640'lar
| Binyıllar: | 1. binyıl |
|---|---|
| Yüzyıllar: | |
| Onyıllar: | |
| Yıllar: |
640'lar, 1 Ocak 640 günü başlayıp 31 Aralık 649 günü sona eren onyıldır.
Olaylar
640
- Kubrat Han'ın kurduğu ilk Bulgar hanlığı, Hazarlar tarafından mağlup edildi ve Bulgarlar ikiye ayrıldı.
641
- Numan bin Mukkarin komutasındaki Raşidin kuvvetleri Sasani İmparatorluğu'nun Ahvaz ve Ramhürmüz kaleleriyle çevresini fethetti.
- Mayıs - Babil Kalesi Kuşatması: Raşidin kuvvetleri, Nil Deltası'ndaki (Kahire yakınında) Babil Kalesi'ni kuşattı. Sonraki iki ay süren çatışmalar sonuçsuz kaldı, Bizanslılar her Müslüman saldırısını püskürterek üstünlük sağladı.
- 6 Temmuz - Heliopolis Muharebesi : Amr bin As komutasındaki Raşidin kuvvetleri (15.000 adam), Heliopolis (Mısır) yakınlarında Bizans kuvvetlerini yendi.
- 21 Aralık - Raşidin kuvvetleri yedi aylık bir kuşatmanın ardından Babil'i ele geçirdi; Bir gece saldırısı sırasında Arap savaşçılar şehrin kapılarını açtı. Thebaid bölgesi (Yukarı Mısır) Rashidun Halifeliği tarafından ilhak edildi.
642
- 29 Eylül - Amr İbnü'l-As İskenderiye'yi ele geçirdi.
- Nihâvend Muharebesi gerçekleşti.
643
- Bizans İmparatoru II. Konstans, Müslümanlara karşı başarılı seferinin ardından Theodore Rshtuni'yi Ermenistan hükümdarı olarak tanıdı ve Ermeni ordusunun komutanı (nakharar) olarak atadı.
- Maurikios kendini Roma dükü ilan etti.
- Son Sasani kralı III. Yezdigirt'in oğlu III. Fîrûz, Çin'deki Tang Hanedanı'nın kontrolündeki topraklara kaçtı (yaklaşık tarih).
- Arap-Bizans savaşları: Arap orduları Kuzey Afrika'ya askeri yayılmalarını sürdürdü ve Trablus'u kuşattı. Şehir bir ay sonra ele geçirildi.
- Amr bin Âs, Sabratha'ya (günümüzde Libya) bir müfreze gönderdi. Şehir zayıf bir direniş gösterdi ancak kısa süre sonra teslim oldu ve cizye ödemeyi kabul etti.
644
- 1 Kasım - 2. halife Ömer ibn Hattab, kendisinden alınan verginin azaltılmasını isteyen, ancak talebi kabul edilmeyen Ebû Lü'lüe tarafından Medine'de sabah namazında hançerle saldırıya uğradı. Saldırgan intihar ederken Ömer ibn Hattab 3 gün sonra öldü.
645
- Koguryo-Tang Savaşları başladı (bitişi 668).
646
Bizans İmparatorluğu
[değiştir | kaynağı değiştir]- Arap-Bizans Savaşları: İskenderiye, Bizans'ın Mısır'ı geri alma girişiminin (bkz. 645) başarısız olması ve şehirdeki Greko-Romen devletlerinin yaklaşık 1000 yıllık yönetimine son vermesinin ardından Müslüman Araplar tarafından yeniden ele geçirildi.
- Gregory, Bizanslı Afrika Eksarhlığı, II. Constans'a karşı bir isyan başlatır ve kendisini imparator ilan eder; isyan halk arasında geniş bir destek buluyor.
- Nikiû Muharebesi: Amr bin el-As komutasındaki Raşidun ordusu (15.000 asker), müstahkem Nikiou (Mısır) kasabası yakınlarında daha küçük bir Bizans kuvvetini yendi.
647
- Harşa İmparatorluğu dağıldı (kuruluşu 606)
- Arap-Bizans Savaşları: Abdullah bin Sa'ad komutasındaki bir Arap ordusu (20.000 kişilik), Afrika'nın Bizans Eksarhlığı'nı işgal eder. Tripolitania'yı ve Kartaca'nın 240 km. güneyindeki Sufetula şehrini fetheder.
648
- Bizans İmparatoru II. Konstans, Monotelitizm doktrininin neden olduğu yoğun tartışmayı susturmak için Monotelitizm'in tartışılmasını yasaklayan bir imparatorluk fermanı çıkarır. II. Paul tarafından Konstans'ın adına dağıtılan bu ferman, Typos olarak bilinir.
- Papa I. Theodore, Konstantinopolis Kralı II. Paul'ü aforoz eder.
649
- Arap-Bizans Savaşları: Abdullah ibn Saad komutasındaki Arap donanması kısa bir kuşatmanın ardından Kıbrıs'ı fethetti. Araplar başkent Salamis'i ve adanın geri kalanını yağmaladı. Kıbrıslılar, İmparator II. Constans'a ödedikleri gelirin aynısını ödemeyi kabul ederler.
Doğumlar
640
- Musa bin Nusayr, Emevî Hâlifesi (ö. 716)
645
- İmparatoriçe Jitō, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 41. hükümdarı (ö. 703)
- Mücâhid bin Cebr, ünlü hadis ve tefsir bilgini (ö. 723)
646
- I. Yezid, Emevîlerin ikinci halifesi (ö. 683)
- Abdülmelik, Emeviler'in beşinci halifesi (ö. 705)
- Bilge Tonyukuk, İkinci Göktürk Kağanlığı tarkanı (ö. 726)
647
- Atâ bin Ebu Rebah - İslam'ın Tabiin döneminden fıkıh, tefsir ve hadis alimi (ö. 732)
648
- İmparator Kōbun, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 39. imparatoru (ö. 672)
- Ubeydullah bin Ziyâd, Emevi valisi (ö. 686)
Ölümler
640
- Muâz bin Cebel, sahabe, fıkıh bilgini, vahiy kâtibi (d. 605)
- Safiyye bint Abdülmuttalib, sahabe (d. 567)
641
- 11 Şubat - Herakleios, Bizans imparatoru (d. 575)
- 24 Mayıs - III. Konstantinos, Bizans İmparatoru (d. 612)
- 17 Kasım - İmparator Jomei, Japonya'nın geleneksel veraset düzenine göre 34. imparatoru (d. 593)
- tarihi bilinmeyen
- Bilâl-i Habeşî, İslam'ın ilk müezzini (d. 581)
- Heraklonas, Bizans İmparatoru (d. 626)
642
- Halid bin Velid, Seyfullah olarak da bilinen Arap komutan (d. 592)
643
644
- 3 Kasım - Ömer bin Hattab, sahabe, halife (d. 581)
- tarihi bilinmeyen
- Ebu Lü'lüe, Halife Ömer'i öldüren İranlı köle
645
- 21 Ekim - Yinçü Bilge Kağan, Orta Asya bozkırlarının kuzeyinde hüküm süren bir Sir-Tartuş kağanı
- tarihi bilinmeyen
647
- 16 Nisan - Çelebi Kağan, Doğu Göktürk kağanı (d. 583)
- tarihi bilinmeyen
- Gregori, Bizans İmparatorluğu gaspçısı
649
- 14 Mayıs - I. Theodorus, papa
- 10 Temmuz - Li Shimin, Çin imparatoru (d. 599)
- tarihi bilinmeyen
- İoannis Klimakos, Hristiyan aziz, kilise babası ve keşiş (d. 579)