Mine sisu juurde

Vol'fram

Vikipedii-späi
Vol'fram
74
0
2
12
32
18
8
2
W
183,84
Vol'fram
Vol'framan spektr

Vol'fram (W — wolframium latinan kelel) om seičemekümne nellänz' himine element himižiden elementoiden periodižes tabludes. Sen sijaduz om kudendes gruppas (vanhtunuden klassifikacijan mödhe — kudenden gruppan laptalagruppas, VIB), tabluden kudendes periodas.

Ühthine ümbrikirjutand

[vajehta | vajehtada lähtetekst]

Vol'fram om levitadud londuses keskmäras, pala Man kores — 1,3 grammad tonnas. Ei voi löuta sidä joudjas olendas, koncentriruiše šeelit- i vol'framit-mineraloiš ühtnendoikš vol'framan üks'..kaks' procentad palanke.

Ispanižed Elüar-vellesed-himikad saiba puhtast vol'framad ezmäižen kerdan vl 1783. Nimi tuli latinan kelen saksan kändusespäi (saks.: Wolf Rahm «händikahan kerthed»), metall vasttase tinan kaivuziš i telustab sada tinad reagiruiden senke.

Vol'framal ei ole ičenašt biologišt rolid.

Fizižed ičendad

[vajehta | vajehtada lähtetekst]
Vol'framan palaižed kubižen santimetran kohtha

Vol'fram om kova, lujas löumassulatud hoštai hahkvauvaz päličmänendmetall.

Atommass — 183,84. Ninevuz (normaližiš arvoimižiš) — 19,25 g/sm³. Suladandlämuz — 3695 K (3422 C°). Kehundlämuz — 6203 K (5930 C°). Vol'framal kaikiš korktemb suladandlämuz da kehundlämuz oma metalloiden keskes. Voib olda tagodud hüvin, nitikš, 1600 C° lämudenke.

Londuseline metall kogoneb nelläs seižujas izotopaspäi (182W — 26,50 %, 183W — 14,31 %, 184W — 30,64 % da 186W — 28,43 %) i ühtes vähäradioaktivižes (180W — 0,12 %, T½=1,6 x 1018 vot, kändase gafnijaks-176 α-čihodamižen kal't). Sen ližaks tetas (vn 2016 andmused) 30 radioaktivišt ratud izotopad 158..179, 181, 184, 187..192 atommassanke, i üks'toštkümne izomärad. Niiden keskes kaikiš hätkembad oma 181W-izotop 121,2 päivest pol'čihodamižen pordonke, 185W (T½=75,1 päivest) i vol'fram-188 (69,78 päivest). Kaikiš hätkemb eläi izomär om 179m1W (T½=6,4 minutad). Izotopad čihotas α- (izotopad 158, 180), α- i β-čihodamižen (izotopad 159..168, 170) vai muite β-čihodamižen kal't (kaik toižed), kebnembad kändasoiš tantalaks, jüžmakombad renijaks, izotopad 159..168, 170 — tantalaks i gafnijaks, izotop 180 — gafnijaks.

Himižed ičendad

[vajehta | vajehtada lähtetekst]

Vol'fram om seižui lujas himišt painust vaste. Metallal om korrozijanvastaižid ičendoid. Muigotandmär oleskeleb +2, +3, +4, +5, +6, enamba kaiked +6 (tobjimalaz) i +4.

Segoitase kebnas azot- i ftormuiktusiden segoituses[1]:

𝟤𝖶+𝟦𝖧𝖭𝖮𝟥+𝟣𝟢𝖧𝖥⟶𝖶𝖥𝟨+𝖶𝖮𝖥𝟦+𝟦𝖭𝖮↑+𝟩𝖧𝟤𝖮

Reagiruib sulatadud muglidenke muigoitajiden olendas[1]:

𝟤𝖶+𝟦𝖭𝖺𝖮𝖧+𝟥𝖮𝟤⟶𝟤𝖭𝖺𝟤𝖶𝖮𝟦+𝟤𝖧𝟤𝖮,
𝖶+𝟤𝖭𝖺𝖮𝖧+𝟥𝖭𝖺𝖭𝖮𝟥⟶𝖭𝖺𝟤𝖶𝖮𝟦+𝟥𝖭𝖺𝖭𝖮𝟤+𝖧𝟤𝖮.

Ezmäi ned reakcijad mändas vitkos, no 400 C° lämuden sabustandanke (500 C° reakcijan hapanikanke täht) vol'fram zavodib lämbitadas iče, i reakcii jokseškandeb teravas lämuden suren lugumäran sädandanke.

Ottas kävutamižhe elementad metallurgijas tobjimalaz.

Mail'man samine oli 76,4 tuhad tonnoid vl 2012, sidä kesken Kitai tegi 64 tuhad tonnoid, mugažo järed tehmine om Venämas (3,5 tuh. t), Kanadas (2,2), Bolivijas (1,2) i Vjetnamas (1,0). Kaikiš järedambad löudmižsijad oma Kanadas, Kitaiš, Kazahstanas i AÜV:oiš.

  1. 1 2 Ripan R., Četänu I. Неорганическая химия. Химия металлов (Anorganine himii. Metalloiden himii). — М.: Mir, 1972. — T.2. — Lpp. 347−348. (ven.)