Berkani
Berkani
بركان / ⴱⵔⴽⴰⵏ | |
|---|---|
Qytet | |
Qendra e qytetit | |
![]() | |
| Popullsia | |
• Total | 142.278 |
Berkani (arabisht: بركان) është një qytet në verilindje të Marokut, në rajonin Oriental. Ai është kryeqendra e Provincës së Berkanit.
Berkani ndodhet në fushën pjellore të Triffës, në këmbët e maleve Beni-Snassen. Qyteti ndodhet rreth 20 kilometra nga kufiri me Algjerinë dhe rreth 20 kilometra nga Deti Mesdhe. Në zonën e qytetit rrjedh Oued Zegzel, degë e lumit Muluja.
Emri i qytetit lidhet me shenjtorin dhe dijetarin berber Sidi Mhand Aberkane. Fjala Berkane thuhet se do të thotë "i zi" në gjuhën berbere të Rifit.
Gjeografia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Berkani shtrihet në një fushë bujqësore të njohur si fusha e Triffës. Në jug të qytetit ngrihen malet Beni-Snassen. Sipërfaqja e komunës së Berkanit është rreth 97 km², ndërsa lartësia mesatare e qytetit është rreth 168 metra.
Zona përreth qytetit ka disa rrjedha ujore, ndër to Oued Zegzel dhe Oued Cheraa. Lumi Muluja, një nga lumenjtë kryesorë të Marokut lindor, ndodhet pranë zonës.
Klima
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Berkani ka klimë mesdhetare gjysmë të thatë. Vera është zakonisht e nxehtë dhe e thatë, ndërsa dimrat janë më të butë dhe më të lagësht.
Historia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Zona e Berkanit ka qenë e banuar që nga parahistoria. Në rajonin e Beni-Snassenit, veçanërisht në Taforalt, janë zbuluar mbetje arkeologjike të njerëzve që datojnë dhjetëra mijëra vjet më parë.
Qyteti modern i Berkanit u zhvillua në fillim të shekullit XX, mbi rrënojat e një vendbanimi më të vjetër. Zhvillimi i tij u përshpejtua gjatë protektoratit francez, veçanërisht për shkak të zhvillimit të ujitjes dhe bujqësisë në fushën e Triffës.
Gjatë shekullit XX, shumë banorë nga zonat malore të Beni-Snassenit u zhvendosën drejt qytetit. Kjo kontribuoi në rritjen dhe zgjerimin urban të Berkanit.
Mauzoleumi i Sidi Mhand Aberkanes vazhdon të ruhet në qytet.
Ekonomia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Berkani është një qendër e rëndësishme bujqësore dhe agroindustriale e Marokut lindor. Qyteti njihet veçanërisht për prodhimin e agrumeve dhe shpesh quhet "kryeqyteti i agrumeve" i Marokut lindor.
Zona është veçanërisht e njohur për klementina dhe portokall. Disa prej produkteve të agrumeve të Berkanit mbrohen nga një emërtim i mbrojtur origjine (AOP).
Përveç agrumeve, rajoni prodhon grurë, bishtajore dhe fruta të ndryshme. Industria ushqimore lokale përfshin paketimin, përpunimin dhe eksportimin e produkteve bujqësore.
Kultura
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Berkani është një nga qendrat kulturore të rajonit Oriental. Zona është veçanërisht e njohur për muzikën dhe vallet tradicionale të rajonit.
Reggada
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Reggada është një stil muzikor dhe vallëzimi tradicional i Marokut verilindor. Emri lidhet me Ain Reggada, një vendbanim që ndodhet rreth 9 kilometra nga Berkani.
Muzika Reggada shoqërohet tradicionalisht me instrumente si bendiri dhe gajta, ndërsa vallëzimi karakterizohet nga lëvizje ritmike të shpatullave dhe goditje të këmbëve në tokë.
Gastronomia
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Kuzhina e Berkanit ka shumë ngjashmëri me kuzhinën e pjesëve të tjera të Marokut dhe Magrebit. Ndër specialitetet lokale përfshihen:
- Khringo, një lloj krepi i ngjashëm me baghririn;
- Kaâk, një biskotë e thatë me miell, anise dhe kopër;
- Khoubbiz, një pjatë e përgatitur me gjethe panxhari;
- Cabouya dhe bsi-bsi, lloje kungujsh;
- Karane, një pjatë e përgatitur me miell qiqrash;
- Makouda, një ushqim i përhapur në Magreb.
Sporti
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Berkani ka traditë të rëndësishme sportive, veçanërisht në futboll.
Renaissance sportive de Berkane (RSB) është klubi kryesor i futbollit të qytetit dhe luan në kampionatin e Marokut.
Klubi ka fituar Kupën e Fronit në vitet 2018, 2022 dhe 2023, si dhe CAF Confederation Cup në vitet 2020, 2022 dhe 2025. Në vitin 2025, klubi fitoi edhe kampionatin maroken.
Berkani lidhet gjithashtu me atletin maroken Hicham El Guerrouj, kampion olimpik dhe botëror në garat e mesme.
Transporti
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Berkani nuk ka aeroport të vetin. Aeroporti kryesor më i afërt është Aeroporti Ndërkombëtar Oujda-Angads, rreth 48 kilometra nga qyteti.
Aeroporte të tjera që mund të përdoren për të arritur në Berkani janë Aeroporti Nador-Aroui dhe Aeroporti i Meliljes.
Binjakëzimet
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]Persona të shquar
[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]- Mbarek Bekkaï – politikan maroken dhe kryeministri i parë i Marokut të pavarur.
- Abbas El Fassi – politikan maroken dhe ish-kryeministër i Marokut.
- Fouzi Lekjaa – politikan dhe zyrtar i futbollit maroken.
- Hakim Ziyech – futbollist maroken.
- Mattéo Guendouzi – futbollist francez me prejardhje nga Berkani.
- Couhaib Driouech – futbollist maroken.
- Oussama Idrissi – futbollist maroken.
- Hicham El Guerrouj – atlet maroken dhe kampion olimpik.
- Abdelkader El Brazi – ish-portier i kombëtares së Marokut.
- Adil Rami – ish-futbollist i kombëtares së Francës.
- Mounir El Hamdaoui – ish-futbollist maroken.
- Wallen – këngëtare franceze e R&B-së dhe hip-hopit.
