Marijenkampen
Plaats in Nederland  | |||
|---|---|---|---|
  | |||
| Situering | |||
| Provincie |  Overijssel | ||
| Gemeente |  Steenwijkerland | ||
| Coördinaten | 52° 49′ NB, 6° 3′ OL | ||
| Algemeen | |||
| Oppervlakte | 1,96[1] km² | ||
| - land | 1,96[1] km² | ||
| - water | 0[1] km² | ||
| Inwoners (2023-01-01) |
170[1] (87 inw./km²) | ||
| Woningvoorraad | 57 woningen[1] | ||
| Overig | |||
| Woonplaatscode | 2705 | ||
| |||
Marijenkampen (Nedersaksisch: Mari'jenkaampen) is een buurtschap in de gemeente Steenwijkerland, in de Nederlandse provincie Overijssel. De plaats ligt in de Kop van Overijssel, ongeveer 1 kilometer ten zuiden van Willemsoord en circa 5 kilometer ten noordwesten van Steenwijk.[2][3]
De buurtschap ontstond in de omgeving van de kolonie Willemsoord en is verbonden met de geschiedenis van de Maatschappij van Weldadigheid. Anders dan Willemsoord zelf maakte Marijenkampen geen deel uit van de planmatig opgezette vrije kolonie, maar ontwikkelde het zich direct daarbuiten als nederzetting van bewoners die zich in eenvoudige hutten in de omgeving vestigden.[4]
Op 1 januari 2025 telde Marijenkampen 170 inwoners. De oppervlakte bedroeg 1,96 km².[5]
Naam
[bewerken | brontekst bewerken]Tot 1911 stond de buurtschap bekend als Huttenberg. De huidige naam hangt samen met Marij van Essen, die in dit gebied grond bezat.[3]
De oudere naam Huttenberg verwees naar de eenvoudige hutten waarin de eerste bewoners zich vestigden. Daarmee sloot de naam direct aan bij de oorsprong van de nederzetting aan de rand van de kolonie Willemsoord.[4][3]
Ligging
[bewerken | brontekst bewerken]Marijenkampen ligt in het noordwesten van Overijssel, in het landelijke gebied tussen Willemsoord, De Pol en Steenwijk. In landschappelijk opzicht behoort het tot de Kop van Overijssel, maar het gebied rond Marijenkampen wijkt af van het uitgesproken natte laagveenlandschap van de Weerribben-Wieden. De omgeving wordt eerder gekenmerkt door een droger ontginnings- en landbouwlandschap met verspreide bebouwing.[6][3]
Waterlopen
[bewerken | brontekst bewerken]Langs Marijenkampen loopt de Weer, een oorspronkelijk riviertje dat later werd geregulariseerd tot beek. Deze waterloop vormde deels een vroegere landweer bij de Friese grens. De Weer ontspringt bij De Pol, loopt langs Marijenkampen en kruist de Oldemarktseweg bij Paasloo.[7]
Geschiedenis
[bewerken | brontekst bewerken]Ontstaan in de context van de Maatschappij van Weldadigheid
[bewerken | brontekst bewerken]De achtergrond van Marijenkampen ligt in de negentiende-eeuwse kolonisatie van het gebied rond Willemsoord. De Maatschappij van Weldadigheid werd in 1818 opgericht door generaal Johannes van den Bosch met als doel arme gezinnen uit de steden op het platteland een nieuw bestaan te laten opbouwen.[8]
Na Frederiksoord werden ook Willemsoord en Wilhelminaoord als vrije koloniën ingericht. Kolonisten kregen er grond om te bewerken, terwijl discipline, arbeid en onderwijs deel uitmaakten van een breed maatschappelijk experiment dat nog altijd herkenbaar is in het landschap.[8]
In Willemsoord werd in 1820 begonnen met de bouw van honderd huizen. Tegelijkertijd golden er strenge regels voor de bewoners van de kolonie.[4]
Huttenberg
[bewerken | brontekst bewerken]Bewoners die zich niet aan de regels van de kolonie konden of wilden onderwerpen, vestigden zich in hutten in de omgeving van Willemsoord. Zo ontstond de buurschap Huttenberg.[4]
Huttenberg was de oude naam van Marijenkampen. De buurtschap stond daarmee aanvankelijk bekend onder een naam die rechtstreeks verwees naar de eerste, eenvoudige bewoningsvorm.[3]
In persoonlijk-historische bronnen leeft de oude naam voort. Zo wordt in de bibliotheekcatalogus van de Historische Vereniging Steenwijk en Omstreken verwezen naar de autobiografische bijdrage Opgroeien op de Huttenberg van Hendrik Lugtmeijer, geboren in Huttenberg in 1878.[9]
Naamswijziging
[bewerken | brontekst bewerken]In 1911 veranderde de naam Huttenberg in Marijenkampen.[4][3]
De nieuwe naam sloot beter aan bij het omliggende kampenlandschap en bij de lokale naamtraditie.[3]
Relatie met Willemsoord
[bewerken | brontekst bewerken]Marijenkampen is historisch sterk met Willemsoord verbonden, maar kende een andere ontwikkeling. Waar Willemsoord als vrije kolonie planmatig werd opgezet, ontwikkelde Marijenkampen zich in de randzone van dat experiment. De buurtschap laat daardoor een minder formele en meer spontane kant van de koloniale geschiedenis zien.[4][6]
Bestuurlijke indeling
[bewerken | brontekst bewerken]Marijenkampen ligt in de gemeente Steenwijkerland. Deze gemeente ontstond op 1 januari 2001 door schaalvergroting en herindeling van bestuurlijke grenzen.[10]
In de CBS-indeling vormt Marijenkampen zowel een wijk als een buurt. De wijk heeft code WK170827, de buurt code BU17082700. De codering en afbakening bleven daarbij ongewijzigd ten opzichte van het voorgaande jaar.[11][12]
Demografie
[bewerken | brontekst bewerken]Officiële CBS-cijfers
[bewerken | brontekst bewerken]Op 1 januari 2025 telde Marijenkampen 170 inwoners. De totale oppervlakte bedroeg 1,96 km², volledig bestaand uit landoppervlak. De bevolkingsdichtheid kwam daarmee uit op 87 inwoners per km².[5]
Bevolkingsontwikkeling
[bewerken | brontekst bewerken]Het inwonertal van de buurt Marijenkampen tussen 2013 en 2025 steeg van 157 naar 170. Het hoogste geregistreerde aantal in die reeks werd bereikt in 2022, met 175 inwoners.[13]
Voor de woonplaats Marijenkampen worden over dezelfde periode licht afwijkende aantallen genoemd, doordat die gegevens uit wijk- en buurtstatistiek zijn afgeleid. In die reeks groeide de woonplaats van 161 inwoners in 2013 naar 165 inwoners in 2025, eveneens met een piek van 175 inwoners in 2022.[14]
Woningen en huishoudens
[bewerken | brontekst bewerken]In 2025 telde Marijenkampen 58 woningen en 65 adressen.[14][13]
Voor dezelfde peildatum wordt een gemiddelde WOZ-waarde van €438.000 genoemd. In de woonplaatsreeks steeg de gemiddelde WOZ-waarde van €194.000 in 2013 naar €438.000 in 2025.[14]
Daarnaast worden voor 2025 55 huishoudens in de woonplaats en circa 60 huishoudens in de buurt genoemd, met een gemiddelde huishoudensgrootte van 3,0 personen.[14][13]
Voorzieningen en verenigingsleven
[bewerken | brontekst bewerken]Hoewel Marijenkampen een kleine buurtschap is, kent het wel georganiseerd lokaal leven. De kern heeft een eigen buurtvereniging.[2]
De buurtvereniging werd opgericht in september 2001. Vanuit buurthuis 't Reunedal worden verschillende activiteiten georganiseerd voor buurt en regio.[15]
Dat buurthuis wordt ook genoemd in een rapport van de Rekenkamercommissie Steenwijkerland uit 2021. Daarin staat 't Reunedal vermeld op het adres Marijenkampen 22a, 8339 SM Marijenkampen.[16]
Naast buurthuis 't Reunedal ligt de natuurijsbaan van IJsclub Willemsoord en omstreken. De ijsclub werd in 1917 in Willemsoord opgericht. De huidige ijsbaan werd later op de grens met Marijenkampen aangelegd en geldt al vele jaren als thuishaven van de vereniging. Op de website van de ijsclub wordt de baan ook aangeduid als de ijsbaan in Marijenkampen.[17][18][19]
Het buurthuis en de directe omgeving worden gebruikt voor uiteenlopende activiteiten, waaronder biljarten, klaverjassen, kinderactiviteiten, wandeltochten en het jaarlijkse buurtfeest van Marijenkampen.[20][15]
Zie ook
[bewerken | brontekst bewerken]Referenties
[bewerken | brontekst bewerken]- 1 2 3 4 5 Tabel: Bevolking; maandcijfers per gemeente en overige regionale indelingen, 1 januari 2023, Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen
- 1 2 Contactinformatie Marijenkampen. Gemeente Steenwijkerland. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- 1 2 3 4 5 6 7 Lexicon Steenwijks Verleden. Historische Vereniging Steenwijk en Omstreken. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- 1 2 3 4 5 6 Opvoeding tot fatsoenlijke burger. Canon van Nederland. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- 1 2 Kerncijfers wijken en buurten 2025. Centraal Bureau voor de Statistiek (31 maart 2026). Geraadpleegd op 15 april 2026.
- 1 2 Willemsoord. Koloniën van Weldadigheid. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- ↑ Lexicon Steenwijks Verleden, lemma 'Weer'. Historische Vereniging Steenwijk en Omstreken. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- 1 2 De geschiedenis van de Maatschappij van Weldadigheid. Weldadig Oord. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- ↑ Bibliotheekcatalogus Historische Vereniging Steenwijk en Omstreken. Historische Vereniging Steenwijk en Omstreken. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- ↑ Achtergronddocument bij Toekomstagenda Steenwijkerland. Gemeente Steenwijkerland. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- ↑ Marijenkampen wijk (Steenwijkerland). Centraal Bureau voor de Statistiek. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- ↑ Marijenkampen buurt (Steenwijkerland). Centraal Bureau voor de Statistiek. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- 1 2 3 Buurt Marijenkampen (gemeente Steenwijkerland) in cijfers en grafieken. AlleCijfers.nl. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- 1 2 3 4 Statistieken woonplaats Marijenkampen. AlleCijfers.nl. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- 1 2 Over ons. Buurtvereniging Marijenkampen (28 april 2025). Geraadpleegd op 15 april 2026.
- ↑ Rapportage onderzoek dorpshuizen Steenwijkerland. Rekenkamercommissie Steenwijkerland (2021). Geraadpleegd op 15 april 2026.
- ↑ Over ons. IJsclub Willemsoord en omstreken. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- ↑ IJsclub Willemsoord e.o.. IJsclub Willemsoord en omstreken. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- ↑ 100 jaar. IJsclub Willemsoord en omstreken. Geraadpleegd op 15 april 2026.
- ↑ Activiteiten. Buurtvereniging Marijenkampen. Geraadpleegd op 15 april 2026.
Externe links
[bewerken | brontekst bewerken]- Contactinformatie Marijenkampen op de website van de gemeente Steenwijkerland
- Willemsoord op de website van Koloniën van Weldadigheid
- Website van Buurtvereniging Marijenkampen
- Website van IJsclub Willemsoord en omstreken