Botulisma
| Botulism | |
|---|---|
| Anarana hafa: Toxico-infectious botulism[1] | |
 | |
| A 14-year-old with botulism, characterised by weakness of the eye muscles and the drooping eyelids shown in the left image, and dilated and non-moving pupils shown in the right image. This youth was fully conscious. | |
 | |
| Anarana iombonana | |
| Manam-pahaizana manokana momba ny | Infectious disease, gastroenterology |
| Soritr'aretina | Weakness, trouble seeing, feeling tired, trouble speaking[2] |
| Fanombohana mahazatra | 12 to 72 hours[3] |
| Faharetana | Variable[3] |
| Antony | Clostridium botulinum[2] |
| Diagnostika | Finding the bacteria or their toxin[2] |
| Diagnostika samihafa | Myasthenia gravis, Guillain–Barré syndrome, Amyotrophic lateral sclerosis, Lambert Eaton syndrome[4] |
| Fisorohana | Proper food preparation, no honey for children younger than one[2] |
| Fitsaboana | Antitoxin, antibiotics, mechanical ventilation[2] |
| Fizotrany | ~7.5% risk of death[2] |
| Hatetika | Rare[5] |
Aretina tsy fahita firy ary mety hahafaty ny botulisme vokatry ny poizina vokarin'ny bakteria Clostridium botulinum.[2] Manomboka amin'ny fahalemena, fahitana manjavozavo, fahatsapana reraka, ary fahasarotana miteny ny aretina.[2] Mety harahin'ny fahalemen'ny sandry, ny hozatry ny tratra ary ny tongotra izany avy eo.[2] Mety hitranga ihany koa ny fandoavana, ny fivontosan'ny kibo, ary ny aretim-pivalanana.[2] Matetika ity aretina ity dia tsy misy fiantraikany amin'ny fahatsiarovan-tena na miteraka tazo.[2]
Azo aparitaka amin'ny fomba maro ny botulisme.[6] Fahita eny amin'ny tany sy ny rano ny spores bakteria mahatonga izany.[2] Mamokatra ny poizina botulinum izy ireo rehefa tratran'ny oksizenina ambany sy mari-pana sasany.[2] Mitranga ny botulisme entin'ny sakafo rehefa mihinana sakafo misy poizina.[2] Mitranga ny botulisme amin'ny zaza rehefa mitombo ao amin'ny tsinay ny bakteria ary mamoaka ny poizina.[2] Matetika izany dia miseho amin'ny ankizy latsaky ny enim-bolana ihany, satria mivoatra ny fomba fiarovana aorian'io fotoana io.[2] Ny botulism amin'ny ratra dia matetika hita amin'ireo izay manindrona fanafody eny an-dalambe.[2] Amin'ity toe-javatra ity, miditra ao anaty ratra ny spores, ary raha tsy misy oksizenina dia mamoaka ny poizina.[2] Tsy mifindra mivantana eo amin'ny olona tsirairay izany.[2] Ny famaritana ny aretina dia hamafisina amin'ny fahitana ny poizina na bakteria ao amin'ilay olona resahina.[2]
Ny fisorohana dia amin'ny alalan'ny fanomanana sakafo araka ny tokony ho izy.[2] Ny poizina, na dia tsy ny zavamananaina aza, dia potika amin'ny fanafanana azy mihoatra ny 85 °C (185 °F) mihoatra ny 5 minitra.[2] Mety hitahiry ny zavamananaina ny tantely, ary noho izany antony izany dia tsy tokony homena tantely ny ankizy latsaky ny 12 volana.[2] Ny fitsaboana dia amin'ny alalan'ny antitoxine.[2] Ho an'ireo izay very fahafahana miaina irery, dia mety ilaina mandritra ny volana maromaro ny fampiasana fitaovana fampidirana rivotra mekanika.[2] Azo ampiasaina amin'ny botulism amin'ny ratra ny antibiotika.[2]
Mahalana ny fisian'ny botulisme.[5] Ny fahafatesana dia mitranga amin'ny 5 ka hatramin'ny 10% amin'ireo voakasik'izany.[2] Avy amin'ny teny latina hoe botulus, izay midika hoe saosisy, io teny io.[7] Ny famaritana voalohany momba ny botulism dia efa nisy hatramin'ny taona 1793 tany Alemaina.[8] Misy fiantraikany amin'ny biby maro hafa koa ny botulisme.[2]
References
[hanova | hanova ny fango]- ↑ "Botulism (Concept Id: C0006057) - MedGen - NCBI". www.ncbi.nlm.nih.gov (in Anglisy). Retrieved 10 May 2025.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 "Fact sheets - Botulism". World Health Organization. 10 January 2018. Archived from the original on 23 March 2019. Retrieved 23 March 2019.
- 1 2 "Consumers - Foodborne Illnesses: What You Need to Know". FDA (in Anglisy). Archived from the original on 7 May 2018. Retrieved 11 May 2018.
- ↑ (2003) In a Page: Emergency medicine. Lippincott Williams & Wilkins.
- 1 2 "Botulism | Botulism | CDC". www.cdc.gov (in anglais américain). 8 June 2022. Archived from the original on 11 January 2023. Retrieved 14 January 2023.
- ↑ Barlow, Gavin (2020). “20. Infectious disease”, Kumar and Clark's Clinical Medicine, 10th (in en), Elsevier.
- ↑ Lewis, Charlton T.; Short, Charles. "bŏtŭlus". A Latin Dictionary. Archived from the original on 2014-08-14. Retrieved 2014-06-09.
- ↑ Truong, Daniel (2014). Manual of Botulinum Toxin Therapy, 2 (in en), Cambridge University Press.