Andorra
Ta Andorra, ny Prinsaght Andorra (Catalaanish: Principat d'Andorra), ny çheer thallooinit 'syn Oarpey Heear, soit ayns ny Sleityn Pyreanagh eddyr y Rank as y Spaainey. T'ee ny çheer vaghtal nish er son y turryssid as e staydys myr kemmyrk cheesh.
Skeeraghyn
[reagh | reagh y bun]
Ta Andorra rheynnit ayns shiaght skeeraghyn:
Çheeroaylleeaght
[reagh | reagh y bun]Rere y soiaghey eck ayns ny Sleityn Pyreanagh my hiar, ta Andorra jeant seose er y chooid smoo jeh sleityn as ad 1,966 m er mean-yrjid. She Coma Pedrosa y fer jeu s'yrjey as eh 2,946 m er yrjid. T'ad rheynnit liorish tree glionteeyn ayns cummey Y ta çheet ry-cheilley ayns un awin, yn awin Valira. Ta Andorra 468 km² er eaghtyr. Ta speyr tempreilagh gollrish speyr ny Frank as ny Spaainey ayns Andorra, agh ta ny smoo sniaghtey 'sy Gheuree rere yrjid ny çheerey.
Deyn-oaylleeaght
[reagh | reagh y bun]Ta ny h-Andorree nyn mynlagh ayns nyn jeer hene oc; ta 51.7% jeh ny cummaltee jeant seose jeh Spaainee, Portiugee, Frangee, Goaldee as Iddaalee. Rere Oik Coontey-pobble SUA, ta'n jerkallys-vea oc (83.5 bleeaney) nane jeh ny jerkallysyn s'odjey er feie ny cruinney.
Çhengaghyn
[reagh | reagh y bun]She Catalaanish çhengey oikoil ny çheerey. Ta Andorra nane jeh kiare steatyn nagh vel Cochruinnagh Crauelagh Mynlughtyn Ashoonagh Choonseil ny h-Oarpey fo-screeuit eck, lesh y Rank, Monaco, as y Turkee.
Noteyn
[reagh | reagh y bun]- ↑ Roish 1 Jerrey Geuree 2002, va'n peseta Spaainagh as y franc Frangagh ymmydit de facto ayns Andorra; Haink noataghyn banc as cooinaghyn stiagh ayns nyn ynnyd er y date shen.[9] Va dineryn Andoragh ymmydit keayrtyn lurg 1982.
- ↑ Ta .cat ymmydit myrgeddin, myrane lesh çheeraghyn Catalaanagh elley.
Imraaghyn
[reagh | reagh y bun]- ↑ "Constitution of the Principality of Andorra" (PDF) (ayns Baarle). Yn Ard-choonseil. art. 2.1. Feddynit er 7 Jerrey Souree 2026.
Catalan is the official language of the State.
- ↑ "The World Factbook". The World Factbook. Er ny hashtey veih y lhieggan bunneydagh er 7 Jerrey Geuree 2019.
- ↑ "Population estimates". Departament d'Estadística. 16 Jerrey Souree 2026. Feddynit er 18 Jerrey Souree 2026.
- ↑ "Departament d'Estadística". Departament d'Estadística.
- 1 2 "Andorra". IMF DataMapper. Yn Tashtey Argidoil Eddyrashoonagh. World Economic Outlook (April 2026). Feddynit er 21 Jerrey Souree 2026.
- ↑ "data.worldbank.org". World Bank. Feddynit er 26 Luanistyn 2023.
- ↑ "www.estadistica.ad".
- ↑ "Human Development Report". Human Development Report. 2024.
- ↑ "Monetary Agreement between the European Union and the Principality of Andorra". EUR-Lex. Yn Unnaneys Oarpagh. Feddynit er 21 Jerrey Souree 2026.
| |||
|
Yn Chataloan (Yn Chataloan Hwoaie · Yn Chataloan Yiass) · Valencia · Ny h-Ellanyn Balearagh · Andorra · La Franja · L'Alguer · El Carxe |
42°33′N 1°35′E / 42.550°N 1.583°E
|
|
She bun ta'n art shoh. Cur rish, son foays y yannoo da Wikipedia. |
- Andorra
- Bunneeaghtyn 'syn Oarpey 'sy vlein 1278
- Ny Çheeraghyn Catalaanagh
- Steatyn Creestee
- Çheeraghyn yn Oarpey
- Daa-arcaghtyn
- Cryssyn seyr veih keesh yn Oarpey
- Çheeraghyn Lieh-innys yn Ibeir
- Ardjyn Ushagyn Scanshoil Andorra
- Çheeraghyn thallooinit
- Çheeraghyn-oltey Choonseil yn Oarpey
- Çheeraghyn-oltey Organisation internationale de la Francophonie
- Çheeraghyn-oltey ny h-Ashoonyn Unnaneysit
- Monarkaghtyn yn Oarpey
- Prinse-aspickyssyn
- Prinsaghtyn
- Ny Sleityn Pyreanagh
- Craueeaght as politickaght
- Cryssyn tarmaynagh er lheh
- Steatyn as thallooyn bunnit 'sy vlein 1278
- Meegrasteatyn yn Oarpey
