Modul Ajar Bab 5
Modul Ajar Bab 5
Kelas 8 (Delapan)
Teks Pawarta Aktual
Fase/Kelas D/8
Rencana Asesmen
Kriteria Ketercapaian Tujuan Pembelajaran:
Rubrik Lampiran 1
Asesmen Formatif:
Proyek
Kuis
Tulis
Alat ukur:
Rubrik Penilaian Proses (Lampiran 2 a)
Asesmen Sumatif:
Asesmen sumatif akhir bab/Lingkup materi
Bentuk soal: Tes Tulis Pilihan ganda dan Isian
Alat ukur:
Rubrik Penilaian Produk (Lampiran 2b)
Rincian Kegiatan
Joint construction
2. Guru membagi siswa ke dalam kelompok untuk (gotong royong) terdiri dari 4 siswa.
3. Setiap kelompok dibagikan bahan ajar pawarta tertentu (scan Audio berupa QR code), video,
maupun teks pawarta aktual dan diminta untuk (Diferensiasi konten);
a. menyimak audio teks pawarta aktual melalui scan QR
b. Membaca teks pawarta aktual di buku paket Mardika Basa lan Sastra Jawa VIII.
4. Mengerjakan kegiatan olah pikir dan pertanyaan teks pawarta aktual tentang sosial budaya
5. Siswa berdiskusi unsur-unsur pawarta
6. Guru dan kelompok menyepakati waktu pengerjaan agar target tercapai
7. Guru menyampaikan panduan diskusi kelompok tentang isi teks pawarta aktual tentang
teknologi.
8. Siswa secara bergantian menyajikan hasil diskusinya di depan kelas.
9. Guru memberikan pengarahan kegiatan diskusi*. Setiap perwakilan kelompok
menyampaikan hasil diskusinya, yaitu:
a. Bagian teks pawarta aktual
b. Isi dan ringkasan teks pawarta aktual, dan tujuan isi teks pawarta aktual
10. Guru memoderatori diskusi jika ada kelompok yang memiliki pendapat berbeda
11. Guru langsung memberikan jawaban dan penguatan yang benar disertai dengan alasannya.
12. Siswa mendengarkan kesimpulan dari diskusi dan pemaparan guru mengenai hal-hal
berikut:
a. Unsur pawarta
b. Tujuan dan isi pawarta
1. Siswa menyimpulkan hasil pembelajaran pada hari ini dengan menyebutkan poin-poin
yang dibahas secara lisan atau tulis.
2. Siswa diberikan kesempatan untuk menuliskan pertanyaan yang ingin diketahui lebih
lanjut pada pertemuan berikutnya.
3. Siswa dan guru melakukan refleksi akhir pembelajaran(lembar refleksi di buku Mardika
Basa lan Sastra Jawa).
Rincian Kegiatan
Rincian Kegiatan
Kegiatan Awal (10 menit)
1. Siswa dan guru memulai dengan berdoa bersama(akhlak kepada Tuhan YME)
2. Siswa saling membagikan hasil ringkasan berdasarkan isi teks eksposisi kegiatan
mandiri.
3. Guru mendata siswa yang memiliki teks pawarta aktual tentang teknologi atau tema
lainnya.
4. Guru menyampaikan hasil refleksi pada pertemuan sebelumnya.
Kegiatan Inti (55 menit)
1. Siswa menuliskan gagasan pokok yang terdapat pada teks pawarta aktual tentang
lingkungan sosial
2. Siswa berdiskusi dan mempresentasikan hasil diskusi tentang gagasan pokok teks pawarta
aktual tentang teknologi
3. Siswa merespon hasil diskusi yang dipandu oleh guru dengan membuat catatan kecil.
4. Siswa berdiskusi secara kelompok untuk menemukan isi teks pawarta aktual tentang
lingkungan sosial
5. Siswa dibimbing guru untuk mempresentasikan hasil kerja pencariannya isi teks pawarta
aktual tentang lingkungan sosial
1. Siswa diminta membuat simpulan tentang karangan eksposisi tentang lingkungan sosial
2. Siswa memajang hasil karya setelah melalui revisi dalam diskusi antarkelompok di papan
display atau di papan tulis
3. Siswa dan guru melakukan refleksi pembelajaran pertemuan ke-3
Alat : Laptop, kertas HVS/ Folio bergaris/buku tulis/ LCD proyektor/ Android.
Rincian Kegiatan
Kegiatan Awal (10 menit)
1. Siswa dan Guru memulai dengan berdoa bersama(akhlak kepada Tuhan YME)
2. Siswa saling membagikan hasil perkembangan yang sudah dilakukan dalam
menyusun kerangka berpikir di Lembar Kegiatannya.
Referensi
● Tukijo, dkk.2022. Mardika Basa lan Sastra Jawa. Jakarta: PT Erlangga
● Bausastra Jawa online. Poerwodarminto.
Refleksi Guru
1. Momen terbaik apa yang saya rasakan ketika melakukan kegiatan ini?
2. Apa yang sudah berjalan baik di dalam kelas?
3. Kapan atau pada bagian mana saya merasa kreatif saat mengajar? Mengapa?
4. Apa saja yang tidak berjalan dengan baik saat saya melakukan kegiatan? Mengapa?
5. Apa yang ingin saya ubah untuk meningkatkan pelaksanan dan hasil belajar?
Refleksi Siswa
1. Saya dalam memahami teks pawarta aktual?
2. Apa yang akan saya lakukan setelah memahami informasi aktual?
3. Kesulitan yang saya alami saat mempelajari informasi aktual?
4. Pendapat saya terhadap pelaksanaan pembelajaran materi informasi aktual.
Wonosobo. Minangka dhaerah hulu ilining kali Serayu, Kabupaten Wonosobo dadi papan sumber daya
banyu kanggo dhaerah sakupenge. Pramila anggone nggawe kawicaksanan kudu nggatekake babagan
lingkungan kanggo masarakat.
Bab kasebut diandharake Bupati Wonosobo, Afif Nurhidayat nalika ing acara MoU karo PT Indonesia
Power UPB Mrica ngengingi ngawekani lan tata carane njaga aset, ing Pendopo lor.
“Kanthi kurange sumber resapan banyu kepara saperangan padha garing, marakake sedimentasi nganti
70 persen kaya ta Serayu, Tlaga Menjer, lan Mrica. Saka perkara kasebut, kula nyuwun supaya sayuk karya
anggone menehi kamulyan tumpraping masarakat.
Padha karo kang diandharake bupati, pangarsa dinas lingkungan hidup Kabupaten Wonosobo, Widi
Purwanto ngandharake mudhune sumber resapan banyu ing dhaerah disebabake anane eksploitasi banyu kang
ora winates. antara liya budidaya tanduran. Kejaba iku uga uga ana alih fungsi lahan kang ora perlu.
Widi ngarepake, pamarentah lan masarakat bisa diwiwiti mbangun kesadharan dheweke kanggo tansah
njaga lestarine lingkungane.
“Pambeng kanggo nglestarekake lingkungan dadi tanggung jawab kabeh nalika ngadhepi kaanan lingkungan.
Kula lan kanca -kanca tansah ngarep-arep panyaruwe lan ngawekani. Ancase supaya alam iki bisa dijaga kanthi
semestine.
Wondene General Manager(GM) PT Indonesia Power UPB Mrica, Kuncoro nambah katrangan kanggo
ngindakake anggone sayuk karya kang tundone masarakat bisa makmur, dheweke karo pamarentah Wonosobo
arep nganakake pirembugan karo masarakat supaya kabeh mau gamblang lan bisa ditampa dening masarakat.
General Manager(GM) PT Tirta Investama, Muhammad Sunarno mratelakake, krisis lingkungan ing
Wonosobo perlu dirembug saka perangan sumber daya alam (SDA). Pambudidaya kang perlu dilakokake yaiku
konservasi lingkungan, mligine ing papan imbuhan banyu lemah,kanthi masarakat kaajab bisa ngontrol bab
kasebut.
1) Solo. Sekaten bakal digelar maneh ing taun 2022, kalebu pasar bengi kang biasane rame. Acara
taunan kasebut sadurunge ora dianakake rong taun kanggo masarakat jalaran pandemi covid -19.
Mulane taun iki bakal dianakake maneh kanggo masarakat.
2) Acara Sekaten Solo bakal digelar maneh, suwene sesasi wiwit surya 16 September nganti 16
Oktober 2022. Sekaten kasebut bakal dianakake ing 3 panggonan, yaiku Alun-alun Kidul, Alun-
alun Lor, lan Pagelaran.
3) Lumrahe acara kasebut arep nggelar pasar rakyat lan wisata ing alun-alun minangka jejangkep
acara. Banjur acara puncak arep dianakake acara kang diarani Grebeg Mulud yaiku kirab
gunungan.
4) “Rerangkene acara Sekaten dianakake dening Kraton Kasunanan Surakarta suwene seminggu
ing Mesjid Ageng Kraton Surakarta.”Ngendikane Pangarsa Museum Kraton Surakarta KRA H
Danu Nur Adiningrat , Minggu( 28/8/2022). Miturut Danu, pasar wengi minangka kegiyatan
panyengkuyung kang dianakake dening sponsor saka njaba. Para warga bisa melu acara kasebut
jalaran gratis lan melu kabeh rerangkening acara sekaten.
5) “Acara pasar wengi sekaten Solo dianakake suwene sesasi kasebut kalebu rerangken acara
Sekaten Solo. Tema acara yaiku nDherek Mangayubagya, kang bisa ditegesi melu ngregengake
Sekaten”. ngendikane Dany.
Nitik saka tuladha pawarta kasebut, bisa diarani pawarta kang aktual utawa anyar prastawane. Pawarta kasebut
sejatine minangka pawarta kang jangkep. Bab kasebut bisa dititeni saka perangane pawarta.
Saben pawarta iku ngemot perangan 3(tiga), yaiku:
a. Orientasi pawarta.
Perangan kasebut ancase ngenalake perkara sepisanan ing pawarta marang pamaca.
b. Prastawane
Perangan kasebut minangka inti kang diandharake jroning pawarta. Paling ora ngemot wangsulan saka
pitakonan: kepriye lan geneya.
c. Sumber pawarta
Sumber pawarta lumrahe mapan ing perangan sepisanan utawa ing pungkasa pawarta.
Saka tuladha pawarta aktual kasebut temtu bisa dijlentrehake isi, perangan, lan pokok pawartane. Nitik saka tik-
tikane pawarta, iku lumrahe:
❖ Dumadi saka rerangkening perangan 5 W lan 1 H.
❖ Anane pokok prastawa kang nyata, lan anyar(aktual)
❖ Ana judhul kang narik kawigaten pamaca
❖ Nggunakake basa baku jurnalistik
Kanthi perangan kasebut, kaangkah bisa nggampangake pamaca lan pamirsa pawarta ing medhiya. Satemah
masarakat saged mangerteni prastawa-prastawa kang dumadi.
Kegiyatan 4:
I. Kanggo ngukur sepira olehmu maca pawarta kang aktual kasebut coba wenehana tandha ceklist(V) ing
pratelan jroning kolom kasebut apa anane.
No Pranyatan Bener Luput
(1) (2)
Penskoran:
Skor = 10
Biji = Skor siswa/skor maksimalx100 -Jumbuhake KKTP
1. Wangsulana pitakonan ing ngisor iki kanthi menehi tandha ping(X) ing sangarepe aksara A, B, C,
utawa D marang wangsulan kang paling bener.
Wonosobo. Minangka dhaerah hulu ilining kali Serayu, Kabupaten Wonosobo dadi papan
sumber daya banyu kanggo dhaerah sakupenge. Pramila anggone nggawe kawicaksanan kudu
nggatekake babagan lingkungan kanggo masarakat.
Bab kasebut diandharake Bupati Wonosobo, Afif Nurhidayat nalika ing acara MoU karo PT
Indonesia Power UPB Mrica ngengingi ngawekani lan tata carane njaga aset, ing Pendopo lor.
“Kanthi kurange sumber resapan banyu kepara saperangan padha garing, marakake sedimentasi
nganti 70 persen kaya ta Serayu, Tlaga Menjer, lan Mrica. Saka perkara kasebut, kula nyuwun supaya
sayuk karya anggone menehi kamulyan tumpraping masarakat.
Padha karo kang diandharake bupati, pangarsa dinas lingkungan hidup Kabupaten Wonosobo,
Widi Purwanto ngandharake mudhune sumber resapan banyu ing dhaerah disebabake anane eksploitasi
banyu kang ora winates. Antara liya budidaya tanduran. Kejaba iku uga uga ana alih fungsi lahan kang
ora perlu.
Widi ngarepake, pamarentah lan masarakat bisa diwiwiti mbangun [Link] dheweke kanggo
tansah njaga lestarine lingkungane.
“Pambeng kanggo nglestarekake lingkungan dadi tanggung jawab kabeh nalika ngadhepi kaanan
lingkungan. Kula lan kanca -kanca tansah ngarep-arep panyaruwe lan ngawekani. Ancase supaya alam
iki bisa dijaga kanthi semestine.
…
1. [Link] pethilan pawarta kasebut, nuduhake pawarta aktual utawa anyar. Kang minangka opini
utawa panemu ing pawarta paragraf pungkasan yaiku…
A. mudhune sumber resapan banyu ing dhaerah disebabake anane eksploitasi banyu kang ora
winates. Antara liya budidaya tanduran. Kejaba iku uga uga ana alih fungsi lahan kang ora perlu.
B. Padha karo kang diandharake bupati, pangarsa dinas lingkungan hidup Kabupaten Wonosobo,
Widi Purwanto ngandharake mudhune sumber resapan banyu ing dhaerah
C. Kula lan kanca -kanca tansah ngarep-arep panyaruwe lan ngawekani. Ancase supaya alam iki
bisa dijaga kanthi semestine.
D. Widi ngarepake, pamarentah lan masarakat bisa diwiwiti mbangun kesadharan dheweke kanggo
tansah njaga lestarine lingkungane.
“Kanthi kurange sumber resapan banyu kepara saperangan padha garing, marakake sedimentasi nganti
70 persen kaya ta Serayu, Tlaga Menjer, lan Mrica. ..”
Padha karo kang diandharake bupati, pangarsa dinas lingkungan hidup Kabupaten Wonosobo, Widi
Purwanto ngandharake mudhune sumber resapan banyu ing dhaerah disebabake anane eksploitasi banyu
kang ora winates. Antara liya budidaya tanduran. Kejaba iku uga uga ana alih fungsi lahan kang ora
perlu.
3. Gagasan baku pawarta saparagrap kasebut yaiku...
A. mudhune sumber resapan banyu ing dhaerah disebabake anane eksploitasi banyu kang ora
winates
B. ana alih fungsi lahan kang ora perlu ditindakake dening pamarentah
C. pangarsa mbangun maneka sarana tetanen kang mbebayani tumraping lingkungan
D. masarakat tansah ngrumat lingkungan kang dadi sumbere panguripan
4. Wonosobo dadi papan sumber daya banyu kanggo dhaerah sakupenge. Pramila anggone nggawe
kawicaksanan kudu nggatekake..
A. Prabeya
B. Kaanan masyarakat
C. lingkungane
D. pasare
“Kanthi kurange sumber resapan banyu kepara saperangan padha garing, marakake sedimentasi nganti
70 persen kaya ta Serayu, Tlaga Menjer, lan Mrica. ..”
5. Pranyatan kasebut diandharake dening …
A. Widi Purwanto
B. Afif Nurhidayat
C. Kuncoro
D. Muhammad Sunarno
Kaya kang wis dimangerteni, gempa bumi kang kedadeyan ing Kabupaten Cianjur nalika
Senen(21/11022) tabuh 13.21 . Gempa kanthi 5,6 SR iku njalari atusan kurban seda lan ewonan liyane
padha nandhang lara. Gempa bumi nggawe kapitunan, jalaran jinise gempa tektonik kerak dangkal
utawa shallow crustal earthquake. Jinise gempa kasebut uga dadi alesan geneya akeh gempa susulan ing
Cianjur. “Iya gempa sesar kerak dangkal iku akeh susulane,” Andharane Daryono.
Gunggung kurban kang seda saka anane gempa Cianjur nganti 310 wong ing Jumuah
(25/11022). Kejaba kurban jiwa, gempa uga njalari 362 sekolah rusak, lan 144 papan ibadah.
Gunggung kurban 310 wong, sing durung ketemu 24 kurban. Infrastruktur isih ajeg, kasil
dicathet 363 sekolahan, lan 144 papan ibadah,” Ngendikane Suharyanto, pangarsa BNPB pusat.
8. Gempa bumi kang kedadeyan ing Kabupaten Cianjur nalika Senen (21/11/2022). Ukara pitakon kang
trep saka wangsulan kasebut yaiku…
A. Sinten kurban gempa ing Cianjur?
B. Kapan kedadeyan gempa bumi ing Cianjur?
C. Ping pira kedadeyan gempa susulane?
D. Ing endi kedadeyan gempa susulan?
Gatekna pratelan urutane pawarta!
a. Judhul pawarta
b. lead pawarta
c. Isine pawarta
d. katrangan panulis utawa editor
10. Pawarta sing narik kawigaten pamaca kaya ing ngisor iki, kejaba….
A. Isine pawarta pancen aktual
B. Ngabarake prastawa kang ora nyata
C. Isine pancen wigati tumrape masarakat
D. Papane prastawa cedhak tinimbang sing adoh
2. Isian
Wangsulana pitakonan kasebut kanthi gamblang.
1. Apa kang diarani pawarta kasebut?Jelasna.
2. Apa sumbere pawarta aktual ?
3. Sebutna 2(loro) tuladha prastawa nyata kang bisa dadi sumber pawarta!
4. Sebutna perangan(unsur) pawarta!Jelasna kanthi gamblang.
5. Sebutna tik-tikane pawarta kang lumrah!
6. Pawarta iku lumrahe digiyarake lumantar maneka medhiya, sebutna jinise sarana kasebut!
7. HOTS. Apa kang dadi alesan pawarta kasebut narik kawigaten pamaca?Sebutna.
Layak (4-
Aspek Mahir (9-10) Cakap (7-8) Berkembang (1-3)
6)
Gagasan Gagasan memuat Gagasan memuat Gagasan memuat Gagasan bersifat opini
fakta dan data yang fakta dan data fakta yang penulis sehingga
akurat dan namun sumber bercampur bersifat subjektif.
meyakinkan data tidak dengan opini
disebutkan
secara jelas
Organisasi Struktur teks Struktur teks Struktur teks Struktur teks hanya
dan struktur lengkap hanya hanya memuat <3 bagian
teks: memuat 4 memuat 3
1. Judul Teks Seluruh kalimat bagian bagian Terdapat <2 kalimat
2. Nama Penulis dan paragraf dalam paragraf yang
[Link] menunjukkan Terdapat 1 Terdapat 2 tidak padu
[Link] Argumen kepaduan kalimat dalam kalimat dalam
[Link] paragraf yang paragraf yang
tidak padu tidak padu