Bas-Rhin

Bas-Rhin

*Bas-Rhin*
Bas-Rhin Bas-Rhin
Jabatan
	Katedral Strasbourg
	Kedudukan Bas-Rhin di Perancis
	Koordinat: 48°39′U 7°33′T / 48.65°U 7.55°T
Negara	Perancis
Wilayah	Grand Est
Kolektiviti wilayah	Collectivité européenne d'Alsace
Dibentuk	1790
Pusat pentadbiran	Strasbourg
Arrondissement	5 Haguenau-Wissembourg; Molsheim; Saverne; Strasbourg; Sélestat-Erstein;
Keluasan
• Jumlah	4,755.0 km2 (1,835.9 batu persegi)
Highest elevation	1,099 m (3,606 ft)
Penduduk (2023)
• Jumlah	1,163,810
• Kepadatan	244.8/km2 (634/batu persegi)
Zon waktu	UTC+1 (CET)
• Musim panas (WMP)	UTC+2 (CEST)
ISO 3166 code	FR-67
Kod jabatan	67
Arrondissement	5
Kanton	23
Komun	514
Tapak sesawang	bas-rhin.gouv.fr

Bas-Rhin ialah sebuah jabatan dan daerah pentadbiran negara di wilayah Grand Est, di timur laut Perancis. Wilayahnya membentuk bahagian utara kawasan sejarah dan budaya Alsace. Pusat pentadbirannya ialah Strasbourg, yang turut menjadi ibu wilayah Grand Est dan tempat terletaknya beberapa institusi utama Eropah.^[3]

Bas-Rhin bersempadan dengan jabatan Moselle, Meurthe-et-Moselle, Vosges dan Haut-Rhin, serta dengan negeri-negeri Rhineland-Palatinate dan Baden-Württemberg di Jerman. Rhin membentuk sebahagian besar sempadan timurnya. Jabatan ini mempunyai keluasan 4,755 km² dan 1,163,810 orang penduduk pada 2023, dengan kepadatan 244.8 orang bagi setiap kilometer persegi.^[1]^[2]

Wilayahnya merangkumi dataran Alsace, kawasan penanaman anggur di kaki Pergunungan Vosges, sebahagian Vosges Utara serta kawasan bandar Strasbourg. Ekonominya berasaskan perkhidmatan, pentadbiran, industri, perdagangan rentas sempadan, pertanian, penghasilan wain dan pelancongan. Warisan utamanya termasuk pusat bersejarah Strasbourg, Istana Haut-Koenigsbourg, Mont Sainte-Odile, bandar-bandar lama seperti Sélestat dan Wissembourg, serta landskap semula jadi Vosges Utara.

Bas-Rhin dibentuk pada 1790 semasa Revolusi Perancis. Wilayah ini menjadi sebahagian daripada Empayar Jerman dari 1871 hingga 1918 dan sekali lagi diletakkan di bawah pentadbiran Jerman dari 1940 hingga 1944. Sejak 1 Januari 2021, fungsi kolektiviti jabatan Bas-Rhin dilaksanakan bersama-sama dengan Haut-Rhin oleh Collectivité européenne d'Alsace. Bas-Rhin bagaimanapun terus wujud sebagai jabatan, daerah pentadbiran negara, kawasan statistik dan bahagian pilihan raya.^[4]

Nama

Nama Bas-Rhin secara harfiah bermaksud “Rhin Bawah”. Istilah “bawah” merujuk kepada kedudukannya lebih jauh mengikut arah aliran Sungai Rhin berbanding Haut-Rhin, bukannya kepada ketinggian muka bumi.

Nama itu digunakan apabila Alsace dibahagikan kepada dua jabatan pada 1790. Bas-Rhin merangkumi bahagian utara Alsace, manakala Haut-Rhin merangkumi bahagian selatannya.

Istilah Jerman Unterelsass, yang bermaksud “Alsace Bawah”, digunakan khususnya bagi daerah pentadbiran Jerman yang wujud dari 1871 hingga 1918. Bentuk dialek seperti Unterelsàss juga digunakan dalam bahasa Alsace, tetapi bukan nama rasmi semasa jabatan tersebut.

Geografi

Kedudukan dan bentuk muka bumi

Bas-Rhin terletak di bahagian utara Dataran Rhin Hulu. Bentuk muka buminya berubah dari dataran rendah dan padat penduduk di sepanjang Rhin di sebelah timur kepada kaki bukit, lembah dan kawasan pergunungan Vosges di sebelah barat.

Dataran Alsace terdiri daripada tanah aluvium dan loes yang subur. Kawasan tersebut menempatkan sebahagian besar penduduk, kegiatan pertanian, jaringan pengangkutan dan kawasan perindustrian jabatan. Strasbourg dan kawasan perbandarannya terletak di dataran ini, berhampiran Rhin dan sempadan Jerman.

Di sebelah barat dataran terletak kawasan kaki bukit Vosges, yang mempunyai cerun sesuai untuk penanaman anggur. Bandar dan kampung pengeluar wain seperti Obernai, Barr, Andlau dan Dambach-la-Ville terletak di sepanjang kawasan peralihan ini.

Bahagian barat serta barat laut merangkumi kawasan hutan dan batu pasir Vosges, termasuk lembah Bruche dan Vosges Utara. Bahagian barat laut yang dikenali sebagai Alsace Bossue mempunyai landskap bukit, padang rumput dan tanah pertanian serta hubungan geografi yang rapat dengan dataran tinggi Lorraine.

Titik tertinggi jabatan ialah Champ du Feu, pada ketinggian 1,099 meter. Kawasan tersebut terletak di Ban de la Roche dan digunakan untuk kegiatan berjalan kaki, sukan musim sejuk dan pemerhatian alam.^[5]

Sungai dan alam sekitar

Rhin merupakan sungai utama dan membentuk sebahagian besar sempadan Bas-Rhin dengan Jerman. Sungai tersebut telah memainkan peranan penting dalam perdagangan, perindustrian, pengangkutan, penghasilan tenaga dan hubungan rentas sempadan.

Sungai Ill mengalir melalui dataran Alsace dan pusat Strasbourg sebelum bertemu dengan Rhin. Anak sungai dan sungai penting lain termasuk Bruche, Moder, Sauer, Zorn, Lauter dan Eichel. Terusan turut menghubungkan Strasbourg dengan rangkaian sungai Perancis dan Eropah.

Sebahagian besar kawasan barat laut Bas-Rhin terletak dalam Taman Semula Jadi Wilayah Vosges Utara. Taman tersebut merangkumi 111 komun, termasuk 74 komun di Bas-Rhin dan 37 di Moselle.^[6]

Vosges Utara didominasi hutan, singkapan batu pasir, lembah kecil, kawasan pertanian dan petempatan luar bandar. Bersama-sama dengan kawasan Pfälzerwald di Jerman, ia membentuk rizab biosfera rentas sempadan Vosges du Nord–Pfälzerwald.

Hutan juga meliputi bahagian besar lembah Bruche dan kawasan Vosges tengah. Kawasan dataran pula mempunyai hutan tebing sungai, tanah bencah, bekas cabang Rhin dan kawasan pertanian intensif.

Iklim

Bas-Rhin mengalami iklim peralihan antara iklim lautan dengan iklim benua. Dataran Alsace agak terlindung daripada hujan oleh Pergunungan Vosges, menyebabkan jumlah hujan di sekitar Strasbourg lebih rendah berbanding lereng barat dan kawasan pergunungan.

Musim panas di dataran biasanya hangat, manakala musim sejuk boleh menjadi sejuk dan berkabus. Perbezaan suhu mengikut musim lebih ketara berbanding di bahagian barat Perancis. Kawasan Vosges lebih sejuk serta menerima lebih banyak hujan dan salji.

Perubahan iklim meningkatkan risiko gelombang haba, kemarau, tekanan terhadap hutan, banjir kilat dan perubahan paras air Rhin. Kesan tersebut turut mempengaruhi pertanian, penanaman anggur dan pengurusan sumber air.

Sejarah

Sebelum pembentukan jabatan

Wilayah Bas-Rhin semasa telah didiami sejak zaman prasejarah. Pada zaman purba, kawasan tersebut dihuni oleh masyarakat Celt dan kemudian diserap ke dalam Empayar Rom. Strasbourg berkembang daripada penempatan tentera Rom yang dikenali sebagai Argentoratum.

Selepas kejatuhan Empayar Rom Barat, Alsace menjadi sebahagian daripada kerajaan-kerajaan Frank dan kemudiannya Empayar Rom Suci. Sepanjang Zaman Pertengahan, bahagian utara Alsace tidak membentuk sebuah wilayah politik tunggal. Ia terbahagi antara bandar bebas empayar, wilayah gereja, tanah kebangsawanan dan wilayah yang dikuasai oleh pelbagai wangsa.

Strasbourg memperoleh kedudukan sebagai bandar bebas empayar, manakala beberapa bandar lain bergabung dalam Décapole, sebuah perikatan bandar-bandar empayar di Alsace. Kawasan luar bandar pula berada di bawah kuasa pemerintah seperti uskup Strasbourg, wangsa Hanau-Lichtenberg dan pelbagai keluarga bangsawan.

Sebahagian besar Alsace berada di bawah kedaulatan Raja Perancis selepas Perdamaian Westphalia pada 1648, tetapi struktur wilayahnya kekal berpecah-belah. Strasbourg disatukan dengan kerajaan Perancis pada 1681.^[7]^[8]

Pembentukan jabatan dan abad ke-19

Pada 13 Januari 1790, Perhimpunan Kebangsaan Konstituen memutuskan untuk membahagikan Alsace kepada dua jabatan, dengan Strasbourg dan Colmar sebagai pusat pentadbiran masing-masing. Bas-Rhin dibentuk sebagai sebahagian daripada penggantian provinsi dan wilayah Rejim Lama dengan jabatan yang mempunyai susunan pentadbiran yang lebih seragam.^[9]

Sempadan jabatan berubah beberapa kali pada zaman Revolusi dan Empayar Perancis Pertama. Beberapa wilayah kecil yang dahulunya mempunyai hubungan politik dengan negeri-negeri Jerman dimasukkan ke dalam jabatan tersebut.

Pada abad ke-19, pertumbuhan Strasbourg, pembinaan jalan raya dan landasan kereta api serta pemodenan pertanian mengubah ekonomi Bas-Rhin. Terusan Marne–Rhin dan jaringan Rhin meningkatkan hubungan perdagangan dengan Paris, Jerman dan kawasan Eropah yang lain.

Pemerintahan Jerman, 1871–1918

Selepas kekalahan Perancis dalam Perang Perancis–Prusia, hampir seluruh Alsace dan sebahagian Lorraine diserahkan kepada Empayar Jerman melalui Perjanjian Frankfurt pada 1871. Bas-Rhin menjadi daerah Unter-Elsass dalam wilayah empayar Alsace–Lorraine.^[10]

Strasbourg dibangunkan sebagai ibu kota Alsace–Lorraine. Kawasan bandar baharu yang dikenali sebagai Neustadt dibina di utara dan timur pusat zaman pertengahan. Pentadbiran, pendidikan, undang-undang dan prasarana disusun semula mengikut sistem Jerman.

Pemerintahan tersebut turut meninggalkan kesan terhadap undang-undang tempatan. Beberapa undang-undang Jerman yang berkuat kuasa sebelum 1918 dikekalkan selepas wilayah itu kembali kepada Perancis dan menjadi sebahagian daripada undang-undang tempatan Alsace–Moselle.

Bas-Rhin kembali kepada Perancis selepas tamatnya Perang Dunia Pertama pada 1918. Bahasa Perancis dipulihkan sebagai bahasa rasmi, tetapi peralihan undang-undang dan pentadbiran dilakukan secara berperingkat.^[10]

Perang Dunia Kedua

Pada permulaan Perang Dunia Kedua, sebahagian penduduk Bas-Rhin dipindahkan ke barat daya Perancis kerana kedudukannya berhampiran sempadan Jerman. Selepas kekalahan Perancis pada 1940, Alsace dilampirkan secara de facto oleh Jerman Nazi, walaupun pengilhakan tersebut tidak disahkan melalui perjanjian antarabangsa.

Pentadbiran Jerman melaksanakan dasar penggermanan, menekan penggunaan bahasa Perancis dan memasukkan penduduk ke dalam institusi Nazi. Mulai 1942, ramai lelaki Alsace dipaksa menyertai angkatan tentera Jerman. Mereka kemudiannya dikenali sebagai malgré-nous, iaitu mereka yang berkhidmat “bertentangan dengan kehendak sendiri”.

Masyarakat Yahudi, penentang politik dan kumpulan lain mengalami pengusiran serta penganiayaan. Kem tahanan Natzweiler-Struthof, yang terletak di Pergunungan Vosges, merupakan satu-satunya kem tahanan utama Nazi yang dibina dalam sempadan Perancis sebelum perang.

Strasbourg dan sebahagian besar Bas-Rhin dibebaskan pada penghujung 1944. Pertempuran berterusan di beberapa bahagian utara jabatan hingga awal 1945.^[10]

Selepas 1945

Selepas perang, Bas-Rhin menjadi sebahagian daripada wilayah pentadbiran Alsace bersama-sama Haut-Rhin. Strasbourg berkembang sebagai pusat kerjasama Eropah dan menjadi tempat terletaknya Majlis Eropah, Mahkamah Hak Asasi Manusia Eropah serta salah satu tempat persidangan Parlimen Eropah.

Pembaharuan sempadan wilayah Perancis menggabungkan Alsace, Champagne-Ardenne dan Lorraine untuk membentuk wilayah yang kini dikenali sebagai Grand Est pada 1 Januari 2016.^[11]

Pada 1 Januari 2021, kolektiviti jabatan Bas-Rhin dan Haut-Rhin digabungkan sebagai Collectivité européenne d'Alsace. Badan baharu itu mengambil alih harta, kakitangan, tanggungjawab dan bidang kuasa kedua-dua majlis jabatan terdahulu.^[4]

Pentadbiran dan kedudukan undang-undang

Status semasa

Bas-Rhin mempunyai dua kedudukan yang perlu dibezakan. Ia terus wujud sebagai:

jabatan dan daerah pentadbiran negara;
unit dalam Kod Geografi Rasmi INSEE;
kawasan bagi pentadbiran prefektur;
bahagian bagi pilihan raya, statistik dan beberapa bidang undang-undang; dan
wilayah yang menggunakan kod jabatan 67.

Walau bagaimanapun, Bas-Rhin tidak lagi mempunyai kolektiviti wilayah dan majlis jabatan yang berasingan. Sejak 2021, fungsi tersebut dilaksanakan oleh Collectivité européenne d'Alsace bagi seluruh wilayah Bas-Rhin dan Haut-Rhin.^[4]

Prefek Bas-Rhin berpusat di Strasbourg dan mewakili kerajaan Perancis dalam jabatan. Oleh sebab Strasbourg juga merupakan ibu Grand Est, prefek Bas-Rhin turut memegang peranan sebagai prefek wilayah Grand Est.

Pembahagian pentadbiran

Pada 1 Januari 2026, Bas-Rhin terbahagi kepada lima arrondissement, 23 kanton dan 514 komun.^[3]

Arrondissement di Bas-Rhin dan penduduknya pada 2023
Arrondissement	Pusat pentadbiran	Penduduk
Haguenau-Wissembourg	Haguenau	246,078
Molsheim	Molsheim	104,850
Saverne	Saverne	129,293
Strasbourg	Strasbourg	522,596
Sélestat-Erstein	Sélestat	160,993
Jumlah		1,163,810

^[12]

Susunan arrondissement semasa diperkenalkan pada 2015. Arrondissement Strasbourg-Ville dan Strasbourg-Campagne yang berasingan telah digantikan dengan arrondissement Strasbourg, manakala sempadan beberapa arrondissement lain turut disusun semula.

Undang-undang tempatan Alsace–Moselle

Bas-Rhin, Haut-Rhin dan Moselle tertakluk kepada beberapa peruntukan khusus yang dikenali sebagai undang-undang tempatan Alsace–Moselle. Peruntukan ini wujud kerana wilayah berkenaan berada di bawah pemerintahan Jerman ketika beberapa undang-undang Perancis diperkenalkan antara 1871 dengan 1918.

Undang-undang tempatan merangkumi beberapa bidang, termasuk:

pendaftaran dan pentadbiran persatuan;
sistem pendaftaran tanah;
agama dan hubungan antara negara dengan badan keagamaan;
insurans sosial tertentu;
peraturan perburuhan dan hari kelepasan;
perburuan;
kenotarian; dan
sebahagian peraturan pendidikan rendah.^[13]

Persatuan yang beribu pejabat di Bas-Rhin, Haut-Rhin atau Moselle didaftarkan dalam daftar persatuan di mahkamah dan bukannya semata-mata mengikut undang-undang persatuan Perancis 1901.^[14]

Undang-undang pemisahan agama dan negara 1905 juga tidak digunakan sepenuhnya di Alsace–Moselle. Sebaliknya, wilayah tersebut mengekalkan sistem agama yang diiktiraf bagi agama Katolik, Lutheran, Reformasi dan Yahudi, di samping prinsip kebebasan beragama yang terpakai di seluruh Perancis.^[15]

Demografi

Bas-Rhin mempunyai 1,163,810 orang penduduk pada 2023, berbanding kira-kira 1.12 juta pada 2017. Jumlah penduduk meningkat pada kadar purata 0.6% setahun dalam tempoh tersebut. Pertumbuhan itu disumbangkan oleh lebihan kelahiran dan kemasukan penduduk bersih.^[1]

Kepadatan penduduknya ialah 244.8 orang bagi setiap kilometer persegi, lebih tinggi daripada purata Grand Est. Penduduk tidak tersebar secara sekata. Kawasan Strasbourg dan dataran Alsace mempunyai kepadatan tertinggi, manakala Vosges Utara, Alsace Bossue dan lembah pergunungan lebih jarang penduduk.

Strasbourg merupakan pusat bandar terbesar. Kawasan penduduk penting lain termasuk:

Haguenau dan kawasan utara dataran Alsace;
Schiltigheim, Bischheim dan Illkirch-Graffenstaden di sekitar Strasbourg;
Sélestat di bahagian selatan jabatan;
Saverne di kaki Vosges;
Molsheim dan Obernai di bahagian barat daya; dan
Wissembourg berhampiran sempadan Jerman.

Pada 2023, Bas-Rhin mempunyai 527,476 isi rumah dan hampir 594,000 unit kediaman. Sekitar 55.7% isi rumah memiliki kediaman utama mereka sendiri.^[1]

Taraf hidup median ialah €26,890 bagi setiap unit penggunaan pada 2023, manakala 15% penduduk hidup di bawah paras kemiskinan yang ditetapkan pada 60% daripada taraf hidup median.^[16]

Ekonomi

Bas-Rhin mempunyai 499,921 pekerjaan yang berlokasi dalam jabatan pada 2023. Ekonominya didominasi sektor perkhidmatan, tetapi kegiatan industri, pertanian, perdagangan dan logistik juga mempunyai peranan penting.^[1]

Perkhidmatan dan perindustrian

Strasbourg ialah pusat utama pentadbiran, pendidikan tinggi, penyelidikan, kesihatan, perdagangan, perkhidmatan kewangan dan institusi Eropah. Kehadiran universiti, hospital, pentadbiran negara dan organisasi antarabangsa menyumbang sebahagian besar pekerjaan kawasan tersebut.

Kegiatan perindustrian tersebar di sekitar Strasbourg, Molsheim, Obernai, Haguenau, Bischwiller, Reichshoffen dan Sélestat. Bidang utamanya merangkumi:

pembuatan peralatan pengangkutan dan mesin;
industri automotif dan kereta api;
kimia dan farmaseutikal;
pemprosesan makanan;
pembuatan logam, kaca dan bahan binaan; serta
percetakan, pembungkusan dan barangan pengguna.

Pelabuhan Strasbourg di Rhin menyokong kegiatan perdagangan, logistik dan perindustrian. Kawasan pelabuhan mempunyai sambungan sungai, kereta api dan jalan raya dengan Perancis, Jerman, Switzerland dan pelabuhan-pelabuhan Laut Utara.

Pertanian dan penanaman anggur

Dataran Alsace mempunyai tanah pertanian yang subur. Hasil utamanya termasuk gandum, jagung, bit gula, barli, sesawi dan sayur-sayuran. Kawasan tertentu juga menghasilkan hop dan kubis yang digunakan bagi penyediaan sauerkraut.

Penternakan lebih ketara di kawasan berbukit dan luar bandar, khususnya di Alsace Bossue dan lembah Vosges. Hutan menyokong pengeluaran kayu serta kegiatan berkaitan pengurusan alam sekitar.

Penanaman anggur tertumpu di kaki Vosges, khususnya di sekitar Marlenheim, Molsheim, Obernai, Barr, Andlau, Dambach-la-Ville dan kawasan berhampiran Sélestat. Bahagian utara Laluan Wain Alsace melalui Bas-Rhin.

Anggur utama termasuk riesling, gewürztraminer, pinot gris, pinot blanc, sylvaner dan pinot noir. Wain Alsace lazimnya dijual mengikut jenis anggur dan sebahagiannya mempunyai sebutan asal terlindung.

Ekonomi rentas sempadan dan pelancongan

Kedudukan di sempadan Jerman menjadikan perjalanan harian pekerja, perdagangan dan kerjasama ekonomi rentas sempadan penting bagi Bas-Rhin. Ramai penduduk bekerja di kawasan Jerman yang berhampiran, sementara perusahaan dan institusi di kedua-dua belah Rhin berkongsi pasaran tenaga kerja serta rangkaian pengangkutan.

Pelancongan tertumpu pada Strasbourg, Laluan Wain Alsace, Istana Haut-Koenigsbourg, Mont Sainte-Odile, Vosges Utara, kampung-kampung bersejarah dan tapak peringatan perang. Pasar Krismas Strasbourg serta pasar di bandar dan kampung lain menarik jumlah pengunjung yang besar pada musim sejuk.

Pengangkutan

Bas-Rhin terletak pada persimpangan laluan antara Perancis, Jerman, Switzerland dan negara-negara Benelux. Strasbourg ialah hab utama bagi pengangkutan kereta api, jalan raya, sungai dan udara.

Kereta api berkelajuan tinggi menghubungkan Strasbourg dengan Paris melalui LGV Est européenne. Perkhidmatan TGV dan ICE turut menyediakan hubungan ke bandar-bandar seperti Frankfurt, Karlsruhe, Stuttgart, Basel dan Luxembourg.

Kereta api wilayah dalam rangkaian Fluo Grand Est menghubungkan Strasbourg dengan Haguenau, Wissembourg, Saverne, Molsheim, Sélestat, Colmar, Mulhouse dan bandar-bandar lain. Beberapa perkhidmatan merentasi sempadan ke Jerman.^[17]

Rangkaian trem Strasbourg menghubungkan pusat bandar dengan kawasan pinggir bandar. Sejak 2017, salah satu laluannya merentasi Rhin dan berakhir di Kehl, Jerman, menjadikannya sebuah perkhidmatan trem rentas sempadan.

Jalan utama termasuk:

A4 antara Strasbourg, Saverne, Metz dan Paris;
A35 serta M35 di sepanjang dataran Alsace;
A355 yang membentuk pintasan barat Strasbourg;
N4 menuju Lorraine; dan
jalan rentas sempadan ke Baden-Württemberg serta Rhineland-Palatinate.

Lapangan Terbang Strasbourg terletak di Entzheim, di barat daya bandar. Kereta api menghubungkan terminal tersebut dengan stesen pusat Strasbourg.

Pelabuhan Strasbourg merupakan sebuah pelabuhan sungai di Rhin. Terusan dan laluan air menghubungkannya dengan rangkaian pengangkutan sungai di Perancis, Jerman, Switzerland, Belgium dan Belanda.

Bahasa, budaya dan warisan

Bahasa

Bahasa Perancis ialah bahasa rasmi dan bahasa utama dalam pentadbiran, pendidikan serta kehidupan awam. Bahasa rantau Alsace merangkumi bahasa Jerman baku dan ragam dialek Jermanik tempatan, terutamanya dialek Alemanik dan Frank.^[18]

Istilah bahasa Alsace lazimnya merujuk kepada kumpulan dialek yang dituturkan secara tradisional di wilayah tersebut. Kebanyakan dialek di tengah dan selatan Bas-Rhin tergolong dalam kelompok Alemanik, manakala ragam Frank dituturkan di sebahagian Alsace Bossue serta utara jabatan.

Penggunaan dialek mengalami kemerosotan sejak pertengahan abad ke-20. Program pendidikan dwibahasa, persatuan kebudayaan, media dan institusi awam berusaha mengekalkan penggunaan bahasa rantau melalui pengajaran bahasa Jerman baku serta ragam Alsace.

Nama tempat dwibahasa atau bentuk tradisional Jerman dan Alsace masih digunakan dalam konteks sejarah, kebudayaan dan pelancongan.

Seni bina dan tapak warisan

Pusat bersejarah Strasbourg merupakan salah satu kawasan warisan terpenting di Bas-Rhin. Grande-Île dimasukkan dalam Senarai Warisan Dunia UNESCO pada 1988, dan kawasan tersebut diperluas pada 2017 untuk merangkumi Neustadt.^[19]

Grande-Île merangkumi Katedral Strasbourg, kawasan Petite France, gereja-gereja zaman pertengahan, Palais Rohan serta rumah kayu dan batu dari pelbagai zaman. Neustadt pula dibina terutamanya semasa pemerintahan Jerman selepas 1871 dan mempunyai bangunan pentadbiran, universiti serta jalan besar yang dirancang secara sistematik.

Istana Haut-Koenigsbourg, yang terletak di atas bukit berhampiran Orschwiller, berasal dari Zaman Pertengahan dan dipulihkan secara besar-besaran pada awal abad ke-20. Kedudukannya membolehkan pemandangan luas dataran Alsace, Pergunungan Vosges dan Hutan Hitam.

Mont Sainte-Odile ialah sebuah tempat ziarah dan tapak sejarah di atas pergunungan berhampiran Obernai. Kawasan tersebut dikaitkan dengan Santa Odile, penaung Alsace, dan dikelilingi oleh tinggalan purba yang dikenali sebagai Mur païen.

Tapak warisan lain termasuk:

pusat lama Sélestat dan Perpustakaan Humanisnya;
Wissembourg dan bekas gereja biaranya;
Saverne serta Château des Rohan;
gereja Romanesque di Marmoutier;
kubu dan istana di Vosges Utara;
tapak Garisan Maginot seperti kubu Schoenenbourg; dan
kem peringatan Natzweiler-Struthof.

Kebudayaan dan perayaan

Kebudayaan Bas-Rhin mencerminkan pengaruh Perancis, Jerman dan tradisi Rhin Hulu. Seni bina rumah kayu, pakaian tradisional, muzik, tarian, pasar dan perayaan keagamaan berbeza mengikut kawasan.

Strasbourg mempunyai institusi kebudayaan seperti Opéra national du Rhin, Théâtre national de Strasbourg serta beberapa muzium seni, sejarah dan arkeologi. Sélestat, Haguenau, Wissembourg dan bandar lain turut mempunyai muzium serta arkib mengenai sejarah tempatan.

Pasar Krismas merupakan salah satu tradisi awam yang paling kelihatan. Pasar Strasbourg mempunyai asal usul pada abad ke-16, manakala bandar dan kampung lain mengadakan pasar, konsert dan hiasan bermusim mereka sendiri.

Masakan

Masakan Bas-Rhin merupakan sebahagian daripada tradisi masakan Alsace. Antara hidangan dan hasil yang dikaitkan dengannya ialah:

choucroute garnie, kubis jeruk yang disajikan dengan daging dan kentang;
flammekueche atau tarte flambée, doh nipis dengan krim, bawang dan daging;
baeckeoffe, hidangan daging dan kentang yang dimasak perlahan;
spaetzle, sejenis pasta telur;
kougelhopf, kek berbentuk gelang;
bredele, biskut kecil yang disediakan khususnya menjelang Krismas;
keju munster;
wain Alsace; dan
bir tempatan.

Penggunaan daging babi lazim dalam beberapa resipi tradisional, tetapi terdapat juga hidangan berasaskan ikan air tawar, ayam, sayur-sayuran, keju dan pastri.

Lihat juga

Rujukan

1 2 3 4 5 "Comparateur de territoires—Département du Bas-Rhin". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 9 Julai 2026. Dicapai pada 19 Julai 2026.
1 2 "Populations des départements en 2023". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 29 Disember 2025. Dicapai pada 19 Julai 2026.
1 2 "Département du Bas-Rhin". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. Dicapai pada 19 Julai 2026.
1 2 3 "Loi no 2019-816 du 2 août 2019 relative aux compétences de la Collectivité européenne d'Alsace". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 2 Ogos 2019. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Le Champ du Feu". Massif des Vosges (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Les communes du Parc naturel régional des Vosges du Nord". Parc naturel régional des Vosges du Nord (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Vers un territoire homogène ?". Archives d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Parcours du Musée historique de Strasbourg". Musées de la Ville de Strasbourg (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Vers un territoire homogène ?". Archives d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
1 2 3 "Précisions historiques". Archives d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Loi no 2015-29 du 16 janvier 2015 relative à la délimitation des régions". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 16 Januari 2015. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Populations de référence 2023—Département du Bas-Rhin" (PDF). Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. Disember 2025. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Précisions historiques—Le droit local". Archives d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Déclaration initiale d'une association". Service-Public.fr (dalam bahasa Perancis). Kerajaan Perancis. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Laïcité : le régime de séparation entre l'État et les cultes". Vie-publique.fr (dalam bahasa Perancis). Kerajaan Perancis. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Dossier complet—Département du Bas-Rhin". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 9 Julai 2026. Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Fluo Grand Est". Région Grand Est (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "2025, l'année du bilinguisme". Collectivité européenne d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.
↑ "Strasbourg, Grande-Île et Neustadt". UNESCO World Heritage Centre (dalam bahasa Perancis). UNESCO. Dicapai pada 19 Julai 2026.

Pautan luar

[INSEE-data-1] 1 2 3 4 5 "Comparateur de territoires—Département du Bas-Rhin". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 9 Julai 2026. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[INSEE-pop-2] 1 2 "Populations des départements en 2023". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 29 Disember 2025. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[INSEE-geo-3] 1 2 "Département du Bas-Rhin". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[CeA-law-4] 1 2 3 "Loi no 2019-816 du 2 août 2019 relative aux compétences de la Collectivité européenne d'Alsace". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 2 Ogos 2019. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[ChampFeu-5] "Le Champ du Feu". Massif des Vosges (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[VosgesNord-6] "Les communes du Parc naturel régional des Vosges du Nord". Parc naturel régional des Vosges du Nord (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[AlsaceLama-7] "Vers un territoire homogène ?". Archives d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Strasbourg1681-8] "Parcours du Musée historique de Strasbourg". Musées de la Ville de Strasbourg (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Pembentukan1790-9] "Vers un territoire homogène ?". Archives d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[SejarahArkib-10] 1 2 3 "Précisions historiques". Archives d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Wilayah2015-11] "Loi no 2015-29 du 16 janvier 2015 relative à la délimitation des régions". Légifrance (dalam bahasa Perancis). Republik Perancis. 16 Januari 2015. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[INSEE-bahagian-12] "Populations de référence 2023—Département du Bas-Rhin" (PDF). Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. Disember 2025. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[UndangTempatan-13] "Précisions historiques—Le droit local". Archives d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[PersatuanTempatan-14] "Déclaration initiale d'une association". Service-Public.fr (dalam bahasa Perancis). Kerajaan Perancis. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[AgamaTempatan-15] "Laïcité : le régime de séparation entre l'État et les cultes". Vie-publique.fr (dalam bahasa Perancis). Kerajaan Perancis. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[INSEE-pendapatan-16] "Dossier complet—Département du Bas-Rhin". Institut national de la statistique et des études économiques (dalam bahasa Perancis). INSEE. 9 Julai 2026. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[Fluo-17] "Fluo Grand Est". Région Grand Est (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[BahasaWilayah-18] "2025, l'année du bilinguisme". Collectivité européenne d'Alsace (dalam bahasa Perancis). Dicapai pada 19 Julai 2026.

[UNESCO-Strasbourg-19] "Strasbourg, Grande-Île et Neustadt". UNESCO World Heritage Centre (dalam bahasa Perancis). UNESCO. Dicapai pada 19 Julai 2026.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[16]

[17]

[18]

[19]