leeuw

Niet te verwarren met: Leeuw

Een leeuw

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  leeuw    (hulp, bestand)
• IPA: / lew / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• leeuw

Woordherkomst en -opbouw

• via Middelnederlands leeuwe / lewe en Oudnederlands lewo van Latijn leo, in de betekenis van ‘katachtige’ voor het eerst aangetroffen in 901

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	leeuw	leeuwen
verkleinwoord	leeuwtje	leeuwtjes

Zelfstandig naamwoord

de leeuw m

1. (roofdieren) bepaald soort zoogdier, Panthera leo  grote katachtige waarvan het mannetje lange manen heeft

   • De leeuw leeft in Afrika en in India. 

   ▸ De voorstelling was eenvoudig, maar tegelijkertijd niet gemakkelijk te ontcijferen: een meisje met het afgehakte hoofd van een ander meisje in haar handen aan de ene kant van het schilderij, en aan de andere kant een leeuw die op zijn achterpoten zat, op het punt zijn prooi te bespringen.

   ▸ De herontdekking van Rufina en de leeuw in 1967 viel samen met mijn eigen bewustwording: mijn begrip voor Quick, Cynth en haar baby, mijn verhouding met Lawrie, een toenemend vertrouwen in mijn schrijven.

Hyperoniemen

• katachtigen, roofdieren, zoogdieren, gewervelden, chordadieren, dieren

Hyponiemen (in taxonomische zin)

• berberleeuw, Europese leeuw, Kaapse leeuw, Mesopotamische leeuw, Perzische leeuw

Verwante begrippen

• Australische zeeleeuw, buidelleeuw, Californische zeeleeuw, galapagoszeeleeuw, gevlekte mierenleeuw, holenleeuw, mierenleeuw, Nieuw-Zeelandse zeeleeuw, stellerzeeleeuw, zeeleeuw, zwartkopmierenleeuw

Hyponiemen

• akkerleeuw, bergleeuw, bladluizenleeuw, circusleeuw, de Leeuw, grottenleeuw, klavierleeuw, Kleine Leeuw, mannetjesleeuw, muurleeuw, schaduwleeuw, schildleeuw, zilverleeuw, Zoutleeuw

Afgeleide begrippen

• gouden leeuwaapje, leeuwaapjes, leeuwmakaak
• leeuwaap, leeuwaapje, leeuwachtig, leeuwenaandeel, leeuwenaard, leeuwenbek, leeuwendaalder, leeuwendans, leeuwendeel, leeuwendistel, leeuwenhart, Leeuwenhoek, leeuwenhoekhuis, leeuwenhok, leeuwenhol, leeuwenhuid, leeuwenjacht, leeuwenjager, leeuwenjong, leeuwenklauw, leeuwenkooi, leeuwenkop, leeuwenkracht, leeuwenkuil, leeuwenmanen, leeuwenmannetje, leeuwenmasker, leeuwenmelk, leeuwenmerg, leeuwenmest, leeuwenmoed, leeuwenmuil, leeuwenorde, leeuwenpoort, leeuwenpoot, leeuwenstaart, leeuwentand, leeuwentemmer, leeuwenvaan, leeuwenvaandel, leeuwenvlag, leeuwenwelp, leeuwerik, leeuwetand, leeuwhond, leeuwhondje, leeuwin

Verwante begrippen

katachtigen:

•  Achterindische panter  
•  Afrikaanse goudkat  
•  Afrikaanse luipaard  
•  Afrikaanse wilde kat  
•  amoerpanter  
•  amoertijgerkat  
•  Anatolische luipaard  
•  Arabische luipaard  
•  Aziatisch jachtluipaard  
•  Aziatische goudkat  
•  Aziatische goudkatten  
•  Balinese tijger  
•  balkanlynx  
•  Bengaalse tijger  
•  Bengaalse tijgerkat  
•  berberleeuw  
•  bergkat  
•  borneogoudkat  
•  Borneose nevelpanter  
•  Canadese lynx  
•  caracal  
•  colocolokat  
•  Chinese bergkat  
•  Chinese tijger  
•  Euraziatische lynx  
•  Europese leeuw  
•  Europese wilde kat  
•  floridapanter  
•  geoffroykat  
•  holenleeuw  
•  Indische panter  
•  iriomotekat  
•  jachtluipaard  
•  jaguar  
•  jaguarundi  
•  Javaanse panter  
•  Javaanse tijger  
•  Kaapse leeuw  
•  Kaspische tijger  
•  kat  
•  luipaard  
•  lynxen  
•  Maleise tijger  
•  manoel  
•  margay  
•  marmerkat  
•  Mesopotamische leeuw  
•  moeraskat  
•  nachtkat  
•  nevelpanter  
•  Noord-Chinese panter  
•  Noord-Indochinese tijger  
•  noordelijke lynx  
•  ocelot  
•  pampakat  
•  pantanalkat  
•  pardelkatten  
•  pardellynx  
•  Perzische leeuw  
•  Perzische panter  
•  platkopkat  
•  poema  
•  rode lynx  
•  roestkat  
•  sabeltandkatten  
•  sabeltandtijger  
•  serval  
•  Siberische tijger  
•  sneeuwpanter  
•  Sri Lankaanse panter  
•  Sumatraanse tijger  
•  tijger  
•  tijgerkat  
•  vissende kat  
•  wilde kat  
•  woestijnkat  
•  zanzibarluipaard  
•  zwartvoetkat  

+

Spreekwoorden

• Aan de klauw kent men de leeuw.

Het is gemakkelijk te zien dat iemand heerszuchtig, dominant, hebzuchtig e.d. is

• Het is kwaad de leeuw te scheren.

Bij machtige personen moet men voorzichtig zijn in de omgang.

Uitdrukkingen en gezegden

• Vechten als een leeuw

Hard en onverschrokken vechten

• Zich in het hol van de leeuw wagen

Ergens heen gaan waar je moeilijkheden kunt verwachten, onderhandelen met de vijand, (in ruimere zin) een groot risico nemen

Vertalingen

    1. Panthera leo een groot katachtig roofdier met lange manen   

Afrikaans: leeu (af) Arabisch: اسد (ar) m Bosnisch: lav (bs) m Bulgaars: лъв (bg) m Chinees: 狮 (zh), 狮子 (zh) Cornisch: lew (kw) m, lion (kw) m Deens: løve (da) Duits: Löwe (de) m Engels: lion (en) Esperanto: leono (eo) Estisch: lõvi (et) Fins: leijona (fi) Frans: lion (fr) m Galicisch: león (gl) m Grieks: λιοντάρι (el) o Hawaïaans: liona Hebreeuws: אריה (he) Hindi: शेर (hi), सिंह (hi) Hongaars: oroszlán (hu) Ido: leono (io) Iers: leon (ga) m IJslands: ljón (is) o Indonesisch: singa (id) Italiaans: leone (it) m Japans: ライオン (ja), 獅子 (ja) Kannada: ಸಿಂಹ (kn) Koreaans: 사자 (ko) Kroatisch: lav (hr) Latijn: leo (la) m Litouws: liūtas (lt) m Luxemburgs: Léiw (lb) m Maleis: singa (ms) Minangkabaus: singo Noors: løve (no) g

Nynorsk: løve (nn) v Occitaans: leon (oc) m Oekraïens: лев (uk) m Oezbeeks: Cyrillisch: арслон (uz) Latijns: arslon (uz) Perzisch: شير (fa) Pennsylvania-Duits: Leeb (pdc) m Pools: lew (pl) m Russisch: лев (ru) m Sanskriet: केसरी (sa) Servisch: Cyrillisch: лав (sr) Latijns: lav (sr) Servo-Kroatisch: Cyrillisch: лав (sh) Latijns: lav (sh) Sloveens: lev (sl) m Slowaaks: lev (sk) m Spaans: león (es) m Swahili: simba (sw) Tamil: சிங்கம் (ta) Thai: สิงหํโต (th), ราชสีห์ (th) Tsjechisch: lev (cs) m Turks: aslan (tr) Urdu: شير (ur) Vietnamees: con sư tử đực (vi) Volapük: leon (vo) Welsh: llew (cy) Xhosa: ingonyama Zoeloe: ingonyama (zu) Zweeds: lejon (sv)

Gangbaarheid

• Het woord leeuw staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "leeuw" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.