bas

contrabas [4]

Nederlands

Niet te verwarren met: Bas

Uitspraak

• Geluid:  bas    (hulp, bestand)
• IPA: /bɑs/

Woordafbreking

• bas

Woordherkomst en -opbouw

• Leenwoord uit het Jiddisch, in de betekenis van ‘Bargoens: stuiver, dubbeltje’ voor het eerst aangetroffen in 1860
• Leenwoord uit het Italiaans, in de betekenis van ‘laagste stem’ voor het eerst aangetroffen in het jaar 1552
• [2.5, 2.6] Herkomst: Jiddisj

	enkelvoud	meervoud
naamwoord	bas	bassen
verkleinwoord	basje	basjes

Zelfstandig naamwoord

de bas m

1. zanger met een basstem, baszanger

de bas v / m

1. laagste partij in een muziekstuk

   • Op de piano speelt men met de linkerhand de baspartij 

2. laagste mannenstem

   • De bas is lager dan de bariton 

3. (muziek) (beroep) een zanger met deze lage mannenstem

   • De corpulente man had een prachtige bas 

4. (muziekinstrument) het laagstklinkende muziekinstrument uit een familie, bijvoorbeeld contrabas, basgitaar etc.

   • De contrabas wordt staande bespeeld. 

   ▸ Nog zo'n typerende zwart-wit-foto is een groepsportret van een stel muzikanten uit Assen. Samen stonden ze bekend als de Showboot, een soort revuegezelschap waarmee ze langs feestzalen gingen. Harry Muskee staat in het midden in zwart kostuum. Hij heeft een grote bas voor zich, de handen op de snaren. Hij kijkt broeierig, hij heeft de blues. Het was op de drempel van de sixties.

5. (Jiddisch-Hebreeuws) dochter, meisje
6. (Jiddisch-Hebreeuws) stuiver

Hyponiemen

• becijferde bas, bullebas, contrabas, funkbas, generale bas

Afgeleide begrippen

   

bas mitswe bas mitswes bas-bariton bas-buffo bas-reliëf basaria basblokfluit basdrum basfluit basgitaar basgitarist bashoorn bashoren basklarinet basklarinettist baslijn baslijntje basnoot baspartij baspijp basreflex bassaxofonist bassaxofoon bassist bassleutel basstem bastoon bastrombone bastrompet bastuba basversterker basviool baszanger

Verwante begrippen

• sousafoon
• alt, bariton, contra-alt, tenor, mezzosopraan, sopraan
• [2.5] bas mitswe, bas mitswes
• [2.5] Hebreeuws: bat

Vertalingen

    1. het instrument dat doorgaans de laagste stem speelt   

Papiaments: baho Pools: bas (pl) monbezield Slowaaks: bas (sk) monbezield

Spaans: bajo (es) m Tsjechisch: bas (cs) monbezield

Werkwoord

vervoeging van
bassen

bas

1. eerste persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van bassen
   

   • Ik bas. 

2. gebiedende wijs van bassen
   

   • Bas! 

3. (bij inversie) tweede persoon enkelvoud tegenwoordige tijd van bassen
   

   • Bas je? 

Gangbaarheid

• Het woord bas staat in de Woordenlijst Nederlandse Taal van de Nederlandse Taalunie.

• In onderzoek uit 2013 van het Centrum voor Leesonderzoek werd "bas" herkend door:

98 %	van de Nederlanders;
97 %	van de Vlamingen.

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Afrikaans

Uitspraak

• IPA: /bɑs/

Zelfstandig naamwoord

bas

1. (plantkunde) bast; buitenste laag van een boom, meestal het geheel van schors en aangroeilaag
2. (muziek) bas; een lage mannenstem
3. (muziekinstrument) bas, basgitaar; een gewoonlijk elektrisch of elektronisch versterkt viersnarig instrument met een lage ligging
4. (muziek)(beroep) bas; een zanger met deze lage mannenstem [2]

Synoniemen

1. –
2. –
3. baskitaar
4. –

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Limburgs

Zelfstandig naamwoord

bas

1. (muziek) bas

Middelengels

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Oudfranse bas

Bijvoeglijk naamwoord

bas

1. laag, kort
2. laag geplaatst
3. stil
4. arm

Schrijfwijzen

• bace
• baas
• base
• bass
• basse

Frans

Uitspraak

• Geluid:  bas    (hulp, bestand)
• IPA: /ba/, /bɑ/

	enkelvoud	meervoud
mannelijk	bas	bas
vrouwelijk	basse	basses

Bijvoeglijk naamwoord

bas

1. laag
2. (geologie) laaggelegen

Pools

Zelfstandig naamwoord

bas monbezield

1. (muziek) bas; een lage mannenstem
2. (muziekinstrument) bas; het laagstklinkende muziekinstrument uit een familie, bijvoorbeeld contrabas, basgitaar etc.
3. (muziek) bas; de laagste stem in een meerstemmige compositie

Afgeleide begrippen

• basowy
• basista m

Verwante begrippen

• basistka v

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Zelfstandig naamwoord

bas m

1. (muziek)(beroep) bas; een zanger met deze lage mannenstem

Synoniemen

• basista m

Slowaaks

Uitspraak

• IPA: /bas/

Woordafbreking

• bas

Zelfstandig naamwoord

bas monbezield

1. (muziek) bas; een lage mannenstem
2. (muziekinstrument) bas; het laagstklinkende muziekinstrument uit een familie, bijvoorbeeld contrabas, basgitaar etc.
3. (muziek) bas; de laagste stem in een meerstemmige compositie

Afgeleide begrippen

• bas-
• basista m
• basovať
• basový
• kontrabas m

Typische woordcombinaties

• generálny bas

Verwante begrippen

• basa v
• basistka v
• basso continuo

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Zelfstandig naamwoord

bas mbezield

1. (muziek)(beroep) bas; een zanger met deze lage mannenstem

Synoniemen

• basista m

Tsjechisch

Uitspraak

• IPA: /bas/

Woordafbreking

• bas

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van het Italiaanse basso

Zelfstandig naamwoord

bas monbezield

1. (muziek) bas; een lage mannenstem
2. (muziekinstrument) bas; het laagstklinkende muziekinstrument uit een familie, bijvoorbeeld contrabas, basgitaar etc.
3. (muziek) bas; de laagste stem in een meerstemmige compositie

Verbuiging

	enkelvoud	meervoud
nominatief	bas	basy
genitief	basu	basů
datief	basu	basům
accusatief	bas	basy
vocatief	base / basi	basy
locatief	basu / base	basech
instrumentalis	basem	basy

Afgeleide begrippen

bas- basák mbezield basař mbezield basista mbezield

basklarinet monbezield baskytara v baskřídlovka v basový

baspozoun monbezield bastrumpeta v basy monbezieldmv kontrabas monbezield

Verwante begrippen

basa v basklarinetista mbezield basso continuo

kontrabasista mbezield kontrabasistka v kontrabasový

Paroniemen

• hlas monbezield
• pas monbezield

Meer informatie

• Zie Wikipedia voor meer informatie.

Verwijzingen

• Internetová jazyková příručka - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)
• Slovník spisovného jazyka českého - Ústav pro jazyk český AV ČR (Tsjechisch)

Zelfstandig naamwoord

bas mbezield

1. (muziek)(beroep) bas; een zanger met deze lage mannenstem

Verbuiging

		enkelvoud	meervoud
nominatief		bas	basi / basové
genitief		basa	basů
datief	korte vorm	basu	basům
	lange vorm	basovi
accusatief		basa	basy
vocatief		base	basi / basové
locatief	korte vorm	basu	basech
	lange vorm	basovi
instrumentalis		basem	basy

Synoniemen

• basista mbezield

Afgeleide begrippen

• basový

Zelfstandig naamwoord

bas

1. genitief meervoud van basa

Cimbrisch

Woordherkomst en -opbouw

• Afgeleid van Middelhoogduits waz

Voornaamwoord

bas

1. wat