Przejdź do zawartości

Chartwell

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Chartwell
Ilustracja
Fasada zachodnia z głównym wejściem
Państwo

 Wielka Brytania

Kraj

 Anglia

Adres

Mapleton Road,
Westerham,
Kent,
TN16 1PS

Typ budynku

rezydencja

Położenie na mapie Kentu
Mapa konturowa Kentu, blisko lewej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Chartwell”
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa konturowa Wielkiej Brytanii, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Chartwell”
Położenie na mapie Anglii
Mapa konturowa Anglii, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Chartwell”
Ziemia51°14′40″N 0°05′00″E/51,244444 0,083333
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Chartwell – rezydencja wiejska z ogrodami w południowo-wschodniej Anglii (Wielka Brytania), w hrabstwie Kent, położona na południe od miasta Westerham. W latach 1924–1964 (z przerwami) miejsce zamieszkania Winstona Churchilla[1].

Dom wpisany jest do rejestru zabytkowych budynków jako obiekt klasy I (najwyższej)[2]. Otaczające go ogrody są zabytkiem klasy II*[3]. Posiadłość jest otwarta dla zwiedzających, stanowi własność organizacji National Trust[1].

Historia

[edytuj | edytuj kod]

Dom istniał w tym miejscu co najmniej od XVI wieku. Według podań król Henryk VIII gościł tu w czasie, gdy zalecał się do Anny Boleyn, mieszkającej w pobliskim zamku w Hever[4]. W połowie XIX wieku rezydencja została gruntownie przebudowana i powiększona z inicjatywy ówczesnego właściciela, Johna Campbella Colquhouna(inne języki)[4][3]. On też nadał jej nazwę Chartwell, od znajdującego się w obrębie posiadłości źródełka Chart Well[5]. W skład posiadłości wchodziło wówczas ponad 320 hektarów (800 akrów) okolicznych terenów leśno-rolnych. W 1921 roku została poddana parcelacji, pozostawiając 33 hektary (82 akry) ziemi[6].

W 1922 roku posiadłość nabył Winston Churchill. Dom był wówczas od dłuższego czasu opuszczony, w złym stanie technicznym, nie przedstawiał przy tym większych walorów architektonicznych[4][7]. Churchill zauroczony był rozpościerającym się stąd widokiem na okolice[4]. Renowacja i przebudowa rezydencji została powierzona architektowi Philipowi Tildenowi(inne języki). Churchill, wraz z żoną Clementine i dziećmi, wprowadził się tu po zakończeniu prac budowlanych w 1924 roku[1].

Do końca lat 20. XX wieku Chartwell służył Churchillom głównie jako miejsce weekendowego wypoczynku. Z racji pełnionego urzędu kanclerza skarbu Churchill większość czasu spędzał w Londynie[8], gdzie mieszkał przy 11 Downing Street(inne języki)[9]. Wraz z utratą pozycji ministerialnej w 1929 roku i, wkrótce później, stratą dużej części majątku w krachu giełdy nowojorskiej, Churchillowie na stałe zamieszkali w Chartwell, jednak nie w głównej rezydencji, kosztownej w utrzymaniu, a w znajdującym się w obrębie posiadłości dużo mniejszym domu Well Street Cottage[a]. Po kilku latach przychody z działalności pisarskiej Winstona umożliwiły powrót do głównego domu[8][4].

Podczas II wojny światowej Churchill, który powrócił do rządu najpierw jako pierwszy lord admiralicji(inne języki), a od 1940 roku premier, ponownie zamieszkał w Londynie (w Admiralty House(inne języki), później 10 Downing Street[9]). Posiadłość w Chartwell została opuszczona, gdyż stanowiła nazbyt łatwy cel dla niemieckiego lotnictwa. Jej identyfikację ułatwiały położone nieopodal stawy. Churchill tylko kilkakrotnie odwiedził posiadłość w latach wojennych[4].

Churchill wraz z żoną ponownie zamieszkali w Chartwell w styczniu 1946 roku[10]. Znacznie uszczuplone przychody, wynikające m.in. z przypadającej na czas wojny przerwy w karierze pisarskiej, oznaczały, że zmuszeni byli rozważać sprzedaż domu[1]. Grupa zamożnych dobroczyńców pod przewodnictwem Williama Berry′ego, lorda Camrose(inne języki) zakupiła posiadłość i przekazała ją organizacji National Trust, z warunkiem, że Winston i Clementine Churchill mieli prawo mieszkać tam tak długo, jak sobie życzyli, po czym miała ona zostać publicznie udostępniona[1][10].

Było to główne miejsce zamieszkania Churchilla do 1951 roku, kiedy ponownie objął urząd premiera. W 1953 roku w ramach rekonwalescencji przebywał tu po udarze mózgu. Ostatecznie osiadł tu po wycofaniu się z życia politycznego w 1955 roku[7]. Mieszkał tu prawie do samej śmierci (24 stycznia 1965), ostatnie tygodnie życia spędził w swoim londyńskim apartamencie przy Hyde Park Gate. Jeszcze w tym samym roku Clementine zadecydowała o opuszczeniu domu, który został otwarty dla zwiedzających w lecie 1966 roku[1].

Churchill wielokrotnie dawał wyraz swojemu zamiłowaniu do posiadłości, wspominał m.in., że „dzień z dala od Chartwell to dzień stracony”. Tutaj komponował wiele swoich przemówień, pisał książki, malował obrazy. Mniej przywiązana do tego miejsca była jego żona, którą przez lata trapiły obawy związane z kosztami utrzymania posiadłości[7]

W 1975 roku budynek wpisany został do rejestru zabytków, ze względu na znaczenie historyczne (nie zaś walory architektoniczne)[2]. Ogrody ujęte są w odrębnym wpisie od 1986 roku[3].

Opis

[edytuj | edytuj kod]

Posiadłość położona jest około 2,5 km na południe od Westerham[3], pośród wzgórz North Downs, na obszarze chronionego krajobrazu (AONB) Kent Downs(inne języki)[11]. Zlokalizowana jest w wąskiej dolinie o stromych zboczach, otwierającej się w kierunku południowym, gdzie rozpościera się widok na dolinę rzeki Eden(inne języki)[3]. Zajmuje obszar 33 hektarów[6], z czego 8 hektarów zajmują ogrody formalne, a resztę tereny o charakterze parkowym[3].

Sama rezydencja położona jest na zachodnim zboczu doliny[3]. W obecnym kształcie pochodzi z lat 1922–1924, zaprojektowana przez Philipa Tildena(inne języki). Część budynku pochodzi z wcześniejszego okresu, w tym fragmenty murów ceglanych z XVI/XVII wieku[2]. Dom wykonany z czerwonej cegły, ma cztery kondygnacje (w tym poddasze i suterena)[2]. Wystrój wnętrz utrzymany jest w stylu lat 30. XX wieku[1].

Galeria

[edytuj | edytuj kod]

Uwagi

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ W późniejszych latach miejsce zamieszkania kamerdynera

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 Chartwell: The National Trust story. National Trust. [dostęp 2026-03-07]. (ang.).
  2. 1 2 3 4 Chartwell. Historic England. [dostęp 2026-03-07]. (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Chartwell. Historic England. [dostęp 2026-03-07]. (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 Oliver Garnett: Chartwell. The National Trust, 2006, s. 12–18, 23, 29–30, 32. ISBN 978-1-84359-021-7. [dostęp 2026-03-07].
  5. ↑ Leading Churchill Myths: Chartwell. International Churchill Society. [dostęp 2026-03-07]. (ang.).
  6. 1 2 The estate at Chartwell. National Trust. [dostęp 2026-03-07]. (ang.).
  7. 1 2 3 Chartwell, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2026-03-07] (ang.).
  8. 1 2 Chartwell, Kent. International Churchill Society. [dostęp 2026-03-07]. (ang.).
  9. 1 2 Churchill Residences. International Churchill Society. [dostęp 2026-03-07]. (ang.).
  10. 1 2 Chartwell. International Churchill Society. [dostęp 2026-03-07]. (ang.).
  11. ↑ Kent Downs Area of Outstanding Natural Beauty (AONB) Management Plan 2021-2026 [online], Kent Downs [dostęp 2026-03-07] (ang.).
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Chartwell&oldid=79427607”