Welsh
Dit artikel is gesjreve (of begós) in 't Mestreechs. Laes hie wie v'r mit de versjillende saorte Limburgs ómgaon.
't Welsh (zelde ouch Cymrisch geneump; inheimse naom Cymraeg [kəmˈra(ː)i̯ɡ]) is de Keltische taol die vaanajds in Wales gesproke weurt. 't Vörmp same mèt 't Cornisch en 't Bretons de Britse taole (in tegestèlling tot de Goidelische taole, die oonder mie 't Iers umvatte en boe 't Welsh vrij wied vaan aofsteit).
't Welsh weurt vaan alle Keltische taole 't mies gesproke, allewel tot 't neet gans oonbedreig is. Bij de volkstèlling vaan 2021 gaof 't nog 540.000 sprekers in Wales, wat neerkump op 18% vaan de bevolking. Op groete deile vaan 't platteland is de taol nog vitaol presint en weurt ze door de miejerheid gebruuk. In de stei moot ze 't al hiel laank aoflègke tegen 't Ingels. Neve Wales weurt de taol ouch gesproke door e hemfelke lui in de Chubutvallei in Argentinië.
De taol duuk aon 't begin vaan de middeliewe veur 't iers op sjrif op es Aajdwelsh. Opvallend is tot 't daan al 'n 'modern' taol is, mèt rillatief wieneg buigingsvörm en 'n hendeg veraanderde klaanklier. Allein vaan de typisch Keltische mutaties is daan nog wieneg te zien. In de hoeg middeliewe oontwikkelt ziech de taol tot Middelwelsh. In dezen tied oondergeit de literatuur 'n bleuj, die ziech de iewe daonao in 't Vreugnuiwelsh doorzèt. Pas in de negentienden iew kump 't Ingels in Wales es spreektaol op, veural door de sterk touwgenome industrie in 't zuie.
Binnen 't Welsh besteit 'n aonzienelek dialekvariatie, zij 't neet zoe sterk es in 't Iers. Sprekers vaan Noord en Zuid kinne ziech zoonder väöl meujte verstoon. Wijer gief 't veural groete versjèlle tösse formeel Welsh en spreektaoleg Welsh, boebij 't ierste ziech nog sterk riech op de taol wie ze in de Vreugmodernen Tied waor.
Oondaanks 't klein aontal sprekers en de gevaore die de taol moot doorstoon, gief 't euveral in d'n deilstaot 'n gooj infrastructuur veur de taol. Welshtaolege sjaole zien euveral presint (ouch in de stei). Twietaolegheid weurt door de euverheid algemein aongeboje. 't Gief 'n vrij actieve literatuur; ouch vertaolde beuk koume väöl oet.