0% menganggap dokumen ini bermanfaat (0 suara)
681 tayangan8 halaman

Us Sunda

Dokumen ini membahas berbagai jenis karya sastra dalam bahasa Sunda seperti puisi, cerita pendek, dongeng, laporan, dan lainnya. Dokumen ini juga menjelaskan unsur-unsur yang membentuk setiap jenis karya sastra tersebut.

Diunggah oleh

curutsachet
Hak Cipta
© © All Rights Reserved
Kami menangani hak cipta konten dengan serius. Jika Anda merasa konten ini milik Anda, ajukan klaim di sini.
Format Tersedia
Unduh sebagai PDF, TXT atau baca online di Scribd
0% menganggap dokumen ini bermanfaat (0 suara)
681 tayangan8 halaman

Us Sunda

Dokumen ini membahas berbagai jenis karya sastra dalam bahasa Sunda seperti puisi, cerita pendek, dongeng, laporan, dan lainnya. Dokumen ini juga menjelaskan unsur-unsur yang membentuk setiap jenis karya sastra tersebut.

Diunggah oleh

curutsachet
Hak Cipta
© © All Rights Reserved
Kami menangani hak cipta konten dengan serius. Jika Anda merasa konten ini milik Anda, ajukan klaim di sini.
Format Tersedia
Unduh sebagai PDF, TXT atau baca online di Scribd

1.

Pupujian

Puisi buhun anu eusina nyoko kan ajaran agama islam. Asalna tina sa’ir, nyaeta puisi tina sastra arab.
Diwangun ku 4 padalisan dina sapadana sarta unggal padalisan diwangun ku dalapan engang. Ngan aya oge nu
diwangun ku dua padalisan dina sapafana; genep padalisan dina sapadana; jeung sajabana. Purwakanti nu aya
dina pupujian, umumna purwakanti larasweas. Cara acana, dikawihkeun/dinadomkeun.

2. Pangalamn pribadi
Pangalaman teh naon naon anu ka alaman boh ku urang boh ku batur

3. Iklan layanan masyarakat


Informasi anu sifatna promosi pikeun ngawanohkeun hiji hal ka masyarakat

4. Sajak
Salah sahiji karya sastra bahasa sunda anu direka dina wangun ugeran (puisi) nu teu pati kauger ku
patokan2 jumblah engang.

5. Dongeng
Wangun karya sastra anu caritana pondok tur biasana aya bagian2 anu pamohalan
Unusr2 dongneg: tema,latar (waktu),latar (tempat),alur,amanat

7. Biantara
Kagiatan nyarita dihareupen balarea pikeun nepikeun hiji maksud atawa informasi anu penting.
Metode biantara:Nalar,maca naskah,catetan inti,langsung/tanpa menyiapkan tyeks.
Struktur: bubuka,isi,panutup

8. Mamanis basa
Bentuk mamanis basa: Babasan, paribasa, wawangsalan. paparikan, purwakanti

9. Sisindiran
Pengertian

Sisindiran mangrupa karya sastra wangun ugeran anu di wangun ku opat jajaran. tiap jajaran diwangun ku
dalapan engang. jajaran kahiji jeng kadua mangrupa cangkang, ari jajaran katilu jeng ka opat mangrupa esi.

Ciri-ciri Sindindiran:

• Diwangun ku cangkanng 8 eusi


• Tiap baris diwangun ku 8
• 4 padalisan

Sisindiran rarakitan eusina:

Piwuruk(nas’ehat)

Silihasih(cinta)

S’es’ebr’ed(lucu)

Sisindiran Paparikan eusina:

Piwuruk

Sesebred

Silihasih

Sinsindiran dumasar wanguna:

Paparikan

Aya lumut dina batu

Aya kuya di muara

Kedah tumut kana waktu

Di dunya urang ngumbara


Rarakitan

Sing getol nginum jajamu Nu guna nguatkeun urat Sing getol neangan ‘elmu Nu guna duna aherat

Wawangsalan

Nyaéta sisindiran anu diwangun ku cangkang jeung eusi. Dina sindir diwangun deui ku cangkang jeung
wangsal. Anu dijieun wangsalna téh tara ditétélakeun, tapi kudu ditéangan tina bagian eusi. Wangsal téh
sok murwakanti jeung salah sahiji kecap anu aya dina bagian eusi téa. Nilik kana wangunna, wawangsalan
téh diwangun ku dua padalisan: sapadalisan sindir, sapadalisan deui eusi. Jumlah engang dina unggal
padalisan nyaéta dalapan engang.

Contoh:

Teu beunang di hurang sawa,teu beunang dipikameumeut: hartina “Simeut”

Belut Sisit saba darat kapiraray siang wengi: harti “Oray”

Teu beunang di rangkong kolong,teu beunang dipikahayang : hartina “Hayam”

10. Carpon

a. Pengertian

Carpon Nyaeta Wangun karangan Dina basa lancaran prosa.

Carpon teh Sarua jeung dongeng bedana carpon mah eusinahan Ceu ngandung unsur-unsur
momohalan tapi napak Dinda kenyataan hidup sapopoe

Jumlah kecap di carpon biasanya 5000 sampai 10.000 kecap.

b. Unsur carpon:

1) Tema= disebut Oge Jejer atau inti pikiran

2) Palaku= ngaran ngaran anu ngalakon Dina carpon

3) Latar= Latar Ayah dua jenis= - latar Waktu: nuduhkeun Iraha ka jadianana

- Latar Tempat: nuduhkeun di mana kejadianana

4) Alur = Untaian (urutan kejadian dina carita

5) Amanat= Pesan nu hayang ditepikeun penulis ke pembaca

c. Bedanya carpon jeung dongeng

Cerpen tidak mengandung permohonan jeung napak Dinda kahirupan sapopoe kalau dongeng bisa
mengandung pamoholan

d. Bedana carpon jeung novel

Lamun cerpen paling banyak tiga atau dua tokoh, laum novel bisa lebih dari dua atau tiga tokoh.

Nu jadi ukuran panel disebut cerita Pondok teh nyaeta eusi Dina caritana.

2. Kecap panganteb

kecap panganteb disebut juga partikel penegas,nya pikeun ngadepkeun atau penegasan bagian
kalimat yang dianggap penting.

Contoh - contoh kecap panganteb= teh, mah, bae, oge, wae, deuih, keneh, tea.
3. Laporan kajadian

Laporan kejadian nyaeta laporan anu isina ngeunaan Kana hiji kejadian anu pernah dialami

11. Babasan paribasa

1. Atah anjang = Jarang saling bertamu (babasan)

2. Adigung adiguna = Takabur, sombong

3. Ambek nyedek tanaga midek = Nafsu besar tapi tak punya kekuatan

4. Anjing ngagogogan kalong = Menginginkan yang lain-lain

5. Adat kakurung ku iga = Susah menghilangkan perilaku jelek

6. Alak paul = Terlalu Jauh

7. Aki-aki tujuh mulud = Terlalu tua

8. Ayem tengtrem = Tenang, tenteram

9. Asa teu beungeutan = Saking malunya

12. Kampung adat

Kampung naga (tasik)

Kampung kuta (ciamis)

Kampung cikondang (cimahi)

Kampung pulo (garut)

13. Novel

Disebut oge roma. Asalna tin basa latin. Novel the prosa rekaan (fiksi) dina wangun lancaran turalur caritana
ngarancabang (kompleks0 . caritana kahirupan sapopoe.

Anu medal dina sastra sunda judulna baruang kanu ngarora karya d.k. ardiwinata (1914) leuwih ti heula
tibatan novel dina Indonesia azab dan sengsara -merari siregar (1920)

14. Tata krama basa

Ragam Basa Hormat

Sesuai dengan namanya, ragam bahasa ini digunakan untuk menunjukkan rasa hormat . Bahasa halus yang
dipilih bergantung pada subjek yang bersangkutan

Ragam Basa Loma

Basa Loma atau biasanya disebut juga bahasa kasar, sebetulnya tidak dimaknai kekasaran yang otomatis
menghilangkan unsur penghormatan.
15. kawih

1. Kawih

a. Pengertian
Rumpaka téh nya éta puisi anu sok dilagukeun, boh dikawihkeun boh ditembangkan.
Kawih disebut lalaguan Sunda bebas sabab rumpaaka kawih henteu kaiket ku aturan, saperti
aturan nu aya dina pupuh.

b. Unsur
Rumpaka jeung Kawih

c. Rupa rupa kawih nu aya nyaeta :


• Kawih buhun (tradisional).
Buhun artina kuno, jaman baheula atawa bahari. Periode kawih buhun antara waktu saacan
jaman Jepang nepi ka Jaman Jepang. (Banjar Sinom) .
• Kawih jaman Jepang
Dimimitian waktu Jepang datang ka Indonesia. Sawatara kawih nu aya di jaman Jepang nyaeta
saperti kawih "Es Lilin", "Balon Ngapung", "Gehger sore", "Bandowati".
• Kawih wanda anyar/kawih jaman kiwari
Kurun waktu kawi wanda anyar dimimitian ti taun 50-an nepi ka kiwari. Kawih wanda anyar
diantarana nyaeta kawih "Anggrek Japati", "Cinta Nusa", "Angin Priangan", "Hujan
Munggaran".

d. Jenis jenis kawih:

• Kawih tangtung
• Kawih panjang
• Kawih lalangunan
• Kawih bongbongkaso
• Kawih parerane
• Kawih sisindiran
• Kawih bwatuha
• Kawih babatranan
• Kawih porod eurih
• Kawih sasambatan
• Kkawih igel-igelan

e. Gunana kawi:
Pikeun hiburan jeung sarana pikeun ngebrehkeun jiwa atawa perasaan anu ngarang eta kawih.

2. 16.
Warta

a. Pengertian

Warta teh nyaeta keterangan atawa beja ngeunaan hiji kajidan atawa hiji hal anu ditepikeun ka
balarea ngaliwatan media massa, cetak (koran), elektornik (TV, radio)

Dina seseuhanana warta teh dijieun dina wangun tinulis, sabab anu ditepikeun secara lisan oge
dasarna mah warta dina wangun tinulis.

b. Kajadian nu bisa dijadikeun warta:


1) Eta kajadian dianggap penting pikeun dipikahoyong ku balarea.

2) Eta kajadian dianggap bisa nyumponan kapanasaran balarea.

c. Struktur

Ieu struktur téh anu ngawangun téks, tepi ka jadi hiji téks anu gembleng. Struktur téks warta
diwangun ku:

4. Judul

téh kecap konci (keyword) nu ngawakilan warta kalawan gembleng. Judul biasana ngamuat
ngeunaan gambaran naon anu kajadian. Hadéna mah judul téh dijieun sina matak kataji nu maca
atawa nu ngadéngéna.

5. Teras atawa lead

Ieu téh kaasup bagian anu kacida pentingna dina warta. Dina teras warta téh karangkum inti tina
sakabehna warta anu gembleng. unggal lead gé ditulis sangkan ngirut nu maca sangkan terus
nuturkeun atawa terus maca wartana.

6. Eusi

Bagian ieu nyaéta inti teks warta. Eusi warta téh eusi berita nu bisa ngawincik deui warta sina pertela
pisan sakur informasi nu ditepikeun.
d. Kaidah

Dina teks berita téh aya kaidah anu kudu ditedunan, nyaéta téks kudu ditepikeun kalawan
informasi nu aktual tur mibanda sifat umum, Basa nu digunakeun kudu mibanda sifat nu
baku atawa sunda lulugu, sangkan dipikaharti ku sakumna masarakat Sunda.

Aspek basa lianna nu aya dina warta tur sering muncul nyaéta wanda kalimah. teks warta
sering ngagunakeun jeung teu langsung.

e. Unsur – unsur:

5W + 1H

- (who) saha

- (what) apa

- (why) kunaon

- (where) di mana

- (when) iraha

- (how) kumaha

Anda mungkin juga menyukai