Classificazione APG V
La classificazione APG V (Angiosperm Phylogeny Group V) è la quinta versione di classificazione scientifica delle piante angiosperme basata sulla filogenetica molecolare, pubblicata nel 2026 dall'Angiosperm Phylogeny Group.[1]
Sintesi delle novità
[modifica | modifica wikitesto]In confronto alla precedente classificazione (APG IV, 2016[2]), le modifiche piu rilevanti della classificazione APG V includono: la riduzione dei fabidi a quattro ordini (Cucurbitales, Fabales, Fagales, Rosales) con l'esclusione dell'ordine Zygophyllales (ora in rosidi); la inclusione tra i malvidi degli ordini in precedenza inclusi nel clade COM (Celastrales, Oxalidales e Malpighiales); la introduzione di 2 nuovi ordini: Cardiopteridales (lamiidi), comprendente le famiglie Cardiopteridaceae e Stemonuraceae, e Oncothecales (campanulidi), con la sola famiglia Oncothecaceae; la riduzione dell'ordine Aquifoliales a sole due famiglie (Aquifoliaceae e Helwingiaceae), dell'ordine Bruniales a una (Bruniaceae), dell'ordine Icacinales a una (Icacinaceae); le famiglie Huaceae (malvidi) (in precedenza attribuita alle Oxalidales) e Columelliaceae (campanulidi) (in precedenza attribuita alle Bruniales) sono classificate come "unplaced to order". L'ordine Santalales è stato profondamente ridisegnato, mentre l'ordine Dioscoreales è ritenuto meritevole di ulteriori approfondimenti.
Sono inoltre state apportate modifiche alla composizione di numerose famiglie: Tecophilaeaceae, Frankeniaceae, Phytolaccaceae, Helwingiaceae, Gesneriaceae, Pentaphylacaceae e Orobanchaceae.
Classificazione: versione sintetica
[modifica | modifica wikitesto]- clade angiosperme
- clade angiosperme basali
- ordine Amborellales
- ordine Nymphaeales
- ordine Austrobaileyales
- clade mesangiosperme
- clade magnoliidi
- ordine Chloranthales
- ordine Canellales
- ordine Laurales
- ordine Magnoliales
- ordine Piperales
- clade monocotiledoni
- ordine Acorales
- ordine Alismatales
- ordine Asparagales
- ordine Dioscoreales
- ordine Liliales
- ordine Pandanales
- ordine Petrosaviales
- clade commelinidi
- ordine Arecales
- ordine Commelinales
- ordine Poales
- ordine Zingiberales
- clade ceratofillidi
- ordine Ceratophyllales
- clade eudicotiledoni
- clade eudicotiledoni basali
- ordine Buxales
- ordine Proteales
- ordine Ranunculales
- ordine Trochodendrales
- clade eudicotiledoni centrali (core eudicots)
- ordine Gunnerales
- ordine Dilleniales
- clade superrosidi
- ordine Vitales
- ordine Saxifragales
- clade rosidi
- ordine Crossosomatales
- ordine Geraniales
- ordine Zygophyllales
- ordine Myrtales
- clade fabidi
- ordine Fagales
- ordine Fabales
- ordine Cucurbitales
- ordine Rosales
- clade malvidi
- ordine Picramniales
- ordine Celastrales
- ordine Malpighiales
- ordine Huerteales
- ordine Oxalidales
- ordine Sapindales
- ordine Brassicales
- ordine Malvales
- [non-rosid, non-asterid orders]
- ordine Caryophyllales
- ordine Santalales
- clade superasteridi
- ordine Berberidopsidales
- clade asteridi
- ordine Cornales
- ordine Ericales
- clade lamiidi
- ordine Cardiopteridales
- ordine Garryales
- ordine Aquifoliales
- ordine Icacinales
- ordine Vahliales
- ordine Solanales
- ordine Boraginales
- ordine Gentianales
- ordine Lamiales
- clade campanulidi
- ordine Oncothecales
- ordine Metteniusales
- ordine Bruniales
- ordine Asterales
- ordine Escalloniales
- ordine Paracryphiales
- ordine Dipsacales
- ordine Apiales
- clade eudicotiledoni basali
- clade magnoliidi
- clade angiosperme basali
Albero filogenetico
[modifica | modifica wikitesto]Classificazione: versione estesa
[modifica | modifica wikitesto]Gli ordini sono elencati in sequenza filogenetica mentre le famiglie sono elencate in ordine alfabetico.
Legenda
* = famiglia non presente o ridisegnata rispetto alla classificazione APG IV.
† = ordine non presente o ridisegnato rispetto alla classificazione APG IV.
‡ = nuove relazioni di cladi maggiori (non implica modifiche alla circoscrizione degli ordini).
Le famiglie indicate tra virgolette singole, ad esempio 'Dioscoreaceae', non sono considerate monofiletiche nella circoscrizione qui utilizzata e attendono ulteriori analisi filogenetiche prima che una classificazione formale possa essere stabilita.
angiosperme basali
[modifica | modifica wikitesto]- Amborellales Melikyan et al.
- Amborellaceae Pichon, nom. cons.
- Nymphaeales Salisb. ex Bercht. & J.Presl
- Cabombaceae Rich. ex A.Rich., nom. cons.
- Hydatellaceae U.Hamann
- Nymphaeaceae Salisb., nom. cons.
- Austrobaileyales Takht. ex Reveal
- Austrobaileyaceae Croizat, nom. cons.
- Schisandraceae Blume, nom. cons.
- Trimeniaceae Gibbs, nom. cons.
mesangiosperme
[modifica | modifica wikitesto]magnoliidi
[modifica | modifica wikitesto]- Chloranthales Mart. ‡
- Chloranthaceae R.Br. ex Sims, nom. cons.
- Canellales Cronquist
- Canellaceae Mart., nom. cons.
- Winteraceae R.Br. ex Lindl., nom. cons.
- Piperales Bercht. & J.Presl
- Aristolochiaceae Juss., nom. cons
- Piperaceae Giseke, nom. cons.
- Saururaceae Rich. ex T.Lestib., nom. cons.
- Magnoliales Juss. ex Bercht. & J.Presl
- Annonaceae Juss., nom. cons.
- Degeneriaceae I.W.Bailey & A.C.Sm., nom. cons.
- Eupomatiaceae Orb., nom. cons.
- Himantandraceae Diels, nom. cons.
- Magnoliaceae Juss., nom. cons.
- Myristicaceae R.Br., nom. cons.
- Laurales Juss. ex Bercht. & J.Presl
- Atherospermataceae R.Br.
- Calycanthaceae Lindl., nom. cons.
- Gomortegaceae Reiche, nom. cons.
- Hernandiaceae Blume, nom. cons.
- Lauraceae Juss., nom. cons.
- Monimiaceae Juss., nom. cons.
- Siparunaceae Schodde
monocotiledoni
[modifica | modifica wikitesto]- Acorales Mart.
- Acoraceae Martinov
- Alismatales R.Br. ex Bercht. & J.Presl
- Alismataceae Vent., nom. cons.
- Aponogetonaceae Planch., nom. cons.
- Araceae Juss., nom. cons.
- Butomaceae Mirb., nom. cons.
- Cymodoceaceae Vines, nom. cons.
- Hydrocharitaceae Juss., nom. cons.
- Juncaginaceae Rich., nom. cons.
- Maundiaceae Nakai
- Posidoniaceae Vines, nom. cons.
- Potamogetonaceae Bercht. & J.Presl, nom. cons
- Ruppiaceae Horan., nom. cons.
- Scheuchzeriaceae F.Rudolphi, nom. cons.
- Tofieldiaceae Takht.
- Zosteraceae Dumort., nom. cons.
- Petrosaviales Takht.
- Petrosaviaceae Hutch., nom. cons.
- Dioscoreales Mart.
- ‘Dioscoreaceae’ R.Br., nom. cons. (include pro tem. Afrothismiaceae, Taccaceae e Thismiaceae)
- Burmanniaceae Blume, nom. cons.
- Nartheciaceae Fr. ex Bjurzon
- Pandanales R.Br. ex Bercht. & J.Presl
- Cyclanthaceae Poit. ex A.Rich., nom. cons.
- Pandanaceae R.Br., nom. cons.
- Stemonaceae Caruel, nom. cons.
- Triuridaceae Gardner, nom. cons.
- Velloziaceae J.Agardh, nom. cons.
- Liliales Perleb
- Alstroemeriaceae Dumort., nom. cons.
- Campynemataceae Dumort.
- Colchicaceae DC., nom. cons.
- Corsiaceae Becc., nom. cons.
- Liliaceae Juss., nom. cons.
- Melanthiaceae Batsch ex Borkh., nom. cons.
- Petermanniaceae Hutch., nom. cons.
- Philesiaceae Dumort., nom. cons.
- Ripogonaceae Conran & Clifford
- Smilacaceae Vent., nom. cons.
- Asparagales Link
- Amaryllidaceae J.St.-Hil., nom. cons.
- Asparagaceae Juss., nom. cons.
- Asphodelaceae Juss., nom. cons.
- Asteliaceae Dumort.
- Blandfordiaceae R.Dahlgren & Clifford
- Boryaceae M.W.Chase et al.
- Doryanthaceae R.Dahlgren & Clifford
- Hypoxidaceae R.Br., nom. cons.
- Iridaceae Juss., nom. cons.
- Lanariaceae H.Huber ex R.Dahlgren
- Orchidaceae Juss., nom. cons.
- Tecophilaeaceae Leyb., nom. cons. * (include Ixioliriaceae)
- Xeronemataceae M.W.Chase et al.
- Arecales Bromhead
- Arecaceae Bercht. & J.Presl (= Palmae Juss.)
- Dasypogonaceae Dumort.
- Commelinales Mirb. ex Bercht. & J.Presl
- Commelinaceae Mirb., nom. cons.
- Haemodoraceae R.Br., nom. cons.
- Hanguanaceae Airy Shaw
- Philydraceae Link, nom. cons.
- Pontederiaceae Kunth, nom. cons.
- Zingiberales Griseb.
- Cannaceae Juss., nom. cons.
- Costaceae Nakai
- Heliconiaceae Vines
- Lowiaceae Ridl., nom. cons.
- Marantaceae R.Br., nom. cons.
- Musaceae Juss., nom. cons.
- Strelitziaceae Hutch., nom. cons.
- Zingiberaceae Martinov, nom. cons.
- Poales Small
- Bromeliaceae Juss., nom. cons.
- Cyperaceae Juss., nom. cons.
- Ecdeiocoleaceae D.W.Cutler & Airy Shaw
- Eriocaulaceae Martinov, nom. cons.
- Flagellariaceae Dumort., nom. cons.
- Joinvilleaceae Toml. & A.C.Sm.
- Juncaceae Juss., nom. cons.
- Mayacaceae Kunth, nom. cons.
- Poaceae Barnhart (= Gramineae Juss.)
- Rapateaceae Dumort., nom. cons.
- Restionaceae R.Br., nom. cons
- Thurniaceae Engl., nom. cons.
- Typhaceae Juss., nom. cons.
- Xyridaceae C.Agardh, nom. cons.
ceratofillidi
[modifica | modifica wikitesto]- Ceratophyllales Link ‡
- Ceratophyllaceae Gray, nom. cons.
eudicotiledoni
[modifica | modifica wikitesto]- Ranunculales Juss. ex Bercht. & J.Presl
- Berberidaceae Juss., nom. cons.
- Circaeasteraceae Hutch., nom. cons.
- Eupteleaceae K.Wilh., nom. cons.
- Lardizabalaceae R.Br., nom. cons.
- Menispermaceae Juss., nom. cons.
- Papaveraceae Juss., nom. cons.
- Ranunculaceae Juss., nom. cons.
- Proteales Juss. ex Bercht. & J.Presl
- Nelumbonaceae A.Rich., nom. cons.
- Platanaceae T.Lestib., nom. cons.
- Proteaceae Juss., nom. cons.
- Sabiaceae Blume, nom. cons.
- Trochodendrales Takht. ex Cronquist
- Trochodendraceae Eichler, nom. cons.
- Buxales Takht. ex Reveal
- Buxaceae Dumort., nom. cons.
eudicotiledoni centrali
[modifica | modifica wikitesto]- Gunnerales Takht. ex Reveal
- Myrothamnaceae Nied., nom. cons.
- Gunneraceae Meisn., nom. cons.
- Dilleniales DC. ex Bercht. & J.Presl
- Dilleniaceae Salisb., nom. cons.
- clade superrosidi
- Vitales Juss. ex Bercht. & J.Presl ‡
- Vitaceae Juss., nom. cons.
- Saxifragales Bercht. & J.Presl ‡
- Altingiaceae Lindl., nom. cons.
- Aphanopetalaceae Doweld
- Cercidiphyllaceae Engl., nom. cons.
- Crassulaceae J.St.-Hil., nom. cons.
- Cynomoriaceae Endl. ex Lindl., nom. cons.
- Daphniphyllaceae Müll.Arg., nom. cons.
- Grossulariaceae DC., nom. cons.
- Haloragaceae R.Br., nom. cons.
- Hamamelidaceae R.Br., nom. cons.
- Iteaceae J.Agardh, nom. cons.
- Paeoniaceae Raf., nom. cons.
- Penthoraceae Rydb. ex Britton, nom. cons.
- Peridiscaceae Kuhlm., nom. cons.
- Saxifragaceae Juss., nom. cons.
- Tetracarpaeaceae Nakai
- clade rosidi
- [rosids not in fabid or malvid clades] ‡
- Crossosomatales Takht. ex Reveal ‡
- Aphloiaceae Takht.
- Crossosomataceae Engl., nom. cons.
- Geissolomataceae A.DC., nom. cons.
- Guamatelaceae S.H.Oh & D.Potter
- Stachyuraceae J.Agardh, nom. cons.
- Staphyleaceae Martinov, nom. cons.
- Strasburgeriaceae Tiegh., nom. cons.
- Geraniales Juss. ex Bercht. & J.Presl ‡
- Francoaceae A.Juss., nom. cons.
- Geraniaceae Juss., nom. cons.
- Zygophyllales Link ‡
- Krameriaceae Dumort., nom. cons.
- Zygophyllaceae R.Br., nom. cons.
- Myrtales Juss. ex Bercht. & J.Presl ‡
- Alzateaceae S.A.Graham
- Combretaceae R.Br., nom. cons.
- Crypteroniaceae A.DC., nom. cons.
- Lythraceae J.St.-Hil., nom. cons.
- Melastomataceae Juss., nom. cons.
- Myrtaceae Juss., nom. cons.
- Onagraceae Juss., nom. cons.
- Penaeaceae Sweet ex Guill., nom. cons.
- Vochysiaceae A.St.-Hil., nom. cons.
- Crossosomatales Takht. ex Reveal ‡
- clade fabidi ‡
- Fagales Engl.
- Betulaceae Gray, nom. cons.
- Casuarinaceae R.Br., nom. cons.
- Fagaceae Dumort., nom. cons.
- Juglandaceae DC. ex Perleb, nom. cons.
- Myricaceae Rich. ex Kunth, nom. cons.
- Nothofagaceae Kuprian.
- Ticodendraceae Gómez-Laur. & L.D.Gómez
- Fabales Bromhead
- Fabaceae Lindl. (= Leguminosae Juss.)
- Polygalaceae Hoffmanns. & Link, nom. cons.
- Quillajaceae D.Don
- Surianaceae Arn., nom. cons.
- Cucurbitales Juss. ex Bercht. & J.Presl † (escluse Apodanthaceae)
- Anisophylleaceae Ridl.
- Begoniaceae C.Agardh, nom. cons.
- Coriariaceae DC., nom. cons.
- Corynocarpaceae Engl., nom. cons.
- Cucurbitaceae Juss., nom. cons.
- Datiscaceae Dumort., nom. cons.
- Tetramelaceae Airy Shaw
- Rosales Bercht. & J.Presl
- Barbeyaceae Rendle, nom. cons.
- Cannabaceae Martinov, nom. cons.
- Dirachmaceae Hutch.
- Elaeagnaceae Juss., nom. cons.
- Moraceae Gaudich., nom. cons.
- Rhamnaceae Juss., nom. cons.
- Rosaceae Juss., nom. cons.
- Ulmaceae Mirb., nom. cons.
- Urticaceae Juss., nom. cons.
- Fagales Engl.
- clade malvidi ‡
- Picramniales Doweld
- Picramniaceae Fernando & Quinn
- Celastrales Link ‡
- Celastraceae R.Br., nom. cons.
- Lepidobotryaceae J.Léonard, nom. cons.
- [unplaced to order]
- Huaceae A.Chev.
- Malpighiales Juss. ex Bercht. & J.Presl ‡
- Achariaceae Harms, nom. cons.
- Balanopaceae Benth. & Hook.f., nom. cons.
- Bonnetiaceae L.Beauvis. ex Nakai
- Calophyllaceae J.Agardh
- Caryocaraceae Voigt
- Centroplacaceae Doweld & Reveal
- Chrysobalanaceae R.Br., nom. cons.
- Clusiaceae Lindl. (= Guttiferae Juss.)
- Ctenolophonaceae Exell & Mendonça
- Dichapetalaceae Baill., nom. cons.
- Elatinaceae Dumort., nom. cons.
- Erythroxylaceae Kunth, nom. cons.
- Euphorbiaceae Juss., nom. cons. * (include Peraceae)
- Euphroniaceae Marc.-Berti
- Goupiaceae Miers
- Humiriaceae A.Juss., nom. cons.
- Hypericaceae Juss., nom. cons.
- Irvingiaceae Exell & Mendonça, nom. cons.
- Ixonanthaceae Planch. ex Miq., nom. cons.
- Lacistemataceae Mart., nom. cons.
- Linaceae DC. ex Perleb, nom. cons.
- Lophopyxidaceae H.Pfeiff.
- Malpighiaceae Juss., nom. cons.
- Ochnaceae DC., nom. cons.
- Pandaceae Engl. & Gilg, nom. cons.
- Passifloraceae Juss. ex Roussel, nom. cons.
- Phyllanthaceae Martinov, nom. cons.
- Picrodendraceae Small, nom. cons.
- Podostemaceae Rich. ex Kunth, nom. cons.
- Putranjivaceae Meisn.
- Rafflesiaceae Dumort., nom. cons. * (include Apodanthaceae)
- Rhizophoraceae Pers., nom. cons.
- Salicaceae Mirb., nom. cons.
- Trigoniaceae A.Juss., nom. cons.
- Violaceae Batsch, nom. cons.
- Huerteales Doweld
- Dipentodontaceae Merr., nom. cons.
- Gerrardinaceae M.H.Alford
- Petenaeaceae Christenh. et al.
- Tapisciaceae Takht.
- Oxalidales Bercht. & J.Presl ‡ (escluse Huaceae)
- Brunelliaceae Engl., nom. cons.
- Cephalotaceae Dumort., nom. cons.
- Connaraceae R.Br., nom. cons.
- Cunoniaceae R.Br., nom. cons.
- Elaeocarpaceae Juss., nom. cons.
- Oxalidaceae R.Br., nom. cons.
- Sapindales Juss. ex Bercht. & J. Presl
- Anacardiaceae R.Br., nom. cons.
- Biebersteiniaceae Schnizl.
- Burseraceae Kunth, nom. cons.
- Kirkiaceae Takht.
- Meliaceae Juss., nom. cons.
- Nitrariaceae Lindl.
- Rutaceae Juss., nom. cons.
- Sapindaceae Juss., nom. cons.
- Simaroubaceae DC., nom. cons.
- Brassicales Bromhead
- Akaniaceae Stapf, nom. cons.
- Brassicaceae Burnett (= Cruciferae Juss.)
- Capparaceae Juss., nom. cons.
- Caricaceae Dumort., nom. cons.
- Cleomaceae Bercht. & J.Presl
- Emblingiaceae Airy Shaw
- Gyrostemonaceae A.Juss., nom. cons.
- Koeberliniaceae Engl., nom. cons.
- Limnanthaceae R.Br., nom. cons.
- Moringaceae Martinov, nom. cons.
- Pentadiplandraceae Hutch. & Dalziel
- Resedaceae Martinov, nom. cons. * (include Borthwickia, Forchhammeria, Stixaceae)
- Salvadoraceae Lindl., nom. cons. * (include Bataceae)
- Setchellanthaceae Iltis
- Tovariaceae Pax, nom. cons.
- Tropaeolaceae Juss. ex DC., nom. cons.
- Tiganophytaceae Swanepoel et al. *
- Malvales Juss. ex Bercht. & J.Presl
- Bixaceae Kunth, nom. cons.
- Cistaceae Juss., nom. cons. * (include Pakaraimaea)
- Cytinaceae A.Rich.
- Dipterocarpaceae Blume, nom. cons.
- Malvaceae Juss., nom. cons.
- Muntingiaceae C.Bayer et al.
- Neuradaceae Kostel., nom. cons.
- Sarcolaenaceae Caruel, nom. cons.
- Sphaerosepalaceae Tiegh. ex Bullock
- Thymelaeaceae Juss., nom. cons.
- Picramniales Doweld
- [non-rosid, non-asterid orders]
- Santalales R.Br. ex Bercht. & J.Presl ‡
- Balanophoraceae Rich., nom. cons. * (include Mystropetalaceae)
- Erythropalaceae Planch. ex Miq., nom. cons. *
- Loranthaceae Juss., nom. cons.
- Misodendraceae J.Agardh, nom. cons.
- Olacaceae R.Br., nom. cons. * (escluse Erythropalaceae, Strombosiaceae; include Aptandraceae, Coulaceae, Octoknemaceae, Ximeniaceae).
- Opiliaceae Valeton, nom. cons.
- Santalaceae R.Br., nom. cons. * (include Amphorogynaceae, Cervantesiaceae, Comandraceae, Nanodeaceae, Thesiaceae, Viscaceae).
- Schoepfiaceae Blume
- Strombosiaceae Tiegh. *
- Caryophyllales Juss. ex Bercht. & J.Presl ‡
- Achatocarpaceae Heimerl, nom. cons.
- Aizoaceae Martinov, nom. cons.
- Amaranthaceae Juss., nom. cons.
- Anacampserotaceae Eggli & Nyffeler
- Ancistrocladaceae Planch. ex Walp., nom. cons.
- Asteropeiaceae Takht. ex Reveal & Hoogland
- Barbeuiaceae Nakai
- Basellaceae Raf., nom. cons.
- Cactaceae Juss., nom. cons.
- Caryophyllaceae Juss., nom. cons.
- Didiereaceae Radlk., nom. cons.
- Dioncophyllaceae Airy Shaw, nom. cons.
- Droseraceae Salisb., nom. cons.
- Drosophyllaceae Chrtek et al.
- Frankeniaceae Desv., nom. cons. * (include Tamaricaceae)
- Gisekiaceae Nakai
- Halophytaceae S.Soriano
- Kewaceae Christenh.
- Limeaceae Shipunov ex Reveal
- Lophiocarpaceae Doweld & Reveal * (include Corbichoniaceae)
- Macarthuriaceae Christenh.
- Microteaceae Schäferhoff & Borsch
- Molluginaceae Bartl., nom. cons.
- Montiaceae Raf.
- Nepenthaceae Dumort, nom. cons.
- Nyctaginaceae Juss., nom. cons.
- Petiveriaceae C.Agardh
- Physenaceae Takht.
- Phytolaccaceae R.Br., nom. cons. * (include Agdestidaceae e Sarcobataceae)
- Plumbaginaceae Juss., nom. cons.
- Polygonaceae Juss., nom. cons.
- Portulacaceae Juss., nom. cons.
- Rhabdodendraceae Prance
- Simmondsiaceae Tiegh.
- Stegnospermataceae Nakai
- Talinaceae Doweld
- Santalales R.Br. ex Bercht. & J.Presl ‡
- clade superasteridi
- Berberidopsidales Doweld
- Aextoxicaceae Engl. & Gilg, nom. cons.
- Berberidopsidaceae Takht.
- Berberidopsidales Doweld
- clade asteridi
- Cornales Link
- Cornaceae Bercht. & J.Presl, nom. cons.
- Curtisiaceae Takht.
- Grubbiaceae Endl. ex Meisn., nom. cons.
- Hydrangeaceae Dumort., nom. cons.
- Hydrostachyaceae Engl., nom. cons.
- Loasaceae Juss., nom. cons.
- Nyssaceae Juss. ex Dumort., nom. cons.
- Ericales Bercht. & J.Presl
- Actinidiaceae Gilg & Werderm., nom. cons.
- Balsaminaceae A.Rich., nom. cons.
- Clethraceae Klotzsch, nom. cons.
- Cyrillaceae Lindl., nom. cons.
- Diapensiaceae Lindl., nom. cons.
- Ebenaceae Gürke, nom. cons.
- Ericaceae Juss., nom. cons.
- Fouquieriaceae DC., nom. cons.
- Lecythidaceae A.Rich., nom. cons.
- Marcgraviaceae Bercht. & J.Presl, nom. cons.
- Mitrastemonaceae Makino, nom. cons.
- Pentaphylacaceae Engl., nom. cons. * (include Sladeniaceae)
- Polemoniaceae Juss., nom. cons.
- Primulaceae Batsch ex Borkh., nom. cons.
- Roridulaceae Martinov, nom. cons.
- Sapotaceae Juss., nom. cons.
- Sarraceniaceae Dumort., nom. cons.
- Styracaceae DC. & Spreng., nom. cons.
- Symplocaceae Desf., nom. cons.
- Tetrameristaceae Hutch.
- Theaceae Mirb., nom. cons.
- Cornales Link
- clade lamiidi ‡
- Cardiopteridales Takht. †
- Cardiopteridaceae Blume
- Stemonuraceae Kårehed
- Garryales Mart.
- Eucommiaceae Engl., nom. cons.
- Garryaceae Lindl., nom. cons.
- Aquifoliales Senft † (escluse Cardiopteridaceae, Stemonuraceae)
- Aquifoliaceae Bercht. & J.Presl, nom. cons.
- Helwingiaceae Decne. * (include Phyllonomaceae)
- Icacinales Tiegh. †
- Icacinaceae Miers, nom. cons. (escluso Cassinopsis, ora in Metteniusaceae)
- Vahliales Doweld
- Vahliaceae Dandy
- Solanales Juss. ex Bercht. & J.Presl
- Convolvulaceae Juss., nom. cons.
- Hydroleaceae R.Br.
- Montiniaceae Nakai, nom. cons.
- Solanaceae Juss., nom. cons.
- Sphenocleaceae T.Baskerv., nom. cons.
- Boraginales Juss. ex Bercht. & J.Presl
- Boraginaceae Juss., nom. cons. * (include Coldeniaceae e Namaceae)
- Gentianales Juss. ex Bercht. & J.Presl
- Apocynaceae Juss., nom. cons.
- Gelsemiaceae L.Struwe & V.A.Albert
- Gentianaceae Juss., nom. cons.
- Loganiaceae R.Br. ex Mart., nom. cons.
- Rubiaceae Juss., nom. cons.
- Lamiales Bromhead
- Acanthaceae Juss., nom. cons.
- Bignoniaceae Juss., nom. cons.
- Byblidaceae Domin, nom. cons.
- Carlemanniaceae Airy Shaw
- Gesneriaceae Rich. & Juss., nom. cons. * (include Calceolariaceae e Peltantheraceae)
- Lamiaceae Martinov (= Labiatae Juss.)
- Lentibulariaceae Rich., nom. cons.
- Linderniaceae Borsch et al.
- Martyniaceae Horan., nom. cons.
- Oleaceae Hoffmanns. & Link, nom. cons.
- Orobanchaceae Vent., nom. cons. * (include Mazaceae, Paulowniaceae, Phrymaceae, Rehmanniaceae, Wightiaceae)
- Pedaliaceae R.Br., nom. cons.
- Plantaginaceae Juss., nom. cons.
- Plocospermataceae Hutch.
- Schlegeliaceae Reveal
- Scrophulariaceae Juss., nom. cons.
- Stilbaceae Kunth, nom. cons.
- Tetrachondraceae Wettst.
- Thomandersiaceae Sreem.
- Verbenaceae J.St.Hil., nom. cons.
- Cardiopteridales Takht. †
- clade campanulidi ‡
- Oncothecales Doweld †
- Oncothecaceae Kobuski ex Airy Shaw
- Metteniusales Takht. †
- Metteniusaceae H.Karst. ex Schnizl. * (include Cassinopsis)
- Bruniales Dumort. † (escluse Columelliaceae)
- Bruniaceae R.Br. ex DC., nom. cons.
- Asterales Lin
- Alseuosmiaceae Airy Shaw
- Argophyllaceae Takht.
- Asteraceae Bercht. & J.Presl (= Compositae Giseke)
- Campanulaceae Juss., nom. cons.
- Calyceraceae R.Br. ex Rich., nom. cons.
- Goodeniaceae R.Br., nom. cons.
- Menyanthaceae Dumort., nom. cons.
- Pentaphragmataceae J.Agardh, nom. cons.
- Phellinaceae Takht.
- Rousseaceae DC.
- Stylidiaceae R.Br., nom. cons.
- [asteridi, unplaced to order]
- Columelliaceae D.Don, nom. cons.
- Escalloniales Link
- Escalloniaceae R.Br. ex Dumort., nom. cons.
- Paracryphiales Takht. ex Reveal
- Paracryphiaceae Airy Shaw
- Dipsacales Juss. ex Bercht. & J.Presl
- Caprifoliaceae Juss., nom. cons.
- Viburnaceae Raf., nom. cons. * (Adoxaceae; sensu APG II, 2003)
- Apiales Nakai
- Apiaceae Lindl. (= Umbelliferae Juss.)
- Araliaceae Juss., nom. cons.
- Griseliniaceae Takht., nom. cons.
- Myodocarpaceae Doweld
- Pennantiaceae J.Agardh
- Pittosporaceae R.Br., nom. cons.
- Torricelliaceae Hu
- Oncothecales Doweld †
Note
[modifica | modifica wikitesto]- ↑ (EN) The Angiosperm Phylogeny Group, Large-scale nuclear and plastid phylogenomic analyses inform an updated Angiosperm Phylogeny Group classification: APG V., in J Syst Evol, vol. 64, n. 5, 2026, pp. 845-874.
- ↑ (EN) The Angiosperm Phylogeny Group, An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the ordines and families of flowering plants: APG IV, in Botanical Journal of the Linnean Society, vol. 181, n. 1, 2016, pp. 1–20.
Voci correlate
[modifica | modifica wikitesto]Altri progetti
[modifica | modifica wikitesto]