boog

Nederlands

Uitspraak

• Geluid:  boog    (hulp, bestand)
• IPA: / box / (1 lettergreep)

Woordafbreking

• boog

Woordherkomst en -opbouw

• erfwoord via Middelnederlands boge van Oudnederlands bogo, in de betekenis van ‘schiettuig voor pijlen’ aangetroffen vanaf 901, op te vatten als naamwoord van handeling van buigen

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	boog	bogen
verkleinwoord	boogje	boogjes

Zelfstandig naamwoord

de boog m

1. wapen waarmee een pijl weggeschoten kan worden -> handboog

   • Meer dan 500 kostuums en rekwisieten die gebruikt zijn in de vier films over The Hunger Games worden op 20 mei in Los Angeles geveild. Onder de spullen bevindt zich ook de boog van Katniss, de heldin van de film, een rol die in de films wordt vertolkt door actrice Jennifer Lawrence.  

2. (wiskunde) cirkelboog
3. (bouwkunde) deel van een bouwwerk waar iets of iemand onderdoor kan gaan(vgl. spitsboog, triomfboog)

   • Echt bijzonder is het loflied op de Romeinse segmentele boogbrug, een totaal onderschat staaltje Romeins ingenieurswerk. Dit type boogbrug bestaat - simpel gezegd - niet uit een halve cirkel (de gewone ‘romaanse’ boog) maar uit een kleiner gedeelte van de cirkel. Zo’n brug kan met geringere hoogte grotere breedtes overspannen en maak ook een veel lichtere en modernere indruk. Doorgaans wordt de constructie gezien als middeleeuws, maar niets blijkt dus minder waar. 

4. vlamboog
5. kromme van een vliegend voorwerp

   • Curry (28) dirigeert zijn ploeg met zijn dodelijke wapen, het driepuntsschot. Hij zorgt met de afstandsschoten voor een revolutie in het basketbal - zo ongekend veel scoort hij van buiten de driepuntlijn. „Hij schiet heel snel, met een hoge boog, daardoor is hij moeilijk te blokkeren”, zegt de Nederlandse collegespeler Olaf Schaftenaar, liefhebber van Curry. 

• 
  1. Boog
• 
  2. Boog
• 
  3. Bogen
• 
  4. Boog

Hyponiemen

   

aardboog accoladeboog aortaboog cirkelboog dagboog dekenboog driepasboog eilandboog eilandenboog elleboog ellipsboog ereboog gordelboog graadboog gradenboog handboog hangboog hemelboog hoefijzerboog jukboog keperboog kettingboog kieuwboog knieboog korfboog kruisboog kwikboog lancetboog lichtboog luchtboog mistboog muraalboog ontlastingsboog overgangsboog paanderboog paraboolboog pijl-en-boog praalboog puntboog reflexboog regenboog ribboog rijnboog rondboog rozenboog schaambeenboog scheiboog schelpboog schildboog segmentboog sneeuwboog spaarboog spanningsboog spitsboog spoorboog steunboog triomfboog tudorboog vensterboog verbindingsboog vlamboog voetboog waaierboog welfboog wervelboog zadelboog zegeboog

Afgeleide begrippen

   

Boogschutter boogachtig boogbal boogbrug boogelement boogfries booggraad boogharp booghout booglamp booglassen booglengte booglicht booglijst boogmaker boogminuut boogoven boogpasser boogpees boograam boogscheut boogschieten boogschild boogschinkel boogschot boogschutter boogseconde boogspanning boogstelling boogstraal boogstreng boogstuk boogtafel boogtangens boogtent boogtrommel boogveld boogvenster boogvormig boogzaag

Uitdrukkingen en gezegden

• ergens met een boog omheen lopen

iets ontwijken

Vertalingen

    1. wapen   

Albanees: hark (sq) m Bosnisch: luk (bs) m Catalaans: arc (ca) m Deens: bue (da) g Duits: Bogen (de) m Engels: bow (en) Esperanto: arko (eo) Estisch: vibu (et) Fins: jousi (fi) Frans: arc (fr) m Hebreeuws: קֶשֶת (he) v (keshet) Hongaars: íj (hu) IJslands: bogi (is) m Italiaans: arco (it) m Japans: 弓 (ja) yumi) ( ゆみ (ja) Koerdisch: kevan (ku) m

Kroatisch: luk (hr) m Malayalam: വില്ല് (ml) (villu) Noors: bue (no), boge (no) m Pools: łuk (pl) m Portugees: arco (pt) m Roemeens: arc (ro) m v/ Russisch: лук (ru) m (luk) Servisch: (cyrillisch) лук (sr) m, (Latijns) luk (sr) m Sloveens: lok (sl) m Slowaaks: luk (sk) m Spaans: arco (es) m, arco de flechas (es) m Telugu: విల్లు (te) (villu), ధనుస్సు (te) (shanussu) Tsjechisch: luk (cs) m Turks: yay (tr) Tyap: a̱ta (kcg) Zweeds: båge (sv) g, pilbåge (sv) g

    2. cirkelboog   

Engels: arc (en) Frans: arc (fr) m

Spaans: curva (es) v

    3. deel van bouwwerk   

Engels: arch (en) Frans: arc (fr)

Spaans: arco (es) m, arcada (es) v

Werkwoord

vervoeging van
bogen

boog

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van bogen
   

   • Ik boog. 

2. gebiedende wijs van bogen
   

   • Boog! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van bogen
   

   • Boog je? 

Werkwoord

vervoeging van
buigen

boog

1. enkelvoud verleden tijd van buigen
   

   • Ik boog. 
     
   • Jij boog. 
     
   • Hij, zij, het boog. 

   ▸ Langzaam boog hij voorover en hij rechtte daarna met veel moeite zijn rug.

   ▸ 'Hoe kan het dat je de controle verloor?' Toen boog ik me voorover en legde ik mijn wang op de stenen grafplaat.

   ▸ Ik boog me naar hem toe en knikte.

   ▸ Ik boog me naar hem toe en knikte.

Gangbaarheid

• Het woord boog staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "boog" herkend door:

99 %	van de Nederlanders;
100 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Limburgs

Uitspraak

• IPA: /boːx/

Zelfstandig naamwoord

boog o

1. (verouderd) schouder.

Verbuiging

	enkelvoud				meervoud
	geheel	gemuteerd	verkleind	gemuteerd verkleind	geheel	gemuteerd	verkleind	gemuteerd verkleind
nominatief	boog	poog	beugske	peugske	beug	peug	beugskes	peugskes
genitief	boogs	poogs	beugskes	peugskes	beug	peug	beugskes	peugskes
locatief	boges	poges	bogeske	pogeske	bogese	pogese	bogeskes	pogeskes
datief	boge	poge	beugske	peugske	beug	peug	beugskes	peugskes
accusatief	boog	poog	beugske	peugske	beug	peug	beugskes	peugskes