Jump to content

Ubugande

Kubijyanye na Wikipedia
Repubulika y'Ubugande
Republic of Uganda
Jamhuri ya Uganda
Flag of Ubugande
Flag
Coat of arms of Ubugande
Coat of arms
Location of Ubugande
CapitalKampala
Official languagesIcyongereza n'Igiswahili
Government
• Perezida
Yoweri Museveni
• Minisitiri w'Intebe
Robinah Nabbanja
Ubwigenge
• Ku Ubwongereza
9 Ukwakira 1962
Area
• Total
241,553 km2 (93,264 sq mi)
Population
• 2026 estimate
48 850 000
CurrencyIshilingi rya Ubugande

Ubugande cyangwa Yuganda (izina ryemewe: Repubulika y'Ubugande; mu Icyongereza: Republic of Uganda; mu Igiswahili: Jamhuri ya Uganda) ni igihugu cyo muri Afurika y'Iburasirazuba rwagati. Ntigikora ku nyanja. Umurwa mukuru ni Kampala.

Ubugande bwabonye ubwigenge mu 1962. Indimi zemewe ni Icyongereza n'Igiswahili. Perezida w'Ubugande ni Yoweri Museveni.

Umujyi wa Kampala

Ubugande buhana imbibi na Sudani y’Amajyepfo mu majyaruguru. Mu burasirazuba, buhana imbibi na Kenya. Mu majyepfo, buhana imbibi na Tanzaniya n'u Rwanda. Mu burengerazuba, buhana imbibi na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Kongo.[1]

Ubugande bufite ubuso bwa kilometero kare 241 553.[2] Umurwa mukuru Kampala wubatse ku misozi irindwi, hafi y'inkombe z'Ikiyaga cya Victoriya. Icyo kiyaga ni cyo kinini cy'amazi meza muri Afurika. Igice cyacyo kigize umupaka n'u Kenya na Tanzaniya.[1]

Ubugande bwabonye ubwigenge ku mugaragaro ku wa 9 Ukwakira 1962. Imipaka yabwo yashyizweho mu mpera z'ikinyejana cya 19. Iyo mipaka yahurije hamwe amoko y'amajyepfo afite ubwami, n'amoko yo mu majyaruguru.[1]

Igihugu cyagize imyaka myinshi y'amakimbirane ya politiki. Byongeye, icyorezo cya SIDA cyakigizeho ingaruka zikomeye. Mu ntangiriro z'ikinyejana cya 21, Ubugande bwari bufite ituze rya politiki. Bwabaye kandi urugero mu kurwanya SIDA.[1]

Ubugande ni repubulika ifite amashyaka menshi. Inteko ishinga amategeko ifite umutwe umwe. Perezida ni Yoweri Museveni. Afatanya na Minisitiri w'Intebe Robinah Nabbanja.[2]

Mu mwaka wa 2026, Ubugande bwari bufite abaturage bagera kuri 48 850 000 (ikigereranyo). Indimi zemewe ni Icyongereza n'Igiswahili.[2] Igihugu gituwe n'amoko menshi. Icyongereza n'ubukirisitu bifasha guhuza ayo moko.[1]

Ifaranga rikoreshwa ni Ishilingi rya Ubugande.[2]

  1. 1 2 3 4 5 "Uganda". Encyclopædia Britannica (in Icyongereza). Retrieved 2026-11-03.
  2. 1 2 3 4 "Uganda: Quick Facts". Encyclopædia Britannica (in Icyongereza). Retrieved 2026-11-03.

Ihuza ryo hanze

[Hindura | hindura inkomoko]