droog

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  droog    (hulp, bestand)
• IPA: / drox / (1 lettergreep); /droːx/

Woordafbreking

• droog

Woordherkomst en -opbouw

• erfwoord via Middelnederlands droge van Oudnederlands drugon. Proto-Germaans *draugi-. Verdere herkomst onbekend; mogelijk oorspronkelijk uit een substraattaal.
• In de betekenis van ‘niet nat’ voor het eerst aangetroffen in 1100

	stellend	vergrotend	overtreffend
onverbogen	droog	droger	droogst
verbogen	droge	drogere	droogste
partitief	droogs	drogers	-

Bijvoeglijk naamwoord

droog

1. geen of zeer weinig vocht bevattend

   • Die broek is weer droog. 

   ▸ Haar ogen zijn moe en droog, en op haar nagels zit een roestbruine rest van Marens bloed.

   ▸ Het drong langzaam tot me door wat het woord ‘wildernis’ eigenlijk betekende: niet romantisch en mooi, maar zwaar, droog, verlaten en pijnlijk.

2. niet overstroomd

   ▸ Olive liep haar achterna en bleef op een droog stukje staan waar Teresa nog niet was geweest.

3. (meteorologie) zonder regen

   • Het blijft droog vandaag. 

   ▸ Het is eindelijk droog geworden.

4. (figuurlijk) zonder emotie te laten blijken

   • Hij gaf slechts een droge reactie. 

   ▸ 'Om strak ingebakerd te worden,' merkt Lysbeth droog op.

5. (figuurlijk) op een quasi-ernstige manier humoristisch

   • Ze is komisch, droog, vilein, naïef en tegelijk berekenend. 

6. (figuurlijk) zonder levendigheid

   • Zijn geschiedenisboek was dik, maar nogal droog omdat het vooral uit een eindeloze opsomming van vorsten en hun verwanten bestond. 

7. (drinken) (van wijn): niet zoet van smaak

   • Mag ik van u een droge witte wijn? 

Synoniemen

• [7]  sec bn  [2]
• [6] oninteressant, saai

Antoniemen

• [1]  nat bn , vochtig
• [2] regenachtig
• [6] interessant, levendig

Hyponiemen

• (intensivering) beendroog, gortdroog, indroog, kurkdroog, poederdroog
• handdoekdroog, handdroog, kastdroog, luchtdroog, strijkdroog, winddroog

Uitdrukkingen en gezegden

• [1] als een vis op het droge
  hulpeloos (betekenis 1: zelfstandig gebruikt)

Afgeleide begrippen

   

droogbloeier droogbloem droogboeket droogdal droogdoek droogdok drooggeilen drooggeiler drooggewicht droogheid drooghouden droogijs droogkakker droogkamer droogkap droogkast droogkloot droogkoken droogkokend droogkomiek droogkomisch droogkuis droogkuisen droogleggen drooglijn drooglopen droogmachine droogmaken droogmalen droogmiddel droogmolen droogneuken droogneuker droogpak droogparasol droogpruim droogpruimer droogrek droogscheerder droogscheren droogscheur droogschieter droogshampoo droogstaan droogstand droogstappen droogstempel droogstoken droogstolp droogstoppel droogte droogtraining droogtrommel droogtunnel droogvallen droogvoer droogweg droogzak droogzetten droogzolder droogzwemmen droogzwierder droogzwieren

Vertalingen

    1. geen of zeer weinig vocht bevattend.   

Arabisch: الكلمة (ar) Birmees: ခြောက် (my) Catalaans: sec (ca) Deens: tør (da) Duits: trocken (de) Engels: dry (en) Frans: sec (fr)

Oedmoerts: кӧс Oekraïens: сухий (uk) Papiaments: seku Pools: suchy (pl) m Spaans: seco (es) Wit-Russisch: сухі (be) Zweeds: torr (sv)

Werkwoord

vervoeging van
drogen

droog

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van drogen
   

   • Ik droog. 

2. gebiedende wijs van drogen
   

   • Droog! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van drogen
   

   • Droog je? 

Gangbaarheid

• Het woord droog staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "droog" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
99 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.