Subulo

	Subulo
	C.H. Smith, 1832
	; Mazama szara (S. gouazoubira)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	parzystokopytne
Podrząd	przeżuwacze
Infrarząd	Pecora
Nadrodzina	Cervoidea
Rodzina	jeleniowate
Podrodzina	sarny
Plemię	Odocoileini
Rodzaj	Subulo
	Typ nomenklatoryczny
	Cervus Simplicicornis Illiger, 1815 (= Cervus gouazoubira G. Fischer, 1814)
Synonimy
	Subula: Lesson, 1836; Subulones: Sundevall, 1846;
	Subula: Lesson, 1836; Subulones: Sundevall, 1846;
Gatunki
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	2 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies

Subulo – rodzaj ssaków z podrodziny saren (Capreolinae) w obrębie rodziny jeleniowatych (Cervidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Południowej^[4]^[5].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 70–105 cm, długość ogona 8–9 cm, wysokość w kłębie 38–65 cm; masa ciała 11–25 kg^[5]^[6].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1832 roku angielski przyrodnik Charles Hamilton Smith w rozdziale zatytułowanym Streszczenie gatunków z gromady ssaków opublikowanym w książce pod redakcją Edwarda Griffitha o tytule Królestwo zwierząt: uporządkowane zgodnie ze swoją organizacją^[1]. Smith wymienił trzy gatunki – Cervus rufus Illiger, 1815, Cervus Simplicicornis Illiger, 1815 (= Cervus gouazoubira G. Fischer, 1814) i Cervus nemorivagus F. Cuvier, 1817 – z których gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie)^[7] Cervus Simplicicornis Illiger, 1815 (= Cervus gouazoubira G. Fischer, 1814) (mazama szara).

Etymologia

Subulo (Subula, Subulones): łac. subulo sūbulōnis ‘rodzaj jelenia ze spiczastymi rogami’^[8].

Podział systematyczny

Rodzaj ponownie wskrzeszony w 2023 roku^[7]; w takim ujęciu do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki^[9]:

Grafika	Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[10]	Podgatunki^[5]^[4]^[6]	Rozmieszczenie geograficzne^[5]^[4]^[6]	Podstawowe wymiary^[5]^[6]^[b]	Status IUCN^[11]
	Subula gouazoubira	(G. Fischer, 1814)	mazama szara	gatunek monotypowy	wschodnia i południowa Brazylia, środkowa i wschodnia Boliwia, Paragwaj, Urugwaj i północna Argentyna; zakres wysokości: 0–1500 m n.p.m.	DC: 85–105 cm DO: 8–9 cm MC: 11–25 kg	LC
	Subula chunyi	(Hershkovitz, 1959)	mazama lilipucia	gatunek monotypowy	Andy w południowym Peru i północnej Boliwii; zakres wysokości: 1000–4000 m n.p.m.	DC: 70–75 cm DO: brak danych MC: około 11 kg	VU

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, VU – gatunek narażony.

Uwagi

1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Subulo C.H. Smith, 1827.
↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 C.H. Smith: Synopsis of the species of the class Mammalia. W: G. Cuvier & E. Griffith (red.): The animal kingdom: arranged in conformity with its organization. Cz. 5. London: G.B. Whittaker, 1827, s. 318. (ang.).
↑ R.-P. Lesson: Histoire naturelle générale et particulière des mammifères et des oiseaux découverts depuis le mort de Buffon. Mammifères. W: Complement des oeuvres de Buffon, ou histoire naturelle des animaux rares découverts par les naturalistes et les voyageurs depuis la mort de Buffon. T. 10: Suite des mammifères. Paris: Roret, 1836, s. 378. (fr.).
↑ C.J. Sundevall. Methodisk öfversigt af Idislande djuren, Linnés Pecora. „Kungliga Svenska vetenskapsakademiens handlingar”. För år 1844, s. 183, 1844. (szw. • łac.).
1 2 3 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 318–320. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 S. Mattioli: Family Cervidae (Deer). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 435–436, 441. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.).
1 2 3 4 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 596. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
1 2 A.M. Bernegossi, C.H.D.S. Borges, E.D.P. Sandoval, J.L. Cartes, H. Cernohorska, S. Kubickova, M. Vozdova, R. Caparroz, S. González & J.M.B. Duarte. Resurrection of the genus Subulo for the gray brocket deer, with designation of a neotype. „Journal of Mammalogy”. 104 (3), s. 619–633, 2023. DOI: 10.1093/jmammal/gyac068. (ang.).
↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 702, 1904. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-09]. (ang.).
↑ Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 172-173. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
↑ Taxonomy Mazama – genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-06]. (ang.).

[npp-2] 1 2 Niepoprawna późniejsza pisownia Subulo C.H. Smith, 1827.

[12] DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

[smi-1] 1 2 C.H. Smith: Synopsis of the species of the class Mammalia. W: G. Cuvier & E. Griffith (red.): The animal kingdom: arranged in conformity with its organization. Cz. 5. London: G.B. Whittaker, 1827, s. 318. (ang.).

[les-3] R.-P. Lesson: Histoire naturelle générale et particulière des mammifères et des oiseaux découverts depuis le mort de Buffon. Mammifères. W: Complement des oeuvres de Buffon, ou histoire naturelle des animaux rares découverts par les naturalistes et les voyageurs depuis la mort de Buffon. T. 10: Suite des mammifères. Paris: Roret, 1836, s. 378. (fr.).

[sun-4] C.J. Sundevall. Methodisk öfversigt af Idislande djuren, Linnés Pecora. „Kungliga Svenska vetenskapsakademiens handlingar”. För år 1844, s. 183, 1844. (szw. • łac.).

[icmw-5] 1 2 3 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 318–320. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[hmw-6] 1 2 3 4 5 S. Mattioli: Family Cervidae (Deer). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 435–436, 441. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.).

[amw-7] 1 2 3 4 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 596. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[ber&inni-8] 1 2 A.M. Bernegossi, C.H.D.S. Borges, E.D.P. Sandoval, J.L. Cartes, H. Cernohorska, S. Kubickova, M. Vozdova, R. Caparroz, S. González & J.M.B. Duarte. Resurrection of the genus Subulo for the gray brocket deer, with designation of a neotype. „Journal of Mammalogy”. 104 (3), s. 619–633, 2023. DOI: 10.1093/jmammal/gyac068. (ang.).

[pal-9] T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 702, 1904. (ang.).

[mdd-10] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-09]. (ang.).

[miiz-11] Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 172-173. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[13] Taxonomy Mazama – genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2024-08-06]. (ang.).

[1]

[a]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[b]

[11]