program

Türkçe

Köken

Fransızca programme (“1. aynı anlamda 2. belli bir sıra içinde yapılacak olan işler”) sözcüğünden. Bu sözcük Eski Yunanca πρόγραμμα (prógramma, “önyazı, resmî bildiri, ferman, mektubun hitap kısmı”) sözcüğünden alıntıdır. Eski Yunanca sözcük Eski Yunanca γράφω (gráphō, “yazmak”) fiilinden pro+ ön ekiyle ve +ma(t)° ekiyle türetilmiştir.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): /pɾoɡˈɾam/
• Heceleme: prog‧ram

Ad

program (belirtme hâli programı, çoğulu programlar)

Millet Partisi'nin programı (4)

1. belirli şartlara ve düzene göre yapılması öngörülen işlemlerin bütünü, izlence.
   •  Ne yapacaksa yapmadan kurar hatta programını yanındakilere de söylerdi. — Ö. Seyfettin
2. (eğitim) ders programı
   • "Bugün ilk dersleri dokuzdaydı, onların ders programını kendi ders programım kadar ezbere biliyorum ben." - Sebahattin Demiray
3. (kâğıt) Tören, gösteri, gezi vb.nin öngörülen ayrıntılarını gösteren basılı kâğıt.
4. (politika) Siyasi partinin, toplumsal örgütün veya hükûmetin açıkladığı ana ilkelerin tümü.
5. (radyo, televizyon) yayın.
   • Sadede gelirsek, (ki azimle sadede gelmek isteyen mermeri delermiş), "Televole" programı, sanki, format olarak 80 sonrası ruh hali'ne birebir denk ve donk düştü ! .

     — Metin ÜSTÜNDAĞ, 1997, “İmza: Bir Dost”, Öküz, 32. sayı, s. 26
6. (bilişim)Bilgisayara bir işlemi yaptırmak için yazılan komutlar dizisi.
   • "Bu tip hatalar, genelde bir kullanıcının programda işlev gerçekleştirecek olan bir bölüme gönderilecek olan bir veriyi yanlış girmesiyle oluşmaktadır." - Emre Yazıcı
7. (eğitim) Yapılacak bir işin bölümlerini, bölümlerin sırasını ve zamanını gösteren tasarı; yetişek.

Çekimleme

program adının çekimi

hâl	tekil	çoğul
yalın	program	programlar
belirtme	programı	programları
yönelme	programa	programlara
bulunma	programda	programlarda
ayrılma	programdan	programlardan
tamlayan	programın	programların

iyelik ekleriyle

kişi	tekil	çoğul
1. tekil (benim)
yalın	programım	programlarım
belirtme	programımı	programlarımı
yönelme	programıma	programlarıma
bulunma	programımda	programlarımda
ayrılma	programımdan	programlarımdan
tamlayan	programımın	programlarımın
2. tekil (senin)
yalın	programın	programların
belirtme	programını	programlarını
yönelme	programına	programlarına
bulunma	programında	programlarında
ayrılma	programından	programlarından
tamlayan	programının	programlarının
3. tekil (onun)
yalın	programı	programları
belirtme	programını	programlarını
yönelme	programına	programlarına
bulunma	programında	programlarında
ayrılma	programından	programlarından
tamlayan	programının	programlarının
1. çoğul (bizim)
yalın	programımız	programlarımız
belirtme	programımızı	programlarımızı
yönelme	programımıza	programlarımıza
bulunma	programımızda	programlarımızda
ayrılma	programımızdan	programlarımızdan
tamlayan	programımızın	programlarımızın
2. çoğul (sizin)
yalın	programınız	programlarınız
belirtme	programınızı	programlarınızı
yönelme	programınıza	programlarınıza
bulunma	programınızda	programlarınızda
ayrılma	programınızdan	programlarınızdan
tamlayan	programınızın	programlarınızın
3. çoğul (onların)
yalın	programı	programları
belirtme	programını	programlarını
yönelme	programına	programlarına
bulunma	programında	programlarında
ayrılma	programından	programlarından
tamlayan	programının	programlarının

Türetilmiş kavramlar

paket program, sayfalanmış program, ders programı, eğitim programı, müfredat programı, öğretim programı, televizyon programı,

Çeviriler

bilgisayar için yazılan komutlar dizisi

• Almanca: Programm (de) n
• Arapça: بَرْنَامِج‎ (ar) e (barnāmic)
• Fince: ohjelma (fi), tietokoneohjelma (fi)
• Fransızca: programme (fr) e
• İngilizce: program (en)
• İsveççe: program (sv) n
• Kürtçe: bername (ku)
• Norveççe: program (no) n

öngörülen işlemlerin bütünü

• Almanca: Programm (de) n
• Arapça: بَرْنَامِج‎ (ar) e (barnāmic)
• Fince: tietokoneohjelma (fi)
• Fransızca: programme (fr) e
• İngilizce: program (en)
• İsveççe: program (sv) n
• Kürtçe: bername (ku)
• Norveççe: program (no) n

Kaynakça

• Türk Dil Kurumuna göre "program" maddesi
• Kubbealtı Lugatı: "program"
• Nişanyan Sözlük'te: program maddesi

Ek okumalar

• Vikipedi'de program

İngilizce

Farklı yazılışlar

• programme
• (ABD ağzı) program, tek kullanılan yazılıştır.
• (Avustralya ağzı) program, Avustralya hükûmetince destek görmekte olmasına rağmen programme daha yaygındır.
• (BK ağzı) programme, bilgisayar kodu dışında tek yazılıştır. Bilgisayarda program kullanılmaya geçilmiştir. Eski kaynaklarda programme, bilgisayar kodu için kullanılmış olabilir..
• (Kanada ağzı) program ve programme kullanılmasına rağmen program daha yaygındır.
• (Yeni Zelanda ağzı) programme, Yeni Zelanda sözlüklerince tercih edilir ve hükûmetin kullanmasıyla destek görür; program'a bilişim dışında ender rastlanır.

Köken

Fransızca programme, Geç Latince programma (“beyanname]], bildiri, ferman”), Grekçe πρόγραμμα (prógramma, “ferman, yazılı not”), o da προγράφω (prográphō, “„Bir kamu haberi olarak belirttim“”), o da πρό (pró, “evvel”) (pró (pró, “evvel”)) + -γράφω (gráphō, “yazarım (fiil)”) (-gráphō (gráphō, “yazarım (fiil)”))[[Kategori:Eski Yunanca -γράφω (gráphō, “yazarım (fiil)”) son ekiyle oluşmuş sözcükler]].

Ad

program (çoğulu programs)

1. program; plânlanmış bir sıra faaliyet.

    Our program for today’s exercise class includes swimming and jogging. — Bugünkü alıştırma dersimizin programı yüzme ve joggingdir.

2. program; bir temsil ya da oyun hakkında bilgi veren broşür.

    The program consisted of ads for restaurants and the credits of everyone connected with the play. — Bu program, restoranlar için reklâm ve oyunla alakalı herkesin isimlerinin zikredilmesinden ibaretti.

3. program; radyo ya da televizyonda yayınlanan bir şov veya başka bir yayın.

   eş anlamlısı: playbill

    Tonight’s program was hosted by Johnny Carson. — Bu gecenin programına Johnny Carson ev sahipliği yaptı.

4. (bilişim) bilgisayar programı

   eş anlamlısı: application

    The program runs on both Linux and Microsoft Windows. — Bu program hem Linux, hem de Microsoft Windows ile çalışır.

5. (mecaz) Bir iş için kullanılan metot veya zihniyet. (bilhassa "get with the program" deyimiyle)

    Ellis: Come on, John, why don’t you get with the program and tell him where the detonators are? – Ellis: Haydi, John, niye programa uyup patlayıcıların nerede olduğunu ona söylemiyorsun?

Söyleniş

• IPA^(anahtar): ˈpɹəʊɡɹæm
• IPA^(anahtar): ˈpɹoʊɡɹæm (ABD)
• IPA^(anahtar): ˈpɹoʊɡɹæm (ABD), (Kanada İngilizcesi)
• IPA^(anahtar): ˈpɹoʊɡɹəm (Güney ABD)

• ses (ABD)

  (dosya)

• Heceleme: prog‧ram

Kelime birliktelikleri

• (bilgisayar programı): program counter, program evaluation and review technique, program guide, program music, program slicer, program trading, programme block

Türetilmiş kavramlar

• (bilgisayar programı): programmable, programmatical, programmer

Eylem

program

1. (geçişli) programlamak

    He programmed the DVR to record his favorite show. — Video kaydedicisini en sevdiği şovu kaydetmek üzere programladı.

2. (geçişli) programlamak, yazılımlamak

    I programmed a small game as a demonstration. — Küçük bir oyunu ispatlama için programladım.

3. (geçişli) bir olayın nasıl olacağını programlamak.

    Mary will program Tuesday’s festivities. — Mary, Salı'daki kutlamaları plânlayacak.

4. (geçişli) otomatik olarak belli şekilde hareket etmek.

    The lab rat was programmed to press the lever when the bell rang. — Laboratuvar sıçanı, zil çalınca manivelaya basmak üzere programlanmıştı.

Söyleniş

• IPA^(anahtar): ˈpɹoʊɡɹæm (ABD)
• IPA^(anahtar): ˈpɹəʊɡɹæm
• IPA^(anahtar): ˈpɹoʊɡɹæm (ABD), (Kanada İngilizcesi)
• IPA^(anahtar): ˈpɹoʊɡɹəm (Güney ABD)

• ses (ABD)

  (dosya)

• Heceleme: prog‧ram

Ek okumalar

• İngilizce Vikipedi'de program

İsveççe

Köken

Eski Yunanca πρόγραμμα (prógramma) sözcüğünden.

Söyleniş

• Heceleme: prog‧ram

Ad

program n

1. program

Çekimleme

program adının çekimi

	tekil (singular)		çoğul (plural)
	belirsiz (obestämd)	belirli (bestämd)	belirsiz (obestämd)	belirli (bestämd)
yalın (nominativ)	program	programet	program	program
tamlayan (genitiv)	program s	programet s	program s	programs

Ek okumalar

• İsveççe Vikipedi'de program

Norveççe

Söyleniş

• Heceleme: prog‧ram

Ad

program n

1. program

Ek okumalar

• Norveççe Vikipedi'de program