Arekowce
Areka katechu | |
| Systematyka[1][2] | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Podkrólestwo | |
| Nadgromada | |
| Gromada | |
| Podgromada | |
| Nadklasa | |
| Klasa | |
| Nadrząd | |
| Rząd |
arekowce |
| Nazwa systematyczna | |
| Arecales Bromhead Mag. Nat. Hist., n.s., 4: 333. Jul 1840 | |
Arekowce, palmowce (Arecales Bromhead) – rząd roślin należących do jednoliściennych. W większości ujęć systematycznych jest to takson monotypowy z jedną rodziną – arekowatymi (Arecaceae). W 2016 roku w systemie APG IV jako takson siostrzany arekowatych zidentyfikowana została niewielka rodzina Dasypogonaceae. Należy do niej kilkanaście gatunków z Australii, podczas gdy arekowate liczą ponad 2,5 tys. gatunków[3][2]. Podział ten utrzymano w systemie APG V z 2026 roku. Należące tu rośliny występują na wszystkich kontynentach w strefie międzyzwrotnikowej (stosunkowo niewielkie ich zróżnicowanie w porównaniu do innych obszarów tropikalnych jest w Afryce), z nielicznymi przedstawicielami w strefie klimatu umiarkowanego (w Europie południowej występuje karłatka niska). Wiele roślin z tego rzędu ma ogromne znaczenie użytkowe, np. kokos właściwy, daktylowiec właściwy, olejowiec gwinejski, sagownica sagowa i winodań wachlarzowata.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]Należą tu rośliny drzewiaste o wzroście zwykle monopodialnym. Liście są okazałe, często w formie pióropusza na szczycie pędu, dłoniasto lub pierzasto złożone wzdłuż nerwu głównego. Cechują się intensywnym przyrostem pierwotnym i silnie rozwiniętym merystemem wierzchołkowym. Kwiaty zebrane w kwiatostany zwykle wsparte pochwą[4].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]Nazwy synonimiczne dla rzędu: Cocosales Dumortier, Arecanae Takhtajan, Arecidae Takhtajan, Phoenicopsida Brongniart.
Pozycja systematyczna rzędu i jego podział jest dość stały w różnych systemach. W większości ujęć systematycznych jest to takson monotypowy z jedną rodziną – arekowatymi (Arecaceae). Tak m.in. ujmował ten rząd system Takhtajana z 1997[5] i 2009[6], czy system Cronquista (1981)[7].
W 2016 roku w systemie APG IV jako takson siostrzany arekowatych zidentyfikowana została rodzina Dasypogonaceae[8], co podtrzymano w systemie APG V w 2026 roku[9].
- Pozycja rzędu w drzewie filogenetycznym jednoliściennych według systemu APG V z 2026[9]
| ← |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| arekowce |
| ||||||
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
- 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
- ↑ David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 670-672, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- ↑ Cole T.CH., Hilger H.H., Stevens P.F., Angiosperm Phylogeny Poster (APP, 2026), 2026, DOI: 10.7287/peerj.preprints.2320.
- ↑ Armen Takhtajan: Diversity and Classification of Flowering Plants. New York: Columbia University Press, 1997, s. 583. ISBN 0-231-10098-1.
- ↑ Armen Takhtajan: Flowering Plants. 978-1-4020-9608-2: Springer, 2009, s. 559-561.
- ↑ Arthur Cronquist: An integrated system of classification of flowering plants. New York: Columbia University Press, 1981, s. 1081. ISBN 0-231-03880-1.
- ↑ The Angiosperm Phylogeny Group. An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV. „Botanical Journal of the Linnean Society”. 181, 1, s. 1–20, 2016. DOI: 10.1111/boj.12385.
- 1 2 3 James W. Byng (i inni). Large‐scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V. „Journal of Systematics and Evolution”. 64 (5), s. 845–874, 2026-09-17. DOI: 10.1111/jse.70096.
- ↑ James W. Byng, Rogier van Vugt, Ehoarn Bidault, Mark W. Chase, Maarten J.M. Christenhusz: Angiosperm Phylogeny Poster APG V. APG V (2026), supplementary information. [dostęp 2026-10-06].