996). "Coat Proteins and Vesicle Budding". Science. 271 (5255): 1526–1533. Bibcode:1996Sci...271.1526S. doi:10.1126/science.271.5255.1526. PMID 8599108. S2CID 30752342.
  20. ↑ "Randy Schekman publications in Google Scholar". Truy cập ngày 12 tháng 7 năm 2011.
  21. ↑ Deshaies, R. J.; Koch, B. D.; Werner-Washburne, M.; Craig, E. A.; Schekman, R. (1988). "A subfamily of stress proteins facilitates translocation of secretory and mitochondrial precursor polypeptides". Nature. 332 (6167): 800–805. Bibcode:1988Natur.332..800D. doi:10.1038/332800a0. PMID 3282178. S2CID 39993735.
  22. ↑ Novick, P.; Field, C.; Schekman, R. (1980). "Identification of 23 complementation groups required for post-translational events in the yeast secretory pathway". Cell. 21 (1): 205–215. doi:10.1016/0092-8674(80)90128-2. PMID 6996832.
  23. ↑ "Randy W. Schekman". www.nasonline.org.
  24. ↑ Malhotra, V.; Emr, S. D. (2002). "Rothman and Schekman SNAREd by Lasker for trafficking". Cell. 111 (1): 1–3. doi:10.1016/S0092-8674(02)01008-5. PMID 12372293. S2CID 16018931.
  25. ↑ "Louisa Gross Horwitz Prize Awardees". Truy cập ngày 13 tháng 10 năm 2013.
  26. ↑ "APS Member History". search.amphilsoc.org. Truy cập ngày 3 tháng 5 năm 2021.
  27. ↑ "US biologist Randy Schekman on being a Nobel Prize winner". Financial Times. ngày 8 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 1 năm 2014.
  28. ↑ "Golden Plate Awardees of the American Academy of Achievement". www.achievement.org. American Academy of Achievement.
  29. ↑ MoldovaLive (ngày 19 tháng 9 năm 2023). "Nobel Laureate Randy Schekman Visits Moldova, Celebrates its Roots, and Academic Collaboration". Moldova (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2023.
  30. ↑ "Professor Randy Schekman, Nobel Prize Laureate in Medicine, has become Doctor Honoris Causa of "Nicolae Testemitanu" State University of Medicine and Pharmacy". usmf.md (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2023.
  31. ↑ "PHOTO USMF". www.moldpres.md (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 28 tháng 11 năm 2023.
  32. 1 2 3 4 5 Sample, Ian (ngày 9 tháng 12 năm 2013). "Nobel winner declares boycott of top science journals". theguardian.com. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2013.

Liên kết ngoài

[sửa | sửa mã nguồn]
Chức danh học thuật
Tiền nhiệm
{{{before}}}
{{{title}}} Kế nhiệm
{{{after}}}
Tiền nhiệm
{{{before}}}
{{{title}}} Kế nhiệm
{{{after}}}
Tiền nhiệm
{{{before}}}
{{{title}}} Kế nhiệm
{{{after}}}