taş

Haftanın sözcüğü – 2009, 1, 2 ve 3. hafta

Ayrıca bakınız: -taş, TAS, tas

Türkçe

Söyleniş

IPA^(anahtar): [ˈt̪ɑʃ]

Heceleme: taş

Köken

Osmanlı Türkçesi طاش, o da Eski Türkçe taş‎ (taş)

Ad

taş (belirtme hâli taşı, çoğulu taşlar)

Kimyasal veya fiziksel durumu değişiklikler gösteren, rengini içindeki maden, tuz ve oksitlerden alan sert ve katı madde
Bazı yerlerde ve işlerde kullanılmak için bu maddeden özel olarak hazırlanmış malzeme.
(yapı malzemeleri) Yapı işlerinde kullanılmak için bu maddeden hazırlanmış malzeme:
Mücevherlerde kullanılan yüksek değerli cevher
- Bu küpenin taşları o kadar temiz değil
(oyun)Dama, domino vb. oyunlarda kullanılan metal, kemik, plastik veya tahta parçalardan her biri.
- 2004: Ahmet BÜKE, 2004 İzmir Postası'nın Adamları, sayfa 128 , Kanat Yayınları
  "Oysa yaralı bir kuş gibi geçerken köylerden, kasabalardan insanlar büyük bir huzurlu evlerine döner, taş oynar kahvelerde, çocuklar çember çevirir."
(tıp) Bazı organların içinde, özellikle idrar kesesi vb.nde oluşan, türlü biçim ve hacimdeki katı madde.
- Böbrek taşı
(jeoloji) Bazı kütlelerden kopan veya koparılan parça
(mecaz) Üstü kapalı bir biçimde söylenen iğneleyici söz

Çekimleme

taş adının çekimi

	tekil	çoğul
yalın	taş	taşlar
belirtme	taşı	taşları
yönelme	taşa	taşlara
bulunma	taşta	taşlarda
ayrılma	taştan	taşlardan
tamlayan	taşın	taşların

iyelik ekleriyle

1. tekil (benim)	tekil	çoğul
yalın	taşım	taşlarım
belirtme	taşımı	taşlarımı
yönelme	taşıma	taşlarıma
bulunma	taşımda	taşlarımda
ayrılma	taşımdan	taşlarımdan
tamlayan	taşımın	taşlarımın
2. tekil (senin)	tekil	çoğul
yalın	taşın	taşların
belirtme	taşını	taşlarını
yönelme	taşına	taşlarına
bulunma	taşında	taşlarında
ayrılma	taşından	taşlarından
tamlayan	taşının	taşlarının
3.tekil (onun)	tekil	çoğul
yalın	taşı	taşları
belirtme	taşını	taşlarını
yönelme	taşına	taşlarına
bulunma	taşında	taşlarında
ayrılma	taşından	taşlarından
tamlayan	taşının	taşlarının
1. çoğul (bizim)	tekil	çoğul
yalın	taşımız	taşlarımız
belirtme	taşımızı	taşlarımızı
yönelme	taşımıza	taşlarımıza
bulunma	taşımızda	taşlarımızda
ayrılma	taşımızdan	taşlarımızdan
tamlayan	taşımızın	taşlarımızın
2. çoğul (sizin)	tekil	çoğul
yalın	taşınız	taşlarınız
belirtme	taşınızı	taşlarınızı
yönelme	taşınıza	taşlarınıza
bulunma	taşınızda	taşlarınızda
ayrılma	taşınızdan	taşlarınızdan
tamlayan	taşınızın	taşlarınızın
3. çoğul (onların)	tekil	çoğul
yalın	taşı taşları	taşları
belirtme	taşını taşlarını	taşlarını
yönelme	taşına taşlarına	taşlarına
bulunma	taşında taşlarında	taşlarında
ayrılma	taşından taşlarından	taşlarından
tamlayan	taşının taşlarının	taşlarının

Ön ad

taş (karşılaştırma daha taş, üstünlük en taş)

(petroloji) Taştan yapılmış, bu maddeden oluşmuş
- taş ev

Atasözleri

Deyimler

ağduma taşı, ağız taşı, akciğer taşı, alçı taşı, anlık taşı, aşı taşı, aşındıt taşı, atlama taşı, arduvaz taşı, ay taşı, aya taşı, ayah taşı, ayak taşı, ayna taşı, babasına taş çıkartmak, bağır taşı, bağrına taş basmak, bağırsak taşı, bakır taşı, balgam taşı, batman taşı, bayır taşı, beyin taşı, bezelye taşı, bıyık taşı, bileği taşı, bilerki taşı, bilevi taşı, biley taşı, binek taşı, böbrek taşı, börk taşı, bunduk taşı, burun taşı, buzul taşı, büley taşı, bütler taşı, cehennem taşı, çağ taşı, çakıl taşı, çakmak taşı, çay taşı, çeğel taşı, çehe taşı, çeki taşı, çekirke taşı, çekme taşı, çene taşı, çingi taşı, dağ taş, dama taşı, damar uru taşı, damla taşı, diş taşı, doğ taşı, don taşı, fal taşı, gaz taşı, gök taşı, göz taşı, haç taşı, hacet taşı, kan taşı, kandıra taşı, kayağan taş, kaymak taşı, kil taşı, kireç taşı, kum taşı, lâl taşı, musalla taşı, ocak taşı, oksidiyon taşı, oltu taşı, ot taşı, öt taşı, sadaka taşı, süt taşı, şap taşı, taş arabası, taş atıp kolu yorulmamak, taş balığı, taş baskı, taş basması, taş çatlasa, taş devri, taş kemer, taş kesilmek, taş taş üstünde bırakmamak, taş yapı, taşa tutmak, taşı sıksa suyunu çıkarır, taşı taşı, top taşı, kireç taşı yağ taşı, yapı taşı

Çeviriler

ad

Almanca: Stein (de) e
Arapça: حَجَر‎ (ar) e (ḥacar)
Aşağı Almanca: Steen (nds) e
Azerice: daş (az)
Beyaz Rusça: камень (be) (kamjenʹ)
Çince: 石 (zh) [shí]
Danca: sten (da)
Eski Türkçe: taş‎ (otk) (taş)
Estonca: kivi (et)
Fince: kivi (fi), kalliolohkare (fi), pelinappula (fi)
Fransızca: pierre (fr) d
Gagavuzca: taş (gag)
Galce: carreg (cy)
Guarani dili: ita (gn)
Hintçe: पत्थर (hi) e (patthar)
İngilizce: stone (en)
İspanyolca: piedra (es) d
İsveççe: sten (sv), pjäs (sv), spelpjäs (sv)
İtalyanca: pietra (it) d, roccia (it) d, sasso (it) e
İzlandaca: steinn (is)
Japonca: 石 (ja), いし (ja) [ishi]
Kannada dili: ಕಲ್ಲು (kn) (kallu)
Katalanca: pedra (ca) d
Kazakça: taş (kk)
Kırım Tatarcası: taş (crh)
Korece: 석 (ko) (seok), 石 (ko) [seon]
Kürtçe: kevir (ku)
Macarca: kő (hu), szikla (hu)
Osmanlı Türkçesi: طاش‎ (ota)
Özbekçe: тош (uz)
Portekizce: pedra (pt) d
Rusça: камень (ru) e (kamenʹ)
Sarduca: pedra (sc) d
Sırp-Hırvatça: kamen (sh) e
Tatarca: тас (tt) (tas)
Türkmence: daaş (tk), даш (tk)
Yahudi İspanyolcası: piedra (lad)

Çeviriler

ön ad

Almanca: steinig (de)
Fince: kivinen (fi), kivi- (fi)
İngilizce: stony (en)
İsveççe: stenig (sv)
Rusça: каменистый (ru) (kamenistıy)
Eski Türkçe: taş‎ (otk) (taş)

Osmanlı Türkçesi: طاش‎ (ota)

Kaynakça

Türk Dil Kurumuna göre "taş" maddesi

Eski Türkçe

Bu sözcüğün, biçim ve içerik olarak Vikisözlük standartlarına ulaşması için elden geçirilmesi gerekmektedir.

Madde düzenleme ve Vikisözlük standartları ile ilgili bilgi
Bu sözcükte ayrıca şu sorunlar da bulunmaktadır:

Bu söz(cük), ait olduğu dilin kullandığı Eski Türkçe alfabesinde yazılmamıştır.

Düzenleme yapıldıktan sonra bu not silinmelidir.

Ad

(petroloji) kaya, taş

Gagavuzca

Söyleniş

Heceleme: taş

Köken

Eski Türkçe taş‎ (taş)

Ad

taş

(petroloji) taş

Kazakça

Söyleniş

Heceleme: taş

Ad

taş

(petroloji) taş

Kırım Tatarcası

Söyleniş

Heceleme: taş

Ad

taş

(petroloji) taş

Kuzey Kürtçe

Söyleniş

Heceleme: taş

Ad

taş ?

dış, dışarı

Tatarca

Söyleniş

Heceleme: taş

Ad

taş

(petroloji) taş