Xiphactinus
 | บทความเกี่ยวกับสิ่งมีชีวิตนี้มีชื่อบทความเป็นชื่อวิทยาศาสตร์ เนื่องจากไม่มีชื่อสามัญเป็นภาษาไทย |
| Xiphactinus ช่วงเวลาที่มีชีวิตอยู่: Albian–Maastrichtian | |
|---|---|
 | |
| โครงกระดูก X. audax ที่ American Museum of Natural History | |
การจำแนกชั้นทางวิทยาศาสตร์  | |
| อาณาจักร: | สัตว์ Animalia |
| ไฟลัม: | สัตว์มีแกนสันหลัง Chordata |
| ชั้น: | ปลาที่มีก้านครีบ Actinopterygii |
| อันดับ: | †Ichthyodectiformes |
| วงศ์: | †Ichthyodectidae |
| วงศ์ย่อย: | †Ichthyodectinae |
| สกุล: | †Xiphactinus Xiphactinus Leidy, 1870 |
| ชนิดต้นแบบ | |
| †Xiphactinus audax Leidy, 1870 | |
| ชนิด[1] | |
| |
| ชื่อพ้อง | |
| |
Xiphactinus (จากภาษาละตินและกรีกแปลว่า "ดาบกระเบน") เป็นสกุลของปลาที่มีก้านครีบนักล่าขนาดใหญ่ที่สูญพันธุ์แล้ว ซึ่งมีชีวิตอยู่ในช่วง Albian ตอนปลายถึง Maastrichtian ตอนปลาย[4] สกุลนี้มีความยาวได้ถึง 5–6 เมตร (16–20 ฟุต) และมีลักษณะผิวเผินคล้ายกับวงศ์ปลาตาเหลือกเขี้ยวขนาดใหญ่[1][5] เป็นสมาชิกของอันดับ Ichthyodectiformes ที่สูญพันธ์แล้ว ซึ่งประกอบด้วยญาติใกล้ชิดของ teleosts สมัยใหม่ ชนิด Portheus molossus ได้รับการอธิบายจาก Cope เป็นชื่อพ้องรองของ X. audax ซากโครงกระดูกของ Xiphactinus มาจาก Carlile Shale และหินปูนกรีนฮอร์นในรัฐแคนซัส (ที่มีการค้นพบฟอสซิล Xiphactinus ชนิดแรกในคริสต์ทศวรรษ 1850 ที่ Niobrara Chalk)[6][7] และหมวดหินยุคครีเทเชียสทั้งหมดในอีสต์โคสต์ (ส่วนใหญ่อยู่ในรัฐจอร์เจีย รัฐแอลาแบมา รัฐนอร์ทแคโรไลนา และรัฐนิวเจอร์ซีย์) ในประเทศสหรัฐ[6][3] เช่นเดียวกันในยุโรป ออสเตรเลีย[8] หมวดหินคางุกและหมวดหินแอชวิลล์ในประเทศแคนาดา[6] หมวดหินลาลูนาในเวเนซุเอลา และหมวดหินซาลามังกาในอาร์เจนตินา[6][4][9]
ในวัฒนธรรมร่วมสมัย
[แก้]
ในเดือนตุลาคม ค.ศ. 2010 ทอม สโลน (รีพับลิกัน-จากเมืองลอว์เรนซ์) สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรรัฐแคนซัส ประกาศว่าเขาจะเสนอร่างกฎหมายเพื่อให้ Xiphactinus audax หรือที่เรียกกันว่า "X-fish" เป็นฟอสซิลประจำรัฐแคนซัส[10] ในที่สุด Tylosaurus กลับได้รับเลือกแทน[11][12]
หมายเหตุ
[แก้]อ้างอิง
[แก้]- 1 2 Vavrek, M.J.; Murray, A.M.; Bell, P.R. (2016). "Xiphactinus audax Leidy, 1870 from the Puskwaskau Formation (Santonian to Campanian) of northwestern Alberta, Canada and the distribution of Xiphactinus in North America". Vertebrate Anatomy Morphology Palaeontology. 1 (1): 89–100. doi:10.18435/B5H596.
- ↑ Bardack, D. (1965). "Anatomy and evolution of chirocentrid fishes". The University of Kansas Paleontological Contributions. 10: 1–88. hdl:1808/3814.
- 1 2 Schwimmer, David R.; Stewart, J. D.; Williams, G. Dent (1997). "Xiphactinus vetus and the Distribution of Xiphactinus Species in the Eastern United States". Journal of Vertebrate Paleontology. 17 (3): 610–15. Bibcode:1997JVPal..17..610S. doi:10.1080/02724634.1997.10011007. JSTOR 4523841.
- 1 2 De Pasqua, Julieta J.; Agnolin, Federico L.; Bogan, Sergio (2020). "First record of the ichthyodectiform fish Xiphactinus (Teleostei) from Patagonia, Argentina". Alcheringa: An Australasian Journal of Palaeontology. 44 (2): 327–331. Bibcode:2020Alch...44..327D. doi:10.1080/03115518.2019.1702221. S2CID 216170146.
- ↑ Lionel Cavin; Peter L. Forey; Samuel Giersch (2013). "Osteology of Eubiodectes libanicus (Pictet & Humbert, 1866) and some other ichthyodectiformes (Teleostei): phylogenetic implications". Journal of Systematic Palaeontology. 11 (2): 115–177. doi:10.1080/14772019.2012.691559. S2CID 83807640.
- 1 2 3 4 Xiphactinus at Fossilworks.org
- ↑ Haines, Tim; Chambers, Paul (2005). The complete guide to prehistoric life (พิมพ์ครั้งที่ First). Buffalo, N.Y.: Firefly Books. น. 134. ISBN 978-1-55407-181-4.
The first Xiphactinus fossil was found during the 1850s in Kansas.
- ↑ Vavrek, Matthew J.; Murray, Alison M.; Bell, Phil R. (4 กุมภาพันธ์ 2016). "Xiphactinus audax Leidy 1870 from the Puskwaskau Formation (Santonian to Campanian) of northwestern Alberta, Canada and the distribution of Xiphactinus in North America". Vertebrate Anatomy Morphology Palaeontology. 1: 89. doi:10.18435/B5H596.
- ↑ Carrillo-Briceño, J., Alvarado-Ortega, J. & Torres, C. (2012). Primer registro de Xiphactinus Leidy, 1870, (Teleostei: Ichthyodectiformes) en el Cretácico Superior de América del Sur (Formación La Luna, Venezuela). Revista Brasileira de Paleontologia 15(3): 327–335
- ↑ "Kansas Rep. Tom Sloan agrees to back X-fish as state's official fossil / LJWorld.com". .ljworld.com. Associated Press. 26 ตุลาคม 2010. สืบค้นเมื่อ 12 ตุลาคม 2011.
- ↑ "State Fossils - Kansapedia - Kansas Historical Society".
- ↑ "List of State Fossils". State Symbols, State Fossil. Fossilera. สืบค้นเมื่อ 1 กันยายน 2015.
แหล่งข้อมูลอื่น
[แก้]
- "Carnegie Museum". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 14 พฤศจิกายน 2004.
- Oceans of Kansas
- "a painting and information". ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ เมื่อ 28 กันยายน 2007.
- BBC
- "Canadian Fossil Discovery Centre" (PDF). ข้อมูลเก่าจากต้นฉบับ (PDF) เมื่อ 10 กรกฎาคม 2011.