Mineral sembolleri listesi
Bu madde veya sayfa İngilizce dilinden kötü bir biçimde tercüme edilmiştir. Sayfa makine çevirisi veya dilde yetkinliği bulunmayan bir çevirmen tarafından oluşturulmuş olabilir. (Ekim 2026) |
Mineral sembolleri (metinsel kısaltmalar), kimyasal elementler için kullanılan harf sembollerinde olduğu gibi, mineral gruplarının, alt gruplarının ve türlerinin adlarını kısaltmak için kullanılır.
Yaygın olarak kullanılan ilk mineral sembolleri dizisi 1983'te yayımlanmış ve yaygın kayaç oluşturan mineralleri kapsayan, iki ya da üç harften oluşan 192 sembol içermiştir.[1] Bu tür semboller Kretz sembolleri olarak adlandırılır. Daha sonra, yayınlarda[2][3] veya dergilerin internet sayfalarında daha kapsamlı listeler sunulmuştur.[4]
L. N. Warr tarafından derlenen ve IMA-CNMNC tarafından onaylanan 5.700'den fazla sembolyi (IMA sembolleri olarak adlandırılır) içeren kapsamlı bir liste, 2021'de Mineralogical Magazine dergisinin 85. cildinin 3. sayısında yayımlanmıştır.[5] Bu semboller aşağıdaki tablolarda alfabetik olarak listelenmiştir. Onaylanan listeler, 30'u mineral olarak bulunan elementlerin sembolleştirilmesinde kullanılan sistemle uyumludur.[6]
Mineral sembolleri çoğunlukla üç harften oluşur; ancak bir, iki ve dört harfli semboller de vardır. Dört adlandırma yöntemi kullanılır:[3][5]
- Adın ilk harfleri; örneğin cyanotrichit: Cya ve mitscherlichit: Mits.
- Mineral adının karakteristik özelliğini yansıttığı düşünülen bir harf birleşimi; örneğin ewingit: Ewg ve neighborit: Nbo.
- Adın bileşenlerini ifade eden harflerden yapılan bir seçim; örneğin adranosit: Arn ve hellandit: Hld.
- Ön eklerin bulunduğu durumlarda harf kısaltmaları; örneğin chlorocalcit: Ccal ve nickelzippeit: Nizip.
Uluslararası Mineraloji Birliği (IMA-CNMNC) tarafından onaylanan yeni minerallere, ana listeyle tutarlı ve her biri kendine özgü semboller verilir. Yeni semboller IMA-CNMNC bültenlerinde duyurulur. Onay başvurusu yapılmadan önce sembollerin kullanılabilirliğini kontrol etmek için güncellenmiş bir “mineral sembolü seçici” listesi de bulunur.[7]
A
[değiştir | kaynağı değiştir]B
[değiştir | kaynağı değiştir]C
[değiştir | kaynağı değiştir]D
[değiştir | kaynağı değiştir]E
[değiştir | kaynağı değiştir]F
[değiştir | kaynağı değiştir]G
[değiştir | kaynağı değiştir]H
[değiştir | kaynağı değiştir]I
[değiştir | kaynağı değiştir]J
[değiştir | kaynağı değiştir]K
[değiştir | kaynağı değiştir]L
[değiştir | kaynağı değiştir]M
[değiştir | kaynağı değiştir]N
[değiştir | kaynağı değiştir]O
[değiştir | kaynağı değiştir]P
[değiştir | kaynağı değiştir]Q
[değiştir | kaynağı değiştir]| Mineral adı | Sembol | Mineral adı | Sembol |
|---|---|---|---|
| Qandilit | Qnd | Qaqarssukit-(Ce) | Qq-Ce |
| Qatranait | Qat | Qeltit | Qlt |
| Qilianshanit | Qil | Qingheiit | Qin |
| Qingheiit-(Fe2+) | Qin-Fe2+ | Qingsongit | Qsg |
| Qitianlingit | Qit | Quadratit | Qd |
| Quadridavyne | Qdv | Quadruphit | Qua |
| Kuvars | Qz | Queitit | Que |
| Quenselit | Qns | Quenstedtit | Qst |
| Quetzalcoatlit | Qzl | Quijarroit | Qui |
| Kuintinit | Qtn | Qusongit | Qus |
R
[değiştir | kaynağı değiştir]S
[değiştir | kaynağı değiştir]T
[değiştir | kaynağı değiştir]U
[değiştir | kaynağı değiştir]| Mineral adı | Sembol | Mineral adı | Sembol |
|---|---|---|---|
| Uakitit | Uak | Uchucchacuait | Uch |
| Udinait | Udn | Uduminelit | Udm |
| Uedait-(Ce) | Ued-Ce | Uklonskovit | Ukl |
| Üleksit | Ulx | Ulfanderssonit-(Ce) | Ulf-Ce |
| Ullmannit | Ull | Ulrichit | Ulr |
| Ulvöspinel | Uspl | Umangit | Um |
| Umbit | Umb | Umbozerit | Ubz |
| Umbrianit | Ubn | Umohoit | Umo |
| Ungavait | Ugv | Ungemachit | Ugm |
| Upalit | Upa | Uralborit | Ubo |
| Uralolit | Url | Uramarsit | Uaa |
| Uramfit | Uap | Urancalcarit | Uca |
| Uraninit | Urn | Uranosirsit | Urc-II |
| Uranoclit | Uro | Uranophane-α | Urp-α |
| Uranophane-β | Urp-β | Uranopilit | Up |
| Uranopolikraz | Uplc | Uranosilit | Usi |
| Uranospathit | Ush | Uranosphaerit | Us |
| Uranospinit | Usp | Uranotungstit | Utgs |
| Üre | Ur | Urisit | Uri |
| Uroksit | Urx | Urusovit | Uusv |
| Urvantsevit | Urv | Ushkovit | Ukv |
| Usovit | Usv | Ussingit | Usg |
| Ustarasit | Utr | Usturit | Ust |
| Utahit | Uta | Uvanit | Uvn |
| Uvarovit | Uv | Flor-uvit | Uvt |
| Uytenbogaardtit | Uyt | Uzonit | Uzn |
V
[değiştir | kaynağı değiştir]W
[değiştir | kaynağı değiştir]X
[değiştir | kaynağı değiştir]| Mineral adı | Sembol | Mineral adı | Sembol |
|---|---|---|---|
| Ksantiyosit | Xth | Ksantokonit | Xcn |
| Ksantoksenit | Xox | Ksenofillit | Xp |
| Ksenotim | Xtm-Y | Ksenotim | Xtm-Yb |
| Xiangjiangit | Xjg | Xieit | Xi |
| Şifengit | Xif | Şilingolit | Xil |
| Ximengit | Xim | Şingzhongit | Xin |
| Şitieşanit | Xit | Xocolatlit | Xoc |
| Xocomecatlit | Xco | Xonotlit | Xon |
| Xuit | Xu |
Y
[değiştir | kaynağı değiştir]| Mineral adı | Sembol | Mineral adı | Sembol |
|---|---|---|---|
| Yafsoanit | Yaf | Yagiit | Yag |
| Yakhontovit | Ykh | Yakovenchukit-(Y) | Yak-Y |
| Yakubovichit | Ybv | Yancowinnait | Ycw |
| Yangit | Ygi | Yangzhumingit | Yzh |
| Yanomamit | Yan | Yarlongit | Ylg |
| Yaroshevskit | Yro | Yaroslavit | Ysl |
| Yarrowit | Yar | Yarzhemskiit | Yzm |
| Yavapaiit | Yav | Yazganit | Yaz |
| Yeatmanit | Ytm | Yecorait | Yec |
| Yedlinit | Yed | Ye'elimit | Ye |
| Yegorovit | Yeg | Yeomanit | Yeo |
| Yimengit | Yim | Yingjiangit | Yin |
| Yixunit | Yix | Yoderit | Yod |
| Yofortierit | Yof | Yoshimurait | Ysh |
| Yoshiokait | Yos | İtriyait-(Y) | Yt-Y |
| İtriyalit | Ytt-Y | Yttrocolumbit-(Y) | Yclb-Y |
| Yttrocrasit-(Y) | Ycr-Y | Yttrotantalit-(Y) | Yttl-Y |
| Yttrotungstit-(Ce) | Ytgs-Ce | Yttrotungstit-(Y) | Ytgs-Y |
| Yuanfuliit | Yfl | Yuanjiangit | Yjg |
| Yugawaralit | Yug | Yukonit | Yuk |
| Yuksporit | Yks | Yurgensonit | Ygs |
| Yurmarinit | Ymr | Yushkinit | Yus |
| Yusupovit | Ypv | Yuzuxiangit | Yuz |
| Yvonit | Yv |
Z
[değiştir | kaynağı değiştir]Ek semboller
[değiştir | kaynağı değiştir]2021
[değiştir | kaynağı değiştir]2022
[değiştir | kaynağı değiştir]2023
[değiştir | kaynağı değiştir]| Mineral adı | Sembol | Mineral adı | Sembol |
|---|---|---|---|
| Hokkaidoit | Hkd | Nacareniobsit-(Y) | Nns-Y |
| Wortupait | Wor | Ginelfit | Glf |
| Wangpuit | Wpu |
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ Kretz, R. (1983). “Symbols of rock-forming minerals”. American Mineralogist, 68, 277–279.
- ↑ Whitney, D. L.; Evans, B. W. (2010). “Abbreviations for names of rock-forming minerals”. American Mineralogist, 95, 185–187.
- 1 2 Warr, L. N. (2020). “Recommended abbreviations for the names of clay minerals and associated phases”. Clay Minerals, 55, 261–264.
- ↑ The Canadian Mineralogist (2019). “List of symbols for rock- and ore-forming minerals”.
- 1 2 Warr, Laurence N. (Haziran 2021). “IMA–CNMNC approved mineral symbols”. Mineralogical Magazine, 85, 291–320. doi:10.1180/mgm.2021.43. International Mineralogical Association Commission on New Minerals, Nomenclature and Classification (IMA-CNMNC). Özgün PDF 26 Temmuz 2021 tarihinde arşivlenmiştir.
- ↑ Warr, L. N. (2021). “A brief history of mineral symbols”. Elements, 17 (3), 291–320. Bibcode:2021Eleme..17..152W. doi:10.2138/gselements.17.3.152. S2CID 239762386. Özgün PDF 12 Ağustos 2021 tarihinde arşivlenmiştir. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2021.
- ↑ Warr, L. N. (2021). “Mineral symbol picker (September 2021 edition) updated version after Warr (2021) IMA-CNMNC approved mineral symbols. Mineralogical Magazine”. ResearchGate.