plan

Niet te verwarren met: Plan

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  plan    (hulp, bestand)
• IPA: / plɑn / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• plan

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Frans, in de betekenis van ‘ontwerp, voornemen’ voor het eerst aangetroffen in 1674

1, 2, 3, 5	enkelvoud	meervoud
naamwoord	plan	plannen
verkleinwoord	plannetje	plannetjes

4	enkelvoud	meervoud
naamwoord	plan	-
verkleinwoord	-	-

6	enkelvoud	meervoud
naamwoord	plan	plans
verkleinwoord	plannetje	plannetjes

Zelfstandig naamwoord

het plan o

1. een voorgenomen handelswijze

   • Het plan om vroeg op te staan mislukte doordat de wekker niet afging. 

   ▸ Waarom had ik geen donder gehoord of bliksem gezien tijdens mijn tocht omhoog? Wat had ik nu spijt van het plan om de zonsondergang en zonsopkomst vanaf de top te willen gaan bekijken.

2. een idee van iets dat men wil gaan doen

   • Hij is een plan aan het beramen. 

   ▸ De universiteit legt de bezuiniging, ingegeven door structurele tekorten bij aardwetenschappen, uit als een "strategische keuze" waarbij onderzoek en onderwijs zich nu gaan richten op de hedendaagse klimaatverandering en urgente vraagstukken als natuurrampen en klimaatsystemen. "We begrijpen dat dit een ingrijpend plan is voor studenten en medewerkers. We doen onze uiterste best om in deze onzekere tijd betrokken medewerkers en studenten zo goed mogelijk te informeren."

3. een ontwerp voor een ruimtelijke of economische ordening

   • We gingen met z'n allen een plan ontwerpen. 

4. niveau

   • Hij ging het op een hoger plan brengen. 

5. de perspectiefverdeling van een schilderij of vergezicht
6. plattegrond

   • Heb jij een plan bij je? 

Verwante begrippen

• blauwdruk, concept, doel, intentie, ontwerp, project, strekking, voornemen

Hyponiemen

   

Brokopondoplan Copernicusplan Deltaplan EG-plan EU-plan Marshallplan NAVO-plan aandelenoptieplan aandelenplan aanpassingsplan aanvalsplan achterplan acquisitieplan actieplan activiteitenplan adoptieplan afbetalingsplan afbraakplan afslankingsplan afvalbeheersplan afvalstoffenplan annexatieplan antifileplan antivertragingsplan arbeidsmarktplan arboplan as-builtplan auditplan automatiseringsplan autonomieplan back-upplan bajesplan banenplan bankenplan basisplan bedrijfsplan beeldkwaliteitplan beeldkwaliteitsplan begeleidingsplan begrotingsplan behandelingsplan behandelplan beheerplan beheersplan belastingplan beleggingsplan beleidsplan bemiddelingsplan beplantingsplan beprijzingsplan bereikbaarheidsplan beschermingsplan besparingsplan bestedingsplan bestemmingplan bestemmingsplan bestrijdingsplan beveiligingsplan bevoorradingsplan bewapeningsplan bezuinigingsplan bijstandsplan bosplan bouwplan bouwveiligheidsplan budgetplan businessplan cafetariaplan calamiteitenplan carrièreplan centrumplan circulatieplan coalitieplan communicatieplan compensatieplan conceptplan contourplan convergentieplan coupplan crisisplan cultuurplan deelplan defensieplan dekkingsplan delingsplan deltaplan democratiseringsplan directieplan districtsplan diversiteitsplan driedelingsplan driejarenplan driestappenplan elektriciteitsplan emigratieplan energieplan evacuatieplan expansieplan exploitatieplan extractieplan fietsenplan fietsplan financieringsplan formatieplan fusieplan geboorteplan gewestplan gezondheidsplan groeiplan groenplan grondplan handelingsplan havenplan heilsplan heiplan herfinancieringsplan herindelingsplan herinrichtingsplan herstelplan herstructureringsplan hervormingsplan hitteplan hotelplan huisplan huisvestingsplan huisvestingsplannen hulpplan huttenplan huwelijksplan illegalenplan implementatieplan infrastructuurplan inpassingsplan inplantingplan inplantingsplan inrichtingsplan integratieplan interventieplan investeringsplan jaarplan jeugdplan jeugdwerkgarantieplan kabinetsplan klimaatplan kortetermijnplan kostenreductieplan krijgsplan kunstenplan kunstplan landschapsplan langetermijnplan leerplan lesplan lichtplan liggingplan liggingsplan lijnenplan loopbaanplan marketingcommunicatieplan marketingplan marktbewerkingplan marshallplan masterplan mediaplan meerjarenbeleidplan meerjarenonderhoudsplan meerjarenplan meesterplan megaplan mestactieplan metroplan milieuactieplan milieuplan miljardenplan mobilisatieplan mobiliteitsplan moderniseringsplan monitoringplan moordplan natuurplan nieuwbouwplan noodplan nummerplan onderhoudsplan ondernemingsplan onderwijsplan onderzoekplan onderzoeksplan onteigeningsplan ontruimingsplan ontslagplan ontsluitingsplan ontwapeningsplan ontwateringsplan ontwerpplan ontwerpstreekplan ontwikkelingsplan ontwikkelplan oorlogsplan operatieplan opknapplan opleidingsplan opmetingsplan optieplan orkestenplan ouderschapsplan overheidsplan overlevingsplan overnameplan parkeerplan participatieplan pensioenplan personeelsplan planplan pr-plan premiespaarplan privatiseringsplan productieplan profielplan projectplan promoplan promotieplan raamplan rampenbestrijdingsplan rampenopvangplan rampenplan rataplan re-integratieplan reconstructieplan recreatieplan reddingsplan regeringsplan reisplan relanceplan renovatieplan reorganisatieplan restauratieplan reuzeplan rijkswegenplan routeplan samenwerkingsplan saneringsplan schetsplan schokplan schoolplan schoolwerkplan schoonmaakplan sectorplan situatieplan sloopplan sluitingsplan spaarplan speelplan speelwerkplan spreidingsplan stadsplan stadsvernieuwingsplan stappenplan steunplan stimuleringsplan straatplan stratenplan streekplan strijdplan structuurplan studieplan tarievenplan teamplan terugkeerplan terugtrekkingsplan testplan tienjarenplan tienpuntenplan tijdplan tijdsplan toegangsplan toekomstplan toetsplan tolplan topsportplan totaalplan trainingsplan trajectplan turnaroundplan tussenplan tweestappenplan uitbreidingsplan uitgavenplan uitvoeringsplan uitwerkingsplan urgentieplan vaarplan vakantieplan van plan veiligheidsplan veranderplan verbeteringsplan verbeterplan verbouwingsplan verdedigingsplan verdelingsplan verhuisplan verkavelingplan verkavelingsplan verkeerscirculatieplan verkeersplan verkoopplan verkoopsplan vernieuwbouwplan vernieuwingsplan vervoerplan vervoersplan vierjarenplan vijfjarenplan vijfstappenplan visplan vlekkenplan vliegplan vliegveldplan vluchtplan volkshuisvestingsplan voorplan vredesplan waardeplan wegenplan wereldplan werkgelegenheidsplan werkplan wetgevingsplan wijkplan wijzigingsplan winstplan woningbouwplan zakenplan zeilplan zelfmoordplan zesjarenplan ziektekostenplan ziektewetplan zorgplan

Afgeleide begrippen

   

Centraal Planbureau plan B plan de campagne planbaat planbord planbureau planconcaaf planconvex planeconomie planfase plangebied planhuishouding plankaart plankier planking planlasten planlezen planloos planmatig plannenmaker plannenmakerij plannenregister plannensmeder planoculair planologie planoloog planontwikkeling planpapier planparallel planperiode planplan planprocedure planschade planschadeclaim planstudie plansysteem planteit plantrekker plantrekkerij planuitvoering planvariant planvoorbereiding planvorming

Uitdrukkingen en gezegden

• Een onbekookt plan (hebben)

een plan hebben waar niet goed over is nagedacht

• Je plan trekken

het zelf uitzoeken

Vertalingen

    1. een voorgenomen handelswijze   

Duits: Plan (de) m Engels: plan (en)

Pennsylvania-Duits: Blan (pdc) m Spaans: plan (es) m

Werkwoord

vervoeging van
plannen

plan

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van plannen
   

   • Ik plan. 

2. gebiedende wijs van plannen
   

   • Plan! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van plannen
   

   • Plan je? 

Gangbaarheid

• Het woord plan staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "plan" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Deens

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: /ˈplæˀn/

Woordafbreking

• plan

Woordherkomst en -opbouw

• Bijvoeglijk naamwoord: Afkomstig van het Latijnse bijvoeglijke naamwoord planus
• Zelfstandig naamwoord: Afkomstig van het Latijnse zelfstandige naamwoord planum.

		stellend	vergrotend	overtreffend
onbepaald (sterk)	g enkelvoud	plan
	o enkelvoud	plant
	meervoud	plane
bepaald (zwak)	enkelvoud en meervoud	plane

Bijvoeglijk naamwoord

plan

1. vlak, pas, plat

Synoniemen

• flad
• jævn

Antoniemen

• krum

Werkwoord

plan

1. gebiedende wijs van plane

g [A]	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	plan	planen	planer	planerne
genitief	plans	planens	planers	planernes

Zelfstandig naamwoord

[A] plan g

1. plattegrond, schets
2. plan, opzet, ontwerp

Afgeleide begrippen

• [2]: byplan
• [2]: byplanafdeling
• [2]: byplanborgmester
• [2]: byplanudvalg
• [2]: landsplan
• [2]: lokalplan
• [2]: kommuneplan
• [2]: fremtidsplan
• [2]: planlægning
• [2]: regionplan

o [B]	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	plan	planet	plan planer	planene planerne
genitief	plans	planets	plans planers	planenes planernes

Zelfstandig naamwoord

[B] plan o

1. (horizontaal) vlakte
2. plan, niveau

Afgeleide begrippen

• [2]: lokalplan

o [C]	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	plan	planet	planer	planerne
genitief	plans	planets	planers	planernes

Zelfstandig naamwoord

[C] plan o

1. (luchtvaart) vleugel

Afgeleide begrippen

• bæreplan

Verwijzingen

• plan in:
  Det Danske Sprog- og Litteraturselskab
  Den Dankse Ordbog op website:ordnet.dk

Engels

Uitspraak

• IPA: /bæn/

enkelvoud	meervoud
plan	plans

Zelfstandig naamwoord

vervoeging
onbepaalde wijs	to  plan
he/she/it	plans
verleden tijd	planned
voltooid deelwoord	planned
onvoltooid deelwoord	planning
gebiedende wijs	plan

plan

1. plan, voornemen
2. ontwerp, tekening
3. schema
4. (wiskunde) verticaalvlak

Werkwoord

plan

1. overgankelijk inplannen, plannen, voorzien [1]
2. overgankelijk van plan zijn

Frans

Uitspraak

• Geluid:  plan    (hulp, bestand)
• IPA: /plɑ̃/

enkelvoud		meervoud
zonder lidwoord	met lidwoord	zonder lidwoord	met lidwoord
plan	le plan	plans	les plans

Zelfstandig naamwoord

plan m

1. tekening
2. (spreektaal) plan, idee

   «Antony a un bon plan pour le weekend de Pâques.»

   Antony heeft een goed idee voor het Paasweekend.

3. (spreektaal) vermaak, bezigheid

   «J’ai un plan drague pour ce week-end, si tu veux je t’invite.»

   Ik heb een versierplannetje voor dit weekend, als je wil nodig ik je uit.

Noors

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: /plɑːn/

Woordafbreking

• plan

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig uit het Duits

Naar frequentie	906

		stellend	vergrotend	overtreffend
onbepaald (sterk)	m/v enkelvoud	plan	planere	planest
	o enkelvoud	plant
	meervoud	plane
bepaald (zwak)	enkelvoud en meervoud	plane	planere	planeste

Bijvoeglijk naamwoord

plan

1. vlak, pas, plat
2. waterpas, horizontaal

   «Gulvet er ikke helt plant.»

   De vloer is niet helemaal plat.

Synoniemen

• [1]: flat
• [1]: jevn
• [2]: vannrett

Antoniemen

• krum

Werkwoord

plan

1. gebiedende wijs van plane

m [A]	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	plan	planen	planer	planene
genitief	plans	planens	planers	planenes

Zelfstandig naamwoord

[A] plan m

1. plattegrond, schets
2. plan, opzet, ontwerp

   «Huset ble bygd etter planen.»

   Het huis werd gebouwd volgens het plan.

Afgeleide begrippen

• [2]: byplan
• [2]: læreplan
• [2]: framtidsplan
• [2]: reguleringsplan

o [B]	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	plan	planet	plan	plana planene
genitief	plans	planets	plans	planas planenes

Zelfstandig naamwoord

[B] plan o

1. (horizontaal) vlakte
2. plan, niveau

   «Diskusjonen lå på et høyt plan.»

   De discussie was op een hoog niveau.

Afgeleide begrippen

• [2]: lokalplan

Nynorsk

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: /plɑːn/

Woordafbreking

• plan

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig uit het Duits

		stellend	vergrotend	overtreffend
onbepaald (sterk)	m/v enkelvoud	plan	planare	planast
	o enkelvoud	plant
	meervoud	plane
bepaald (zwak)	enkelvoud en meervoud	plane	planare	planaste

Bijvoeglijk naamwoord

plan

1. vlak, pas, plat
2. waterpas, horizontaal

   «Golvet er ikkje plant.»

   De vloer is niet plat.

Synoniemen

• [1]: flat, jamn
• [2]: vassrett

Antoniemen

• krum

Werkwoord

plan

1. gebiedende wijs van plana

Schrijfwijzen

• plana
• plane

Werkwoord

plan

1. gebiedende wijs van plane

Schrijfwijzen

• plana
• plane

m [A]	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	plan	planen	planar	planane

Zelfstandig naamwoord

[A] plan m

1. plattegrond, schets
2. plan, opzet, ontwerp

   «Han har planar om å bli prest.»

   Hij heeft plannen om priester te worden.

Afgeleide begrippen

• [1]: generalplan
• [2]: byplan
• [2]: læreplan
• [2]: framtidsplan
• [2]: reguleringsplan

o [B]	enkelvoud		meervoud
	onbepaald	bepaald	onbepaald	bepaald
nominatief	plan	planet	plan	plana

Zelfstandig naamwoord

[B] plan o

1. (horizontaal) vlakte
2. plan, niveau, verdieping

   «Romma ligg i same planet.»

   De kamers liggen op dezelfde verdieping.

Afgeleide begrippen

• [2]: lokalplan

Spaans

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

Woordafbreking

• plan

enkelvoud	meervoud
plan	planes

Zelfstandig naamwoord

plan m

1. plan
2. programma
3. project

Synoniemen

• proyecto

Verwijzingen

• plan in: Diccionario de la lengua española, 23e druk, op website: Real academia española