Ubugande
Repubulika y'Ubugande Republic of Uganda Jamhuri ya Uganda | |
|---|---|
| Capital | Kampala |
| Official languages | Icyongereza n'Igiswahili |
| Government | |
• Perezida | Yoweri Museveni |
• Minisitiri w'Intebe | Robinah Nabbanja |
| Ubwigenge | |
• Ku Ubwongereza | 9 Ukwakira 1962 |
| Area | |
• Total | 241,553 km2 (93,264 sq mi) |
| Population | |
• 2026 estimate | 48 850 000 |
| Currency | Ishilingi rya Ubugande |
Ubugande cyangwa Yuganda (izina ryemewe: Repubulika y'Ubugande; mu Icyongereza: Republic of Uganda; mu Igiswahili: Jamhuri ya Uganda) ni igihugu cyo muri Afurika y'Iburasirazuba rwagati. Ntigikora ku nyanja. Umurwa mukuru ni Kampala.
Ubugande bwabonye ubwigenge mu 1962. Indimi zemewe ni Icyongereza n'Igiswahili. Perezida w'Ubugande ni Yoweri Museveni.
Imiterere
[Hindura | hindura inkomoko]
Ubugande buhana imbibi na Sudani y’Amajyepfo mu majyaruguru. Mu burasirazuba, buhana imbibi na Kenya. Mu majyepfo, buhana imbibi na Tanzaniya n'u Rwanda. Mu burengerazuba, buhana imbibi na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo.[1]
Ubugande bufite ubuso bwa kilometero kare 241 553.[2] Umurwa mukuru Kampala wubatse ku misozi irindwi, hafi y'inkombe z'Ikiyaga cya Victoriya. Icyo kiyaga ni cyo kinini cy'amazi meza muri Afurika. Igice cyacyo kigize umupaka n'u Kenya na Tanzaniya.[1]
Amateka
[Hindura | hindura inkomoko]Ubugande bwabonye ubwigenge ku mugaragaro ku wa 9 Ukwakira 1962. Imipaka yabwo yashyizweho mu mpera z'ikinyejana cya 19. Iyo mipaka yahurije hamwe amoko y'amajyepfo afite ubwami, n'amoko yo mu majyaruguru.[1]
Igihugu cyagize imyaka myinshi y'amakimbirane ya politiki. Byongeye, icyorezo cya SIDA cyakigizeho ingaruka zikomeye. Mu ntangiriro z'ikinyejana cya 21, Ubugande bwari bufite ituze rya politiki. Bwabaye kandi urugero mu kurwanya SIDA.[1]
Politiki
[Hindura | hindura inkomoko]Ubugande ni repubulika ifite amashyaka menshi. Inteko ishinga amategeko ifite umutwe umwe. Perezida ni Yoweri Museveni. Afatanya na Minisitiri w'Intebe Robinah Nabbanja.[2]
Abaturage
[Hindura | hindura inkomoko]Mu mwaka wa 2026, Ubugande bwari bufite abaturage bagera kuri 48 850 000 (ikigereranyo). Indimi zemewe ni Icyongereza n'Igiswahili.[2] Igihugu gituwe n'amoko menshi. Icyongereza n'ubukirisitu bifasha guhuza ayo moko.[1]
Ubukungu
[Hindura | hindura inkomoko]Ifaranga rikoreshwa ni Ishilingi rya Ubugande.[2]
Inyandiko
[Hindura | hindura inkomoko]Ihuza ryo hanze
[Hindura | hindura inkomoko]- Amafoto y'Ubugande kuri Wikimedia Commons