Puting kuwago
Ang Puting kwago na tinatawag sa ingles bilang snowy owl ( Bubo scandiacus ), [1] na kilala rin bilang polar owl, o white owl at ang Arctic owl, [2] [3] [4]Ang snowy owl ay isang malaking uri ng kuwago na matatagpuan sa mga malamig na bahagi ng Hilagang Amerika at Eurasia. Isa ito sa pinakamabibigat na kuwago at may mga katangian na angkop para sa matinding lamig ng tundra. Makapal ang balahibo nito, dilaw ang mga mata, at pati ang mga paa ay may balahibo para hindi ginawin. Hindi tulad ng ibang kuwago na gising sa gabi, ang snowy owl ay madalas makita kahit sa araw, lalo na tuwing tag-init sa Arctic kung saan laging may araw. Karaniwan nitong kinakain ang lemmings, pero pumapalo din ito ng ibang maliliit na hayop at ibon. [3] [5] Ang mga batang lalaking snowy owl ay may madidilim na marka at maaaring magmukhang katulad ng mga babae hanggang sa sila’y maging ganap na adulto. Kapag sila’y tumanda, karaniwan silang nagiging mas maputi. Ang ayos ng kayumangging marka sa pakpak, kahit hindi palaging tiyak, ang pinakamapagkakatiwalaang paraan upang malaman ang edad at kasarian ng isang snowy owl. [6]
Karamihan sa mga kuwago ay natutulog sa araw at nanginginain sa gabi, ngunit ang puting kwago o snowy owl ay madalas aktibo sa araw, lalo na tuwing tag-init. Ang snowy owl ay parehong espesyalista at generalist na manghuhuli. Ang kanilang pag-aanak at dami ng populasyon sa buong mundo ay malapit na nakaugnay sa dami ng mga lemmings na naninirahan sa tundra. Subalit sa panahon na hindi sila nangingitlog, at kung minsan kahit sa panahon ng pagpaparami, ang snowy owl ay marunong mag-angkop sa halos anumang makukuhang pagkain karaniwang maliliit na hayop, mga ibon sa hilagang tubig, at paminsan-minsan kahit patay na hayop. Karaniwan silang gumagawa ng pugad sa bahagyang mataas na bahagi ng lupa sa tundra.[4] [2] [5] Ang snowy owl ay nangingitlog ng napakarami, mula lima hanggang labing-isa, at ang pamumugad at pagpisa ng itlog ay hindi sabay-sabay. Kahit maiksi lang ang tag-init sa Arctic, matagal ang paglaki ng mga inakay, at sila’y nagsasarili pagdating ng taglagas.[5] [4]
Ang snowy owl ay isang nomadikong ibon, bihirang magparami sa parehong lugar o may parehong kapareha taon-taon, at kadalasan ay hindi na nga nangingitlog kung walang sapat na pagkain.[5] Isa rin itong migratoryong ibon, na kayang gumala saanman malapit sa Arctic, at minsan ay biglaang dumadagsa sa timog nang hindi inaasahan. Dahil mahirap aralin ang kilos ng isang hindi mahulaan na ibon, kakaunti ang malalim na kaalaman tungkol sa kalagayan ng snowy owl noon. Gayunman, ipinapakita ng bagong datos na mabilis na bumababa ang kanilang bilang. Dati, tinatayang higit sa 200,000 ang pandaigdigang populasyon, ngunit ngayon ay posibleng mas mababa pa sa 100,000, at ang mga matagumpay na pares na nagpaparami ay nasa 28,000 o baka mas mababa pa. Hindi pa tiyak ang sanhi, ngunit maraming magkakaugnay na salik sa kapaligiran na may kinalaman sa global warming ang malamang na pangunahing dahilan ng pagiging marupok ng kanilang pamumuhay [5] [7] [8] [5]
Paglalarawan
[baguhin | baguhin ang wikitext]
,_Vlieland,_Netherlands.jpg)
Ang snowy owl ay halos puti ang buong katawan. Mas maputi pa sila kaysa sa ibang mandaragit na hayop tulad ng Osong Polar (polar bear) (Ursus maritimus) at Zorrong Arikto o Arctic fox (Vulpes lagopus). Kapag nakikita sa malayo, madalas silang magmukhang maputlang bato o tipak ng niyebe sa lupa. Karaniwan silang walang makikitang ear tufts o balahibo sa tuktok ng ulo, pero mayroong napakaikli at halos di na nagagamit na tufts na minsan lumilitaw, lalo na sa mga babaeng umuupo sa kanilang pugad. Ang ear tufts na ito ay may sukat na 20 hanggang 25 mm at binubuo ng humigit-kumulang 10 maliliit na balahibo. Ang snowy owl ay may matingkad na dilaw na mata. Ang ulo nito ay medyo maliit, at para sa isang uri ng Bubo owl, simple lang ang hugis ng mukha at ang tainga ay payak. Sa isang lalaking specimen, ang sukat ng butas ng tainga ay 21 mm × 14 mm sa kaliwa at 21 mm × 14.5 mm sa kanan. [3] . [4] . [5] . [3] [4] . [4]
Ang mga babae ay halos palaging mas duskily patterned kaysa sa katulad-age na mga lalaki. [3] [5] Sa mga mature na lalaki, ang itaas na bahagi ay payak na puti na kadalasang may kaunting dark spot sa mga miniature na tainga, tungkol sa ulo at dulo ng ilang primarya at sekondarya habang ang ilalim ay kadalasang purong puti. [3] Sa kabila ng kanilang reputasyon sa pagiging purong puti, 3 lamang sa 129 na ispesimen ng museo ng Russia ng mga lalaking nasa hustong gulang ang nagpakita ng halos kumpletong kawalan ng mas madidilim na batik. Ang babaeng nasa hustong gulang ay kadalasang mas may batik-batik at kadalasang bahagyang nakaharang na may maitim na kayumanggi sa korona at sa ilalim. Ang kanyang mga balahibo sa flight at buntot ay bahagyang naka-barred na kayumanggi habang ang mga underparts ay puti sa base na kulay na may brown spotting at barring sa flanks at itaas na dibdib. [3] Sa nakakalito na mga balahibo na mala-niyebe na kuwago, ang kasarian ay maaaring matukoy sa pamamagitan ng hugis ng mga marka ng pakpak, na nagpapakita bilang mga bar na higit pa sa mga babae at mga batik sa mga lalaki. [2] [9] Gayunpaman, ang pinakamadilim na mga lalaki at ang pinakamaliwanag na mga babae ay halos hindi makilala sa pamamagitan ng balahibo. [2]
Minsan, ang babae ay maaaring magmukhang halos purong puti, at naitala ito sa ligaw at sa pagkabihag. May ilang ebidensiya na ang mga ang mga puting kwago o snowy owl ay nagiging mas maputi sing puti ng nyebe habang tumatanda. Isang pag-aaral ang nagpakita na ang mga lalaki ay karaniwang mas maputi, pero hindi palagi, at ang tamang pagtukoy ng edad ay mahirap may ilan na mas nagiging maputi, mas dumidilim, o hindi nagbabago ang anyo habang tumatanda. Gayunpaman, kung susuriin nang mabuti, maaari ring makilala ang bawat indibidwal base sa natatanging marka ng kanilang pakpak. Pagkatapos ng moult, may ilang babaeng adulto na dati’y medyo maputla ngunit lumabas ang mas mabibigat na marka. Sa kabaligtaran, may mga indibidwal na sinundan sa loob ng apat na taon na halos walang pagbabago sa kanilang balahibo. Sa ibang puting kuwago tulad ng barn owl (Tyto alba), ang pagkakaiba ng batik ayon sa kasarian ay dulot ng genetika. Sa snowy owl naman, tila kapaligiran ang pangunahing dahilan. [5] [10]. [2] [5] Sa isa pang napakaputlang kuwago, ang barn owl ( Tyto alba ), ang sexual dimorphism ng spotting ay lumilitaw na hinihimok ng genetics habang, sa snowy owls, kapaligiran ay maaaring ang dictating factor sa halip. [2] [11]
Ang mga sisiw sa una ay kulay-abo na puti ngunit mabilis na lumipat sa madilim na kulay-abo-kayumanggi sa mesoptile na balahibo. Ang ganitong uri ng balahibo ay epektibong nagkukunwari laban sa iba't ibang kulay na mga lichen na nakadikit sa tundra ground. [3] [5] Ito ay unti-unting napapalitan ng balahibo na nagpapakita ng maitim na barring sa puti. Sa punto ng pag-usbong, ang balahibo ay madalas na nagiging irregular na may batik-batik o may batik-batik na may madilim at halos solidong madilim na kulay abo-kayumanggi sa itaas na may puting kilay at iba pang bahagi ng mukha na puti. [3] Ang mga bagong dating na kabataan ay maaari nang ma-sexed sa isang medyo maaasahang antas sa pamamagitan ng madilim na mga pattern ng pagmamarka sa kanilang mga pakpak. [12] Ang balahibo ng juvenile ay kahawig ng mga babaeng nasa hustong gulang ngunit medyo mas maitim sa karaniwan. [5] Sa pamamagitan ng kanilang pangalawang moult mas kaunti o higit pang mga sirang bar ang kadalasang nakikita sa pakpak. Ang lawak ng puti at komposisyon ng mga pattern ng pakpak ay nagiging mas dimorphic sa pamamagitan ng kasarian sa bawat juvenile moult, na nagtatapos sa ika-4 o ika-5 na pre-basic moult, kung saan ang mga kuwago ay mahirap makilala mula sa mga may sapat na gulang. [2] [5] [6] [12] [13]
Ang mga moult ay kadalasang nangyayari mula Hulyo at Setyembre, ang mga ibon na hindi dumarami ay nagmumula sa bandang huli at mas malawak, at hindi kailanman sapat na malawak upang gawin ang mga kuwago na lumipad. [2] Ipinahihiwatig ng ebidensiya na ang mga kuwago ng niyebe ay maaaring magkaroon ng pang-adultong balahibo sa edad na 3 hanggang 4 na taon, ngunit ang pira-pirasong impormasyon ay nagpapahiwatig na ang ilang mga lalaki ay hindi pa ganap na mature at/o kasing puti ng balahibo na maaari nilang makuha hanggang sa ika-9 o ika-10 taon. [5] [12] [14] Sa pangkalahatan, ang mga moult ng snowy owl ay nangyayari nang mas mabilis kaysa sa mga Eurasian eagle-owl. [6]
Mga sanggunian
[baguhin | baguhin ang wikitext]- ↑ Lewis, Deane (4 July 2022). "Snowy Owl ~ Bubo scandiacus (Nyctea scandiaca)". The Owl Pages. Nakuha noong 30 December 2022.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Potapov, Eugene & Sale, Richard (2013). The Snowy Owl. T&APoyser. ISBN 978-0713688177. Maling banggit (Invalid na
<ref>tag; maraming beses na binigyang-kahulugan ang pangalang "Potapov" na may iba't ibang nilalaman); $2 - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 König, Claus; Weick, Friedhelm (2008). Owls of the World (ika-2nd (na) labas). London, UK: Christopher Helm. ISBN 9781408108840. Maling banggit (Invalid na
<ref>tag; maraming beses na binigyang-kahulugan ang pangalang "Konig" na may iba't ibang nilalaman); $2 - 1 2 3 4 5 6 Voous, Karel H.; Cameron, Ad (illustrator) (1988). Owls of the Northern Hemisphere. London, Collins. pp. 209–219. ISBN 978-0-00-219493-8. Maling banggit (Invalid na
<ref>tag; maraming beses na binigyang-kahulugan ang pangalang "Voous" na may iba't ibang nilalaman); $2 - 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Holt, D. W.; Larson, M. D.; Smith, N.; Evans, D. L.; Parmelee, D. F. (4 March 2020). Billerman, S. M. (pat.). "Snowy Owl (Bubo scandiacus)". Birds of the World. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA. doi:10.2173/bow.snoowl1.01. Maling banggit (Invalid na
<ref>tag; maraming beses na binigyang-kahulugan ang pangalang "Holt" na may iba't ibang nilalaman); $2 - 1 2 3 Solheim, R. (2012). "Wing feather moult and age determination of Snowy Owls Bubo scandiacus". Ornis Norvegica. 35: 48–67. doi:10.15845/on.v35i0.289. hdl:11250/2454504. Maling banggit (Invalid na
<ref>tag; maraming beses na binigyang-kahulugan ang pangalang "Solheim" na may iba't ibang nilalaman); $2 - ↑ Sindelar Jr., C. (1966). "A comparison of five consecutive Snowy Owl invasions in Wisconsin". Passenger Pigeon. 28 (10): 108.
- ↑ Marthinsen, Gunnhild; Wennerberg, Liv; Solheim, Roar; Lifjeld, Jan T. (2009). "No phylogeographic structure in the circumpolar snowy owl (Bubo scandiacus)". Conservation Genetics. 10 (4): 923–933. Bibcode:2009ConG...10..923M. doi:10.1007/s10592-008-9581-6.
- ↑ Lind, H. (1993). "Different ecology in male and female wintering Snowy Owls Nyctea scandiaca L. in Sweden due to colour and size dimorphism". Ornis Svecica. 3 (3–4): 147–158. doi:10.34080/os.v3.23039.
- ↑ Solheim, Roar (2016). "Identifying Individual Great Gray Owls (Strix nebulosa) and Snowy Owls (Bubo scandiacus) Using Wing Feather Bar Patterns". Journal of Raptor Research. 50 (4): 370–378. doi:10.3356/JRR-15-64.1.
- ↑ Roulin, Alexandre; Richner, Heinz; Ducrest, Anne-Lyse (1998). "Genetic, environmental, and condition-dependent effects on female and male ornamentation in the barn owl Tyto alba". Evolution. 52 (5): 1451–1460. doi:10.1111/j.1558-5646.1998.tb02026.x. PMID 28565392.
- 1 2 3 Seidensticker, Mathew T.; Holt, Denver W.; Detienne, Jennifer; Talbot, Sandra; Gray, Kathy (2011). "Sexing Young Snowy Owls". Journal of Raptor Research. 45 (4): 281–289. Bibcode:2011JRapR..45..281S. doi:10.3356/JRR-11-02.1. Maling banggit (Invalid na
<ref>tag; maraming beses na binigyang-kahulugan ang pangalang "Seidensticker" na may iba't ibang nilalaman); $2 - ↑ Pyle, P. (1998). "Flight-feather molt patterns and age in North American owls" (PDF). The Auk. 115 (2): 553. doi:10.2307/4089230. JSTOR 4089230.
- ↑ Cramp, S.; Simmons, K.E.L. (1985). Birds of the Western Palearctic. Bol. 2. Oxford: Oxford University Press.