Mural

Mural – rodzaj malatury, nazwa pochodzenia hiszpańskiego oznaczająca w skrócie dzieło dekoracyjnego malarstwa ściennego, najczęściej monumentalne. Malowidła takie, w zależności od intencji twórcy, mogą mieć na celu impresję odbiorcy, reklamę jakiegoś produktu lub promocję akcji charytatywnej. Murale można zdefiniować jako wielkoformatową grafikę na ścianach budynków.

Historia

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Murale, wywodzą się z prehistorycznych malowideł ściennych, natomiast szczególną popularność zyskały w starożytnym Rzymie, gdzie rozpowszechniły się na ulicach miast^[1].

W Polsce

W Polsce w okresie PRL-u szczególnie upowszechniły się murale reklamujące przedsiębiorstwa i instytucje, które zasadniczo reklamy nie potrzebowały, ponieważ najczęściej byli to monopoliści na rynku. Niemalże w każdym mieście była gdzieś namalowana reklama PKO, PZU czy Totalizatora Sportowego albo Pewexu. Były też reklamy lokalnych fabryk i zakładów. Na przykład w Łodzi do dziś można spotkać murale Zakładów Przemysłu Bawełnianego im. Armii Ludowej, czy Zakładów Przemysłu Jedwabniczego „Pierwsza”.

Łódzkie „murale”, jako pierwsze i jedyne w Polsce, doczekały się publikacji monograficznej, wydanej w 2010 roku^[2].

Galeria

Murale z okresu PRL

Pewex – reklama na budynku w Gdańsku
Mural PKO BP w Gdyni
Mural w Lwówku Ślaskim
Reklama ZPB im. Armii Ludowej w Łodzi
Reklama PKO BP w Trzciance
Mural będący nośnikiem treści społecznych (mural propagandowy) z portu morskiego w Helu
Mural Foton Jubiler Warszawa Praga
Mural banku PKO w Brodnicy, obecnie zakryty warstwą termoizolacji

Murale współczesne

Ostrowiec Świętokrzyski – logo NSZZ „Solidarność” z podobizną księdza Popiełuszki
Mural w Nowej Rudzie poświęcony żołnierzom wyklętym
Mural w Dusznikach-Zdroju
Mural w Gdańsku
Mural przy ul. Piotrkowskiej w Łodzi autorstwa grupy Design Futura
Mural autorstwa grupy TATS-CRU w Łodzi
Mural grupy Twożywo na nieistniejącej już kamienicy przy ul. Pańskiej 112 w Warszawie
Malowidło ścienne przy ulicy Na Stoku w Gdańsku
Mural przy ul. Pilotów w Gdańsku
Przestrzenny mural na rogu ul. Tuwima i Piotrkowskiej w Łodzi (nieistniejący)
Reklama Polisy SA przy ul. Siennej 45 w Warszawie
Antyrasistowski mural w Białymstoku – autorzy Anita Kitlas i Francesco Cherkos
Mural w Gdańsku przedstawiający Jana Pawła II i Lecha Wałęsę
Powstanie wielkopolskie – kamienica w Ostrowie Wlkp.
Festiwal kultury romskiej Romane Dyvesa w Gorzowie Wlkp.
Mural przedstawiający kurę w Katowicach
Mural na tyłach ul. Foksal (Warszawa Śródmieście)
Pierwszy Mural w Nowej Hucie NCK.
Projekt Aleksandra Toborowicz, wykonanie studenci krakowskiej ASP. Powstał 19.10.2013 r.
Mural na 11-kondygnacyjnym budynku przy ul. Moczyńskiego w Bydgoszczy
Mural na kamienicy przy ul. Piotra Skargi w Bydgoszczy
Mural na Placu Społecznym we Wrocławiu. Wykonany w ramach akcji charytatywnej Bitwa na Nakrętki
„Trójwymiarowy” mural na Rynku Śródeckim w Poznaniu zatytułowany „Opowieść śródecka z trębaczem na dachu i kotem w tle”, ukończony 21 września 2015
Mural poświęcony Rewolucji 1905 roku. Łódź, ul. Rewolucji 1905 r. nr 58. Autor: Takie Pany. Data ukończenia: 27.11.2015 r.
Mural poświęcony wydarzeniom z czerwca 1956 roku w Poznaniu przy ulicy Górna Wilda
Mural upamiętniający gen. bryg. Ludwika Krempę w Sanoku
Mural Anny Wazówny w Brodnicy
Mural poświęcony piosenkarce Korze w Warszawie
Mural „Caritas” według projektu witraża Stanisława Wyspiańskiego, Kraków szpital na Siemiradzkiego
Mural w Raszkowie przedstawiający Władysława II Jagiełłę, Zygmunta I Starego i pięciu braci Chwalczeskich: Stanisława, Piotra, Andrzeja, Franciszka i Jerzego.
Mural poświęcony Andrzejowi Bieniaszowi, muzykowi Püdelsów.
Kraków ul. Koletek 8
Mural poświęcony Krystynie Prońko przy ul. Teatralnej w Gorzowie Wielkopolskim

Tworzenie murali

Tworzenie muralu
Technika malowania muralu przy pomocy projekcji. Mural Anny Wazówny w Brodnicy

Zobacz też

Przypisy

↑ Murale – sztuka, która powraca do polskich miast. Daj się zaskoczyć! [online], Budynkowo.pl – Architektura | Budynki | Zabytki | Nieruchomości | Budownictwo [dostęp 2019-10-09] (pol.).
↑ Bartosz Stępień, Łódzkie murale. Niedoceniona grafika użytkowa PRL-u., Księży Młyn, Łódź 2010, ISBN 83-7729-038-3, ISBN 978-8377290385

[1] Murale – sztuka, która powraca do polskich miast. Daj się zaskoczyć! [online], Budynkowo.pl – Architektura | Budynki | Zabytki | Nieruchomości | Budownictwo [dostęp 2019-10-09] (pol.).

[2] Bartosz Stępień, Łódzkie murale. Niedoceniona grafika użytkowa PRL-u., Księży Młyn, Łódź 2010, ISBN 83-7729-038-3, ISBN 978-8377290385

[1]

[2]