Naar inhoud springen

IBM

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
International Business Machines Corporation
IBM
Logo
IBM-kantoor in Amsterdam
IBM-kantoor in Amsterdam
Locatie
Land van hoofdzetel Vlag van Verenigde Staten Verenigde Staten
Hoofdkantoor Armonk, New York
Industrie en producten
Industrie(ën) softwareindustrie, computerindustrie, IT-dienstverlening, IT-consultering, computerhardware-industrieBewerken op Wikidata
Producten/diensten ICT
Status en tijdlijn
Oprichting Sinds 1888 werkzaam
Bedrijf sinds 16 juni 1911
Oprichtingslocatie EndicottBewerken op Wikidata
Vervangt Dehomag, Computing Tabulating Recording CompanyBewerken op Wikidata
Bedrijfsstructuur
Rechtsvorm Amerikaanse corporatieBewerken op Wikidata
Oprichter(s) Charles Ranlett Flint, Thomas J. WatsonBewerken op Wikidata
Sleutelfiguren Arvind Krishna (CEO)
Aantal werknemers 264.000 (2025)
Divisies IBM Research, IBM Global Services, IBM jStart, Watson
Dochter­ondernemingen SoftLayer, IBM India Private Limited, IBM Internet Security Systems, Lotus, Rational Software, IBM Denmark, IBM France, Companhia IBM Portuguesa, IBM Nederland, IBM Deutschland, IBM Egypt Business Support Services, IBM Canada, IBM Bluemix, IBM Research, The Weather Company, Red Hat, IBM Česká republika, IBM Israel, IBM NorgeBewerken op Wikidata
Werknemers­organisatie IBM and unionsBewerken op Wikidata
Partnerschap met BeeckerCoBewerken op Wikidata
Financiën
Beurs NYSE: IBM
Totaal vermogen US$ 152 miljard (31 dec. 2025)
Totaal eigen vermogen US$ 33 miljard (31 dec. 2025)
Omzet/jaar US$ 67,5 miljard (2025)[1]
Bedrijfsresultaat/jaar 5.797.000.000 US$ (2024)[2]Bewerken op Wikidata
Winst/jaar US$ 10,6 miljard (2025)[1]
Markt­kapitalisatie US$ 206 miljard (15 juli 2026)
Erkenning en lidmaatschap
Lid van Alliance for Open Media, iRODS Consortium, Linux Foundation, European Committee for Interoperable Systems, OpenAPI Initiative, World Wide Web Consortium, Bluetooth Special Interest Group, CVE Numbering Authority, jQuery Foundation, JS Foundation, Node.js Foundation, OpenJS Foundation, FIDO Alliantie, Business Software Alliance, LOT Network, Stichting OpenPOWERBewerken op Wikidata
Prijzen en erkenningen Nationale medaille voor technologie en innovatie (2000), Nationale medaille voor technologie en innovatie (2004), Nationale medaille voor technologie en innovatie (2009), Silver Anvil Awards (2010),[3] Silver Anvil Awards (2012),[4] Silver Anvil Awards (2012),[5] Silver Anvil Awards (2012)[6]Bewerken op Wikidata
Links
Website link
Portaal  Portaalicoon   Economie

International Business Machines Corporation (IBM, bijgenaamd Big Blue) is een bedrijf dat bij het grote publiek vooral bekend is vanwege de eerste IBM Personal Computer. Tot de kernactiviteiten van IBM behoren het ontwerpen en verkopen van computerhardware, -software, -technologie en dienstverlening in de IT-sector. Het bedrijf wordt ook wel Big Blue genoemd, refererend aan de grote macht van het bedrijf en het blauwe logo. De eerste Nederlandse vestiging werd in 1940 geopend.[7]

IBM is een van de grootste IT-bedrijven met wereldwijd meer dan 250.000 werknemers en een omzet van US$ 68 miljard (2025).[1] IBM is actief in meer dan 160 landen. Al 19 jaar op rij registreert IBM het wereldwijde recordaantal patenten door grote investeringen in (fundamentele) wetenschap en onderzoek.[bron?]

De activiteiten zijn verdeeld over drie divisies: Software, Consulting en Infrastructure. Veruit de grootste van de drie is Software met een omzetbijdrage van iets minder dan de helft.[1] Software heeft ook de hoogste winstmarges, gevolgd door Infrastructure en tot slot Consulting. De marge van deze laatste divisie is ongeveer een derde van die van Software. In 2025 waren de onderzoek en ontwikkelingskosten zo'n US$ 8 miljard.

Gebieden waar dit bedrijf zich mee bezighoudt zijn onder andere:

  • Cloud services
  • Kunstmatige intelligentie
  • Business and IT Consulting
  • Business process outsourcing
  • Outsourcing Services
  • Financiering
  • IT-Projecten
  • Hardware
  • Software
  • Onderhoud hardware en software
  • Applicatieontwikkeling en onderhoud
  • Educatie
  • Business Continuity and Recovery Services

Van de omzet wordt de helft in Noord- en Zuid-Amerika behaald, een derde in Europa en de rest in Azië.[1]

Hieronder een overszicht van de belangrijkste restalten van IBM vanaf 2000. De scherpe daling van de omzet en aantal medewerkers in 2021 is een gevolg van de afsplitsing van Kyndryl Holdings, Inc. (Kyndryl). Aandeelhouders kregen naar rato van hun bezit in IBM evenveel aandelen Kyndryl. IBM heeft na de afsplitsing een belang van 19,9% in Kyndryl behouden.

Jaar Omzet Winst vóór-
belastingen
Netto-
resultaat
Werknemers
(× US$ miljard)
2000 88,4 8,1
2005 91,1 7,9 329.373
2010 99,9 14,8 426.751
2015 81,7 13,1 377.757
2016 79,9 11,8 380.300
2017 79,1 5,7 366.600
2018 79,5 8,7 350.600
2019 77,1 9,4 352.600
2020 73,6 5,5 345.900
2021 57,3 5,7 282.100
2022 60,5 1,2 1,6 288.300
2023 61,8 8,7 7,5 282.200
2024 62,8 5,8 6,0 270.300
2025 67,5 10,3 10,6 264.000
IBM 704 uit 1954
IBM Personal Computer uit 1981

In 1896 richtte Herman Hollerith, uitvinder van een gegevensverwerkende machine op basis van ponskaarten, de Tabulating Machines Company op. In 1911 kwam in de Amerikaanse staat New York de Computing Tabulating Recording Company (CTR) tot stand. Dit was een fusie van drie bedrijven: Holleriths ponskaartenbedrijf, de Computing Scale Company of America, waar weegschalen en vleessnijmachines werden geproduceerd, en ten slotte de International Time Recording Company, een producent van industriële uurwerken. In 1924 werd het bedrijf omgedoopt tot International Business Machines.

In 1920 kwam de Tabulator op de markt, een machine die ponskaarten kon printen. In 1924 werd het systeem gebruikt om de gegevens van 26 miljoen arbeiders op te slaan, in het kader van de Social Security Act van Franklin Roosevelt. Uiteraard werden ook -mechanische- ponskaartleesmachines ontwikkeld. Het deel van de organisatie dat onder de naam Hollerith opereerde, was echter ook verantwoordelijk voor de ponskaartsystemen in de concentratiekampen in nazi-Duitsland. IBM collaboreerde dus met nazi-Duitsland, een zwarte bladzijde uit de geschiedenis van het bedrijf.

Gedurende de jaren veertig begon men te werken aan elektronische rekenmachines met behulp van elektronenbuizen. Omstreeks 1955 werd het ringkerngeheugen ontwikkeld voor data-opslag, en in 1956 volgde de eerste harde schijf (de RAMAC).

In 1957 introduceerde IBM de wetenschappelijke programmeertaal Fortran.

In 1959 kwam met de IBM 1401 de eerste mainframe-computer op de markt en begon de bedrijfsautomatisering ingang te vinden, aanvankelijk op basis van ponskaarten.

In 1961 volgde een vernieuwing op het gebied van de elektrische schrijfmachine: de hamertjes werden door een verwisselbaar bolletje (IBM-bolletje) vervangen, waarmee diverse lettertypes en zelfs wiskundige symbolen konden worden getypt. Dit letterbolletje was een voorloper van het margrietwiel. Er stonden 88 tekens op en het kon in alle richtingen ronddraaien om de ingetypte letters op het papier te zetten, met een maximale snelheid van 15 tekens per seconde. Het bolletje verving de traditionele letterhamertjes, die bij snel typen nog al eens met elkaar in de knoop konden raken. Het bolletje kon gemakkelijk vervangen worden om met een ander lettertype te kunnen schrijven, terwijl bij een klassieke typemachine helemaal geen andere lettertypes mogelijk waren. Dit type schrijfmachine werd vanaf circa 1962 onder meer in Amsterdam geproduceerd.[8]

In 1967 kwam de diskette op de markt, en in 1970 de streepjescode. De volgende stap was de IBM Personal Computer, waarvan de eerste versie in augustus 1981 werd geïntroduceerd. Dit was een kleine computer voor de zakelijke markt met een 16-bit microprocessor van Intel, de 8086/8088 en PC-DOS 1.0, het eerste besturingssysteem van Microsoft. Dit type computer zou de standaard worden in het zakelijk gebruik. De vrij vlot daarna geïntroduceerde IBM PC XT, uitgerust met een harde schijf werd de standaard computer, waar andere bedrijven zo veel mogelijk compatibel mee wilden zijn. Een dergelijk machine vergde ongeveer een investering van ca. 10.000 gulden. Onder invloed van de nagemaakte machines van concurrenten (kloon-pc's) daalde de prijs snel. IBM zou later zelf ook een besturingssysteem voor Intel-processoren schrijven, OS/2. Dit werd (commercieel) geen groot succes.

Sinds de tweede helft van de jaren zeventig breidde IBM zijn marktleiderschap uit met midrange computers voor middelgrote bedrijven. In deze categorie is IBM nog steeds marktleider met zijn System i (i5/OS of Linux), System p (AIX of Linux) en System x (Windows of Linux)-servers.

In 1991 werden de productie en verkoop van printers ondergebracht in een aparte divisie, Lexmark. Deze werd in 1995 verkocht. In 1992 werd de ThinkPad laptopcomputer geïntroduceerd. In 1996 wist IBM-schaakcomputer Deep Blue de toenmalige schaakkampioen Garri Kasparov te verslaan.

De consultancyafdeling van het toenmalige PricewaterhouseCoopers werd in 2002 overgenomen. Wereldwijd ging het om 30.000 medewerkers, in Nederland 1700.

In december 2004 verkocht IBM de pc-divisie aan de Chinese computerbouwer Lenovo. Lenovo betaalde $650 miljoen cash en US$ 600 miljoen aan eigen aandelen voor de divisie. Aanvankelijk bestond er onzekerheid of de Amerikaanse overheid de overname goed zou keuren; de overheid dacht dat Lenovo misschien té gevoelige Amerikaanse technologie in handen zou krijgen. Voorstanders van de overname zeiden echter dat elk bedrijf over computertechnologie kan beschikken en dat Lenovo allang zelf de technologie bezat. Uiteindelijk werd op 9 maart 2005 de deal door de Committee on Foreign Investment in the U.S. (CFIUS) goedgekeurd en is deze overname een feit. Op 6 juni 2005 is IBM, in samenwerking met de École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL), gestart met het Blue Brain Project. Doel van het onderzoek was een gedetailleerd model van de neocortex maken.

In 2008 werd voor het eerst de grens van de 1 petaFLOPS doorbroken: een supercomputer wist 1015 berekeningen per seconde te volvoeren en in 2011 wist de computer Watson de tv-quiz Jeopardy! te winnen van menselijke kampioenen.

IBM heeft zijn verlieslijdende chipdivisie met bijbetaling van US$ 1,5 miljard overgedaan aan GlobalFoundries.[9] Het betrof de fabriek in East Fishkill en die in Essex Junction. GlobalFoundries kreeg toegang tot de technologie en kennis van IBM en zal voor minimaal 10 jaar de levering van chips voor de IBM-systemen verzorgen. IBM leed op deze transactie, die in 2015 werd afgerond, een totaal verlies van US$ 4,7 miljard vóór belastingen.[9]

Medio 2019 kreeg IBM toestemming van de toezichthouders om Red Hat over te nemen.[10] Met een overnamesom van US$ 33,4 miljard is het de grootste overname in de geschiedenis van IBM en de op twee na grootste in de Amerikaanse IT-sector. Met deze acquisitie wil IBM zijn positie in de cloudmarkt versterken. IBM realiseert zo'n 25% van zijn omzet uit clouddiensten, maar is een relatief kleine speler ten opzichte van vooral Amazon.com en Microsoft.[10] Verder is Red Hat gespecialiseerd in het open-sourcebesturingssysteem Linux. Red Hat behaalde in 2018 een omzet van US$ 3,4 miljard.[10]

In 2021 is IBM's infrastructuurdienstentak verzelfstandigd onder de naam Kyndryl.

Op 14 juli 2026 daalde de aandelenkoers van IBM met 25,2% en verbrak het vorige record van 19 oktober 1987 toen de koers met 23% kelderde.[11] De koersval veroorzaakte een daling van de marktwaarde met US$ 67 miljard. De reden was tegenvallende resultaten over het tweede kwartaal van 2026.

[bewerken | brontekst bewerken]
Zie de categorie IBM van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.