1570
Uiterlijk

| 1570 | ||
| Eeuwen: | 15e eeuw · 16e eeuw · 17e eeuw | |
| Decennia: | 1560-1569 · 1570-1579 · 1580-1589 | |
| Jaren: | << · < · 1569 · 1570 · 1571 · > · >> | |
| Ab urbe condita: | 2323 MMCCCXXIII | |
| Armeense jaartelling: | 1019 – 1020 ԹՎ ՌԺԹ – ՌԻ | |
| Chinese jaartelling: | 4266 – 4267 丙巳 – 丁午 | |
| Christelijke jaartelling: | 1570 MDLXX | |
| Ethiopische jaartelling: | 1562 – 1563 | |
| Hebreeuwse jaartelling: | 5330 – 5331 | |
| Hindoekalenders: | ||
| - Vikram Samvat | 1625 – 1626 | |
| - Shaka Samvat | 1492 – 1493 | |
| - Kali yuga | 4671 – 4672 | |
| Iraanse jaartelling: | 948 – 949 ۹۴۸ – ۹۴۹ | |
| Islamitische jaartelling: | 977 – 978 ٩٧٨ – ٩٧٧ | |
| Maçonnieke jaartelling: | 5569 – 5570 | |
Het jaar 1570 is het 70e jaar in de 16e eeuw volgens de christelijke jaartelling.
Gebeurtenissen
[bewerken | brontekst bewerken]- januari
- 23 - De regent van Schotland lord Moray wordt doodgeschoten. Het is de eerste geregistreerde moordaanslag met een geweer in de geschiedenis. Begin van de Schotse Burgeroorlog.
- februari
- 11 - De geuzenjager Jan Grauwels wordt in Brussel zelf opgehangen.
- februari - De Zeeuw Cuneris Petri kan onder bescherming van Alva zijn bisschopszetel in Friesland bezetten en neemt zijn intrek in het blokhuis van Leeuwarden. Hij beveelt de afkondiging van de besluiten van Trente in alle parochies.
- april
- 25 - Karel IX van Frankrijk huwt Elisabeth van Oostenrijk.
- 27 - Regnans in excelsis: Bul van Paus Pius V waarin Elizabeth I van Engeland wordt geëxcommuniceerd.
- mei
- 4 - Filips II van Spanje huwt zijn nicht Anna van Oostenrijk.
- 20 - Uitgave in Antwerpen bij Gillis Coppens van Diest van de Theatrum Orbis Terrarum van Abraham Ortelius, die geldt als de eerste moderne atlas.
- mei - De Spanjaarden veroveren Manilla.
- juli
- 3 - Een Turkse vloot van 350 schepen gaat bij Larnaca voor anker. De invasie van het Venetiaanse eiland Cyprus begint.
- 5 - Invoering van de Criminele Ordonnantiën en de Ordonnantiën op de Stijl van Procederen in criminele zaken, de eerste geüniformeerde geschreven strafwetgeving in de Nederlanden.
- 24 - De Turken onder Lala Mustafa Pasha zijn opgerukt naar Nicosia en beginnen een beleg.
- 25 - Overwinning van de Hugenoten bij Arnay-le-Duc in Bourgondië dwingt koning Karel IX tot vredesbesprekingen.
- augustus
- 5 - Vrede van Saint-Germain-en-Laye - Einde van de derde Hugenotenoorlog.
- september
- 1 - De Venetiaanse, pauselijke en Spaanse vloten komen voor de kust van het Venetiaanse eiland Kreta bijeen.
- 9 - Val van Nicosia.
- 17 - Het beleg van Famagusta begint.
- oktober
- 4 - Huwelijk van Hendrik I van Guise en Catharina van Nevers.
- november
- 1 - Allerheiligenvloed: Zware stormvloed in de Nederlanden, in het bijzonder in Zeeland, met duizenden doden, ondergelopen gebieden en financiële rampspoed als gevolg. Ontstaan van het Verdronken Land van Saeftinghe.
- 17 - Aardbeving van Ferrara.
- december
- 9 - Inname van Loevestein: Een groep geuzen onder Herman de Ruyter neemt slot Loevestein in.
- 13 - Vrede van Stettin: Einde van de Zevenjarige Oorlog. Frederik II van Denemarken geeft zijn claim op de Zweedse kroon op. Zweden erkent de Deense gebieden en moet een zware schadevergoeding betalen.
- 19 - De Spanjaarden onder Lorenzo Perea heroveren slot Loevestein.
- 28 - Een poging van het sultanaat Bijapur om Goa te heroveren, leidt tot een beleg van de stad door enkele islamitische vorstendommen.
- zonder datum
- Verdrag van Spiers: Keizer Maximiliaan II erkent Johan II Sigismund Zápolya als vorst van Zevenburgen; Johan Sigismund erkent Maximiliaan als zijn overheer in diens positie als koning van Hongarije.
- Einde van de Russisch-Turkse Oorlog. Rusland beheerst de volledige Wolga.
- Slag bij Anegawa: Oda Nobunaga en Tokugawa Ieyasu verslaan Asakura Yoshikage en Asai Nagamasa.
- Paus Pius V codificeert de Tridentijnse mis.
- Bloedbad van Novgorod: Ivan de Verschrikkelijke richt een bloedbad aan onder de inwoners van Novgorod.
- Stichting van Guanajuato (Mexico)
Beeldende kunst
[bewerken | brontekst bewerken]- El Greco: De Annunciatie
- Jacopo Tintoretto: Danaë
Architectuur
[bewerken | brontekst bewerken]- kasteel Ulenburg, Ulenburg (voltooid 1570)
- Aquaduct van Padre Tembleque, Mexico (voltooid 1570)
- Obelisk van Antinoüs, Rome (teruggevonden 1570)
Opvolging
[bewerken | brontekst bewerken]- Harcourt - Louise van Rieux opgevolgd door haar zoon Karel I van Elbeuf
- bisdom 's-Hertogenbosch - Franciscus Sonnius opgevolgd door Laurens Mets
- Venetië (doge) - Pietro Loredan opgevolgd door Alvise I Mocenigo
Afbeeldingen
[bewerken | brontekst bewerken]- aanslag op lord Moray
- onderhandelingen voor de Vrede van Stettin
- Executie van Jan Grauwels
- Herman de Ruyter neemt Slot Loevestein in
Geboren
[bewerken | brontekst bewerken]- januari - Michael Ophovius, Zuid-Nederlands prelaat (vermoedelijke datum)
- 13 april - Guy Fawkes, Engels samenzweerder
- 18 april - Willem I van Solms-Braunfels, Duits edelman
- 22 mei - Johan III van Saksen-Weimar, Duits edelman
- 13 juni (doop) - Paul Peuerl, Duits-Oostenrijks componist
- 26 juni - Ferdinand van Boisschot, Zuid-Nederlands jurist
- 6 juli - Cornelis Pijnacker, Nederlands geleerde en diplomaat
- 10 augustus - Filips van Sleeswijk-Holstein-Gottorp, Duits edelman
- 21 augustus - Christoffel van Brunswijk-Harburg, Duits edelman
- 25 augustus - Willem van Nassau-Weilburg, Duits edelman
- 6 oktober - Placido Nigido, Siciliaans religieus schrijver
- 6 oktober - Philips Snoy, Zuid-Nederlands politicus
- 7 oktober - Volkert Overlander, Nederlands aristocraat
- 7 november - Günther XLII van Schwarzburg-Sondershausen, Duits edelman
- 12 december - Joachim Oelhaf, Duits arts
- 18 december - Adam van Foreest, Nederlands politicus
- 29 december - Willem Lamormaini, Zuid-Nederlands theoloog
- Robert Ayton, Schots dichter
- Willem Backereel, Zuid-Nederlands kunstschilder
- Catharina van Brederode, Zuid-Nederlands edelvrouw
- Giovanni Zaratino Castellini, italiaans epigraaf
- Marie van Ginderdeuren, Zuid-Nederlands hekserijbeschuldigde
- Lobsang Chökyi Gyaltsen, Tibetaans lama
- Mimar Kasım, Albanees-Ottomaans architect
- Frans van Longueville, Frans edelman
- Cornelis Matelieff de Jonge, Nederlands koopman en politicus
- Bernard van Merode, Zuid-Nederlands edelman
- Floris van Merode, Zuid-Nederlands edelman
- Girolamo Rainaldi, Italiaans architect
- Jan Corneliszoon Rijp, Nederlands ontdekkingsreiziger
- Gillis van Valckenborch, Zuid-Nederlands kunstschilder
- Denijs van Alsloot, Zuid-Nederlands kunstschilder (jaartal bij benadering)
- Gerardus Livius Bonga, Nederlands predikant (jaartal bij benadering)
- Pietro Castelli, Italiaans geneeskundige (jaartal bij benadering)
- Hendricus van Darth, Nederlands politicus (jaartal bij benadering)
- Gaspar Fernandes, Portugees componist (jaartal bij benadering)
- Roeland de Grass, Zuid-Nederlands politicus (jaartal bij benadering)
- Willem Jansz, Nederlands ontdekkingsreiziger (jaartal bij benadering)
- Robert Ker, Schots edelman (jaartal bij benadering)
- Johan Sigismund Kettler, Duits edelman (jaartal bij benadering)
- Hans Lipperhey, Nederlands brillenmaker en uitvinder (jaartal bij benadering)
- Adriaan Mesdagh, Zuid-Nederlands theoloog (jaartal bij benadering)
- Filips d'Ongnies, Zuid-Nederlands politicus (jaartal bij benadering)
- Antonio Pomarancio, Italiaans kunstschilder (jaartal bij benadering)
- Salamone Rossi, Joods-Italiaans componist (jaartal bij benadering)
- Giorgi Saakadze, Georgisch staatsman en militair (jaartal bij benadering)
- Sengge Namgyal, koning van Ladakh (jaartal bij benadering)
- Denis Stoffels, Zuid-Nederlands prelaat (jaartal bij benadering)
- Frederik van Valckenborch, Zuid-Nederlands kunstschilder (jaartal bij benadering)
- Gerrit de Veer, Nederlands zeevaarder (jaartal bij benadering)
- Mary Villiers, Engels edelvrouw (jaartal bij benadering)
Overleden
[bewerken | brontekst bewerken]- 8 januari - Philibert Delorme (~55), Frans architect
- 23 januari - James Stewart (~38), regent van Schotland
- 11 februari - Jan Grauwels (~39), Zuid-Nederlands geuzenjager
- 1 maart - Bernhard VII van Anhalt (29), Duits edelman
- 17 maart - William Herbert (~68), Engels hoveling
- 13 april - Daniele Barbaro (57), Italiaans humanist
- 15 april - Rinthie van Aytta (60), Fries bestuurder
- 30 mei - Arent Dircksz. Vos (~69), Noord-Nederlands predikant
- 28 juni - Francesco Pisani (~75), Italiaans kardinaal
- 3 juli - Aonio Paleario (~70), Italiaans kerkhervormer
- 24 juli - Frans Verbeeck (~60), Zuid-Nederlands kunstschilder
- 27 juli - Nicole Bonvalot (~80), Bourgondisch aristocraat
- 27 augustus - Maximiliaan van Bergen (~58), Zuid-Nederlands prelaat
- 11 september - Johannes Brenz (71), Duits theoloog
- 21 september - Maarten van Horne (~60), Zuid-Nederlands edelman
- 1 oktober - Frans Floris I (~50), Zuid-Nederlands kunstschilder
- 3 oktober - Hieronymus Cock (~52), Zuid-Nederlands kunstschilder
- 14 oktober - Floris van Montmorency (~42), Zuid-Nederlands edelman
- 27 november - Jacopo Sansovino (84), Italiaans beeldhouwer en architect
- november - Giovanni Carlo Bovio (48), Napolitaans prelaat
- 15 december - Frederik III van Legnica (50), Pools edelman
- 19 december - Herman de Ruyter (~30), Nederlands geuzenleider
- Claes Clant, Noord-Nederlands politicus
- Nicolaus Grudius (~65), Zuid-Nederlands dichter
- Nicolaas Jonghelinck (~53), Zuid-Nederlands ambtenaar en kunstverzamelaar
- Melchior van Neipe (~50), Zuid-Nederlands geestelijke
- Thomas Plumtree, Engels geestelijke
- Francesco Primaticcio (~66), Italiaans schilder
- Trinh Kiem, Vietnamees staatsman
- Jan Verbeeck (~60), Zuid-Nederlands kunstschilder
- Jan Gerritsz. Versteghe, Noord-Nederlands geestelijke
- Joris Vezelaer (~77), Zuid-Nederlands muntmeester
- Bruhesius (~57), Zuid-Nederlands arts (jaartal bij benadering)
- Francesco Melzi, Italiaans kunstschilder (jaartal bij benadering)
Zie de categorie 1570 van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.