Alit
Alit – mineralogiczna nazwa krzemianu triwapnia (zasadowego krzemianu wapnia). Jest to nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu krzemowego i wapnia o wzorze zapisywanym jako Ca3SiO5 lub 3CaO·SiO2, a w notacji chemii cementu oznaczanego symbolem C3S[1][2][3]. Jest składnikiem klinkieru (półproduktu cementu portlandzkiego) odpowiedzialnym za wczesne wiązanie cementu[2][3][4].
Alit tworzy siedem odmian polimorficznych, odwracalnie przechodzących w siebie w ściśle określonych temperaturach. Alit występujący w klinkierze portlandzkim jest rzeczywistym roztworem stałym o silnie zdefektowanej strukturze. Klinkier portlandzki otrzymywany w piecach obrotowych w temperaturze około 1450 °C zawiera alit, który krystalizuje zwykle w postaci płytek, widocznych na powierzchniach zgładów pod mikroskopem jako mniej lub bardziej regularne sześcioboki. Wymiary ziaren alitu wahają się od kilku do kilkudziesięciu mikrometrów i jedynie w sporadycznych przypadkach przekraczają 100 μm. Wielkość ziaren, ich pokrój, jak również stopień zdefektowania struktury wywierają duży wpływ na jego właściwości.
Alit często tworzy formy poligonalne powstałe w wyniku zrastania się kryształów, czasem spotyka się również formy sferyczne. W ziarnach alitu często występują różnego typu inkluzje. Mogą to być wtrącenia belitu (C2S), niezwiązanego CaO, a także fazy wypełniającej (czyli glinianu wapnia lub fazy glinożelazianowej). Alit ulega częściowej dysocjacji w wyniku zbyt powolnego chłodzenia i obecności w jego strukturze kationów Fe2+. W takim przypadku wokół nienaruszonego rdzenia ziarna alitu tworzy się otoczka drobnych ziaren CaO i β-C2S. Podwyższenie temperatury syntezy powoduje natomiast wydłużenie ziaren alitu, często skorodowanych w wyniku działania fazy ciekłej.
Alit jest najważniejszym składnikiem mineralnym klinkieru portlandzkiego. Jego reaktywność w stosunku do wody, decyduje o przebiegu twardnienia zaczynu i właściwościach cementu. Cementy zawierające podwyższoną ilość C3S charakteryzują się wyższym ciepłem twardnienia, ale także szybkim narastaniem wytrzymałości i wysoką wytrzymałością końcową.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Downloadable Glossary of cement, concrete and SEM terminology, [w:] Cement Chemistry Notation [online], WHD Microanalysis Consultants [zarchiwizowane 2005-09-20].
- 1 2 Portland Cement Chemistry, [w:] François Cardarelli, Materials Handbook. A Concise Desktop Reference, wyd. 3, Springer, 2018, s. 1425–1428, DOI: 10.1007/978-3-319-38925-7, ISBN 978-3-319-38925-7 (ang.).
- 1 2 Portland Cement, [w:] Karl Heinz Büchel, Hans-Heinrich Moretto, Peter Woditsch, Industrial Inorganic Chemistry, wyd. 2, Wiley, 2007, s. 405–409, DOI: 10.1002/9783527613328, ISBN 978-3-527-61332-8 (ang.).
- ↑ Włodzimierz Trzebiatowski, Chemia nieorganiczna, wyd. VIII, Warszawa: PWN, 1978, s. 401.