poort

Nederlands

De Brusselpoort te Mechelen

Uitspraak

• Geluid:  poort    (hulp, bestand)
• IPA: / port / (1 lettergreep); /poːrt/

Woordafbreking

• poort

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Latijn, in de betekenis van ‘doorgang in muur’ voor het eerst aangetroffen in 901
• Van Latijn porta ( poort). Verwant met Grieks poros (weg door/over het water, brug). Uiteindelijk van het Proto-Indo-Europees *prtu- (doorgang), van welke stam bijvoorbeeld ook zijn afgeleid: Nederlands voorde (doorwaadbare plaats), Noors fjord (fjord), Engels port (haven) en Avestisch peretush (doorgang, brug, voorde).

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	poort	poorten
verkleinwoord	poortje	poortjes

Zelfstandig naamwoord

de poort v / m

1. Met deuren afsluitbare doorgang door een muur

   ▸ Ze gingen in hun fantasie de poort uit naar een kasteel, het strand of door de straten, net wat Johannes wilde.

   ▸ Op beide elektronicabehuizingen is een gouden schijf gemonteerd die een gedenkplaat of poort zou kunnen zijn maar in feite een grammofoonplaat is, een elpee met geluiden van de aarde.

2. logische poort: een elektrische schakeling die werkt volgens de Booleaanse Logica
3. een uit- or toegang voor informatie in een computer
4. (figuurlijk) een figuurlijke toegang of doorgang

   ▸ Wat nog dieper is dan diep is de poort van alle mysteries.

Hyponiemen

   

achterpoort and-poort antidiefstalpoort bedrijfspoort betaalpoort controlepoort detectiepoort draaipoort erepoort Europoort fabriekspoort garagepoort geluidspoort geschutpoort gevangenispoort gevangenpoort gletsjerpoort hellepoort hemelpoort hoofdpoort ingangspoort inrijpoort kajuitspoort kasteelpoort kloosterpoort koetspoort laadpoort leeuwenpoort lenspoort logische poort maagpoort Maaspoort metaalpoort NAND-poort nansenpaspoort Nieuwpoort nieuwspoort NOR-poort NOT-poort or-poort ov-poort parallelle poort paspoort patrijspoort printerpoort reclamepoort regiopoort Santpoort schoolpoort schuurpoort seriële poort sierpoort slotpoort sluispoort stadspoort sterrenpoort toegangspoort tolpoort triomfpoort tuinpoort uitlaatpoort uitvalpoort uitvalspoort USB-poort valpoort veiligheidspoort voorpoort waterpoort XNOR-poort XOR-poort zegepoort zijlpoort zijpoort zuidpoort

Afgeleide begrippen

   

poortaarde poortactie poortader poortalarm poortarts poortconstructie poortcontrole poortdeur poorter poorterij poortgebouw poortgeld poortgewelf poorthuis poortklok poortmanager poortnummer poortpagina poortrecht poorttoren poortvliet poortwachter poortzorgmanager

Uitdrukkingen en gezegden

• iets voor de poorten van de hel wegslepen

zorgen dat iets met heel veel moeite en op het laatste moment toch lukt terwijl het daarvoor dreigde te mislukken

Vertalingen

    1. met deuren afsluitbare doorgang door een muur   

Chinees: 門 (zh) /门 (zh) (men), 大門 (zh) /大门 (zh), 入口 (zh), 籬笆门 (zh) /篱笆门 (zh) (libamen) Duits: Tor (de) o Engels: gate (en), port (en), portal (en) Estisch: värav (et) Hebreeuws: שער (he) m Hongaars: kapu (hu)

Japans: 門 (ja) (もん, mon), 扉 (ja) (とびら (ja), tobira) Latijn: porta (la) v Portugees: portão (pt) m Spaans: puerta (es) v Roemeens: poartă (ro) v Russisch: ворота (ru) v

    2.   

Engels: gate (en), gateway (en) Russisch: логический элемент (ru) m

Spaans: puerta (es) v, puerta lógica (es) v

Gangbaarheid

• Het woord poort staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "poort" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.