hard

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  hard    (hulp, bestand)
• IPA: / hɑrt / (1 lettergreep); /ɦɑrt/

Gelijkklinkende woorden

• hart

Woordafbreking

• hard

Woordherkomst en -opbouw

• In de betekenis van ‘moeilijk samen te drukken, te verbrijzelen, te buigen; luid, meedogenloos’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 901

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	hard	harder	hardst
verbogen	harde	hardere	hardste
partitief	hards	harders	-

Bijvoeglijk naamwoord

hard

1. stevig, een uitwendige kracht onverzettelijk weerstaand

   • Diamant is de hardste stof bekend aan de wetenschap. 

2. psychologisch tegen veel bestand, voor niets terugdeinzend

   • Dat is een harde kerel. 

3. streng

   • Een hard oordeel. 

4. krachtig

   ▸ Maar om te zorgen dat de boog niet instortte in de harde wind moest je een vakwerk van hout en planken bouwen dat vanaf de bodem van het dal omhoogging — er waren enorme hoeveelheden hout nodig om de ondersteuning sterk genoeg te maken.

5. met grote geluidssterkte

   • Hij had last van de harde muziek van zijn buren. 

Bijwoord

hard

1. met veel inzet en energie

   ▸ Isaac is dood en de helft van het dorp denkt dat ik het heb gedaan; ik kan hier niet blijven.'Je overleeft het wel,' zei Harold. 'Alstublieft, señor, ik heb hard gewerkt. Ik ben onschuldig.'

   ▸ Na twintig jaar hard werken in glimmende kantoorgebouwen had ik behoefte aan meer natuur en avontuur.

   ▸ Studenten en promovendi met veel kennis van onder meer kritieke grondstoffen zijn hard nodig voor de energietransitie, zegt men ook buiten de muren van de VU. De ongeveer tachtig bachelor- en masterstudenten die de studie in Amsterdam jaarlijks trekt, zijn harder nodig dan ooit, klinkt het. Ook bijvoorbeeld voor de opslag van CO2 onder de grond en kustbescherming is hun kennis nodig.

2. met grote snelheid

   • Hij kan heel hard lopen. 

   ▸ De ontwikkelingen gaan hard en dat betekent dat de Europese auto-industrie het de komende jaren nog knap lastig kan krijgen. "Een Duits autobedrijf doet er ongeveer vijf tot zeven jaar over om een nieuw automodel te ontwikkelen. Sommige Chinese merken doen het in minder dan een jaar", zegt Van Dillen.

Synoniemen

• [4] snel, vlug

Antoniemen

• [1] zacht, week, zwak
• [2] slap, weekhartig, weekmoedig
• [3] slap
• [4] langzaam, traag

Hyponiemen

• (intensivering) knoeperhard, kogelhard
• [1] (intensivering) bunkerhard
• [4] (intensivering) oerendhard

   

beenhard bikkelhard diehard dubbelhard glashard halfhard ijzerhard keihard kiezelhard knalhard knetterhard knoerthard kogelhard loeihard plankhard roerhard snoeihard spijkerhard staalhard steenhard winterhard

Afgeleide begrippen

   

grote hardvrucht hard zwenkgras hard-boiled hardachtig hardback hardbekkig hardblauw hardbloem hardboard hardbop hardbox hardcore hardcourt hardcover harddiscounter harddisk harddraven harddraver harddrive harddrug harde brexit harde schijf harde tarwegriesmeel hardelanden harden Hardenberg hardfietsen hardgebakken hardgeel hardgekookt hardgieterij hardglas hardgras hardgrauw hardgroen hardhandig hardheid hardhoofdig hardhorend hardhorig hardhouse hardhout hardhouten hardhuidig hardig hardijzer hardkop hardleers hardlijnig hardlijvig hardliner hardlopen hardloper hardmaand hardmaken hardmetaal hardnekkig hardop hardplastic hardporno hardrijden hardrock hardrocker hardroeien hardroeier hardrood hardroze hardrubber hardsoldeer hardsolderen hardsteen hardstenen hardstyle hardtop hardtrance hardvochtig hardvoer hardvrucht hardware hardwerkend hardzeiler

Uitdrukkingen en gezegden

• [1]: hard als steen

• Te hard van stapel lopen

• [2]: ergens hard aankomen

• Hard tegen hard gaan

niemand die wil toevoegen en er beide voor gaan om te winnen

• Hard van stapel lopen

nu te veel willen

• Beter hard geblazen dan de mond gebrand

het is beter dat men zich inspant dan dat er door slordigheid of luiheid een ongeluk gebeurt/iets fout gaat

• Een hard gelag zijn

iets is moeilijk te dragen

• Een harde dobber (zijn/worden)

niet gemakkelijk (zijn/worden)

• Een harde noot kraken

dingen bespreken die moeilijk liggen ofwel: een moeilijk karwei doen

Vertalingen

    1. stevig, een uitwendige kracht onverzettelijk weerstaand   

Duits: hart (de) Noors: hard (no)

Nynorsk: hard (nn)

    ergens hard aankomen   

Duits: jemand hart treffen

Werkwoord

vervoeging van
harden

hard

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van harden
   

   • Ik hard. 

2. gebiedende wijs van harden
   

   • Hard! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van harden
   

   • Hard je? 

Gangbaarheid

• Het woord hard staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "hard" herkend door:

100 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Engels

Uitspraak

• Geluid:  hard (VS)    (hulp, bestand)

stellend	vergrotend	overtreffend
hard	harder	hardest

Bijvoeglijk naamwoord

hard

1. ingewikkeld, lastig, moeilijk
2. veeleisend, zwaar [2]

Afgeleide begrippen

• harden, hardship

Zelfstandig naamwoord

hard

1. paal
2. (sport) harde band van een raceauto
3. (informeel) cocaïne
4. (informeel) hard werk, zware arbeid

Frans

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?

Zelfstandig naamwoord

hard m

1. (spreektaal) pornofilm
2. (spreektaal) hardrock
3. (spreektaal) elektronische apparaten, hardware

Bijvoeglijk naamwoord

hard

1. (spreektaal) moeilijk, pijnlijk

   «Trop hard l’exo de c’matin!»

   Die oefening van vanochtend was echt moeilijk!

Noors

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: / hɑːɾ /

Woordafbreking

• hard

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig van het Oudnoorse woord harðr.

Naar frequentie	1936

		stellend	vergrotend	overtreffend
onbepaald (sterk)	m/v enkelvoud	hard	hardere	hardest
	o enkelvoud	hardt
	meervoud	harde
bepaald (zwak)	enkelvoud en meervoud	harde	hardere	hardeste

Bijvoeglijk naamwoord

hard

1. hard
2. flink, fors
3. streng, bar

Typische woordcombinaties

• [1]: hardt metall

hardmetaal

Uitdrukkingen en gezegden

• [1]: hard som stein

keihard

Nynorsk

Uitspraak

• Geluid: Bestand bestaat nog niet. Aanmaken?
• IPA: / hɑːɾd /

Woordafbreking

• hard

Woordherkomst en -opbouw

• Afkomstig van het Oudnoorse woord harðr.

		stellend	vergrotend	overtreffend
onbepaald (sterk)	m/v enkelvoud	hard	hardare	hardast
	o enkelvoud	hardt
	meervoud	harde
bepaald (zwak)	enkelvoud en meervoud	harde	hardare	hardaste

Bijvoeglijk naamwoord

hard

1. hard
2. flink, fors
3. streng, bar

Typische woordcombinaties

• [1]: hardt metall

hardmetaal

Uitdrukkingen en gezegden

• [1]: hard som stein

keihard