Tupolev

La Tupolev (an russ: Туполев) a l'é n'asienda aerospassial e militar russa, un-a dle pì veje e prestigiose dël setor. A l'é stàita fondà dël 1922 da Andrej Tupolev con ël nòm OKB-156 e a l'ha avù un ròl decisiv ant l'aviassion soviética e mondial.

Stòria

L'asienda a l'ha ancaminà ant j'agn 1920 con jë studi sj'avion tut metal e con ij bombardié pesant ANT-4 e ANT-6. Durant la Sconda guèra mondial, a l'ha produvù un dij mej bombardié dla lìnia frontal, ël Tu-2. D'apress la guèra, a l'ha progetà al contrari ij Boeing B-29 aterà an URSS për creé ël Tu-4, ël prim bombardié stratègich intercontinental soviétich.

Durant la guèra frèida, la Tupolev a l'ha definì la flòta dj'avion militar e civil soviétich. A l'ha progetà:

Tu-16: bombardié a reassion (1952) e sò derivà civil Tu-104, un dij prim avion a reassion dël mond.
Tu-95: bombardié stratégich a turboprop con ij motor Kuznetsov NK-12, an servissi anco' ancheuj.
Tu-22: bombardié supersònich dj'agn 1960.
Tu-22M: bombardié supersònich a geometrìa variàbil.

- Tu-144: ël prim avion supersònich civil dël mond (1968), competidor dël Concorde.

An tra j'avion civil, a l'han marcà n'época ël Tu-124, ël Tu-134, e ël Tu-154.

Ant j'agn 1980, a l'ha dësvlupà ël Tu-160, ël pì gròss e potent bombardié supersònich a geometrìa variàbil mai costruì, armà con missil da crosiera.

Era moderna

Con la fin dla guèra frèida, la Tupolev a l'ha diversificà la produssion anvers avion pì econòmich com la famija Tu-204/Tu-214. Dël 2006 a l'é stàita fundùa ant la United Aircraft Corporation (UAC). Ancheuj a l'é angagià ant la modernisassion dla flòta militar, com ël Tu-160M2.