Buzz Aldrin
Buzz Aldrin | |
|---|---|
1969'da Aldrin | |
| Doğum | Edwin Eugene Aldrin Jr. 20 Ocak 1930 Glen Ridge, New Jersey, ABD |
| Diğer ad(lar)ı | Dr. Rendezvous |
| Eğitim | ABD Kara Harp Okulu (BS) Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MS, ScD) |
| Evlilik | Joan Archer (e. 1954; b. 1974) Beverly Van Zile (e. 1975; b. 1978) Lois Driggs Cannon (e. 1988; b. 2012) Anca Faur (e. 2023; ö. 2025) |
| Çocuk(lar) | 3 |
| Ödüller | Üstün Hizmet Madalyası (2) Üstün Uçuş Nişanı (2) Hava Madalyası (3) Kongre Altın Madalyası Başkanlık Özgürlük Madalyası NASA Üstün Hizmet Madalyası NASA Olağanüstü Hizmet Madalyası |
| Uzay kariyeri | |
| NASA astronotu | |
| Rütbesi | Tuğgeneral, USAF |
Uzaydaki süresi | 12 gün 1 saat 53 dakika |
| Sınıfı | NASA Astronot Grubu 3 (1963) |
Toplam EVA | 4 |
Toplam EVA süresi | 7 saat 52 dakika |
| Görevleri | Gemini 12 Apollo 11 |
Görev yaması | |
| Emeklilik | 1 Temmuz 1971 |
| İmza | |
Buzz Aldrin (/ˈɔːldrɪn/ AWL-drin; doğum adı: Edwin Eugene Aldrin Jr.; d. 20 Ocak 1930) Amerikalı eski bir astronot, havacılık mühendisi ve savaş pilotudur. Görev komutanı Neil Armstrong'dan sonra Ay'da yürüyen ikinci insandır. 1966'daki Gemini 12 görevinde pilot olarak üç uzay yürüyüşü gerçekleştirdi ve 1969'daki Apollo 11 görevinde Kartal Ay Modülü'nün pilotu oldu. Armstrong'un 2012'de ve pilot Micheal Collins'in 2021'deki ölümlerinin ardından Apollo 11 mürettebatının hayatta kalan son üyesidir. Jim Lovell'ın 2025'teki ölümünden sonra ise yaşayan en yaşlı astronot oldu.
Glen Ridge, New Jersey'de doğan Aldrin, 1951 yılında Amerika Birleşik Devletleri Kara Harp Okulundan makine mühendisliği derecesiyle sınıf üçüncüsü olarak mezun oldu. ABD Hava Kuvvetleri'nde görevlendirildi ve Kore Savaşı sırasında jet savaş pilotu olarak görev yaptı. 66 tane muharebe görevinde bulundu ve iki MiG-15 savaş uçağını düşürdü.
Massachusetts Teknoloji Enstitüsünde astronotik alanında doktora derecesi aldıktan sonra Aldrin, NASA'nın Astronot Grubu 3'e seçildi ve bu sayede doktora derecesine sahip ilk astronot oldu. "İnsanlı Yörüngesel Kenetlenme için Görüş Hattına Dayalı Yönlendirme Teknikleri" başlıklı doktora tezi, ona diğer astronotlar arasında "Dr. Rendezvous" yani "Dr. Kenetlenme" lakabını kazandırdı. İlk uzay uçuşunu 1966'da Gemini 12 ile gerçekleştirdi ve bu görev sırasında beş saatten fazla süreyi uzay yürüyüşünde geçirdi. Bundan üç yıl sonra Aldrin, tam olarak 21 Temmuz 1969 (UTC) saat 03:15:16'da, Armstrong'un yüzeye ilk adımını atmasından on dokuz dakika sonra Ay'a ayak bastı. Bu sırada komuta modülü pilotu Michael Collins Ay yörüngesinde kaldı. Presbiteryen bir din adamı olan Aldrin, Ay'da özel olarak komünyon ayini gerçekleştirerek orada yiyecek ve içecek tüketen ilk kişi oldu.
1971'de NASA'dan ayrıldıktan sonra Aldrin, ABD Hava Kuvvetleri Test Pilot Okulunun komutanı oldu. 1972'de 21 yıllık hizmetinin ardından Hava Kuvvetleri'nden emekli oldu. Otobiyografileri Dünya'ya Dönüş (1973) ve Muhteşem Issızlık (2009), NASA'dan ayrıldıktan sonraki yıllarda yaşadığı majör depresif bozukluk ve alkolizmle mücadelesini anlatır. Aldrin, özellikle insanlı Mars görevi olmak üzere uzay araştırmalarını savunmaya devam etmektedir. Mars'a seyahati zaman ve yakıt açısından daha verimli hâle getiren özel bir uzay aracı gezingesi olan Aldrin döngüsünü geliştirdi. 1969'da verilen Başkanlık Özgürlük Madalyası da dâhil olmak üzere çok sayıda ödüle layık görüldü.
Kişisel hayatı
[değiştir | kaynağı değiştir]Evlilikleri ve çocukları
[değiştir | kaynağı değiştir]Aldrin dört kez evlendi. İlk evliliğini 29 Aralık 1954'te, Rutgers Üniversitesi ve Columbia Üniversitesi'nden mezun, yüksek lisans derecesine sahip Joan Archer (1930-2015) ile yaptı.[1] 1974 yılında boşanan çiftin James, Janice ve Andrew adlarında üç çocukları oldu.[2] 2025 itibarıyla kızı Janice'ten doğan Jeffrey Schuss adında bir torunu ile üç erkek ve bir kız olmak üzere dört torun çocuğu bulunmaktadır.[3]
İkinci eşi Beverly Van Zile ile 31 Aralık 1975'te evlendi ve 1978 yılında boşandı. Üçüncü evliliğini ise 14 Şubat 1988'de Driggs ailesinin mensubu Lois Driggs Cannon (1929-2018) ile yaptı.[4] Çiftin boşanması Aralık 2012'de kesinleşti. Boşanma anlaşmasına göre Cannon, çiftin 475.000 ABD doları tutarındaki banka hesabının %50'sini, aylık 9.500 ABD doları nafakayı ve yıllık geliri 600.000 ABD dolarını aşan Aldrin'in gelirinin %30'unu aldı.
Aldrin, 20 Ocak 2023'te, 93. doğum gününde, 63 yaşındaki hayat arkadaşı Anca Faur ile dördüncü evliliğini yaptı. Faur, 28 Ekim 2025'te 66 yaşında hayatını kaybetti.[5] Aldrin, Faur'u "hayatının aşkı" olarak tanımladı.
Siyasi görüşü
[değiştir | kaynağı değiştir]
Cumhuriyetçi Parti'nin aktif bir destekçisi olan Aldrin, Kongre üyeleri için bağış etkinliklerine katıldı ve partinin adaylarını destekledi. 2004 yılında George W. Bush'un seçim mitinginde yer aldı. Daha sonra 2008'de Florida'da Paul Rancatore, 2014'te Alaska'da Mead Treadwell ve 2018'de Teksas'ta Dan Crenshaw için seçim kampanyalarında yer aldı. 2019 Birliğin Durumu Konuşması'na ise Başkan Donald Trump'ın davetlisi olarak katıldı.
2024 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık seçimlerinde Aldrin, Donald Trump'ı desteklediğini açıkladı. Desteğinin gerekçeleri arasında Trump'ın uzay keşfine yönelik politikalarını gösteren Aldrin, önceki yıllarda bu alana olan ilginin azaldığını savundu.[6] Açıklamasında, "Bana göre ulusumuzun geleceği, büyük zorlukların üstesinden gelmesi ve kanıtlanmış politika başarıları göz önüne alındığında, ülkeye en iyi Donald J. Trump'a oy verilerek hizmet edilecektir." ifadelerini kullandı.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ↑ "Joan Aldrin Obituary (1930 - 2015) - Ventura, CA - Los Angeles Times". Legacy.com (İngilizce). 2 Aralık 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2025.
- ↑ Woo, Elaine (31 Temmuz 2015). "Joan Archer Aldrin dies at 84; dealt with the spotlight as astronaut's wife". Los Angeles Times (İngilizce). 6 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2018.
- ↑ Agate, Samantha (6 Aralık 2022). "Astronaut Buzz Aldrin Is a Dad of 3: Meet His Kids With Late Ex-Wife Joan Archer Aldrin". Yahoo (İngilizce). 24 Nisan 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2025.
- ↑ "Lois Aldrin Obituary (2018) - Salt Lake City, AZ - The Arizona Republic". Legacy.com (İngilizce). 29 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2025.
- ↑ Adams, Abigail (29 Ekim 2025). "Buzz Aldrin's Wife Anca Faur Dies Just 2 Years After They Got Married". People (İngilizce). 29 Ekim 2025 tarihinde kaynağından arşivlendi29 Ekim 2025.
- ↑ Howard, Andrew (30 Ekim 2024). "Astronaut Buzz Aldrin endorses Trump for president". Politico (İngilizce). 30 Kasım 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2024.
Dış bağlantılar
[değiştir | kaynağı değiştir]- Buzz Aldrin ile NOVA serisi için yapılan röportaj: Ay'a Yolculuk; WGBH Eğitim Vakfı, ham görüntüler, 1998
- "Yalnızlığın Uydusu"; Aldrin'in Ay'da yürümenin nasıl bir şey olduğunu anlattığı makale, Cosmos bilim dergisi, Temmuz 2005.
- IMDb'de Buzz Aldrin
- Discogs'ta Buzz Aldrin diskografisi
- C-SPAN'daki görünümü
| Astronomi ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |
- Astronomi taslakları
- 1930 doğumlular
- Yaşayan insanlar
- New Jersey doğumlular
- Amerikalı astronotlar
- Birleşik Devletler Askerî Akademisinde öğrenim görenler
- Collier Kupası sahipleri
- Başkanlık Özgürlük Madalyası sahipleri
- Gemini astronotları
- Masonlar
- Cullum Coğrafya Madalyası sahipleri
- MIT School of Engineering'de öğrenim görenler
- İsveç asıllı Amerikalılar
- Buzz Aldrin
- 20. yüzyıl Amerikalı iş insanları