Jump to content

Afirika

Bisangiddwa ku Wikipedia
Afirika
Continent, geographic location, region Kyusa Wikidata
Part ofOstfeste, Ensi, Afro-Eurasia, Afro-Asia Kyusa Wikidata
Located in time zoneUTC−01:00, UTC±00:00, UTC+01:00, UTC+02:00, UTC+03:00, UTC+04:00 Kyusa Wikidata
Located in/on physical featureNorthern Hemisphere, Southern Hemisphere Kyusa Wikidata
Coor­di­na­te location0°0′0″N 15°0′0″E Kyusa Wikidata
Coor­di­na­tes of geog­rap­hic center7°30′0″N 21°0′0″E Kyusa Wikidata
Geoshapelink Kyusa Wikidata
Highest pointMount Kibo Kyusa Wikidata
Lowest pointAfar Triangle Kyusa Wikidata
Obunji bw'abantu1,549,862,036 Kyusa Wikidata
Shares border withEurasia, Asia Kyusa Wikidata
Has boundaryboundary between Africa and Asia, boundary between Africa and Europe Kyusa Wikidata
Number of out-of-school children101,000,000 Kyusa Wikidata
Studied byAfrican studies, African studies Kyusa Wikidata
Area29,648,481 km² Kyusa Wikidata
Geography of topicgeography of Africa Kyusa Wikidata
‎most populous urban areaLagos Kyusa Wikidata
Economy of topiceconomy of Africa Kyusa Wikidata
Demog­rap­hics of topicdemographics of Africa Kyusa Wikidata
Vehicles per thousand people44 Kyusa Wikidata
Has part(s)North Africa, Central Africa, West Africa, Southern Africa, East Africa Kyusa Wikidata
Map

Ssemazinga Afirika. Afirika lumanyiddwa ng'olukalu lw'omwana w'omuddugavu. Lusangibwamu amawanga agawerera ddala 54. Ssemazinga ono wa njawulo nnyo kubanga afumbekeddemu obugagga obw'omuttaka, embeera y'obudde ennungi, abantu abalina empisa n'obuntubulamu, ebisolo eby'omunsiko n'ebinyonyi ebisinga ebitasangibwa ku ssemazinga mulala. Ku lukalu luno kwe kusangibwa omugga ogusinga obuwanvu mu nsi yonna oguyitibwa Kiyiira, n'ennyanja ekwata eky'okubiri mu nsi yonna mu bwaguuga eya Nnalubaale. Ssemazinga ono alina abantu ab'enjawulo, aboogera ennimi ez'enjawulo era nga balina n'obuwangwa obwenjawulo. Abafirika boogera ennimi enzaaliranwa eziwerera ddala enkumi bbiri.

Ebyafaayo bya Afirika

[kyusa | kolera mu edit source]

Afirika eyogerwako nnyo mu byafaayo era ng'amawanga naddala ag'obukiikaddyo galina ebyafaayo ebyenkukunala ebimaze emyaka egisukka mu nkumi bbiri. Okugeza amasiro ga bassekabaka b'eMisiri abaayitibwanga ba falaawo gakyaliyo na kaakano. Omugga kiyiira gumanyiddwa nnyo mu byafaayo era nga ne mu bayibuli gwogerwako. Tujjukira nti jjajjaffe Yibulayimu yawŋŋaangukirako mu Afirika muno ate era ssemazinga ziri bbiri zokka Yezu omwana wa Katonda ze yalinnyako ng'emu ku zzo ye Afirika. Anti tujjukira nti nga kabaka Kerode bwe yali ayagala okutta omwana oyo, Katonda yalagira kitaawe Yozefu amuddusize e Misiri, wano mu Afirika. Ate ye kabaka omukyala eyakyalirako kabaka Solomooni naye yava ku lukalu lw'Afirika kuno. Mu nsagi zino nga wazzeewo tekinologiya ow'okunoonyereza, abakugu baazuula mu Tanzania obujulizi obukakasa okubaawo kw'abantu ku lukalu luno mu mirembe egy'edda ennyo. Era Afirika yeesinga okuba n'eddungu eddene erikira gonna munsi yonna erya Sahara. Eddungu lino olw'okuba eddene lityo, tewali yeetambaalanga kulisomoka, kubanga buli eyagezangako, yafanga nga tannatuuka gy'alaga. Noolwekyo, ebitundu ebiri mu bukiikakkono bw'eddungu lino byasigala nga byeyawudde nnyo ku nsi yonna era tewali yalowooza nti eno eriyo abantu okutuusa abatambuze abeetooloola ensi bwe baazula ebitundu bino nga bayitira ku ssemayanja.