Puisi

Serradhân atopik umum ka`ḍinto èngghi panèka sabâgiyân rintisan. Abâ`na kèngèng abhânto Wikipèḍia kalabân ngembhângaghi.

Puisi otabâ guritan panèka sala sèttong macem karya sastra sè gaya bhâsana ètantowaghi sareng irama, rima, bân sosonan bhâris bân bait.^[1] Puisi ètolès ngangghuy bhâsa sè teppa' bân pèlèyan oca' sè teppa', saèngghâna nambâi kasadaran orèng ḍâ' pangalaman bân aberri' saotan khusus lèbât sosonan munyè, irama, bân artè khusus.^[2] Puisi nganḍung sadhâjâ unsur sastra ḍâlem tolèsanna. Parkembhângan bân obâ'ân bhângon, bân jhughân èssèna è ḍâlem puisi salanjangnga noro'è parkembhângan rassa, obâ'ân konsep estetika, bân kamajhuwân intelektual manossa. Puisi ngongkappaghi pèkkèran sè pangaro ḍâ' rassa bân maèlang imajinasi ḍâri panca indra ḍâlem sosonan sè berirama.^[3]

Dhâsar Maca Puisi

Maca puisi aghâdhui dhâsar sè penting sè tamaso' vokal, olah musikal, olah sukma, mimik (abâssena muwwa), ghulina bhâdhân, bân pangataowan sastra. Sa'amponna dhâsar-dhâsar panèka èkowasaè, saterrossa panèka proses pamaca'an. Maca puisi parlo èpèrhatiaghi ḍâ' pan-bârâmpan ondhâghân è attas: maca ḍâlem atè kalabân tojjhuwân ka'angghuy ngarghâi puisi, maca kalabân sowara sè nyarèng kalabân merhatèyaghi ḍâ' kakowadhân vokal, tempo, timbre, interpolasi, rima, irama, bân diksi, maca saccara kritis, bân puitis.^[4]

Ghulih

Ghulina bhâdhân è ḍâlem maca puisi tamaso' ekspresi bân mimik, gestur, bân pantomimik. Ekspresi panèka rassa sè èsampayaghi lèbât puisi, manabi mimik panèka ghulina mowana. Gestur panèka ghâlimpo' tanang bân soko bâkto maca puisi, ècocokkaghi ḍâ' essena. Sabâtara, pantomimik panèka camporan ḍâri ekspresi mowana bân ghulina bhâdhân.

Vokal

Vokal otabâ sowara, è dâlem maca puisi èbâgi ḍâ' artikulasi, intonasi, tempo, kakowadhân, bân volume sowara:

Artikulasi panèka kateppa'an è ḍâlem ngoca'aghi oca'. Kajellasan artikulasi è ḍâlem maca puisi panèka parlo kaangghuy ngoca'aghi vokal bân konsonan.
Intonasi panèka tèngghi otabâ renḍâ nada neng kalèmat sè abherri' panekkanan ḍâ' oca'-oca' tatanto.

Sombher

↑ Utami Pratiwi. Bahasa Indonesia Untuk SMK. DIVA PRESS. ISBN 978-623-293-457-3.
↑ "Hasil Pencarian-KBBI Daring Diarsipkan 2023-04-11 di Wayback Machine.". kbbi.kemdikbud.go.id. Èyaksès tangghâl 24 Ḍèsèmber 2025.
↑ Mahliatussikah, Hanik (2015). Pembelajaran Puisi Teori dan Penerapannya dalam Kajian Puisi Arab (PDF). Malang: Universitas Negeri Malang. ISBN 978-979-495-785-1.
↑ Emzir; Rohman, Syaifur; Wicaksono, Andri. Tentang Sastra: Orkestrasi Teori dan Pembelajarannya. Sleman: Garudhawaca. Kaca 239–241. ISBN 978-602-6581-36-5.

[1] Utami Pratiwi. Bahasa Indonesia Untuk SMK. DIVA PRESS. ISBN 978-623-293-457-3.

[2] "Hasil Pencarian-KBBI Daring Diarsipkan 2023-04-11 di Wayback Machine.". kbbi.kemdikbud.go.id. Èyaksès tangghâl 24 Ḍèsèmber 2025.

[3] Mahliatussikah, Hanik (2015). Pembelajaran Puisi Teori dan Penerapannya dalam Kajian Puisi Arab (PDF). Malang: Universitas Negeri Malang. ISBN 978-979-495-785-1.

[4] Emzir; Rohman, Syaifur; Wicaksono, Andri. Tentang Sastra: Orkestrasi Teori dan Pembelajarannya. Sleman: Garudhawaca. Kaca 239–241. ISBN 978-602-6581-36-5.

[1]

[2]

[3]

[4]