Przejdź do zawartości

Jerzy Skalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Jerzy Skalski
Wilk
Ilustracja
generał broni generał broni
Data i miejsce urodzenia

7 kwietnia 1925
Grodno

Data i miejsce śmierci

18 lutego 2010
Otwock

Przebieg służby
Lata służby

1944–1991

Siły zbrojne

Armia Krajowa
Armia Czerwona
Siły Zbrojne PRL
Siły Zbrojne RP

Jednostki

122 Zapasowy Pułk Piechoty
8 Dywizja Piechoty
28 Pułk Piechoty
36 Pułk Artylerii Lekkiej
45 Pułk Piechoty
3 Dywizji Piechoty
1 Pułk Artylerii Haubic

Stanowiska

dowódca pułku artylerii haubic, z-ca szefa sztabu artylerii
3 DP, szef artylerii okręgu wojskowego, z-ca szefa Wojsk Rakietowych i Artylerii MON, z-ca szefa SG WP ds. operacyjnych, d-ca WOW, Główny Inspektor Obrony Terytorialnej, szef Obrony Cywilnej Kraju i sekretarz KOK, wiceminister obrony narodowej

Główne wojny i bitwy

II wojna światowa:

Odznaczenia

Jerzy Skalski (ur. 7 kwietnia 1925 w Grodnie, zm. 18 lutego 2010 w Otwocku[1][2]) – polski dowódca wojskowy, generał broni Wojska Polskiego, dowódca Warszawskiego Okręgu Wojskowego (1983–1987), sekretarz Komitetu Obrony Kraju (1987–1990), wiceminister obrony narodowej (1989–1990), poseł na Sejm PRL IX kadencji.

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Syn Janusza, oficera WP, uczestnika bitwy pod Monte Cassino, który po wojnie pozostał w Anglii i Petroneli z Sienkiewiczów[1]. Przed wybuchem wojny ukończył 6 klas szkoły powszechnej oraz 2 klasy Gimnazjum Ogólnokształcącego w Grodnie. Po zajęciu miasta przez Armię Czerwoną w 1939 uczył się w radzieckiej szkole 10-letniej i od 1941 pracował jako kominiarz. Od kwietnia 1942 był żołnierzem Armii Krajowej ps. „Wilk” i łącznikiem-zwiadowcą w oddziale „Bąka”. W lipcu 1944 wcielony jako szeregowiec-strzelec do 122 Zapasowego Pułku Piechoty Armii Czerwonej w Kostromie. We wrześniu 1944 na własną prośbę przeniesiony do ludowego Wojska Polskiego, gdzie służył jako pisarz-tłumacz w sztabie artylerii 8 Dywizji Piechoty 2 Armii Wojska Polskiego. Po ukończeniu w styczniu 1945 Oficerskiej Szkoły Artylerii 2 Armii WP promowany został do stopnia podporucznika w korpusie oficerów artylerii. Po promocji służył jako dowódca plutonu armat przeciwpancernych 28 Pułku Piechoty 9 Dywizji Piechoty. Brał udział w walkach podczas operacji berlińskiej, 17 kwietnia 1945 został dwukrotnie ciężko ranny w nogę. Przebywał na leczeniu w szpitalach w Poznaniu i Siedlcach.

Po wojnie kontynuował służbę wojskową. Skierowany został do Oficerskiej Szkoły Artylerii w Toruniu na kurs dowódców baterii, który ukończył w listopadzie 1945 z II lokatą. Po kursie został dowódcą baterii w 17 samodzielnym dywizjonie artylerii przeciwlotniczej w Siedlcach (w strukturach 14 Dywizji Piechoty). W marcu 1946 został dowódcą dywizjonu w 36 Pułku Artylerii Lekkiej. Od kwietnia do lipca 1947 przebywał na kursie lektorów w Wyższej Szkole Oficerów Polityczno-Wychowawczych. Następnie został wyznaczony na zastępcę dowódcy 17 Samodzielnego Dywizjonu Artylerii Przeciwlotniczej do spraw polityczno-wychowawczych, a od sierpnia 1947 na wykładowcę w 45 Pułku Piechoty w Siedlcach. Od kwietnia 1948 był zastępcą dowódcy tego pułku do spraw polityczno-wychowawczych, a w lutym 1949 został wykładowcą wydziału polityczno-wychowawczego 2 Dywizji Piechoty w Kielcach. Pod koniec 1949 powrócił do 14 Dywizji Piechoty na stanowisko pomocnika szefa sztabu artylerii dywizyjnej. W 1953, ze względu na pobyt ojca w Wielkiej Brytanii, został usunięty ze służby w aparacie politycznym wojska. W czerwcu 1953 był zastępcą szefa, a od października 1956 szefem sztabu artylerii 3 Dywizji Piechoty im. Romualda Traugutta w Lublinie. W latach 1959–1960 był dowódcą 1 Pułku Artylerii Haubic w Bartoszycach, skąd skierowano go na studia w Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. Woroszyłowa w Moskwie, którą ukończył w 1962 ze złotym medalem. W latach 1962–1965 był szefem sztabu Artylerii Warszawskiego Okręgu Wojskowego, a od 1965 szefem sztabu Wojsk Rakietowych i Artylerii tego okręgu. W 1966 ukończył Wyższy Specjalistyczny Akademicki Kurs Artylerii przy Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. W maju 1967 został szefem Wojsk Rakietowych i Artylerii Warszawskiego Okręgu Wojskowego i na tym stanowisku awansował w październiku 1969 do stopnia generała brygady. Nominację wręczył mu 10 października 1969 w Belwederze przewodniczący Rady Państwa PRL marszałek Polski Marian Spychalski. We wrześniu 1970 wyznaczono go na stanowisko zastępcy szefa Wojsk Rakietowych i Artylerii MON (gen. dyw. Ignacego Szczęsnowicza), a w kwietniu 1972 został zastępcą szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego ds. operacyjnych. W październiku 1975 awansowany do stopnia generała dywizji. Nominację odebrał w Belwederze z rąk I sekretarza Komitetu Centralnego PZPR Edwarda Gierka. W 1969 oraz w 1976 ukończył Kursy Operacyjno-Strategiczne w Wojskowej Akademii Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych ZSRR im. K.J. Woroszyłowa w Moskwie. W 1977 ukończył Wieczorowy Uniwersytet Marksizmu-Leninizmu dla kierowniczej kadry Instytucji Centralnych MON i akademii wojskowych[3].

Od marca 1983 do października 1987 był dowódcą Warszawskiego Okręgu Wojskowego. Na tym stanowisku 3 października 1986 awansowany uchwałą Rady Państwa na generała broni. Nominację wręczył mu 10 października 1986 w Belwederze przewodniczący Rady Państwa PRL gen. armii Wojciech Jaruzelski.

W lipcu 1984 był członkiem Społecznego Komitetu Obchodów 40-lecia Polski Ludowej w Warszawie[4]. W 1985 uzyskał mandat posła na Sejm PRL IX kadencji, z okręgu Warszawa Praga-Północ z ramienia Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Zasiadał w Komisji Transportu, Żeglugi i Łączności. Delegat na X Zjazd PZPR (1986). Członek Rady Naczelnej ZBoWiD. W latach 1986–1988 członek Społecznego Komitetu Odnowy Starego Miasta Zamościa[5].

W latach 1987–1990 był Głównym Inspektorem Obrony Terytorialnej, szefem Obrony Cywilnej Kraju i sekretarzem Komitetu Obrony Kraju. Od lipca 1989 był również wiceministrem obrony narodowej. We wrześniu 1990 odwołany ze stanowiska, przebywał w dyspozycji Ministra Obrony Narodowej. W maju 1991, w związku z osiągnięciem wieku emerytalnego, został przeniesiony w stan spoczynku.

Od 1947 żonaty z Bogusławą z domu Buczyńską (1925–2010). Miał córkę[6][7].

Zmarł w Otwocku, pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera FII-10-12)[7].

Wykształcenie wojskowe

[edytuj | edytuj kod]

Awanse

[edytuj | edytuj kod]

W trakcie wieloletniej służby w ludowym Wojsku Polskim otrzymywał awanse na kolejne stopnie wojskowe[8]:

Odznaczenia i wyróżnienia

[edytuj | edytuj kod]

Jerzy Skalski w filmie

[edytuj | edytuj kod]

Postać generała Jerzego Skalskiego występuje w filmie Jack Strong z 2014 w reżyserii Władysława Pasikowskiego. Rolę tę grał Zbigniew Stryj.

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 Jerzy Skalski. rejestry-notarialne.pl.
  2. ↑ Jerzy Skalski (nekrolog). wyborcza.pl, 23 lutego 2010.
  3. 1 2 Wychowanie ideowe i patriotyczne – to mocne spoiwo społeczne. „Żołnierz Wolności”, s. 3, nr 161 z 9 lipca 1977.
  4. ↑ Skład Społecznego Komitetu Obchodów 40-lecia Polski Ludowej w Warszawie, „Trybuna Ludu”, nr 162, 9 lipca 1984, s. 5.
  5. ↑ A. Kędziora, Społeczny Komitet Odnowy Starego Miasta, Zamościopedia, 26 października 2014.
  6. ↑ J. Królikowski: Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943−1990. T. III. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2010. ISBN 978-83-7611-801-7. OCLC 833638240., s. 423.
  7. 1 2 Wyszukiwarka grobów w Warszawie.
  8. ↑ J. Królikowski, Generałowie i admirałowie Wojska Polskiego 1943–1990 t. III, M–S, Toruń 2010, s. 420–423.
  9. ↑ Lista żołnierzy odznaczonych w Belwederze. „Nowiny”, s. 2, nr 280 z 11 października 1973.
  10. ↑ M.P. z 1998 r. Nr 1, poz. 15 (ISAP).
  11. ↑ „Życie Partii”, s. 20, nr 5 (543), 8 marca 1989.
  12. ↑ Uroczyste obchody w instytucjach i garnizonach. „Żołnierz Wolności”, s. 5, nr 240 z 11 października 1977.
  13. ↑ Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ostrołęce, s. 1, nr 4 z 29 września 1984.
  14. ↑ Dziennik Urzędowy Województwa Tarnobrzeskiego, s. 13, nr 5 z 2 lipca 1986.
  15. ↑ Spotkanie z Radą Wojskową MON. „Trybuna Robotnicza”, s. 1–2, nr 41 z 18 lutego 1972.
  16. ↑ Uznanie dla zasłużonych. „Żołnierz Wolności”, nr 13, 16 stycznia 1985, s. 5.
  17. ↑ Wysokie odznaczenia czechosłowackie dla generałów i oficerów polskich. „Żołnierz Wolności”, s. 1–2, nr 235 z 6 października 1970.
  18. ↑ Nasi Kandydaci. Gen. dyw. Jerzy Skalski. „Żołnierz Wolności”, nr 235, 8 października 1985, s. 2.
  19. ↑ Radzieckie ordery bojowe dla kombatantów. „Trybuna Ludu”, nr 116 z 20 maja 1987.
  20. ↑ „Wojskowy Przegląd Historyczny”, s. 246, nr 4 z 1988.
  21. ↑ Kubańskie odznaczenia dla generałów i oficerów WP. „Żołnierz Wolności”, nr 101, 2–3 maja 1987, s. 7.

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]